ਪੁਰਨ੍ਦਰਗृਹੇ ਸਰ੍ਵਂ ਸੂਰ੍ਯਪੁਤ੍ਰਾਲਯੇ ਤਥਾ । ਉਪਤਿष੍ਠੇਤ੍ਸੁਖਂ ਜਨ੍ਤੋਃ ਸ਼ਯ੍ਯਾਦਾਨਪ੍ਰਭਾਵਤਃ ॥ ੨,੩੪.
ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਘਰ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਆਵਾਸ ਵਿੱਚ, ਖਟ ਦਾਨ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਜੀਵ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਪੀਡਯਨ੍ਤਿ ਨ ਤਂ ਯਾਮ੍ਯਾਃ ਪੁਰੁषਾ ਭੀषਣਾਨਨਾਃ । ਨ ਘਰ੍ਮੇਣ ਨ ਸ਼ੀਤੇਨ ਬਾਧ੍ਯਤੇ ਸ ਨਰਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ॥ ੨,੩੪.
ਯਮ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਸੇਵਕ ਉਸ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ; ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਵੀ ਗਰਮੀ ਜਾਂ ਠੰਡ ਨਾਲ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸ਼ਯ੍ਯਾਦਾਨਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਪ੍ਰੇਤੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਬਨ੍ਧਨਾਤ੍ । ਅਪਿਃ ਪਾਪਸਮਾਯੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ ॥ ੨,੩੪.
ਖਟ ਦਾਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਭਾਵੇਂ ਪਾਪੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਮਾਨਵਰਮਾਰੂਢਃ ਸੇਵ੍ਯਮਾਨੋऽਪ੍ਸਰੋਗਣੈਃ । ਆਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਂ ਯਾਵਤ੍ਤਿष੍ਠੇਤ੍ਪਾਤਕਵਰ੍ਜਿਤਃ ॥ ੨,੩੪.
ਉੱਚ ਵਿਮਾਨ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ, ਉਹ ਜੀਵ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਾਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਵਕਂ षੋਡਸ਼ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸ਼ਯ੍ਯਾ ਸਾਂਵਤ੍ਸਰਂ ਤਥਾ । ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਯਾ ਕੁਰੁਤੇ ਨਾਰੀ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਹ੍ਯਨਨ੍ਤਕਮ੍ ॥ ੨,੩੪.
ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਈ ਨੌ ਜਾਂ ਸੋਲਾਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਵਿਛੋਨਾ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਤਹੀਣ ਪੂਣ ਲੱਭਦੀ ਹੈ।
ਉਪਕਾਰਾਯ ਸਾ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਜੀਵਨ੍ਤੀ ਨ ਮृਤਾ ਤਥਾ । ਉਦ੍ਧਰੇਜ੍ਜੀਵਮਾਨਾ ਸਾ ਸਤੀ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ ॥ ੨,੩੪.
ਜਦ ਪਤੀ ਜੀਵਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਪਤੀ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਉਹ ਸੱਚੀ ਤੇ ਭਗਤ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਦਧ੍ਯਨ੍ਨਸ਼ਯਨੇ ਹੇਮਕੁਙ੍ਕੁਮਮਞ੍ਜਨਮ੍ । ਵਸ੍ਤ੍ਰਭੂषਾ ਤਥਾ ਸ਼ਯ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਮੇਤਦ੍ਧਿ ਦਾਪਯੇਤ੍ ॥ ੨,੩੪.
ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਦਹੀਂ-ਚਾਵਲ, ਵਿਛੋਨਾ, ਸੋਨਾ, ਕੇਸਰ, ਕਾਜਲ, ਕਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ ਤੇ ਵਿਛੋਨਾ—all ਇਹ ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾਨ ਵਜੋਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਪਕਾਰਕਰਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਯਦ੍ਭਵੋਦਿਹ ਕਿਞ੍ਚਨ । ਭੂषਣਂ ਗਾਤ੍ਰਲਗ੍ਨਞ੍ਚ ਵਸ੍ਤੁ ਭੋਗ੍ਯਾਦਿਕਞ੍ਚ ਯਤ੍ ॥ ੨,੩੪.
ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ—ਗਹਿਣੇ, ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਰਸਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ—
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮੇਲਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸ੍ਵੇਸ੍ਵੇ ਸ੍ਥਾਨੇ ਨਿਯੋਜਯੇਤ੍ । ਪੂਜਯੇਲ੍ਲੋਕਪਾਲਾਂਸ਼੍ਚ ਗ੍ਰਹਾਨ੍ ਦੇਵੀਂ ਵਿਨਾਯਕਮ੍ ॥ ੨,੩੪.
ਉਹ ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ; ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ, ਗ੍ਰਹਾਂ, ਦੇਵੀ ਤੇ ਵਿਨਾਇਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਮ੍ਬਰਧਰੋ ਗृਹੀਤਕੁਸੁਮਾਞ੍ਜਲਿਃ । ਇਮਮੁਚ੍ਚਾਰਯੇਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਪੁਰਤੋ ਬੁਧਃ ॥ ੨,੩੪.
ਫਿਰ, ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਅੰਜਲੀ ਫੜ ਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਣ ਕਰੇ।
ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਹ੍ਯੇषਾ ਸਰ੍ਵੋਪਕਰਣੈਰ੍ਯੁਤਾ । ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾ ਤਵ ਵਿਪ੍ਰਨਿਵੇਦਿਤਾ ॥ ੨,੩੪.
ਇਹ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸਾਮਾਨ ਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਭੇਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਾ ਸ਼ਮ੍ਭੁਃ ਸ਼ਿਵਾ ਗੌਰੀ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਸੁਰਗਣੈਃ ਸਹ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਯ੍ਯਾਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਸੈष ਆਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਸੀਦਤੁ ॥ ੨,੩੪.
ਆਤਮਾ ਸ਼ੰਭੂ ਹੈ, ਸ਼ਿਵਾ ਗੌਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇਵਤੇਆਂ ਨਾਲ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਵਿਛੋਨਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਇਹ ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ।
ਆਚਾਰ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਨੇ । ਗृਹੀਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕੋऽਦਾਦਿਤਿ ਚ ਕੀਰ੍ਤਯੇਤ੍ ॥ ੨,੩੪.
ਇਹ ਦਾਨ ਆਚਾਰਯ ਜਾਂ ਘਰੇਲੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਐਲਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, 'ਕੌਣ ਦੇਵੇਗਾ?'
ਤਤਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੀਕृਤ੍ਯ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਵਿਸਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਵਿਧਿਨਾਨੇਨ ਵੈ ਪਕ੍ਸ਼ਿਨ੍ ਦਾਨਮੇਕਸ੍ਯ ਦਾਪਯੇਤ੍ ॥ ੨,੩੪.
ਫਿਰ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਕੇ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੁਖਸਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਪੰਛੀ, ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਦਾਨ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਭ੍ਯੋ ਨ ਪ੍ਰਦੇਯਾਨਿ ਗੌਰ੍ਗृਹਂ ਸ਼ਯਨਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਵਿਭਕ੍ਤਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਦਾਤਾਰਂ ਪਾਤਯਨ੍ਤਿ ਹਿ ॥ ੨,੩੪.
ਗਾਂ, ਘਰ, ਵਿਛੋਨਾ ਜਾਂ ਇਸਤਰੀ—ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀਆਂ; ਜੇ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਨ ਦੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਦਾਤਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਯੋ ਵਿਤਰੇਤ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ਼ृਣੁ ਤਸ੍ਯ ਚ ਯਤ੍ਫਲਮ੍ । ਸਾਗ੍ਰਂ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ ॥ ੨,੩੪.
ਹੇ ਤਾਰਕਸ਼, ਜੋ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣ: ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਸੌ ਦਿਵਯ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਨ੍ਤੁ ਵ੍ਯਤੀਪਾਤੇ ਕਾਰ੍ਤਿਕ੍ਯਾਮਯਨਦ੍ਵਯੇ । ਦ੍ਵਾਰਕਾਯਾਨ੍ਤੁ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਗ੍ਰਹੇ ਤਥਾ ॥ ੨,੩੪.
ਵਿਆਤੀਪਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਕਾਰਤਿਕੀ ਵਿੱਚ, ਦੋਵੇਂ ਅਯਨਾਂ 'ਤੇ, ਜਾਂ ਦਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣ ਸਮੇਂ ਜੋ ਪੂਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—
ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਨੈਮਿषੇ ਯਚ੍ਚ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਤਰ੍ਥਾਬੁਦੇ । ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਯਮੁਨਾਯਾਞ੍ਚ ਸਿਨ੍ਧੁਸਾਗਰਸਂਗਮੇ ॥ ੨,੩੪.
ਪ੍ਰਯਾਗ, ਨੈਮੀਸ਼, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਪੁਸ਼ਕਰ, ਗੰਗਾ-ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ 'ਤੇ, ਜਾਂ ਸਿੰਧੁ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮਿਲਾਪ 'ਤੇ—
ਤੇषੁ ਯਦ੍ਦੀਯਤੇ ਦਾਨਂ ਤਸ੍ਮਾਦਪ੍ਯਧਿਕਨ੍ਤ੍ਵਿਦਮ੍ । ਏਤਚ੍ਛਯ੍ਯਾਪ੍ਰਦਾਨਸ੍ਯ ਨਾਪ੍ਨੋਤਿ षੋਡਸ਼ੀਂ ਕਲਾਮ੍ ॥ ੨,੩੪.
ਉਹਨਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜੋ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਵਿਛੋਨਾ ਦੇਣ ਦਾ ਪੂਣ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਸੋਲਾਂਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਹੋਰ ਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਯਤ੍ਰਾਸੌ ਜਾਯਤੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਤਤ੍ਰੈਵ ਤਤ੍ਫਲਮ੍ । ਕਰ੍ਮਕ੍ਸ਼ਯੇ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ਯਾਤਿ ਮਾਨੁषਃ ਸ਼ੁਭਦਰ੍ਸ਼ਨਃ ॥ ੨,੩੪.
ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਜੀਵ ਜੰਮਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਉਹ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਕਰਮ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੁਭ ਦਿਖਾਈ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਧਨੀ ਚ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਃ । ਪੁਨਃ ਸ ਯਾਤਿ ਵੈਕੁਣ੍ਠਂ ਮृਤੋऽਸੌ ਨਰਪੁਙ੍ਗਵਃ ॥ ੨,੩੪.
ਉਹ ਮਹਾਨ ਧਨਵਾਨ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮੁੜ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਿਮਾਨਮਾਰੁਹ੍ਯ ਅਪ੍ਸਰੋਭਿਃ ਸਮਾਵृਤਃ । ਅਹੋऽਸੌ ਹਵ੍ਯਕਵ੍ਯੇषੁ ਪਿਤृਭਿਃ ਸਹ ਮੋਦਤੇ ॥ ੨,੩੪.
ਦਿਵਯ ਵਿਮਾਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅष੍ਟਕਾਸੁ ਕृਤਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮਮਾਵਾਸ੍ਯਾਦਿਨੇ ਤਥਾ । ਮਘਾਸੁ ਪਿਤृਪਰ੍ਵਾਣਿ ਯਾਨਿਯਾਨਿ ਚ ਤੇषੁ ਚ ॥ ੨,੩੪.
ਅਮਾਵੱਸ ਦੀਨ ਤੇ ਅਸ਼ਟਕਾ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ 'ਤੇ, ਮਘਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੇ ਪਿਤਰ ਪਰਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਦਿਨ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੁ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵੇ ਪਿਤਰੋ ਯਦਿ । ਨੋਪਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ ਸਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣਂ ਵਿਨਾ ॥ ੨,੩੪.
ਸੁਣੋ ਤਾਰਕਸ਼, ਜੇ ਪਿਤਰ ਪ੍ਰੇਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਪੀੰਡੀਕਰਨ ਦੀ ਰੀਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਹ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੀ ਭੇਟ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਸਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਪੂਰ੍ਣੇ ਵਰ੍षੇ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਆਦ੍ਯਨ੍ਤੁ ਸ਼ਵਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚੈਵਾਕ੍ਸ਼ षੋਡਸ਼ੀਮ੍ ॥ ੨,੩੪.
ਸਪੀੰਡੀਕਰਨ ਦੀ ਰੀਤ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਪਹਿਲਾਂ, ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਸੋਲਾਂ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਿਤृਪਾਙ੍ਕ੍ਤਿਵਿਸ਼ੁਰ੍ਧ੍ਯਂ ਸ਼ਤਾਰ੍ਧੇਨ? ਤੁ ਯੋਜਯੇਤ੍ । ਵृਦ੍ਧਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਗ੍ਰਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛੂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸ੍ਵਚ੍ਛਯੈਵ ਹਿ ॥ ੨,੩੪.
ਪਿਤਰ ਪਾਂਕਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਪੰਜਾਹ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਵਾਧਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸ਼ੂਦਰ ਲਈ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਂ ਸਾਗ੍ਨਿਕੇ ਕਾਰ੍ਯਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹੇ ਸਪਿਣ੍ਡਨਮ੍ । ਨ ਚਾਸੌ ਕੁਰੁਤੇ ਯਾਵਤ੍ਪ੍ਰੇਤ ਏਵ ਸ ਵਹ੍ਨਿਮਾਨ੍ । ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹੇ ਤਤਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਾਗ੍ਨਿਕੇਨ ਸਪਿਣ੍ਡਨਮ੍ ॥ ੨,੩੪.
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਸਾਗਨਿਕ ਸਪੀੰਡੀਕਰਨ ਬਾਰਹਵੇਂ ਦਿਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰੇਤ ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਬਾਰਹਵੇਂ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਗਨਿਕ ਸਪੀੰਡੀਕਰਨ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਥਿਪੋਕ੍ਸ਼ੇ ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਞ੍ਚਾਪਰਪਕ੍ਸ਼ਿਕਮ੍ । ਅਬ੍ਦਮਧ੍ਯੇ ਨ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣਂ ਵਿਨਾ ॥ ੨,੩੪.
ਅਸਥੀਪਕਸ਼ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਗਯਾ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਕਸ਼ ਦਾ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ, ਸਪੀੰਡੀਕਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸਪਤ੍ਨ੍ਯੋ ਯਦਿ ਬਹ੍ਵ੍ਯਃ ਸ੍ਯੁਰੇਕਾ ਪੁਤ੍ਰਵਤੀ ਭਵੇਤ੍ । ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾਃ ਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ਯਃ ਸ੍ਯੁਸ੍ਤੇਨੈਕੇਨਾਤ੍ਮਜੇਨ ਹਿ ॥ ੨,੩੪.
ਜੇ ਕਈ ਸਹਪਤਨੀਆਂ ਹੋਣ ਤੇ ਇੱਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਉਸ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੁੱਤਰਵਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਸਪਿਣ੍ਡੋਗ੍ਨਿਮਾਨ੍ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਿਤृਯਜ੍ਞਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਸਮਾਚਾਰਾਦ੍ਭਵੇਤ੍ਪਾਪੀ ਪਿਤृਹਾ ਚਾਪਿ ਜਾਯਤੇ ॥ ੨,੩੪.
ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਸਪੀੰਡਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਤਰ ਯਜਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਜੇ ਕਰੇ ਤਾਂ ਪਾਪੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਤਰ-ਹੰਤਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।