ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਮृਤੋ ਯੋऽਸੌ ਚਤੁਰ੍ਥੀ ਤਸ੍ਯ ਚੋਨਕਾ । ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਨ੍ਤੁ ਮृਤੋ ਯਸ੍ਤੁ ਨਵਮੀ ਤਸ੍ਯ ਚੋਨਕਾ ॥ ੨,੩੪.

ਜੇ ਕੋਈ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਚੌਥੀ ਤਿਥੀ ਅਮਾਨ ਹੈ; ਜੇ ਚੌਥੀ ਨੂੰ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਨੌਵੀਂ ਤਿਥੀ ਅਮਾਨ ਹੈ।

ਨਵਮ੍ਯਾਞ੍ਚ ਮृਤੋ ਯਸ਼੍ਚ ਰਿਕ੍ਤਾ ਤਸ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੀ । ਏਤਾ ਰਿਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਅਨ੍ਤ੍ਯੇष੍ਟੌ ਕੁਸ਼ਲੇਨ ਚ ॥ ੨,੩੪.

ਜੇ ਨੌਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਮੌਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਚੌਦਵੀਂ ਤਿਥੀ ਅਮਾਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਹਨਾਂ ਅਮਾਨ ਤਿਥੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਏਕਾਦਸ਼ਾਹੇ ਯਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਨਵਕਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ । ਚਤੁष੍ਪਥੇ ਤ੍ਯਜੇਦਨ੍ਨਂ ਪੁਨਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ ਜੋ ਸ਼ਰਾਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਨਵਕਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਚੌਰਾਹੇ ਤੇ ਭੋਜਨ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਏਕਾਦਸ਼ਾਹਾਦਾਰਭ੍ਯ ਘਟਸ੍ਯਾਨ੍ਨਂ ਜਲਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਦਿਨੇਦਿਨੇ ਚ ਦਾਤਵ੍ਯਮਬ੍ਦਂ ਯਾਵਦ੍ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮੇ ॥ ੨,੩੪.

ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਘੜਾ ਤੇ ਭੋਜਨ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮਾਨੁषਸ੍ਯ ਸ਼ਰੀਰੇ ਤੁ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਹ੍ਯਸ੍ਥਿਸਞ੍ਚਯਃ । ਤਤ੍ਸਂਖ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਦੇਹੇषੁ षष੍ਟ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤ੍ਰਯਮ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੱਡੀਆਂ ਦਾ ਢੇਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇੱਕ ਸੌ ਛਿਆਠ ਹੈ।

ਉਦਕੁਮ੍ਭੇਨ ਪੁष੍ਟਾਨਿ ਤਾਨ੍ਯਸ੍ਥੀਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ । ਏਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੀਯਤੇ ਕੁਮ੍ਭਃ ਪ੍ਰੀਤਿਃ ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਯ ਜਾਯਤੇ ॥ ੨,੩੪.

ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ ਨਾਲ ਪਾਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਘੜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਦਿਨੇ ਮृਤੋ ਜਨ੍ਤੁਰਟਵ੍ਯਾਂ ਵਿषਮੇऽਪਿ ਵਾ । ਯਦਾ ਤਦਾ ਭਵੇਦ੍ਦਾਹਃ ਸੂਤਕਂ ਮृਤਵਾਸਰਾਤ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਜਿਸ ਦਿਨ ਕੋਈ ਜੰਤੂ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਚਾਹੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਔਖੇ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਉਸੇ ਦਿਨ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧੀ ਮੌਤ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਤਿਲਪਾਤ੍ਰਂ ਤਥਾਨ੍ਨਾਦ੍ਯਂ ਗਨ੍ਧਧਪਾਦਿਕਞ੍ਚ ਯਤ੍ । ਏਕਾਦਸ਼ਾਹੇ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਤੇਨ ਸ਼ੂਦ੍ਧੋ ਦ੍ਵਿਜੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਪੱਕਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਸ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹੇ ਤੁ ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ੇ ਤਥਾ । ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਮਾਸੇਨ ਮृਤਕੇ ਜਾਤਸੂਤਕੇ ॥ ੨,੩੪.

ਕਸ਼ਤਰੀ ਲਈ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ, ਵੈਸ਼ ਲਈ ਪੰਦਰ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਲਈ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਮੌਤ ਜਾਂ ਜਨਮ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧੀ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਮਾਸਤ੍ਰਯੇ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਸ੍ਯਾਤ੍षਣ੍ਮਾਸੇਨ ਤੁ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੀ । ਅਹਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਦਰ੍ਬ੍ਵਾਕ੍ਪੂਰ੍ਣੇ ਦਤ੍ਤ੍ਵੋਦਕਂ ਸ਼ੁਚਿਃ । ਅਨੇਨੈਵਾ ਨੁਸਾਰੇਣ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਾਰ੍ਵਵਰ੍ਣਿਕੀ ॥ ੨,੩੪.

ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਅਸ਼ੁੱਧੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ; ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜਦ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਸਾਰੇ ਵਰਣਾਂ ਲਈ ਹੈ।

ਏਕਾਦਸ਼ਾਹਪ੍ਰਭृਤਿ ਪੁਰਤਃ ਪ੍ਰਤਿਵਤ੍ਸਰਮ੍ । ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵਾਂਸ੍ਤੁ ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਪਿਣ੍ਡਮੇਕਞ੍ਚ ਨਿਰ੍ਵਪੇਤ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਯਥਾ ਤਾਰਾਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚ੍ਛਾਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਰਵਿਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ । ਏਵਂ ਪ੍ਰਚ੍ਛਾਦ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਨ ਪ੍ਰੇਤੋ ਭਵਤਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਤਾਰੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਐਸਾ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਓਹਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਲੱਭਿਆ ਜਾਂਦਾ।

ਸ਼ਯ੍ਯਾਦਾਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਅਨਿਤ੍ਯਂ ਜੀਵਨਂ ਯ੍ਸਮਾਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕੋ ਨੁ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਤਿ ॥ ੨,੩੪.

ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੌਣ ਵਾਲਾ ਖਟਿਆ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਿੰਦਗੀ ਅਸਥਿਰ ਹੈ, ਫਿਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਦੇਵੇਗਾ?

ਤਾਵਦ੍ਵਨ੍ਧੁਃ ਪਿਤਾ ਤਾਵਦ੍ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਤਿ ਮਾਨਵਃ । ਮृਤੇ ਮृਤ ਇਤਿ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਸ੍ਨੇਹੋ ਨਿਵਰ੍ਤਤੇ ॥ ੨,੩੪.

ਜਦ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਤੱਕ ਹੀ ਉਹ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਾਂ ਪਿਓ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਮਰਨ ਤੇ, 'ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ' ਜਾਣ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਤ੍ਮੈਵ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਨੋ ਬਨ੍ਧੁਰੇਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ । ਜੀਵਨ੍ਨਪੀਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸ੍ਵੀਯਂ ਹਿਤਮਨੁਸ੍ਤਮਰੇਤ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਆਦਮੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਆਪ ਹੀ ਉਸਦਾ ਸੱਚਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ; ਇਹ ਗੱਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸਮਝ ਕੇ, ਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਮृਤਾਨਾਂ ਕਃ ਸੁਤੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜੇਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਸਤੂਲਿਕਾਮ੍ । ਏਵਂ ਜਾਨਨ੍ਨਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਵਹਸ੍ਤੇਨੈਵ ਦਾਪਯੇਤ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੌਣ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਗੱਦ ਵਾਲੀ ਖਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਹੀ ਇਹ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਯ੍ਯਾਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਾਰਦਾਰੁਮਰ੍ਯੋ ਦृਢਾਮ੍ । ਦਨ੍ਤਾਦਿਰੁਚਿਰਾਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਹੇਮਪਟ੍ਟੈ ਰਲਙ੍ਕृਤਾਮ੍ । ਤਸ੍ਯਾਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਹੈਮਞ੍ਚ ਹਰਿਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਇਸ ਲਈ, ਚੰਗੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਖਟ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੰਦਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਉੱਤੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹਰੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਘृਤਪੂਰ੍ਣਞ੍ਚ ਕਲਸ਼ਂ ਪਰਿਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ । ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਗਰੁਡ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯੈ ਸ ਨਿਦ੍ਰਾਕਲਸ਼ੋ ਬੁਧੈਃ ॥ ੨,੩੪.

ਘੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਘੜਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਗਰੁੜ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ 'ਨੀਂਦ ਦਾ ਘੜਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਾਮ੍ਬੂਲਕੁਙ੍ਕੁਮਕ੍ਸ਼ੋਦਕਰ੍ਪੂਰਾਗੁਰੁਚਨ੍ਦਨਮ੍ । ਦੀਪਿਕੋਪਾਨਹਚ੍ਛਤ੍ਰਚਾਮਰਾਸਨਭਾਜਨਮ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਪਾਨ, ਕੇਸਰ, ਪਿਸੀ ਹੋਈ ਖੰਡ, ਕਪੂਰ, ਅਗਰ, ਚੰਦਨ, ਦੀਵਾ, ਜੁੱਤੀ, ਛਤਰੀ, ਚਮਚਾ, ਆਸਨ ਅਤੇ ਭਾਂਡਾ—

ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇषੁ ਸ੍ਥਾਪਯੇਚ੍ਛਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਪ੍ਤਧਾਨ੍ਯਾਨਿ ਚੈਵਹਿ । ਸ਼ਯਨਸ੍ਥਸ੍ਯ ਭਵਤਿ ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਦੁਪਕਾਰਕਮ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਖਟ ਦੇ ਪਾਸੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੱਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਨਾਜ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਰ ਖਟ ਤੇ ਲੇਟਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ।

ਭृਙ੍ਗਾਰਕਰਕਾਦਰ੍ਸ਼ਂ ਪਞ੍ਚਵਰ੍ਣਂ ਵਿਤਾਨਕਮ੍ । ਸ਼ਯ੍ਯਾਮੇਵਂਵਿਧਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਆਇਨਾ, ਸਿੰਗਾਰ ਦਾ ਡੱਬਾ, ਪੰਜ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਛੱਤ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਟ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸਪਤ੍ਨੀਕਾਯ ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕਸੁਖਦਾਯਿਨੀਮ੍ । ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਃ ਸੁਸ਼ੋਭਨੈਃ ਪੂਜ੍ਯ ਚੈਲਕਂ ਪਰਿਧਾਪਯੇਤ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨ ਕੇ, ਵਧੀਆ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਸੋਹਣੀ ਚਾਦਰ ਪਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਕਰ੍ਣਕਣ੍ਠਾਙ੍ਗੁਲੀਬਾਹੁਭੂषਣੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਭੂषਣੈਃ । ਗृਹੋਪਕਰਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਗृਹਂ ਧੇਨ੍ਵਾ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਕੰਨ, ਗਲ, ਉਂਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਜਾਵਟਾਂ ਨਾਲ, ਘਰ ਦੇ ਸਾਮਾਨ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਗਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ—

ਤਤੋਰ੍ऽਘਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਃ ਪਞ੍ਚਰਤ੍ਨਫਲਾਕ੍ਸ਼ਤੈਃ ॥ ੨,੩੪.

ਫਿਰ ਅਰਘ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪੰਜ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਅਨਾਜ ਨਾਲ।

ਯਥਾ ਨ ਕृष੍ਣਸ਼ਯਨਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਸਾਗਰਕਨ੍ਯਯਾ । ਸ਼ਯ੍ਯਾ ਮਮਾਪ੍ਯਸ਼ੂਨ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਤਥਾ ਜਨ੍ਮਨਿਜਨ੍ਮਨਿ ॥ ੨,੩੪.

ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਖਟ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਧੀ ਤੋਂ ਕਦੇ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਤਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਖਟ ਵੀ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਖਾਲੀ ਨਾ ਰਹੇ।

ਦਤ੍ਤ੍ਵੈਵਂ ਤਲ੍ਪਮਮਲਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾਪ੍ਯ ਚ ਵਿਸਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਤਥਾ ਚੈਕਾਦਸ਼ਾਹੇ ਤੁ ਵਿਧਿਰੇष ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ॥ ੨,੩੪.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਖਟ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਾਫੀ ਮੰਗ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੀ ਗਿਆਰਵੇਂ ਦਿਨ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਹੈ।

ਦਦਾਤਿ ਯੋ ਹਿ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥੇ ਬਾਨ੍ਧਵੋ ਬਾਨ੍ਧਵੇ ਮृਤੇ । ਵਿਸ਼ੇषਮਤ੍ਰ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਮਯਾ ਸ਼ृਣੁ ॥ ੨,੩੪.

ਜੋ ਕੋਈ ਧਰਮ ਲਈ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਾਮਲੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਸੁਣੋ।

ਉਪਯੁਕ੍ਤਞ੍ਚ ਤਸ੍ਯਾਸੀਤ੍ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਸ੍ਵਗृਹੇ ਪੁਰਾ । ਤਸ੍ਯ ਯਦ੍ਗਾਤ੍ਰਸਂ ਲਗ੍ਨਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਭਾਜਨਵਾਹਨਮ੍ । ਯਦਭੀष੍ਟਞ੍ਚ ਤਸ੍ਯਾਸੀਤ੍ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵਰਤਿਆ—ਕਪੜੇ, ਭਾਂਡੇ, ਵਾਹਨ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲੱਗੇ, ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ—ਇਹ ਸਭ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਪੁਰੁषਂ ਹੈਮਂ ਸ਼ਯ੍ਯੋਪਰਿ ਸ਼ੁਭਂ ਬੁਧਃ । ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਾ ਮृਤਸ਼ਯ੍ਯਾ ਯਥੋਦਿਤਾ ॥ ੨,੩੪.

ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਖਟ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ। ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਖਟ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।