ਮਮ ਸ੍ਵੇਦਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾਸ੍ਤਿਲਾਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਵਿਤ੍ਰਕਾਃ । ਅਸੁਰਾ ਦਾਨਵਾ ਦੈਤ੍ਯਾਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਿਲਦਾਨਤਃ ॥ ੨,੨੯.
ਤਾਰਕਸ਼, ਮੇਰੇ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਤਿਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ; ਤਿਲ ਦੀ ਭੇਟ ਨਾਲ ਅਸੁਰ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਿਲਾਃ ਸ਼੍ਵੇਤਾਸ੍ਤਿਲਾਃ ਕृष੍ਣਾਸ੍ਤਿਲਾ ਗੋਮੂਤ੍ਰਸਨ੍ਨਿਭਾਃ । ਤੇ ਮੇ ਦਹਨ੍ਤੁ ਪਾਪਾਨਿ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਕृਤਾਨਿ ਚ ॥ ੨,੨੯.
ਸਫੈਦ ਤਿਲ, ਕਾਲੇ ਤਿਲ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਪਿਸਾਬ ਵਰਗੇ ਤਿਲ—ਇਹ ਮੇਰੀ ਦੇਹ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਣ।
ਏਕ ਏਵ ਤਿਲਦ੍ਰੋਣੋ ਹੇਮਦ੍ਰੋਣਤਿਲੈਃ ਸਮਃ । ਤਰ੍ਪਣੇ ਦਾਨਹੋਮੇ ਚ ਦਤ੍ਤੋ ਭਵਤਿ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਃ ॥ ੨,੨੯.
ਇੱਕ ਤਿਲ ਦਾ ਡੋਲਾ ਸੋਨੇ ਦੇ ਡੋਲੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਤਿਲ ਨੂੰ ਤਰਪਣ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਦੇਣ ਨਾਲ ਇਹ ਅਖੂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਰ੍ਭਾ ਮਲ੍ਲੋਮਸਮ੍ਭੂਤਾਸ੍ਤਿਲਾਃ ਸ੍ਵੇਦਸਮੁਦ੍ਭਵਾਃ । ਤृਪ੍ਤਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਦੇਵਤਾ ਦਾਨੈਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇਨ ਪਿਤਰਸ੍ਤਥਾ । ਪ੍ਰਯੋਗਵਿਧਿਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿਸ਼੍ਵਞ੍ਚਾਪ੍ਯੁਪਜੀਵਨਾਤ੍ ॥ ੨,੨੯.
ਮੱਲ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜਣੀ ਦਰਭਾ, ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਤਿਲ—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਪਿਤਰ ਰਸਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ।
ਸਵ੍ਯਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤृਪ੍ਤਿਮਾਨ੍ਪੁਯੁਃ । ਅਪਸਵ੍ਯੇਨ ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰੋ ਦਿਵਿਦੇਵਤਾਃ ॥ ੨,੨੯.
ਸੱਜੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਜਨੇਊ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਖੱਬੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਪਸਵ੍ਯਾਦਿਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਦਰ੍ਭਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਕੇਸ਼ਵਃ । ਦਰ੍ਭਾਗ੍ਰੇ ਸ਼ਙ੍ਕਰਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਤ੍ਰਯੋ ਦੇਵਾਃ [https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php ਕੁਸ਼ੇ] ਸ੍ਥਿਤਾਃ ॥ ੨,੨੯.
ਦਰਭਾ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਚਕਾਰ ਕੇਸ਼ਵ, ਤੇ ਦਰਭਾ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸ਼ੰਕਰ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਾ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਵਿਪ੍ਰਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਃ ਕੁਸ਼ਾ ਵਹ੍ਨਿਸ੍ਤੁਲਸੀ ਚ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਨੈਤੇ ਨਿਰ੍ਮਾਲ੍ਯਤਾਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਾਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ॥ ੨,੨੯.
ਖਗੇਸ਼ਵਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੰਤ੍ਰ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ, ਅੱਗ ਤੇ ਤੁਲਸੀ—ਇਹ ਜਦੋਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਕੁਸ਼ਾਃ ਪਿਣ੍ਡੇषੁ ਨਿਰ੍ਮਾਲ੍ਯਾਃ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਪ੍ਰੇਤਭੋਜਨੇ । ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰੇषੁ ਪਤਿਤਾਸ਼੍ਚਿਤਾਯਾਸ਼੍ਚ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ ॥ ੨,੨੯.
ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ, ਮੰਤ੍ਰ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਤੇ ਅੱਗ ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ—ਇਹਨਾਂ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤੁਲਸੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਗਾਵੋ ਵਿष੍ਣੁਰੇਕਾਦਸ਼ੀ ਖਗ । ਪਞ੍ਚ ਪ੍ਰਵਹਣਾਨ੍ਯੇਵ ਭਵਾਬ੍ਧੌ ਮਜ੍ਜਤਾਂ ਸਤਾਮ੍ ॥ ੨,੨੯.
ਤੁਲਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ—ਇਹ ਪੰਜ ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਲਈ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਾ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿष੍ਣੁਰੇਕਾਦਸ਼ੀ ਗੀਤਾ ਤੁਲਸੀਵਿਪ੍ਰਧੇਨਵਃ । ਅਪਾਰੇ ਦੁਰ੍ਗਸਂਕਾਰੇ षਟ੍ਪਦੀ ਮੁਕ੍ਤਿਦਾਯਿਨੀ ॥ ੨,੨੯.
ਵਿਸ਼ਨੂ, ਏਕਾਦਸ਼ੀ, ਗੀਤਾ, ਤੁਲਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਗਾਂ—ਇਹ ਛੇ, ਦੁਖ-ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।
$ ਤਿਲਾਃ ਪਵਿਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਧਾ ਦਰ੍ਭਾਸ਼੍ਚ ਤੁਲਸੀਦਾਲਮ੍ । ਨਿਵਾਰਯਨ੍ਤਿ ਚੈਤਾਨਿ ਦੁਰ੍ਗਤਿਂ ਯਾਨ੍ਤਮਾਤੁਰਮ੍ ॥ ੨,੨੯.
ਤਿਲ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ, ਦਰਭਾ ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਪੱਤਿਆਂ—ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਦੁਖ-ਗਤੀ ਰੋਕੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਮੁਦ੍ਧृਤੈਰ੍ਦਰ੍ਭੈਸ੍ਤੋਯੇਨ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਯੇਦ੍ਭੁਵਮ੍ । ਮृਤ੍ਯੁਕਾਲੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਦ੍ਦਰ੍ਭਾਨਾਤੁਰਸ੍ਯ ਕਰਦ੍ਵਯੇ ॥ ੨,੨੯.
ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਚੁੱਕੀ ਦਰਭਾ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਦਰਭਾ ਬਿਮਾਰ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦਰ੍ਭੇषੁ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯਤੇ ਯੋऽਸੌ ਦਭਸ੍ਤੁ ਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਃ । ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਸ ਵੈ ਯਾਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਹੀਨੋऽਪਿ ਮਾਨਵਃ ॥ ੨,੨੯.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦਰਭਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਦਰਭਾ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ—even ਜੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾ ਹੋਣ।
ਦਰ੍ਭਮੂਲੀਗਤੋ ਭੂਮੌ ਦਰ੍ਭਪਾਣਿਸ੍ਤੁ ਯੋ ਮृਤਃ । ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੋऽਸੌ ਸਂਸਾਰੇਪਾਰਸਾਗਰੇ ॥ ੨,੨੯.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਰਨ ਵੇਲੇ ਦਰਭਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੁਹਦੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦਰਭਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੋਮਯੇਨੋਪਲਿਪ੍ਤੇ ਤੁ ਦਰ੍ਭਸ੍ਯਾਸ੍ਤਰਣੇ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਤਤ੍ਰ ਦਤ੍ਤੇਨ ਦਾਨੇਨ ਸਰ੍ਵਂ ਪਾਪਂ ਵ੍ਯਪੋਹਤਿ ॥ ੨,੨੯.
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਗੋਮਾਯ ਨਾਲ ਲੀਪੇ ਹੋਏ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਦਰਭਾ ਘਾਸ਼ ਦੀ ਚੌਕੀ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਥਾਂ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਲਵਣਂ ਤਦ੍ਰਸਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਂ ਨृਣਾਮ੍ । ਯਸ੍ਮਾਦਨ੍ਨਰਸਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨੋਤ੍ਕਟਾ ਲਵਣਂ ਵਿਨਾ ॥ ੨,੨੯.
ਲੂਣ ਆਪਣਾ ਵਿਲੱਖਣ ਸੁਆਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਲੂਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹਰ ਖਾਣੇ ਦਾ ਸੁਆਦ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤॄਣਾਂ ਚ ਪ੍ਰਿਯਂ ਭਵ੍ਯਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਪ੍ਰਦਂ ਭਵੇਤ੍ । ਵਿष੍ਣੁਦੇਹਸਮੁਦ੍ਭੂਤੋ ਯਤੋऽਯਂ ਲਵਣੋ ਰਸਃ ॥ ੨,੨੯.
ਲੂਣ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸੁਰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਲੂਣ ਦਾ ਸੁਆਦ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇषਾਲ੍ਲਵਣਂ ਦਾਨਂ ਤੇਨ ਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਯੋਗਿਨਃ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਯਵਿਸ਼ਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਜਨਸ੍ਯ ਚ ॥ ੨,੨੯.
ਇਸ ਲਈ ਯੋਗੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੂਣ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਛਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਔਰਤਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ ਲੋਕ ਹੋਣ।
ਆਤੁਰਾਣਾਂ ਯਦਾ ਪ੍ਰਾਣਾਃ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਵਸੁਧਾਤਲੇ । ਲਵਣਂ ਤੁ ਤਦਾ ਦੇਯਂ ਦ੍ਬਾਰਸ੍ਯੋਦ੍ਧਾਟਨਂ ਦਿਵਃ ॥ ੨,੨੯.
ਜਦੋਂ ਬਿਮਾਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੂਣ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੁਰਗ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੩੦ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਸ਼ृਣੁ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਰਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਦਾਨਾਨਾਂ ਦਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਪਰਮਂ ਸਰ੍ਵਦਾਨਾਨਾਂ ਪਰਂ ਗੋਪ੍ਯਂ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍ ॥ ੨,੩੦.
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤਾਰਕਸ਼, ਦਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਦਾਨ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਯਮੇਕਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਕਾਰ੍ਪਾਸਂ ਚੋਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਯੇਨ ਦਤ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰੀਯਨ੍ਤੇ ਭੂਰ੍ਭੁਵਃ ਸ੍ਵਰਿਤਿ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ॥ ੨,੩੦.
ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਕਪਾਹ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇਣ ਨਾਲ ਭੂ, ਭਵ, ਤੇ ਸਵਰ ਲੋਕ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯਾ ਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕਾਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਪ੍ਨੁਯੁਃ । ਦੇਯਮੇਤਨ੍ਮਹਾਦਾਨਂ ਪ੍ਰੇਤੋਦ੍ਧਰਣਹੇਤਵੇ ॥ ੨,੩੦.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਸ ਕਰਤਬ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਵੱਡਾ ਦਾਨ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੀ ਉੱਤਾਰ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਚਿਰਂ ਵਸੇਦ੍ਰੁਦ੍ਰਲੋਕੇ ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਭਵੇਦਿਹ । ਰੂਪਵਾਨ੍ਸੁਭਗੋ ਵਾਗ੍ਮੀ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨਤੁਲ ਵਿਕ੍ਰਮਃ । ਯਮਲੋਕਂ ਵਿਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਤਾਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ ॥ ੨,੩੦.
ਉਹ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਰੁਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਸੁੰਦਰ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਚੰਗਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਅਦੁਤੀ ਵਿਰਤਾ ਵਾਲਾ। ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਤਾਰਕਸ਼, ਉਹ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗਾਂ ਤਿਲਾਂਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਹੇਮ ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨੇ । ਤਸ੍ਯ ਜਨ੍ਮਾਰ੍ਜਿਰ੍ਤ ਪਾਪਂ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵਨਸ਼੍ਯਤਿ ॥ ੨,੩੦.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗਾਂ, ਤਿਲ, ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਸੋਨਾ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਿਲਾ ਗਾਵੋ ਮਹਾਦਾਨਂ ਮਹਾਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਤਦ੍ਦ੍ਵਯਂ ਦੀਯਤੇ ਵਿਪ੍ਰੇ ਨਾਨ੍ਯਵਰ੍ਣੇ ਕਦਾਚਨ ॥ ੨,੩੦.
ਗਾਂ ਤੇ ਤਿਲ ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਹਨ, ਜੋ ਭਾਰੀ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ।
ਕਲ੍ਪਿਤਂ ਦੀਯਤੇ ਦਾਨਂ ਤਿਲਾ ਗਾਵਸ਼੍ਚਮੇਦਿਨੀ । ਅਨ੍ਯੇषੁ ਨੈਵ ਵਰ੍ਣੇषੁ ਪੋष੍ਯਵਰ੍ਗੇ ਕਦਾਚਨ ॥ ੨,੩੦.
ਤਿਲ, ਗਾਂ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਦਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਜਾਤੀਆਂ ਜਾਂ ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਵਰਗ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ।
ਪੋष੍ਯਵਰ੍ਗੇ ਤਥਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਦਾਨਂ ਦੇਯਮਕਲ੍ਪਿਤਮ੍ । ਆਤੁਰੇ ਵੋਪਰਾਗੇ ਚ ਦ੍ਵਯਂ ਦਾਨਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ । ਆਤੁਰੇ ਦੀਯਤੇ ਦਾਨਂ ਤਤ੍ਕਾਲੇ ਚੋਪਤਿष੍ਠਤਿ ॥ ੨,੩੦.
ਪੋਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਵਰਗ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਦਾਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਧੀ ਬਿਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁਚਿਤਾ ਵਿਚ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦਾਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ। ਬਿਮਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੀ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਤਸ੍ਤੁ ਪੁਨਰ੍ਦਤ੍ਤਮੁਪਤਿष੍ਠਤ੍ਯਸਂਸ੍ਕृਤਮ੍ । ਸਤ੍ਯਂਸਤ੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਸਤ੍ਯਂ ਯਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਵਿਕਲੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ॥ ੨,੩੦.
ਜੀਵਤ ਮਨੁੱਖ ਦੁਬਾਰਾ ਦਾਨ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਧੀ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਚ, ਸੱਚ, ਤੇ ਫਿਰ ਸੱਚ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯਚ੍ਚਾਨੁ ਮੋਦਤੇ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਚ੍ਚ ਦਾਨਮਨਨ੍ਤਕਮ੍ । ਅਤੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਾ ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਤ੍ਸਸੌ ਚਿਰਮ੍ । ਅਤਿਵਾਹਸ੍ਤਥਾ ਪ੍ਰੇਤੋ ਭੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਲਭਤੇ ਯਤਃ ॥ ੨,੩੦.
ਜੋ ਕੁਝ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਾਨ ਅੰਤਹੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਖੁਦ, ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਜੀਵੇ, ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪ੍ਰੇਤ ਉਸ ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਵਸ੍ਥਾ ਤੁਰਕਾਲੇ ਤੁ ਦੇਹਪਾਤੇ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਸ੍ਥਿਤੇ । ਦੇਹੇ ਤਥਾਤਿਵਾਹਸ੍ਯ ਪਰਤਃ ਪ੍ਰੀਣਨਂ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੩੦.
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਤ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।