ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍ਚ ਪਿਣ੍ਡੇਨ ਦਮ੍ਪਤੀ ਪਤਿਨਾ ਸਹ । ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ ਮਹਾਦੋषੈਰੇਤਤ੍ਸਤ੍ਯਂ ਵਚੋ ਮਮ ॥ ੨,੨੬.
ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿੰਡ ਭੇਟ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦੇਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਸੱਚਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ।
ਏਕਚਿਤ੍ਯਾਂ ਸਮਾਰੂਢੌ ਦਮ੍ਪਤੀ ਨਿਧਨਂ ਗਤੌ । ਏਕਪਾਕਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵੀਤ ਪਿਣ੍ਡਾਨ੍ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍ ॥ ੨,੨੬.
ਜੇ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੋਵੇਂ ਮਰ ਜਾਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੀ ਚਿਤਾ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਇਕ ਵਾਰੀ ਪਕਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੰਡ ਭੇਟ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏਕਾਦਸ਼ੇ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰੇਤਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ षੋਡਸ਼ । ਘਟਾਦਿਪਦਦਾਨਾਨਿ ਮਹਾਦਾਨਾਨਿ ਯਾਨਿ ਚ । ਵਰ੍षਂ ਯਾਵਤ੍ਪृਥਕ੍ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਤृਪ੍ਤਿਂ ਵ੍ਰਜੇਚ੍ਚਿਰਮ੍ ॥ ੨,੨੬.
ਗਿਆਰਵੇਂ ਦਿਨ ਵ੍ਰਿਸ਼ ਛੱਡਣ ਦੀ ਰਸਮ, ਸੋਲਾਂ ਪ੍ਰੇਤ ਸ੍ਰਾਦ, ਘੜਾ ਆਦਿ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਭੇਟਾਂ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਲ ਭਰ ਇਹ ਕਰਕੇ, ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਅਕਤੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕਗੋਤ੍ਰੇ ਮृਤਾਨਾਂ ਤੁ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਵਾ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਵਾ । ਸ੍ਥਣ੍ਡਿਲਂ ਚੈਕਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਧੋਮਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍ ॥ ੨,੨੬.
ਜੋ ਇੱਕ ਹੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਰ ਗਏ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਔਰਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਰਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚਿਤਾ ਇਕੱਠੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਹੋਮ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼ੇऽਹ੍ਨਿ ਯਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪृਥਕ੍ਪਿਣ੍ਡਾਸ਼੍ਚ ਭੋਜਨਮ੍ । ਪਾਕੈਰੇਨ ਪਤਿਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮਨ੍ਯੇषਾਂ ਚ ਵਿਗਰ੍ਹਿਤਮ੍ ॥ ੨,੨੬.
ਗਿਆਰਵੇਂ ਦਿਨ, ਸ੍ਰਾਦ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਭੋਜਨ—ਜੇ ਪਤਨੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਇਕੱਠਾ ਪਕਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਗਲਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕੇਨੈਵ ਤੁ ਪਾਕੇਨ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ ਕੁਰੁਤੇ ਸੁਤਃ । ਏਕਂ ਤੁ ਵਿਕਿਰਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਿਣ੍ਡਾਨ੍ਦਦ੍ਯਦ੍ਬਹੂਨਪਿ । ਤੀਰ੍ਥੇ ਚਾਪਰਪਕ੍ਸ਼ੇ ਵਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਗ੍ਰਹੇऽਪਿ ਵਾ ॥ ੨,੨੬.
ਪਰ ਪੁੱਤਰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਪਕਾ ਕੇ ਸ੍ਰਾਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਕ ਭੇਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਹੋਵੇ, ਅਮਾਵੱਸ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਣ 'ਤੇ ਹੋਵੇ।
ਨਾਰੀ ਭਰ੍ਤਾਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਕੁਣਪਂ ਦਹਤੇ ਯਦਾ । ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਦਹਤਿ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਨੈਵ ਪੀਡਯੇਤ੍ ॥ ੨,੨੬.
ਜਦ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੈ, ਅੱਗ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਦਹ੍ਯਤੇ ਧ੍ਮਾਯਮਾਨਾਨਾਂ ਧਾਤੂਨਾਂ ਹਿ ਯਥਾ ਮਲਮ੍ । ਤਥਾ ਨਾਰੀ ਦਹੇਦ੍ਦੇਹਂ ਹੁਤਾਸ਼ੇ ਹ੍ਯਮृਤੋਪਮੇ ॥ ੨,੨੬.
ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਧਾਤੂਆਂ ਦੀ ਮਲਿਨਤਾ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਿਵਰਤਾ ਔਰਤ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਹਵਨ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਅਮਰਤਾ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਸਾੜਦੀ ਹੈ।
ਦਿਵ੍ਯਾਦੌ ਦਿਵ੍ਯਦੇਹਸ੍ਤੁ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਭਵਤਿ ਪੂਰੁषਃ । ਤਪ੍ਤਤੈਲੇਨ ਲੋਹੇਨ ਵਹ੍ਨਿਨਾ ਨੈਵ ਦਹ੍ਯਤੇ ॥ ੨,੨੬.
ਦਿਵਿਆ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਵਿਆ ਸਰੀਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਤਪੇ ਹੋਏ ਤੇਲ, ਲੋਹੇ ਜਾਂ ਅੱਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਤਥਾ ਸਾ ਪਤਿਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਦਹ੍ਯਤੇ ਨ ਕਦਾਚਨ । ਅਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾ ਮृਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮृਤੋऽਪ੍ਯੇਕਤ੍ਵਮਾਗਤਃ ॥ ੨,੨੬.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਔਰਤ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸਾੜੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ। ਪਤੀ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਇੱਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਅੰਦਰਲੀ ਆਤਮਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਭਰ੍ਤृਸਂਗਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਯਦਿ । ਭਰ੍ਤृਲੋਕਂ ਨ ਸਾ ਯਾਤਿ ਯਾਵਦਾਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਮ੍ ॥ ੨,੨੬.
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਮਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਯੁਤਾਨ੍ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਤਥਾ । ਮृਤਂ ਪਤਿਮਨੁਵ੍ਰਜ੍ਯ ਸਾ ਚਿਰਂ ਸੁਖਮੇਧਤੇ ॥ ੨,੨੬.
ਪਰ ਜੇਕਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਧਨਵਾਨ ਮਾਂ ਤੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਲੰਬਾ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਦਿਵ੍ਯਵਰ੍षਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਤਿਸ੍ਰਃ ਕੋਟ੍ਯੋਰ੍ऽਦ੍ਧਕੋਟਯਃ । ਤਾਵਤ੍ਕਾਲਂ ਵਸੇਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੈਃ ਸਹ ਸਰ੍ਵਦਾ ॥ ੨,੨੬.
ਉਹ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਅੱਧ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਸਦਾ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਤਦਨ੍ਤੇ ਚਰਤੇ ਲੋਕੇ ਕੁਲੇ ਭਵਤਿ ਭੋਗਿਨਾਮ੍ । ਸਾ ਹਿ ਲਬ੍ਧਮਹਾਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਸਹ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ॥ ੨,੨੬.
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਸੁਖੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪਤਿਵਰਤਾ ਹੋ ਕੇ ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਨ ਕੁਰੁਤੇ ਨਾਰੀ ਧਰ੍ਮੋਢਾ ਪਤਿਸਂਗਮਮ੍ । ਜਨ੍ਮਜਨ੍ਮਨਿ ਦੁਃ ਖਾਰ੍ਤਾਦੁਃ ਸ਼ੀਲਾਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨੀ ॥ ੨,੨੬.
ਪਰ ਜੇਕਰ ਵਿਆਹੀ ਔਰਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿਚ ਦੁੱਖ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਮੰਦ ਬੋਲ ਬੋਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮੰਦ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਵਲ੍ਗੁਲੀ ਗृਹਸੋਧਾ ਵਾ ਗੋਧਾ ਵਾ ਦ੍ਵਿਮੁਖੀ ਭਵੇਤ੍ । ਸ੍ਵਭਰ੍ਤਾਰਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪਰਪੁਂਸੋਨੁਵਰ੍ਤਿਨੀ ॥ ੨,੨੬.
ਜੋ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਰਦ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਬਾਂਦਰ, ਘਰ ਦੀ ਛਿਪਕਲੀ, ਗੋਹ ਜਾਂ ਦੋ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸ੍ਵਪਤਿਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਨਿषੇਵਤੇ । ਮਨਸਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਵਾਚਾ ਮृਤਂ ਜੀਵਨ੍ਤਮੇਵ ਵਾ ॥ ੨,੨੬.
ਇਸ ਲਈ, ਔਰਤ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ — ਚਾਹੇ ਉਹ ਜੀਵਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਰ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ — ਮਨ, ਕਰਮ ਤੇ ਬੋਲ ਨਾਲ।
ਜੀਵਮਾਨੇ ਮृਤੇ ਵਾਪਿ ਕਿਲ੍ਬਿषਂ ਕੁਰੁਤੇ ਤੁ ਯਾ । ਸ ਚ ਵੈਧਵ੍ਯਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਜਨ੍ਮਜਨ੍ਮਨਿ ਦੁਰ੍ਭਗਾ ॥ ੨,੨੬.
ਜੋ ਔਰਤ ਪਤੀ ਦੇ ਜੀਵਤ ਜਾਂ ਮਰਨ ਤੇ ਪਾਪ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿਚ ਵਿੱਧਵਾ ਤੇ ਅਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਦ੍ਦੇਵੇਭ੍ਯੋ ਯਤ੍ਪਿਤृਭ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯੈਵ ਪ੍ਰਦੀਯਤੇ । ਤਤ੍ਫਲਂ ਭਰ੍ਤृਪੂਜਾਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਭਰ੍ਤ੍ਰਰ੍ਚਨਂ ਤਤਃ ॥ ੨,੨੬.
ਜੋ ਵੀ ਭਗਵਾਨਾਂ ਜਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਪਤੀ ਦੀ ਆਦਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਕृਤੇ ਖਗਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਪਿਤृਲੋਕੇ ਚਿਰਂ ਵਸੇਤ੍ । ਯਾਵਦਾਦਿਤ੍ਯਚਨ੍ਦ੍ਰੌ ਚ ਤਾਵਦ੍ਦੇਵਸਮਾ ਦਿਵਿ ॥ ੨,੨੬.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜਦ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁਨਸ਼੍ਚਿਰਾਯੁषੋ ਭੂਤ੍ਤ੍ਵਾ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਵਿਪੁਲੇ ਕੁਲੇ । ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਯਥਾ ਨਾਰੀ ਭਰ੍ਤृਦੁਃਖਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ॥ ੨,੨੬.
ਫਿਰ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਪਤਿਵਰਤਾ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ।
ਸਰ੍ਵਮੇਤਦ੍ਧਿ ਕਥਿਤਂ ਮਯਾ ਤਵ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਵਿਸ਼ੇषਂ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਮृਤਸ੍ਯੈਵ ਸੁਖਪ੍ਰਦਮ੍ ॥ ੨,੨੬.
ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹੇ ਕृਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵਰ੍षਂ ਯਾਵਤ੍ਸਪਿਣ੍ਡਨਮ੍ । ਪੁਨਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਦਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਘਟਾਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰਤਿਮਾਸਿਕਮ੍ ॥ ੨,੨੬.
ਜੋ ਕੁਝ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ ਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਸ਼ਰਾਧ ਤੱਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਖਾਣਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮੁੜ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕृਤਸ੍ਯ ਕਰਣਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪ੍ਰੇਤਕਾਰ੍ਯਾਦृਤੇ ਖਗ । ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਨਰਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕृਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ॥ ੨,੨੬.
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਖਗ; ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਮੁੜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮृਤਸ੍ਯੈਵ ਪੁਨਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰੇਤੋऽਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਪ੍ਰਤਿਮਾਸਂ ਘਟਾ ਦੇਯਾ ਸੋਦਨਾ ਜਲਪੂਰਿਤਾਃ ॥ ੨,੨੬.
ਮਰੇ ਹੋਏ ਲਈ ਹੀ ਮੁੜ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਤ ਨੂੰ ਅਖੁੰਟ ਪੂਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਘੜੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ।
ਅਰ੍ਵਾਕ੍ਚ ਵृਦ੍ਧੇਃ ਕਰਣਾਚ੍ਚ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਪਿਣ੍ਡਨਂ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਹਿ ਪੁਤ੍ਰਃ । ਤਥਾਪਿ ਮਾਸਂ ਪ੍ਰਤਿਪਿਣ੍ਡਮੇਕਮਨ੍ਨਂ ਚ ਕੁਮ੍ਭਂ ਸਜਲਂ ਚ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ॥ ੨,੨੬.
ਜੇਕਰ ਪੁੱਤਰ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਜਾਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਪੀੰਡਾ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਾ ਘੜਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੨੭ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਉਵਾਚ । ਕਥਂ ਪ੍ਰੇਤਾ ਵਸਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਕੀਦृਗ੍ਰੂਪਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੇ । ਮਹਾਪ੍ਰੇਤਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾਸ਼੍ਚ ਕੈਃਕੈਃ ਕਰ੍ਮਫਲੈਰ੍ਵਿਭੋ । ਸਰ੍ਵੇषਾਮਨੁਕਮ੍ਪਾਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ॥ ੨,੨੭.
ਤਾਰਕਸ਼ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਇੱਥੇ ਪ੍ਰੇਤ ਕਿਵੇਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਮਹਾ-ਪ੍ਰੇਤ ਤੇ ਪਿਸਾਚ ਕਿਸ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ? ਸਭ ਦੀ ਦਇਆ ਲਈ, ਮਧੁਸੂਦਨ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਾਨ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਯੇਨ ਦਾਨੇਨ ਚ ਸ਼ੁਭੇ ਨ ਚ । ਤਨ੍ਮੇ ਕਥਯ ਦੇਵੇਸ਼ ਮਮ ਚੇਦਿਚ੍ਛਸਿ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ ॥ ੨,੨੭.
ਕਿਹੜੀ ਦਾਨ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੋ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਸਾਧੁ ਪृष੍ਟਂ ਤ੍ਵਯਾ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਾਨੁषਾਣਾਂ ਹਿਤਾਯ ਵੈ । ਸ਼ृਣੁਚਾਵਹਿਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਯਦ੍ਵਚ੍ਮਿ ਪ੍ਰੇਤਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ॥ ੨,੨੭.
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ فرمایا: ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਰਕਸ਼, ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ।
ਗੁਹ੍ਯਦ੍ਗੁਹ੍ਯਤਰਂ ਹ੍ਯੇਤਨ੍ਨਾਖ੍ਯੇਯਂ ਯਸ੍ਯ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ । ਭਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਮਹਾਬਾਹੋ ਤੇਨ ਤੇ ਕਥਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ ॥ ੨,੨੭.
ਇਹ ਗੱਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੁਕਾਈ ਹੋਈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਪਰ ਤੂੰ ਭਗਤ ਹੈਂ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।