ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਤ੍ਰ ਕਾਮਸ੍ਤਥਾ ਕ੍ਰੋਧਃ ਕਾਯੇ ਪਞ੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ । ਏਤੇ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਦੇਹੇ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਕਰਾਃ ॥ ੨,੩੧.

ਇੱਥੇ ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸਾ ਅਤੇ ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਹੇ ਤਾਰਕਸ਼, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਚੋਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕਾਮਃ ਕ੍ਰੋਧੋ ਹ੍ਯਹਙ੍ਕਾਰੋ ਮਨਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵ ਨਾਯਕਃ । ਸਂਹਾਰਕਸ਼੍ਚ ਕਾਲੋऽਯਂ ਪੁਣ੍ਯਪਾਪਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ॥ ੨,੩੧.

ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸਾ, ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਮਨ ਇੱਥੇ ਮੁਖੀ ਹਨ; ਤੇ ਸਮਾਂ, ਜੋ ਪੁੰਨ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਜਗਤਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਰੂਪਨ੍ਤੁ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਸ੍ਵੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ । ਪੁਨਰ੍ਦੇਹਾਨ੍ਤਰਂ ਯਾਤਿ ਸੁਕृਤੈਰ੍ਦੁष੍ਕृਤੈਰ੍ਨਰਃ ॥ ੨,੩੧.

ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ; ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪਞ੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਸਕਲੈਰ੍ਵਿष੍ਯੈਃ ਸਹ । ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਤ੍ਸ ਨਵਂ ਦੇਹਂ ਗृਹੇ ਦਗ੍ਧੇ ਯਥਾ ਗृਹੀ ॥ ੨,੩੧.

ਜਦੋਂ ਪੰਜੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਜੀਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਵੇਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵেশ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਘਰ ਸੜ ਜਾਣ 'ਤੇ ਘਰਵਾਲਾ ਨਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਰੀਰੇ ਯੇ ਸਮਾਸੀਨਾ ਸਮ੍ਭਵੇਤ੍ਸਰ੍ਵਧਾਤਵਃ । षਾਟ੍ਕੌਸ਼ਿਕੋ ਹ੍ਯਯਂ ਕਾਯੋ ਮਾਤਾ ਪਿਤ੍ਰੋਸ਼੍ਚ ਧਾਤਵਃ ॥ ੨,੩੧.

ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਤੱਤ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਛੇ ਪਰਤਾਂ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸਰੀਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਤੱਤ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਦੋਹਾਂ ਵਲੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਸਮ੍ਭਵੇਯੁਸ੍ਤਥਾ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਵਾਤਾਸ਼੍ਚ ਦੇਹਿਨਾਮ੍ । ਮੂਤ੍ਰਂ ਪੁਰੀषਂ ਤਦ੍ਯੋਗਾ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਵ੍ਯਾਧਯਸ੍ਤਥਾ ॥ ੨,੩੧.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਾਰਕਸ਼, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਾਤ (ਹਵਾ), ਪਿਸ਼ਾਬ, ਗੁਆਲ, ਅਤੇ ਉਹ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਪੈਦਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਅਸ੍ਥਿ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਤਥਾ ਸ੍ਨਾਯੁਃ ਦੇਹੇਨ ਸਹ ਦਹ੍ਯਤੇ । ਏष ਤੇ ਕਥਿਤਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਨਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍ ॥ ੨,੩੧.

ਹੱਡੀਆਂ, ਬੀਜ ਅਤੇ ਨਸਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾੜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਾਰਕਸ਼, ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਕਥਯਾਮਿ ਪੁਨਸ੍ਤੇषਾਂ ਸ਼ਰੀਰਞ੍ਚ ਯਥਾ ਭਵੇਤ੍ । ਏਕਸ੍ਤਮ੍ਭਂ ਸ੍ਨਾਯੁਬਦ੍ਧਂ ਸ੍ਥੂਣਾਦ੍ਵਯਸਮੁਦ੍ਧृਤਮ੍ ॥ ੨,੩੧.

ਹੁਣ ਮੈਂ ਫਿਰ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਇਹ ਇਕ ਥੰਮ ਹੈ ਜੋ ਨਸਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਦੋ ਆਧਾਰਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ ਹੋਇਆ।

ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਸ਼੍ਚ ਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਨਵਦ੍ਵਾਰਂ ਸ਼ਰੀਰਕਮ੍ । ਵਿषਯੈਸ਼੍ਚ ਸਮਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਸਮਾਕੁਲਮ੍ ॥ ੨,੩੧.

ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੌ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਹਿਲਿਆ ਹੋਇਆ।

ਰਾਗਦ੍ਵੇषਸਮਾਕੀਰ੍ਣਂ ਤृष੍ਣਾਦੁਰ੍ਗਸੁਦੁਸ੍ਤਰਮ੍ । ਲੋਭਜਾਲਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਪੁਰਂ ਪੁਰੁषਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍ ॥ ੨,੩੧.

ਮੋਹ ਤੇ ਵੈਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਾਂਗ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ, ਲਾਲਚ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਏਤਦ੍ਗੁਣਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍ । ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਭੁਵਨਾਨਿ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ॥ ੨,੩੧.

ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਰੀਰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਹੈ; ਇਸਦੇ ਅੰਦਰ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚੌਦਾਂ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਯੇ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇ ਨਰਾਃ ਪਸ਼ਵਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਏਵਮੇਤਨ੍ਮਯਾਖ੍ਯਾਤਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਤੇ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਮ੍ ॥ ੨,੩੧.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਉਹ ਪਸ਼ੂ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਚਾਰ ਭੇਦ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।

ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਲਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾ ਯੋਨਯਃ ਪੁਰਾ । ਉਦ੍ਭਿਜ੍ਜਾਃ ਸ੍ਵੇਦਜਾਸ਼੍ਚੈਵ ਅਣ੍ਡਜਾਸ਼੍ਚ ਜਰਾਯੁਜਾਃ ॥ ੨,੩੧.

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੁਰਾਸੀ ਲੱਖ ਜੂਨਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ ਸੀ: ਅੰਡੇ ਤੋਂ, ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ, ਬੀਜ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਜਿੰਦੇ ਜਨਮ ਵਾਲੇ।

ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯਤ੍ਪृष੍ਟੋਹਂ ਤ੍ਵਯਾਨਘ ॥ ੨,੩੧.

ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੩੨ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਉਵਾਚ । ਕਥਮੁਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਭੂਤਗ੍ਰਾਮੇ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧੇ । ਤ੍ਵਚਾ ਰਕ੍ਤਂ ਤਥਾ ਮਾਂਸਂ ਮੇਦੋ ਮਜ੍ਜਾਸ੍ਥਿ ਜੀਵਿਤਮ੍ ॥ ੨,੩੨.

ਤਾਰਕਸ਼ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਚਮੜੀ, ਲਹੂ, ਮਾਸ, ਚਰਬੀ, ਮੱੱਜ, ਹੱਡੀ ਤੇ ਜਿੰਦ।

ਪਾਦੌ ਪਾਣੀ ਤਥਾ ਗੁਹ੍ਯਂ ਜਿਹ੍ਵਾਕੇਸ਼ਨਖਾਃ ਸ਼ਿਰਃ । ਸਨ੍ਧਿਮਾਰ੍ਗਾਸ਼੍ਚ ਬਹੁਸ਼ੋ ਰੇਖਾ ਨੈਕਵਿਧਾਸ੍ਤਥਾ ॥ ੨,੩੨.

ਪੈਰ, ਹੱਥ, ਗੁਪਤ ਅੰਗ, ਜੀਭ, ਵਾਲ, ਨਖ, ਸਿਰ, ਕਈ ਜੋੜ ਤੇ ਰਾਹਾਂ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਕੀਰਾਂ।

ਕਾਮਃ ਕ੍ਰੋਧੋ ਭਯਂ ਲਜ੍ਜਾ ਮਨੋ ਹਰ੍षਃ ਸੁਖਾਸੁਖਮ੍ । ਚਿਤ੍ਰਿਤਂ ਛਿਦ੍ਰਿਤਞ੍ਚਾਪਿ ਨਾਨਾਜਾਲੇਨ ਵੇष੍ਟਿਤਮ੍ ॥ ੨,੩੨.

ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸਾ, ਡਰ, ਲੱਜਾ, ਮਨ, ਖੁਸ਼ੀ, ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਚਿੰਨ੍ਹਤ ਤੇ ਛਿਦਰ ਹਨ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਹੋਏ।

ਇਨ੍ਦ੍ਰਜਾਲਮਿਦਂ ਮਨ੍ਯੇ ਸਂਸਾਰੇऽਸਾਰਸਾਗਰੇ । ਕਰ੍ਤਾ ਕੋऽਤ੍ਰ ਹृषੀਕੇਸ਼ ਸਂਸਾਰੇ ਦੁਃ ਖਸਂਕੁਲੇ ॥ ੨,੩੨.

ਮੈਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਿਕੰਮੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਜਾਦੂਈ ਭਰਮ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ; ਇੱਥੇ ਕਰਤਾ ਕੌਣ ਹੈ, ਹੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਇਸ ਦੁੱਖ ਭਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ?

ਸ਼੍ਰੀਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ । ਕਥਯਾਮਿ ਪਰਂ ਗੋਪ੍ਯਂ ਕੋਸ਼ਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਵਿਨਿਰ੍ਣਯਮ੍ । ਯਸ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਜ੍ਯਤੇ ॥ ੨,੩੨.

ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭੇਦ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਇਸ ਪਰਤ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚੇ; ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਝ ਨਾਲ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਾਧੁ ਪृष੍ਟਂ ਤ੍ਵਯਾ ਲੋਕੇ ਸਦਯਂ ਜੀਵਕਾਰਣਮ੍ । ਵੈਨਤੇਯ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਤ੍ਵਮੇਕਾਗ੍ਰਕृਤਮਾਨਸਃ ॥ ੨,੩੨.

ਤੂੰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਚੰਗਾ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਵੈਨਤੇਯਾ; ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਮਨ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ ਸੁਣ।

ऋਤੁਕਾਲੇ ਚ ਨਾਰੀਣਾਂ ਵਰ੍ਜ੍ਯਂ ਦਿਨਚਤੁष੍ਟਯਮ੍ । ਯਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਂ ਪੁਰਾ ਵृਤ੍ਰਸਮੁਤ੍ਥਿਤਾਮ੍ ॥ ੨,੩੨.

ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਚਾਰ ਦਿਨ ਬਚਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ਼ਕ੍ਰਾਤ੍ਸਮੁਤ੍ਤਾਰ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਥਾਂਸ਼ੇਨ ਦਤ੍ਤਵਾਨ੍ । ਤਾਵਨ੍ਨਾਲੋਕ੍ਯਤੇ ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਪਾਪਂ ਯਾਵਦ੍ਵਪੁਃ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ ੨,੩੨.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਬਚਾ ਕੇ, ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਤੱਕ ਪਾਪੀ ਸਰੀਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ।

ਪ੍ਰਥਮੇऽਹਨਿ ਚਾਣ੍ਡਾਲੀ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘਾਤਿਨੀ । ਤृਤੀਯੇ ਰਜਕੀ ਜ੍ਞੇਯਾ ਚਤੁਰ੍ਥੇऽਹਨਿ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ ॥ ੨,੩੨.

ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਉਹ ਚੰਡਾਲਣ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਘਾਤਣ, ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਧੋਬਣ, ਤੇ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਪ੍ਤਾਹਾਤ੍ਪਿਤृਦੇਵਾਨਾਂ ਭਵੇਦ੍ਯੋਗ੍ਯਾ ਕृਤਾਰ੍ਚਨੇ । ਸਪ੍ਤਾਹਮਧ੍ਯੇ ਯੋ ਗਰ੍ਭਸ੍ਤਤ੍ਸਂਮ੍ਭੂਤਿਰ੍ਮਲਿਮ੍ਲੁਚਾ ॥ ੨,੩੨.

ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਬਾਅਦ ਔਰਤ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਗਰਭ ਠਹਿਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੈਲੀ ਮਹਿਲਾ ਤੋਂ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਨਿषੇਕਸਮਯੇ ਪਿਤ੍ਰੋਰ੍ਯਾਦृਕ੍ਚਿਤ੍ਤਵਿਕਲ੍ਪਨਾ । ਤਾਦृਗ੍ਗਰ੍ਭਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਜਾਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ ੨,੩੨.

ਜਦੋਂ ਗਰਭ ਠਹਿਰਦਾ ਹੈ, ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਤੇ ਇਰਾਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਗਰਭ ਬਣਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਯੁਗ੍ਮਾਸੁ ਪੁਤ੍ਤ੍ਰਾ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋऽਯੁਗ੍ਮਾਸੁ ਰਾਤ੍ਰਿषੁ । ਪੂਰ੍ਵਸਪ੍ਤਮਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯੁਗ੍ਮਾਸੁ ਸਂਵਿਸ਼ੇਤ੍ ॥ ੨,੩੨.

ਜੋੜੀਆਂ ਰਾਤਾਂ 'ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵਿਅੰਜੀਆਂ ਰਾਤਾਂ 'ਤੇ ਧੀਆਂ। ਇਸ ਲਈ, ਪਹਿਲੀਆਂ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੋੜੀਆਂ ਰਾਤਾਂ 'ਤੇ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

षੋਡਸ਼ਰ੍ਤੁਰ੍ਨਿਸ਼ਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸਾਮਾਨ੍ਯਾਤ੍ਸਮੁਦਾਹृਤਃ । ਯਾ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਮੀ ਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ਗਰ੍ਭਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਤਤ੍ਰ ਚੇਤ੍ ॥ ੨,੩੨.

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸੋਲਾਂ ਰਾਤਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਚੌਦਵੀਂ ਰਾਤ ਗਰਭ ਠਹਿਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ—

ਗੁਣਭਾਗ੍ਯਨਿਧਿਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਜਾਯੇਤ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ । ਸਾ ਨਿਸ਼ਾ ਤਤ੍ਰ ਸਾਮਾਨ੍ਯੈਰ੍ਨ ਲਭ੍ਯੇਤ ਖਗਾਧਿਪ ॥ ੨,੩੨.

—ਉਸ ਰਾਤ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਤੇ ਧਰਮੀ ਹੋਵੇ। ਪਰ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਰਾਤ ਆਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।

ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਃ ਸਮ੍ਭਵਤ੍ਯਤ੍ਰ ਗਰ੍ਭਸ੍ਤ੍ਵष੍ਟਾਹਮਧ੍ਯਤਃ । ਪਞ੍ਚਮੇऽਹਨਿ ਨਾਰੀਣਾਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਾਧੁਰ੍ਯਭੋਜਨਮ੍ ॥ ੨,੩੨.

ਅਕਸਰ, ਅੱਠਵੀਂ ਰਾਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗਰਭ ਠਹਿਰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਠਾ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।