ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਦਾਨਂ ਪ੍ਰੇਤਘਟਂ ਨਾਮ ਸਰ੍ਵਾਸ਼ੁਭਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਦੁਰ੍ਗਤਿਕ੍ਸ਼ਯਕਾਰਕਮ੍ ॥ ੨,੨੭.

ਪ੍ਰੇਤ-ਘੜਾ ਨਾਮਕ ਦਾਨ ਸਾਰੇ ਅਸ਼ੁਭ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵਿਰਲਾ ਹੈ ਤੇ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸਨ੍ਤਪ੍ਤਹਾਟਕਮਯਂ ਤੁ ਘਟਂ ਵਿਧਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਸ਼ਕੇਸ਼ਵਯੁਤਂ ਸਹ ਲੋਕਪਾਲੈਃ । ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਜ੍ਯਪੂਰ੍ਣਵਿਵਰਂ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਦੇਹਿ ਤਵ ਦਾਨਸ਼ਤੈਃ ਕਿਮਨ੍ਯੈਃ ॥ ੨,੨੭.

ਸਾਫ ਸੋਨੇ ਦੀ ਗੜਵੀ ਬਣਾਕੇ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੋਣ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੀ ਹੋਣ, ਉਸ ਗੜਵੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਭਾਵ ਨਾਲ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇ। ਹੋਰ ਦਾਨਾਂ ਦੀ ਸੈਂਕੜੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਧ੍ਯੇ ਤਥਾ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰੋऽਵ੍ਯਯਃ । ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਦਿषੁ ਚ ਤਤ੍ਕਣ੍ਠੇ ਲੋਕਪਾਲਾਨ੍ਕ੍ਰਮੇਣ ਤੁ ॥ ੨,੨੭.

ਉਸ ਗੜਵੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਤੇ ਅਟੱਲ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਰੱਖੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲਾਂ 'ਚ, ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਰੱਖੋ।

ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਵਿਧਿਵਦ੍ਰਾਜਨ੍ਧੂਪੈਃ ਕੁਸੁਮਚਨ੍ਦਨੈਃ । ਤਤੋ ਦੁਗ੍ਧਾਜ੍ਯਸਹਿਤਂ ਘਟਂ ਦੇਯਂ ਹਿਰਣ੍ਮਯਮ੍ ॥ ੨,੨੭.

ਮਹਾਰਾਜ, ਧੂਪ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਗੜਵੀ, ਜੋ ਦੁੱਧ ਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਦਾਨ ਕਰ।

ਸਰ੍ਵਦਾਨਾਧਿਕਞ੍ਚੈਤਨ੍ਮਹਾਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਵਿਨਿਵृਤ੍ਤਯੇ ॥ ੨,੨੭.

ਇਹ ਦਾਨ ਸਾਰੇ ਦਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ ਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ, ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰੇਤ ਹੋਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਸ਼੍ਰੀਭਾਗਵਾਨੁਵਾਚ । ਏਵਂ ਸਂਜਲ੍षਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰੇਤੇਨ ਨਿਯਤਾਤ੍ਮਨਃ । ਸੇਨਾਜਗਾਮਾਨੁਪਦਂ ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਰਥਸਂਕੁਲਾ ॥ ੨,੨੭.

ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਪ੍ਰੇਤ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸਥਿਰ ਸੀ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਲ, ਪੈਰ-ਪੈਰ ਪਿੱਛੇ ਆਇਆ।

ਤਤੋ ਬਲੇ ਸਮਾਯਾਤੇ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਞੇ ਮਹਾਮਣਿਮ੍ । ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥ੍ਯ ਪ੍ਰੇਤੋऽਦਰ੍ਸ਼ਨਮੀਯਿਵਾਨ੍ ॥ ੨,੨੭.

ਫੌਜ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਮਣੀ ਦਿੱਤਾ, ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰੇਤ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਨਾਦ੍ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਰਾਜਾਪਿ ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਯਯੌ । ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਸ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰੇਤਭਾषਿਤਮ੍ ॥ ੨,੨੭.

ਉਸ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਚਲਿਆ। ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਜੋ ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਦੱਸੀਆਂ ਸਨ।

ਚਕਾਰ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪਕ੍ਸ਼ਿਨ੍ਨੌਰ੍ਧ੍ਵਦੇਹਾਦਿਕਂ ਵਿਧਿਮ੍ । ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਪ੍ਰੇਤੋ ਮੁਕ੍ਤੋ ਦਿਵਂ ਯਯੌ ॥ ੨,੨੭.

ਉਸ ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਛੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਉਰਧਵ ਦੇਹ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ। ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਪ੍ਰੇਤ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇਨ ਪਰਦਤ੍ਤੇਨ ਗਤਃ ਪ੍ਰੇਤੋऽਪਿ ਸਦ੍ਗਤਿਮ੍ । ਕਿਂ ਪੁਨਃ ਪੁਤ੍ਰਦਤ੍ਤੇਨ ਪਿਤਾ ਯਾਤੀਤਿ ਚਾਤ੍ਭੁਤਮ੍ ॥ ੨,੨੭.

ਪਰਾਏ ਦਾਨ ਨਾਲ ਵੀ, ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਸ੍ਰਾਦਧ ਰਾਹੀਂ ਚੰਗੀ ਗਤੀ ਪਾਈ। ਫਿਰ ਜੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਗਤੀ, ਉਹ ਤਾਂ ਵਾਕਈ ਅਚੰਭਾ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸਮਿਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਚ੍ਚ ਯਃ । ਨ ਤੌ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਮਾਯਾਤਃ ਪਾਪਾਚਾਰਯੁਤਾਵਪਿ ॥ ੨,੨੭.

ਜੋ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਕਦੇ ਪ੍ਰੇਤ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੨੮ ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਸਰ੍ਵੇਪਾਮਨੁਕਮ੍ਪਾਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਮਧੁਸੂਦਨ । ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਾਨ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਯੇਨ ਦਾਨੇਨ ਸੁਕृਤੇਨ ਵਾ ॥ ੨,੨੮.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਸਭ ਦੀ ਦਇਆ ਲਈ, ਮਧੁਸੂਦਨ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਿਸ ਦਾਨ ਜਾਂ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ?

ਸ਼ृਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਸ਼ृਣੁ ਦਾਨਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਵਾਸ਼ੁ ਭਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸਨ੍ਤਪ੍ਤਹਾਟਕਮਯਂ ਘਟਕਂ ਵਿਧਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼ਕੇਸ਼ਵਯੁਤਂ ਸਹ ਲੋਕਪਾਲੈਃ । ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਜ੍ਯਪੂਰ੍ਣਵਿਵਿਰਂ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਦੇਹਿ ਤਵ ਦਾਨਸ਼ਤੈਃ ਕਿਮਨ੍ਯੈਃ ॥ ੨,੨੮.

ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ فرمایا: ਸੁਣ, ਮੈਂ ਉਹ ਦਾਨ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁਖ ਤੇ ਬੁਰੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਫ ਸੋਨੇ ਦੀ ਗੜਵੀ ਬਣਾਕੇ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੋਣ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੀ ਹੋਣ, ਉਸ ਗੜਵੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਭਾਵ ਨਾਲ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇ। ਹੋਰ ਦਾਨਾਂ ਦੀ ਸੈਂਕੜੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਕਿਮੇਤ੍ਕਥਿਤਂ ਦੇਵ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ । ਆਮੁष੍ਮਿਕੀਂ ਕ੍ਰੀਯਾਂ ਦੇਵ ਉਤ੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਿਸਮਯਾਦਨੁ ॥ ੨,੨੮.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਦੇਵ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ ਕਿ ਜਦੋਂ ਆਤਮਾ ਦੇਹ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਿਹੜੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਂਸਾਰੇ ਸਾਧੁ ਮੇ ਨਾਥ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕृਤ੍ਯਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨ । ਯਥਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਨਰੈਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਕ੍ਰਿਯਾ ਚੈਵੌਰ੍ਧ੍ਵਦੈਹਿਕੀ ॥ ੨,੨੮.

ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਜਨਾਰਦਨ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਰਧਵ ਦੇਹ ਦੀ ਰਸਮ ਕਿਵੇਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਕਥਂ ਪ੍ਰੇਤਾ ਮਹਾਕਾਯਾ ਰੌਦ੍ਰਰੂਪਾ ਭਯਾਨਕਾਃ । ਕਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕਰ੍ਮਭਿਃ ਕੈਃ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭੈਃ ॥ ੨,੨੮.

ਸੁਰਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਪ੍ਰੇਤ ਵੱਡੀ ਆਕਾਰੀ, ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦੇ ਹਨ? ਕਿਹੜੇ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?

ਪਿਸ਼ਾਚਾਃ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤੀਹ ਕਸ੍ਯੇਦਂ ਕਰ੍ਮਣਃ ਫਲਮ੍ । ਤਨ੍ਮੇ ਕਥਯ ਦੇਵੇਸ਼ ਅਹਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਵੇਦਿਤੁਮ੍ ॥ ੨,੨੮.

ਇੱਥੇ ਪਿਸਾਚ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦੇ ਹਨ? ਕਿਸ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਇਹ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

ਭੂਮ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯਤੇ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਪਞ੍ਚਰਤ੍ਨਂ ਕੁਤੋ ਮੁਖੇ । ਅਧਸ੍ਤਾਚ੍ਚ ਤਿਲਾ ਦਰ੍ਭਾਃ ਪਾਦੌ ਯਾਮ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ ॥ ੨,੨੮.

ਪੰਜ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਕਿਉਂ? ਤਿਲ ਤੇ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕਿਉਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ?

ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਮਣ੍ਡਲਂ ਭੂਮੌ ਗੋਮਯੇਨੋਪਲਿਪ੍ਯਤੇ । ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਸ੍ਮਰ੍ਯਤੇ ਵਿष੍ਣੁਃ ਵਿष੍ਣੁਸੂਕ੍ਤਞ੍ਚ ਪਠ੍ਯਤੇ ॥ ੨,੨੮.

ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਗੋਮੈ ਨਾਲ ਮੰਡਲ ਕਿਉਂ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਸੁਕਤ ਕਿਉਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਪੁਤ੍ਰਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਯ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਚਾਗ੍ਰਤਃ । ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਦੀਪਦਾਨਞ੍ਚ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਵਿष੍ਣੁਪੂਜਨਮ੍ ॥ ੨,੨੮.

ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੌਤਰੇ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਉਂ ਖੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ? ਦੀਵੇ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?

ਕਿਮਰ੍ਥਮਾਤੁਰੋ ਦਾਨਂ ਦਦਾਤਿ ਦ੍ਵਿਜਪੁਙ੍ਗਵੇ । ਬਨ੍ਧੂਨ੍ਮਿਤ੍ਰਾਣ੍ਯਮਿਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ਮਾਪਯਤਿ ਤਤ੍ਕਥਮ੍ ॥ ੨,੨੮.

ਬਿਮਾਰ ਮਨੁੱਖ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਿਉਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ? ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਦੋਸਤਾਂ ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮਾਫੀ ਕਿਉਂ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਤਿਲਾ ਲੋਹਂ ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਚ ਕਾਰ੍ਪਾਸਂ ਲਵਣਂ ਤਥਾ । ਸਪ੍ਤਧਾਨ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਰ੍ਗਾਵੋ ਦੀਯਤੇ ਕੇਨ ਹੇ ਤੁਨਾ ॥ ੨,੨੮.

ਤਿਲ, ਲੋਹਾ, ਸੋਨਾ, ਰੂਈ, ਲੂਣ, ਸੱਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਨਾਜ, ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਕੌਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?

ਕਥਂ ਚ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਮृਤਸ੍ਯ ਚ ਕੁਤੋ ਗਤਿਃ । ਅਤਿਵਾਹਸ਼ਰੀਰਂ ਚ ਕਥਂ ਵਿਸ਼੍ਰਮਤੇ ਤਦਾ ॥ ੨,੨੮.

ਜੀਵ ਕਿਵੇਂ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਰਾਹ ਕਿੱਥੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਿਵੇਂ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ?

ਸ਼ਂਵ ਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਵਹੇਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਹ੍ਨਿਦਾਤਾ ਚ ਪੌਤ੍ਰਕਃ । ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਦੇਵ ਦੇਵੇਸ਼ ਆਜ੍ਯੇਨਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਕੁਤਃ ॥ ੨,੨੮.

ਪੁੱਤਰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪੌਤਰਾ ਅੱਗ ਕਿਉਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ? ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਮਲਣ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ?

ਯਮਸੂਕ੍ਤਂ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਚ ਉਦੀਚੀਂ ਦਿਸ਼ਮਾਹਰੇਤ੍ । ਪਾਨੀਯਮੇਕਵਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸੂਰ੍ਯਬਿਮ੍ਬਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ॥ ੨,੨੮.

ਯਮ ਸੁਕਤ ਕਿਉਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਕਿਉਂ ਬੁਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ? ਇਕ ਵਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਕਤੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਯਵਸਰ੍षਪਦੂਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚਪਾषਾਣੇ ਨਿਮ੍ਬਚਰ੍ਵਣਮ੍ । ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨਰਸ਼੍ਚ ਨਾਰੀ ਚ ਵਿਦਧ੍ਯਾਦਧਰੋਤ੍ਤਰਮ੍ ॥ ੨,੨੮.

ਜੌ, ਸਰੋਂ ਦੇ ਦਾਣੇ ਤੇ ਦੁਰਵਾ ਘਾਹ ਪੱਥਰ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਨਿੰਬ ਕਿਉਂ ਚਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤ ਹੇਠਲਾ ਤੇ ਉਪਰਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਕਿਉਂ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ?

ਅਨ੍ਨਾਦ੍ਯਂ ਗृਹਮਾਗਤ੍ਯ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਗੋਤ੍ਰਿਭਿਃ ਸਹ । ਨਵਕਾਨਿ ਚ ਪਿਣ੍ਡਾਨਿ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਵਿਤਰੇਤ੍ਸੁਤਃ ॥ ੨,੨੮.

ਘਰ ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਪੁੱਤਰ ਨੌ ਪਿੰਡ ਕਿਉਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?

ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਚਤ੍ਵਰੇ ਦੁਗ੍ਧਂ ਪਾਤ੍ਰੇ ਪਕ੍ਵੇ ਚ ਮृਨ੍ਮਯੇ । ਕਾष੍ਠਤ੍ਰਯਂ ਗੁਣੇ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਚਤੁष੍ਪਥੇ ॥ ੨,੨੮.

ਚੌਰਾਹੇ 'ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿਚ ਦੁੱਧ ਕਿਉਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਰਾਤ ਨੂੰ ਚੌਰਾਹੇ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੱਕੜਾਂ ਬੰਨ ਕੇ ਕਿਉਂ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ?

ਨਿਸ਼ਾਯਾਂ ਦੀਯਤੇ ਦੀਪੋ ਯਾਵਦਬ੍ਦਂ ਦਿਨੇਦਿਨੇ । ਦਾਹੋਦਕਂ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਚ ਸਂਵਾਦਃ ਸ੍ਵਜਨੈਃ ਸਹ ॥ ੨,੨੮.

ਰਾਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੀਵਾ ਕਿਉਂ ਜਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਪਾਣੀ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?