ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨੈਵ ਵਿਪ੍ਰੇਣ ਦਾਤੁਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਜਲਾਞ੍ਜਲਿਮ੍ । ਨਿਵृਤ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਯਦਾ ਨਾਰ੍ਯੋ ਲੋਕਾਚਾਰਃ ਸਦਾਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਏ। ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਂ, ਤਾਂ ਹੀ ਸਦਾ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪਞ੍ਚਤ੍ਵਞ੍ਚ ਗਤੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰੇ ਯਃ ਕਾष੍ਠਂ ਨਯਤੇ ਚਿਤਾਮ੍ । ਅਨੁਵ੍ਰਜੇਦ੍ਯਦਾ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਮਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ੂਦਰ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤੇ ਕੋਈ ਅੱਗ ਲਾਉਣ ਲਈ ਲੱਕੜ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰੇ ਚ ਤਤਃ ਪੂਰ੍ਣੇ ਨਦੀਂ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਸਮੁਦ੍ਰਗਾਮ੍ । ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਸ਼ਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਘृਤਂ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਯ ਵਿਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ ॥ ੨,੩੪.

ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਨਦੀ ਤੇ ਜਾਵੇ, ਸੌ ਵਾਰੀ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰੇ ਤੇ ਘਿਉਂ ਖਾ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਦ੍ਵਯੋਃ ਪਰਃ । ਗਚ੍ਛਤਿ ਸ੍ਵੀਯਵਰ੍ਣੇषੁ ਦਾਤੁਂ ਪ੍ਰੇਤੇ ਜਲਾਞ੍ਜਲਿਮ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਸ਼ੂਦਰ ਹਰ ਥਾਂ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਵੈਸ਼ ਤਿੰਨ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਦੂਜੀਆਂ ਦੋ ਜਾਤੀਆਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਅਰਪਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਦਤ੍ਤੇ ਜਲਾਞ੍ਜਲੌ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਿਦਧ੍ਯਾਦ੍ਦਨ੍ਤਧਾਵਨਮ੍ । ਤ੍ਯਜਨ੍ਤਿ ਗੋਤ੍ਰਿਣਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦਿਨਾਨਿ ਨਵ ਕਾਸ਼੍ਯਪ ॥ ੨,੩੪.

ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਅਰਪਣਾ ਕਰ ਲਈ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਹੇ ਕਾਸ਼ਯਪ, ਨੌਂ ਦਿਨ ਤੱਕ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਜਲਾਞ੍ਜਲਿਂ ਤਥਾ ਦਾਤੁਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਥਾਨੇ ਮृਤੋ ਯਸ੍ਤੁ ਅਧ੍ਵਨ੍ਯਪਿ ਗृਹੇऽਪਿ ਵਾ । ਵਿਸ਼੍ਲੇषਸ੍ਤੁ ਤਤਃ ਸ੍ਥਾਨਾਨ੍ਨ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਿਹਿਤੋ ਬੁਧੈਃ ॥ ੨,੩੪.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਗੇ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਰਾਹ ਤੇ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਉਥੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਅਰਪਣਾ ਕਰਨ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜਾਣਾ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ।

ਸ੍ਤ੍ਰੀਜਨਸ਼੍ਚਾਗ੍ਰਤੋ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਪृष੍ਠਤੋ ਨਵਸਞ੍ਚਯਃ । ਆਚਮਨਂ ਵਿਧਾਤਵ੍ਯਂ ਪਾषਾਣੋਪਰਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤੈਃ ॥ ੨,੩੪.

ਔਰਤਾਂ ਅੱਗੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਨਵੇਂ ਸੋਗ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਿੱਛੇ; ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਯਵਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍षਪਾਨ੍ ਦੂਰ੍ਵਾਃ ਪੂਰ੍ਣਪਾਤ੍ਰੇ ਵਿਲੋਕਯੇਤ੍ । ਪ੍ਰਾਸ਼ਯੇਨ੍ਨਿਮ੍ਬਪਤ੍ਰਾਣਿ ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਪੂਰੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਜੌ, ਸਰੋਂ ਤੇ ਦੁੱਬ ਦੀ ਘਾਸ ਵੇਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਨਿੰਮ ਦੇ ਪੱਤੇ ਚੱਬਣੇ ਤੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਗੋਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਨ ਚ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਗृਹਾਨ੍ਨਞ੍ਚ ਨ ਭੋਜਯੇਤ੍ । ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਮृਨ੍ਮਯੇ ਪਾਤ੍ਰੇ ਉਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਖਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਲਟਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।

ਮृਤਕਸ੍ਯ ਗੁਣਾ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ ਯਮਗਾਥਾਂ ਸਮੁਦ੍ਗਿਰੇਤ੍ । ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭੇ ਚ ਧ੍ਯਾਤਵ੍ਯੇ ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਮੋਪਸਞ੍ਚਿਤੇ ॥ ੨,੩੪.

ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੇ ਗੁਣ ਬਿਆਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਯਮ ਦੀ ਗੀਤ ਗਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਪਿਛਲੇ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਲਬ੍ਧੇਨੈਵ ਚ ਦੇਹੇਨ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸੁਕृਤਦੁष੍ਕृਤੇ । ਵਾਯੁਰੂਪੋ ਭ੍ਰਮਤ੍ਯੇਵ ਵਾਯੁਰੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ ॥ ੨,੩੪.

ਜਿਹੜਾ ਸਰੀਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ; ਆਤਮਾ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਉੱਪਰ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਦਸ਼ਾਹਕਰ੍ਮਕ੍ਰਿਯਯਾ ਕੁਟੀ ਨਿष੍ਪਾਦ੍ਯਤੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਨਵਕੈਃ षੋਡਸ਼ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੈਃ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਹਿ ਕੁਟੀਂ ਨਰਃ ॥ ੨,੩੪.

ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਕ ਝੋਪੜੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਨੌਂ ਜਾਂ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਝੋਪੜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਤਿਲੈਰ੍ਦਰ੍ਭੈਸ਼੍ਚ ਭੂਮ੍ਯਾਂ ਵੈ ਕੁਟੀ ਧਾਤੁਮਯੀ ਭਵੇਤ੍ । ਪਞ੍ਚ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਵਕ੍ਤ੍ਰੇ ਤੁ ਯੇਨ ਜੀਵਃ ਪ੍ਰਰੋਹਤਿ ॥ ੨,੩੪.

ਤਿਲ ਤੇ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਝੋਪੜੀ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਬਣਦੀ ਹੈ; ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਰਤਨ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।

ਯਦਾ ਪੁष੍ਪਂ ਪ੍ਰਨष੍ਟਂ ਹਿ ਤਦਾ ਗਰ੍ਭਂ ਨ ਧਾਰਯੇਤ੍ । ਆਦਰਾਚ੍ਚ ਤਤੋ ਭੂਮੌ ਤਿਲਦਰ੍ਭਾਨ੍ਵਿਨਿਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਜਦੋਂ ਫੁੱਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਰਭ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਦਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤਿਲ ਤੇ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਪਸ਼ੁਤ੍ਵੇ ਸ੍ਥਾਵਰਤ੍ਵੇ ਚ ਯਤ੍ਰ ਕ੍ਵਾਪਿ ਸ ਜਾਯਤੇ । ਤਤ੍ਰੈਵ ਜਨ੍ਤੁਰੁਤ੍ਪਨ੍ਨਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਰੋਪਤਿष੍ਠਤਿ ॥ ੨,੩੪.

ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕੋਈ ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਪੌਦੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਉਹ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਸ਼ਰਾਧ ਦੀ ਭੇਟ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਧਨ੍ਵਿਨਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਮੁਕ੍ਤੋ ਬਾਣਸ੍ਤਦਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਯਥਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਯਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਕृਤਂ ਤਸ੍ਯੋਪਤਿष੍ਠਤਿ ॥ ੨,੩੪.

ਜਿਵੇਂ ਤੀਰੰਦਾਜ਼ ਵਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਤੀਰ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਸ ਲਈ ਸ਼ਰਾਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੱਕ ਉਹ ਭੇਟ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਯਾਵਨ੍ਨੋਤ੍ਪਾਦਿਤੋ ਦੇਹਸ੍ਤਾਵਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧੈਰ੍ਨ ਪ੍ਰੀਣਨਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਵਿਭ੍ਰਮਮਾਪਨ੍ਨੋ ਦਸ਼ਾਹੇਨ ਚ ਤਰ੍ਪਿਤਃ ॥ ੨,੩੪.

ਜਦ ਤੱਕ ਨਵਾਂ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਸ਼ਰਾਧ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪਿਣ੍ਡਦਾਨਂ ਨ ਯਸ੍ਯਾਭੂਦਾਕਾਸ਼ੇ ਭ੍ਰਮਤੇ ਤੁ ਸਃ । ਦਿਨਤ੍ਰਯਂ ਵਸਂਸ੍ਤੋਯੇ ਅਗ੍ਨਾਵਪਿ ਦਿਨਤ੍ਰਯਮ੍ । ਆਕਾਸ਼ੇ ਵਸਤੇ ਤ੍ਰੀਣਿ ਦਿਨਮੇਕਨ੍ਤੁ ਵਾਸਕੇ ॥ ੨,੩੪.

ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਭੇਟ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਇਕ ਦਿਨ ਕਪੜੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

ਦਗ੍ਧੇ ਦੇਹੇ ਚ ਵਹ੍ਨੌ ਚ ਜਲੇਨੈਵ ਤੁ ਤਰ੍ਪਿਤਃ । ਸ੍ਨੇਹਸ੍ਨਾਨਂ ਜਲੇਨੈਵ ਪੂਪਕੈਃ ਕृਸ਼ਰੈਰ੍ਗृਹੇ ॥ ੨,੩੪.

ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਤੇਲ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਤੇ ਖੀਚੜੀ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਥਮੇऽਹ੍ਨਿ ਤृਤੀਯੇ ਚ ਪਞ੍ਚਮੇ ਸਪ੍ਤਮੇऽਪਿ ਵਾ । ਨਵਮੈਕਾਦਸ਼ੇ ਚੈਵ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਨਵਕਮੁਚ੍ਯਤੇ ॥ ੨,੩੪.

ਪਹਿਲੇ, ਤੀਜੇ, ਪੰਜਵੇਂ, ਸੱਤਵੇਂ, ਨੌਵੇਂ ਤੇ ਗਿਆਰਵੇਂ ਦਿਨ ਜੇੜਾ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਨੌ-ਰੂਪ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗृਹਦ੍ਵਾਰੇ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨੇ ਵਾ ਤੀਰ੍ਥੇ ਦੇਵਾਲਯੇऽਪਿ ਵਾ । ਯਤ੍ਰਾਦ੍ਯੋ ਦੀਯਤੇ ਪਿਣ੍ਡਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸਮਾਪਯੇਤ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ, ਚਿਤਾ ਘਾਟ ਤੇ, ਤੀਰਥ ਜਾਂ ਮੰਦਰ ਵਿਚ—ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਪਹਿਲਾ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਏਕਾਦਸ਼ਾਹੇ ਯਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਸਾਮਾਨ੍ਯਮੁਦਾਹृਤਮ੍ । ਚਤੁਰ੍ਣਾਮੇਕਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸ੍ਨਾਨਮੁਚ੍ਯਤੇ ॥ ੨,੩੪.

ਗਿਆਰਵੇਂ ਦਿਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਆਮ ਕਰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਚਾਰਾਂ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।

ਕृਤ੍ਵਾ ਚੈਕਾਦਸ਼ਾਹਞ੍ਚ ਪੁਨਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ । ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਯਃ ਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰੇਤਮੋਕ੍ਸ਼ਦਾਮ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਗਿਆਰਵਾਂ ਦਿਨ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਮੁੜ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ; ਫਿਰ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਖੱਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਨ ਭਵੇਤ੍ਯਦਾ ਸ ਗੋਤ੍ਰੋ ਪਰੋऽਪਿ ਵਿਧਿਮਾਚਰੇਤ੍ । ਭਾਰ੍ਯਾ ਵਾ ਪੁਰੁषਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤੁष੍ਟਸ਼੍ਚ ਕੁਰੁਤੇ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ॥ ੨,੩੪.

ਜੇ ਕੁਟੰਬ ਵਿਚ ਕੋਈ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪਰਾਇਆ ਵੀ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਜਾਂ ਪਤਨੀ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਮਰਦ ਜਾਂ ਔਰਤ ਜੋ ਮਨੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਥਮੇऽਹਨਿ ਯਃ ਪਿਣ੍ਡੋ ਦੀਯਤੇ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਅਨ੍ਨਾਦ੍ਯੇਨ ਚ ਤੇਨੈਵ ਸਰ੍ਵਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ ਕਾਰਯੇਤ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਣ।

ਅਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਕਾਰਯੇਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਦਸ਼ਾਹਂ ਨਾਮਗੋਤ੍ਰਤਃ । ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕृਤਨ੍ਤੁ ਯੈਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਸ੍ਤਾਨਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗृਹਂ ਵਿਸ਼ੇਤ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਦਸ ਦਿਨ ਤੱਕ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਬਿਨਾ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ, ਸਿਰਫ਼ ਨਾਂ ਤੇ ਗੋਤ੍ਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ; ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਮੁਕਣ 'ਤੇ ਜੋ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਣ, ਉਹ ਛੱਡ ਕੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵੇ।

ਅਸਗੋਤ੍ਰਃ ਸਗੋਤ੍ਰੋ ਵਾ ਯਦਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਯਦਿ ਵਾ ਪੁਮਾਨ੍ । ਪ੍ਰਥਮੇऽਹਨਿ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸ ਦਸ਼ਾਹਂ ਸਮਾਪਯੇਤ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਚਾਹੇ ਆਪਣੇ ਗੋਤ੍ਰ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ, ਚਾਹੇ ਔਰਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਰਦ, ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਉਹ ਦਸ ਦਿਨ ਦੀ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਕਰੇ।

ਜੀਵਸ੍ਯ ਦਸ਼ਭਿਃ ਪਿਣ੍ਡੈਰ੍ਦੇਹੋ ਨਿष੍ਪਾਦ੍ਯਤੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਵृਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਦਸ਼ਭਿਰ੍ਮਾਸੈਰ੍ਗਰ੍ਭਸ੍ਥਸ੍ਯ ਯਥਾ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੩੪.

ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਦਸ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਜੀਵ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਭ ਵਿਚ ਦਸ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਬੱਚਾ ਵਧਦਾ ਹੈ।

ਆਸ਼ੌਚਂ ਯਾਵਦੇਤਸ੍ਯ ਤਾਵਤ੍ਪਿਣ੍ਡੋਦਕਕ੍ਰਿਯਾ । ਚਤੁਰ੍ਣਾਮਪਿ ਵਰ੍ਣਾਨਾਮੇष ਏਵ ਵਿਧਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ ॥ ੨,੩੪.

ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਸੁਤਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਨਾ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਪਿੰਡ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਚਾਰਾਂ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।