ਗਾਵੋ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ ਸਨ੍ਤੁ ਪृष੍ਠਤਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਸ੍ਤਥਾ । ਗਾਵੋ ਮੇ ਹृਦਯੇ ਸਨ੍ਤੁ ਗਵਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਵਸਾਮ੍ਯਹਮ੍ ॥ ੨,੩੦.
ਗਾਂਵਾਂ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਪਿੱਛੇ ਅਤੇ ਦੋਨੋ ਪਾਸੇ ਹੋਣ। ਗਾਂਵਾਂ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ। ਮੈਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸਾਂ।
ਯਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਯਾ ਚ ਦੇਵੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾ । ਧੇਨੁਰੂਪੇਣ ਸਾ ਦੇਵੀ ਮਮ ਪਾਪਂ ਵ੍ਯਪੋਹਤੁ ॥ ੨,੩੦.
ਜੋ ਲਕshmi ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਗਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੇ।
ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੩੧ ਸ਼੍ਰੀਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ । ਯੇ ਨਰਾਃ ਪਾਪਸਂਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਯਮਾਲਯਮ੍ । ਨृਣਾਂ ਮਤ੍ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਕਂ ਦਤ੍ਤਮਨਨ੍ਤਫਲਦਂ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੩੧.
ਸ੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ فرمایا: ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਦਾਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਹੀਨ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਦ੍ਰਜਃ ਪ੍ਰਮਾਣਾਬ੍ਦਂਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਭੂਮਿਦਃ । ਅਸ਼੍ਵਾਰੂਢਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਯਾਨ੍ਤਿ ਦਦਤੇ ਯੇ ਹ੍ਯੁਪਾਨਹੌ ॥ ੨,੩੧.
ਜਿੰਨੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮਾਪ ਹੈ, ਉਤਨੇ ਸਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਜੁੱਤੇ ਜਾਂ ਚੱਪਲ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਘੋੜਿਆਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਤਪੇ ਸ਼੍ਰਮਯੋਗੇਨ ਨ ਦਹ੍ਯਨ੍ਤੇ ਚ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍ । ਛਤ੍ਤ੍ਰਦਾਨੇਨ ਵੈ ਪ੍ਰੇਤਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ ਸੁਖਂ ਪਥਿ ॥ ੨,੩੧.
ਛਤਰੀ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਗਰਮੀ ਜਾਂ ਥਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਹ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।
ਯਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਦਦਾਤ੍ਯਨ੍ਨਂ ਤੇਨ ਚਾਪ੍ਯਾਯਿਤੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੩੧.
ਜੋ ਯਮ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਮਹਾਘੋਰੇ ਅਮੂਰ੍ਤੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਵਰ੍ਜਿਤੇ । ਉਦ੍ਦ੍ਯੋਤੇਨੈਵ ਤੇ ਯਾਨ੍ਤਿ ਦੀਪਦਾਨੇਨ ਮਾਨਵਾਃ ॥ ੨,੩੧.
ਜਿੱਥੇ ਵੱਡਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹਨੇਰਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਰੂਪ ਜਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ, ਉਥੇ ਦੀਪਕ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲੋਕ ਚਾਨਣ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਆਸ਼੍ਵਿਨੇ ਕਰ੍ਤਿਕੇ ਵਾਪਿ ਮਾਘੇ ਮृਤਤਿਥਾਵਪਿ । ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਞ੍ਚ ਦੀਯੇਤ ਦੀਪਦਾਨਂ ਸੁਖਾਯ ਵੈ ॥ ੨,੩੧.
ਆਸ਼ਵਿਨ, ਕਾਰਤਿਕ ਜਾਂ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਤਾਰੀਖ 'ਤੇ, ਤੇ ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ, ਆਰਾਮ ਲਈ ਦੀਪਕ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਞ੍ਚ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਂ ਮਾਰ੍ਗੇ ਸੁਵਿषਮੇ ਨਰੈਃ । ਯਾਵਤ੍ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਵਾਪਿ ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਯ ਸੁਖਲਿਪ੍ਸਯਾ ॥ ੨,੩੧.
ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਜਾਂ ਪੂਰੇ ਸਾਲ, ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਰਸਤੇ 'ਤੇ, ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਦੀਪਕ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੁਲੇ ਦ੍ਯੋਤਤਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ੍ਵਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਮਯੋऽਸੌ ਪੂਜ੍ਯੋऽਸੌ ਦੀਪਦਾਨਪ੍ਰਦੋ ਨਰਃ ॥ ੨,੩੧.
ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ ਸ਼ੁੱਧ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਚਾਨਣ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੀਪਕ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖੋਦਙ੍ਮੁਖਂ ਦੀਪਂ ਦੇਵਾਗਾਰੇ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯੇ । ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਾਮ੍ਯਮੁਖਂ ਪਿਤ੍ਰੇ ਅਦ੍ਭਿਃ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪ੍ਯ ਸੁਸ੍ਥਿਰਮ੍ ॥ ੨,੩੧.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਦੇਵ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦੀਪਕ ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਲਈ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੱਕੀ ਨੀਅਤ ਕਰਕੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੋਪਹਾਰਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਪਦਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ । ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਮृਤਸ੍ਯੇਹ ਜੀਵਨ੍ਨਪ੍ਯਾਤ੍ਮਹੇਤਵੇ । ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ ਮਹਾਮਾਰ੍ਗੇ ਮਹਾਕष੍ਟਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ ॥ ੨,੩੧.
ਜੋ ਕੋਈ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਲਈ, ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ, ਤੀਹਰਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਾਜ-ਸਮਾਨ ਵਾਲੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਵੱਡੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਆਸਨਂ ਭਾਜਨਂ ਭੋਜ੍ਯਂ ਦੀਯਤੇ ਯਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਯਤੇ । ਸੁਖੇ ਨ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨਸ੍ਤੁ ਦੇਨ ਗਚ੍ਛਤ੍ਯਲਂ ਪਥਿ ॥ ੨,੩੧.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਆਸਨ, ਭਾਂਡਾ ਤੇ ਭੋਜਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਨਾ ਖਾਏ, ਪਰ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਕਮਣ੍ਡਲੁਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਤृषਿਤਃ ਪਿਬਤੇ ਜਲਮ੍ ॥ ੨,੩੧.
ਕਮੰਡਲ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਪਿਆਸਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਜਨਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਦਾਨਞ੍ਚ ਕੁਸੁਮਞ੍ਚਾਙ੍ਗੁਲੀਯਕਮ੍ । ਏਕਾਦਸ਼ਾ ਹੇ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰੇਤੋਦ੍ਧਰਣਹੇਤਵੇ ॥ ੨,੩੧.
ਭਾਂਡਾ, ਕਪੜਾ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਉਂਗਲੀ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ — ਇਹ ਗਿਆਰਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਉੱਤਾਰ ਲਈ ਦਾਨ ਕਰਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ ਪਦਾਨੀਤ੍ਥਂ ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਯ ਸ਼ੁਭਮਿਚ੍ਛਤਾ । ਦਾਤਵ੍ਯਾਨਿ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰੇਤੋऽਸੌ ਪ੍ਰੀਣਿਤੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੩੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਤੀਹਰਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਕਿ ਪ੍ਰੇਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਭੋਜਨਾ ਨਿ ਤਿਲਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਉਦਕੁਮ੍ਭਾਂਸ੍ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ । ਮੁਦ੍ਰਿਕਾਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗ੍ਮਞ੍ਚ ਤਯਾ ਯਾਤਿ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍ ॥ ੨,੩੧.
ਜੋ ਭੋਜਨ, ਤਿਲ, ਤੇਰਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ, ਅੰਗੂਠੀ ਅਤੇ ਦੋ ਜੋੜੇ ਕਪੜੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋऽਸ਼੍ਵਂ ਨਾਵਂ ਗਜਂ ਵਾਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਯੇਤ੍ । ਸ ਮਹਿਮ੍ਨੋऽਨੁਸਾਰੇਣ ਤਤ੍ਤਤ੍ਸੁਖਮੁਪਾਸ਼੍ਨੁਤੇ ॥ ੨,੩੧.
ਜੋ ਕੋਈ ਘੋੜਾ, ਨੌਕਾ ਜਾਂ ਹਾਥੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਨਾਲੋਕਾਨ੍ ਵਿਚਰਤਿ ਮਹਿषੀਞ੍ਚ ਦਦਾਤਿ ਯਃ । ਯਮਪੁਤ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਯਾ ਮਾਤਾ ਮਹਿषੀ ਸੁਗਤਿਪ੍ਰਦਾ ॥ ੨,੩੧.
ਜੋ ਭੈਂਸਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ; ਜਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮਾਂ, ਜਦੋਂ ਭੈਂਸ ਵਜੋਂ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਚੰਗੀ ਗਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤਾਮ੍ਬੂਲਂ ਕੁਸੁਮਂ ਦੇਯਂ ਯਾਮ੍ਯਾਨਾਂ ਹਰ੍षਵਰ੍ਧਨਮ੍ । ਤੇਨ ਸਮ੍ਪ੍ਰੀਣਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕ੍ਲੇਸ਼ਂ ਨ ਕੁਰ੍ਵਤੇ ॥ ੨,੩੧.
ਤਾਂਬੂਲ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੇਟਾਂ ਜਮ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਦੀ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।
ਗੋਭੂਤਿਲਹਿਰਣ੍ਯਾਨਿ ਦਾਨਾਨ੍ਯਾਹੁਃ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ ॥ ੨,੩੧.
ਗਾਂ, ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਸੋਨਾ — ਇਹ ਦਾਨ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਮृਤੋਦ੍ਦੇਸ਼ੇਨ ਯੋ ਯਦ੍ਯਾਜ੍ਜਲਪਾਤ੍ਰਞ੍ਚ ਮृਨ੍ਮਯਮ੍ । ਉਦਪਾਤ੍ਰਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਫਲਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮਾਨਵਃ ॥ ੨,੩੧.
ਜੋ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੜਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਮਦੂਤਾ ਮਹਾਰੌਦ੍ਰਾਃ ਕਰਾਲਾਃ ਕृष੍ਣਪਿਙ੍ਗਲਾਃ । ਨ ਭੀषਯਨ੍ਤਿ ਤਂ ਯਾਮ੍ਯਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਦਾਨੇ ਕृਤੇ ਸਤਿ ॥ ੨,੩੧.
ਜਮ ਦੇ ਦੂਤ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ, ਡਰਾਉਣੇ ਅਤੇ ਕਾਲੇ-ਪੀਲੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਡਰਾਉਂਦੇ, ਜਿਸ ਲਈ ਜਮ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਕਪੜਾ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਮਾਰ੍ਗੇ ਹਿ ਗਚ੍ਛਮਾਨਸ੍ਤੁ ਤृष੍ਣਾਰ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰਮਪੀਡਿਤਃ । ਘਟਾਨ੍ਨਦਾਨਯੋਗੇਨ ਸੁਖੀ ਭਵਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ ॥ ੨,੩੧.
ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਪਿਆਸ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਵੇ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਯ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਯਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਆਯੁਧਾਮ੍ਬਰਸਂਯੁਤਾ । ਹੈਮਸ਼੍ਰੀਪਤਿਨਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਦੇਯਾ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਸ਼ਰ੍ਮਣੇ । ਤਥਾ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਮੁਕ੍ਤੋऽਸੌ ਮੋਦਤੇ ਸਹ ਦੈਵਤੈਃ ॥ ੨,੩੧.
ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਰੱਖੀ ਹੋਈ, ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਖਟ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦਾਨਮਨ੍ਤ੍ਯੇष੍ਟਿਕਰ੍ਮਜਮ੍ । ਅਧੁਨਾ ਕਥਯਿष੍ਯੇऽਹਮਨ੍ਯਦੇਹਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨਮ੍ ॥ ੨,੩੧.
ਹੇ ਤਾਰਕਸ਼, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦਾਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਜਾਤਸ੍ਯ ਮृਤ੍ਯੁਲੋਕੇ ਵੈ ਪ੍ਰਾਣਿਨੋ ਮਰਣਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਮृਤਿਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇਣ ਯਾਸ੍ਯਤਸ਼੍ਚ ਪਰਨ੍ਤਪ ॥ ੨,੩੧.
ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਮੌਤ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਪੂਰ੍ਵਕਾਲੇ ਮृਤਾਨਾਞ੍ਚ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਞ੍ਚ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮੋਭੂਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਸੌ ਵਾਯੁਰ੍ਨਿਰ੍ਗਚ੍ਛਤ੍ਯਾਸ੍ਯਮਣ੍ਡਲਾਤ੍ ॥ ੨,੩੧.
ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਜਦ ਜੀਵ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੀਵਨ ਵਾਲਾ ਹਵਾ ਸੁਖਮ ਹੋ ਕੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਵਦ੍ਵਾਰੈ ਰੋਮਭਿਸ਼੍ਚ ਜਨਾਨਾਂ ਤਾਲੁਰਨ੍ਧ੍ਰਕੇ । ਪਾਪਿष੍ਠਾਨਾਮਪਾਨੇਨ ਜੀਵੋ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਮਤਿ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ॥ ੨,੩੧.
ਨੌ ਦਰਵਾਜਿਆਂ, ਰੋਮਾਂ ਅਤੇ ਤਾਲੂ ਦੇ ਛੇਦ ਰਾਹੀਂ, ਪਾਪੀ ਜੀਵ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਰਸਤੇ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਰੀਰਞ੍ਚ ਪਤੇਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਨਿਰ੍ਗਤੇ ਮਰੁਤੀਸ਼੍ਵਰੇ । ਵਾਤਾਹਤਃ ਪਤਤ੍ਯੇਵ ਨਿਰਾਧਾਰੋ ਯਥਾ ਦ੍ਰੁਮਃ ॥ ੨,੩੧.
ਜਦ ਜੀਵਨ ਵਾਲਾ ਹਵਾ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਹਵਾ ਦੇ ਝਟਕੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਸਹਾਰੇ, ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।