ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਹਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਮੁਦ੍ਧृਤੈਰ੍ਦਰ੍ਭੈਸ੍ਤੋਯੇਨ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਯੇਦ੍ਭੁਵਮ੍ । ਮृਤ੍ਯੁਕਾਲੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਦ੍ਦਰ੍ਭਾਨਾਤੁਰਸ੍ਯ ਕਰਦ੍ਵਯੇ ॥ ੨,੨੯.

ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਚੁੱਕੀ ਦਰਭਾ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਦਰਭਾ ਬਿਮਾਰ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਦਰ੍ਭੇषੁ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯਤੇ ਯੋऽਸੌ ਦਭਸ੍ਤੁ ਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਃ । ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਸ ਵੈ ਯਾਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਹੀਨੋऽਪਿ ਮਾਨਵਃ ॥ ੨,੨੯.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦਰਭਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਦਰਭਾ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ—even ਜੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾ ਹੋਣ।

ਦਰ੍ਭਮੂਲੀਗਤੋ ਭੂਮੌ ਦਰ੍ਭਪਾਣਿਸ੍ਤੁ ਯੋ ਮृਤਃ । ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੋऽਸੌ ਸਂਸਾਰੇਪਾਰਸਾਗਰੇ ॥ ੨,੨੯.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਰਨ ਵੇਲੇ ਦਰਭਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੁਹਦੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦਰਭਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗੋਮਯੇਨੋਪਲਿਪ੍ਤੇ ਤੁ ਦਰ੍ਭਸ੍ਯਾਸ੍ਤਰਣੇ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਤਤ੍ਰ ਦਤ੍ਤੇਨ ਦਾਨੇਨ ਸਰ੍ਵਂ ਪਾਪਂ ਵ੍ਯਪੋਹਤਿ ॥ ੨,੨੯.

ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਗੋਮਾਯ ਨਾਲ ਲੀਪੇ ਹੋਏ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਦਰਭਾ ਘਾਸ਼ ਦੀ ਚੌਕੀ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਥਾਂ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਲਵਣਂ ਤਦ੍ਰਸਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਂ ਨृਣਾਮ੍ । ਯਸ੍ਮਾਦਨ੍ਨਰਸਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨੋਤ੍ਕਟਾ ਲਵਣਂ ਵਿਨਾ ॥ ੨,੨੯.

ਲੂਣ ਆਪਣਾ ਵਿਲੱਖਣ ਸੁਆਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਲੂਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹਰ ਖਾਣੇ ਦਾ ਸੁਆਦ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਪਿਤॄਣਾਂ ਚ ਪ੍ਰਿਯਂ ਭਵ੍ਯਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਪ੍ਰਦਂ ਭਵੇਤ੍ । ਵਿष੍ਣੁਦੇਹਸਮੁਦ੍ਭੂਤੋ ਯਤੋऽਯਂ ਲਵਣੋ ਰਸਃ ॥ ੨,੨੯.

ਲੂਣ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸੁਰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਲੂਣ ਦਾ ਸੁਆਦ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ੇषਾਲ੍ਲਵਣਂ ਦਾਨਂ ਤੇਨ ਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਯੋਗਿਨਃ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਯਵਿਸ਼ਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਜਨਸ੍ਯ ਚ ॥ ੨,੨੯.

ਇਸ ਲਈ ਯੋਗੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੂਣ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਛਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਔਰਤਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ ਲੋਕ ਹੋਣ।

ਆਤੁਰਾਣਾਂ ਯਦਾ ਪ੍ਰਾਣਾਃ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਵਸੁਧਾਤਲੇ । ਲਵਣਂ ਤੁ ਤਦਾ ਦੇਯਂ ਦ੍ਬਾਰਸ੍ਯੋਦ੍ਧਾਟਨਂ ਦਿਵਃ ॥ ੨,੨੯.

ਜਦੋਂ ਬਿਮਾਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੂਣ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੁਰਗ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੩੦ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਸ਼ृਣੁ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਰਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਦਾਨਾਨਾਂ ਦਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਪਰਮਂ ਸਰ੍ਵਦਾਨਾਨਾਂ ਪਰਂ ਗੋਪ੍ਯਂ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍ ॥ ੨,੩੦.

ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤਾਰਕਸ਼, ਦਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਦਾਨ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦੇਯਮੇਕਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਕਾਰ੍ਪਾਸਂ ਚੋਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਯੇਨ ਦਤ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰੀਯਨ੍ਤੇ ਭੂਰ੍ਭੁਵਃ ਸ੍ਵਰਿਤਿ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ॥ ੨,੩੦.

ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਕਪਾਹ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇਣ ਨਾਲ ਭੂ, ਭਵ, ਤੇ ਸਵਰ ਲੋਕ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯਾ ਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕਾਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਪ੍ਨੁਯੁਃ । ਦੇਯਮੇਤਨ੍ਮਹਾਦਾਨਂ ਪ੍ਰੇਤੋਦ੍ਧਰਣਹੇਤਵੇ ॥ ੨,੩੦.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਸ ਕਰਤਬ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਵੱਡਾ ਦਾਨ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੀ ਉੱਤਾਰ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਚਿਰਂ ਵਸੇਦ੍ਰੁਦ੍ਰਲੋਕੇ ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਭਵੇਦਿਹ । ਰੂਪਵਾਨ੍ਸੁਭਗੋ ਵਾਗ੍ਮੀ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨਤੁਲ ਵਿਕ੍ਰਮਃ । ਯਮਲੋਕਂ ਵਿਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਤਾਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ ॥ ੨,੩੦.

ਉਹ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਰੁਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਸੁੰਦਰ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਚੰਗਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਅਦੁਤੀ ਵਿਰਤਾ ਵਾਲਾ। ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਤਾਰਕਸ਼, ਉਹ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਗਾਂ ਤਿਲਾਂਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਹੇਮ ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨੇ । ਤਸ੍ਯ ਜਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਰ੍ਤ ਪਾਪਂ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵਨਸ਼੍ਯਤਿ ॥ ੨,੩੦.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗਾਂ, ਤਿਲ, ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਸੋਨਾ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਤਿਲਾ ਗਾਵੋ ਮਹਾਦਾਨਂ ਮਹਾਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਤਦ੍ਦ੍ਵਯਂ ਦੀਯਤੇ ਵਿਪ੍ਰੇ ਨਾਨ੍ਯਵਰ੍ਣੇ ਕਦਾਚਨ ॥ ੨,੩੦.

ਗਾਂ ਤੇ ਤਿਲ ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਹਨ, ਜੋ ਭਾਰੀ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ।

ਕਲ੍ਪਿਤਂ ਦੀਯਤੇ ਦਾਨਂ ਤਿਲਾ ਗਾਵਸ਼੍ਚਮੇਦਿਨੀ । ਅਨ੍ਯੇषੁ ਨੈਵ ਵਰ੍ਣੇषੁ ਪੋष੍ਯਵਰ੍ਗੇ ਕਦਾਚਨ ॥ ੨,੩੦.

ਤਿਲ, ਗਾਂ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਦਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਜਾਤੀਆਂ ਜਾਂ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਵਰਗ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ।

ਪੋष੍ਯਵਰ੍ਗੇ ਤਥਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਦਾਨਂ ਦੇਯਮਕਲ੍ਪਿਤਮ੍ । ਆਤੁਰੇ ਵੋਪਰਾਗੇ ਚ ਦ੍ਵਯਂ ਦਾਨਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ । ਆਤੁਰੇ ਦੀਯਤੇ ਦਾਨਂ ਤਤ੍ਕਾਲੇ ਚੋਪਤਿष੍ਠਤਿ ॥ ੨,੩੦.

ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਵਰਗ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਦਾਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਧੀ ਬਿਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁਚਿਤਾ ਵਿਚ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦਾਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ। ਬਿਮਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੀ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜੀਵਤਸ੍ਤੁ ਪੁਨਰ੍ਦਤ੍ਤਮੁਪਤਿष੍ਠਤ੍ਯਸਂਸ੍ਕृਤਮ੍ । ਸਤ੍ਯਂਸਤ੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਸਤ੍ਯਂ ਯਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਵਿਕਲੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ॥ ੨,੩੦.

ਜੀਵਤ ਮਨੁੱਖ ਦੁਬਾਰਾ ਦਾਨ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਧੀ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਚ, ਸੱਚ, ਤੇ ਫਿਰ ਸੱਚ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਯਚ੍ਚਾਨੁ ਮੋਦਤੇ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਚ੍ਚ ਦਾਨਮਨਨ੍ਤਕਮ੍ । ਅਤੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਾ ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਤ੍ਸਸੌ ਚਿਰਮ੍ । ਅਤਿਵਾਹਸ੍ਤਥਾ ਪ੍ਰੇਤੋ ਭੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਲਭਤੇ ਯਤਃ ॥ ੨,੩੦.

ਜੋ ਕੁਝ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਾਨ ਅੰਤਹੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਖੁਦ, ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਜੀਵੇ, ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪ੍ਰੇਤ ਉਸ ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਅਸ੍ਵਸ੍ਥਾ ਤੁਰਕਾਲੇ ਤੁ ਦੇਹਪਾਤੇ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਸ੍ਥਿਤੇ । ਦੇਹੇ ਤਥਾਤਿਵਾਹਸ੍ਯ ਪਰਤਃ ਪ੍ਰੀਣਨਂ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੩੦.

ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਤ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਪਙ੍ਗਾਵਨ੍ਧੇ ਚ ਕਾਣੇ ਚ ਹ੍ਯਰ੍ਧੋਨ੍ਮੀਲਿਤਲੋਚਨੇ । ਤਿਲੇषੁ ਦਰ੍ਭਾਨ੍ਸਂਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਦਾਨਮੁਕ੍ਤਂ ਤਦਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ॥ ੨,੩੦.

ਲੰਗੜੇ, ਅੰਨ੍ਹੇ, ਇੱਕ ਅੱਖ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਅੱਧੀ ਅੱਖ ਖੁੱਲੀ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਤਿਲ ਦਰਭਾ ਘਾਸ਼ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਾਨ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਤਿਲਾ ਲੌਹਂ ਹਿਰਣ੍ਯਞ੍ਚ ਕਾਰ੍ਪਾਸਂ ਲਵਣਂ ਤਥਾ । ਸਪ੍ਤਧਾਨ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਰ੍ਗਾਵ ਏਕੈਕਂ ਪਾਵਨਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ॥ ੨,੩੦.

ਤਿਲ, ਲੋਹਾ, ਸੋਨਾ, ਕਪਾਹ, ਲੂਣ, ਸੱਤ ਅਨਾਜ, ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਗਾਂ—ਇਹ ਹਰ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਲੋਹਦਾਨਾਦ੍ਯਮਸ੍ਤੁष੍ਯੇਦ੍ਧਰ੍ਮ ਰਾਜਸ੍ਤਿਲਾਰ੍ਪਣਾਤ੍ । ਲਵਣੇ ਦੀਯਮਾਨੇ ਤੁ ਨ ਭਯਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਯਮਾਤ੍ ॥ ੨,੩੦.

ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ ਲੋਹਾ ਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਦਾਨ, ਤੇ ਤਿਲ ਦੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਲਵਣ (ਨਮਕ) ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਯਮ ਤੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

ਕਰ੍ਪਾਸਸ੍ਯ ਤੁ ਦਾਨੇਨ ਨ ਭੂਤੇਭ੍ਯੋ ਭਯਂ ਭਵੇਤ੍ । ਤਾਰਯਨ੍ਤਿ ਨਰਂ ਗਾਵਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਧਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪਾਤਕਾਤ੍ ॥ ੨,੩੦.

ਕਪਾਹ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਭੂਤ-ਪਰੇਤਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਗਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਉੱਧਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਹੇਮਦਾਨਾਤ੍ਸੁਖਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਭੂਮਿਦਾਨਾਨ੍ਨृਪੋ ਭਵੇਤ੍ । ਹੇਮਭੂਮਿਪ੍ਰਦਾਨਾਚ੍ਚ ਨ ਪੀਡਾ ਨਰਕੇ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੩੦.

ਸੋਨਾ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਮੀਨ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਨਾ ਤੇ ਜਮੀਨ ਦੋਵੇਂ ਦੇਣ ਨਾਲ ਨਰਕ ਵਿਚ ਕੋਈ ਪੀੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਸਰ੍ਵੇऽਪਿ ਯਮਦੂਤਾਸ਼੍ਚ ਯਮਰੂਪਾ ਵਿਭੀषਣਾਃ । ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਵਰਦਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਸਪ੍ਤਧਾਨ੍ਯੇਨ ਪ੍ਰੀਣਿਤਾਃ ॥ ੨,੩੦.

ਯਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੂਤ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਯਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਸੱਤ ਅਨਾਜਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਵਿष੍ਣੋਃ ਸ੍ਮਰਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ । ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯੈਰ੍ਯਾ ਗਤਿਰਾਪ੍ਯਤੇ ॥ ੨,੩੦.

ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ—ਇਹੀ ਮਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਰਾਹ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਦਦਾਤਿ ਪਿਤੁਰਾਜ੍ਞਯਾ । ਭੂਮਿष੍ਠਂ ਪਿਤਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹ੍ਯਰ੍ਧੋਨ੍ਮੀਲਿਤਲੋਚਨਮ੍ ॥ ੨,੩੦.

ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਸਾਰੇ ਵਧਾਈ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਅੱਧ-ਖੁੱਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਲੇ ਸੁਤੋ ਯਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਦਾਨਾਨਿ ਦਾਪਯੇਤ੍ । ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਦ੍ਵਿਸ਼ਿष੍ਯੇਤ ਸ ਪੁਤ੍ਰਃ ਕੁਲਨਨ੍ਦਨਃ ॥ ੨,੩੦.

ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਜੋ ਸਾਰੇ ਦਾਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਗਯਾ ਦੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਾਚ੍ਚਲਿਤਸ਼੍ਚਾਸੌ ਵਿਕਲਸ੍ਯ ਪਿਤੁਸ੍ਤਦਾ । ਪੁਤ੍ਰੈਰ੍ਯਤ੍ਨੇਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਪਿਤਰਂ ਤਾਰਯਨ੍ਤਿ ਤੇ ॥ ੨,੩੦.

ਜਦੋਂ ਪਿਤਾ ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਗੁਆ ਕੇ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਕਰਮ ਕਰਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਉੱਧਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।