ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਆਨਨ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਕੁਲਧਰ੍ਮਾਣਾਂ ਪੁਂਸਾਞ੍ਚੈਵਾਯੁषਃ ਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍ । ਅਸ੍ਥਿਰਤ੍ਵਾਚ੍ਛਰੀਰਸ੍ਯ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ ॥ ੨,੨੬.

ਕੁਲ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਅੰਤਹੀਨਤਾ, ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਉਮਰ ਘਟਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਕਰਕੇ, ਬਾਰਹ ਦਿਨ ਦੀ ਰਸਮ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ।

ਨਿਰਗ੍ਨਿਕਃ ਸਾਗ੍ਨਿਕੋ ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹੇ ਸਪਿਣ੍ਡਯੇਤ੍ ॥ ੨,੨੬.

ਚਾਹੇ ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਅੱਗ ਦੇ, ਬਾਰਹਵੇਂ ਦਿਨ ਸਪੀੰਡਾ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹੇ ਤ੍ਰਿਪਕ੍ਸ਼ੇ ਵਾ षਣ੍ਮਾਸੇ ਵਤ੍ਸਰੇऽਪਿ ਵਾ । ਸਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮृषਿਭਿਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ ॥ ੨,੨੬.

ਬਾਰਹਵੇਂ ਦਿਨ, ਤਿੰਨ ਪੱਖਿਆਂ, ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਜਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਵੀ, ਸਪੀੰਡਾ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੱਚ ਦੇਖ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਸਪੁਤ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮੇਕੋਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਕਦਾਚਨ । ਸਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਯਤ੍ਰਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਦੀਯਤੇ ॥ ੨,੨੬.

ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਕਦੇ ਵੀ ਇਕੱਲਾ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸਪੀੰਡੀਕਰਨ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ।

ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਤ੍ਰਯਂ ਕਾਰ੍ਯਮਨ੍ਯਥਾ ਪਿਤृਘਾਤਕਃ । ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦਸ਼ਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਪਾਰ੍ਵਣਂ ਮੁਨਿਨੋਦਿਤਮ੍ ॥ ੨,੨੬.

ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਤਿੰਨ ਰਸਮਾਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤਿੰਨ ਰਸਮਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਪੱਖ ਰਸਮ ਕਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਤਦ੍ਦਿਨੇ ਤਦ੍ਦਿਨੇ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਿਤਾਮਹਮੁਖਾਨ੍ਯਤਃ । ਅਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਦਿਨਮਾਸਾਨਾਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਰ੍ਵਣਮਿष੍ਯਤੇ ॥ ੨,੨੬.

ਹਰ ਸਬੰਧਤ ਦਿਨ ਤੇ ਪਿਤਾਮਾ ਆਦਿ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਦਿਨ ਜਾਂ ਮਹੀਨਾ ਪਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪੱਖ ਰਸਮ ਹੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ।

ਅਨੁਤ੍ਪਨ੍ਨਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯ ਨ ਦਾਨਂ ਪਿਤृਭਿਃ ਸਹ । ਏਤੈਃ षੋਡਸ਼ਭਿਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੈਃ ਪ੍ਰੇਤੋ ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਜਾਯਤੇ ॥ ੨,੨੬.

ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲਿਆ, ਉਸ ਲਈ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਪਰ ਇਹ ਸੋਲਾਂ ਸ੍ਰਾਦ ਰਸਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਤ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਪੁਤ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸਪਿਣ੍ਡਤ੍ਵਂ ਨੈਵ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋऽਪਿ ਵਾ । ਯਾਵਜ੍ਜੀਵ ਚ ਸਦ੍ਭਤ੍ਰ੍ਯਾ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਹਪਿਣ੍ਡਤਾਮ੍ ॥ ੨,੨੬.

ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਲਈ ਸਪੀੰਡਾ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਾਂ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ। ਜਦ ਤੱਕ ਚੰਗੀ ਪਤਨੀ ਜੀਵਤ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਪੀੰਡਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਾਦਿषੁ ਵਿਵਾਹੇषੁ ਯਾ ਵਧੂਰਿਹ ਸਂਸ੍ਕृਤਾ । ਭਰ੍ਤृਗੋਤ੍ਰੇਣ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਪਿਣ੍ਡੋਦਕਕ੍ਰਿਯਾਃ ॥ ੨,੨੬.

ਬ੍ਰਾਹਮ ਆਦਿ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਹੜੀ ਵਧੂ ਇੱਥੇ ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਪਿੰਡ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਦੇ ਗੋਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਆਸੁਰਾਦਿਵਿਵਾ ਹੇषੁ ਯਾ ਵ੍ਯੂਢਾ ਕਨ੍ਯਕਾ ਭਵੇਤ੍ । ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਪਿਤृਗੋਤ੍ਰੇਣ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਿਣ੍ਡੋਦਕਕ੍ਰਿਯਾਃ ॥ ੨,੨੬.

ਆਸੁਰ ਆਦਿ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਹੜੀ ਕੁੜੀ ਵਿਆਹੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਪਿੰਡ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਗੋਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਪਿਤੁਃ ਪੁਤ੍ਤ੍ਰੇਣ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣਂ ਸਦਾ । ਪੁਤ੍ਤ੍ਰਾਭਾਵੇ ਤੁ ਪਤ੍ਨੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਤ੍ਨ੍ਯਭਾਵੇ ਸਹੋਦਰਃ ॥ ੨,੨੬.

ਪਿਤਾ ਲਈ ਸਪੀੰਡੀਕਰਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪਤਨੀ ਕਰੇ, ਤੇ ਜੇ ਪਤਨੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਭਰਾ ਕਰੇ।

ਭ੍ਰਾਤਾ ਵਾ ਭ੍ਰਾਤृਪੁਤ੍ਤ੍ਰੋ ਵਾ ਸਪਿਣ੍ਡਃ ਸ਼ਿष੍ਯ ਏਵ ਵਾ । ਸਪਿਣ੍ਡਨਕ੍ਰਿਯਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨਾਨ੍ਦੀਮੁਖਂ ਤਤਃ ॥ ੨,੨੬.

ਭਰਾ, ਭਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਸਪੀੰਡਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੀ ਸਪੀੰਡਾ ਰਸਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਫਿਰ ਨਾਂਦੀਮੁਖ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਜ੍ਯੇष੍ਠਸ੍ਯੈਵ ਕਨਿष੍ਠੇਨ ਭ੍ਰਾਤृਪੁਤ੍ਤ੍ਰੇਣ ਭਾਰ੍ਯਯਾ । ਸਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਪੁਤ੍ਰਹੀਨੇ ਨਰੇ ਖਗ ॥ ੨,੨੬.

ਪੁੱਤਰ ਰਹਿਤ ਮਰਦ ਲਈ, ਹੇ ਪੰਛੀ, ਸਪੀੰਡੀਕਰਨ ਛੋਟੇ ਭਰਾ, ਭਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੁਆਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਭ੍ਰਾਤॄਣਾਮੇਕਜਾਤਾਨਾਮੇਕਸ਼੍ਚੇਤ੍ਪੁਤ੍ਰਵਾਨ੍ ਭਵੇਤ੍ । ਸਰ੍ਵੇਤੇ ਤੇਨ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਪੁਤ੍ਰਿਣੋ ਮਨੁਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ ੨,੨੬.

ਜੋ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਮਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਸਾਰੇ ਭਰਾ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪੁਤ੍ਰਹੀਨਾਨਾਂ ਪਤ੍ਨੀ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਪਿਣ੍ਡਨਮ੍ । ऋਤ੍ਵਿਜਾ ਕਾਰਯੇਦ੍ਵਾਪਿ ਪੁਰੋਹਿਤਮਥਾਪਿ ਵਾ ॥ ੨,੨੬.

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਪਤਨੀ ਸਪੀੰਡਾ ਰਸਮ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਰਿਤਵਿਕ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪੁਜਾਰੀ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕृਤਚੂਡੋਪਨੀਤਸ਼੍ਚ ਪਿਤੁਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਉਚ੍ਚਾਰਯੇਤ੍ਸ੍ਵਧਾਕਾਰਂ ਨ ਤੁ ਵੇਦਾਕ੍ਸ਼ਰਾਣ੍ਯਸੌ ॥ ੨,੨੬.

ਜੋ ਚੂੜਾ ਤੇ ਉਪਨਯਨ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸ੍ਰਾਦ ਕਰੇ, ਤੇ ਸਵਧਾ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰੇ, ਪਰ ਵੇਦ ਦੇ ਅੱਖਰ ਨਾ ਪੜ੍ਹੇ।

ਭਰ੍ਤ੍ਰਾਦਿਭਿਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਃ । ਪਿਤृਵ੍ਯਭ੍ਰਾਤृਪੁਤ੍ਰੇਣ ਸੋਦਰੇਣ ਕਨੀਯਸਾ ॥ ੨,੨੬.

ਇੱਕ ਔਰਤ ਲਈ ਸਪੀੰਡੀਕਰਨ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: ਪਤੀ, ਪਿਤਾ ਦਾ ਭਰਾ, ਭਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਛੋਟਾ ਭਰਾ।

ਅਰ੍ਵਾਕ੍ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਤ੍ਸਨ੍ਧੌ ਪੂਰ੍ਣੇ ਸਂਵਤ੍ਸਰੇऽਪਿ ਵਾ । ਯੇ ਸਪਿਣ੍ਡੀਕृਤਾਃ ਪ੍ਰੇਤਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪृਥਕ੍ਕ੍ਰਿਯਾ ॥ ੨,੨੬.

ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨੂੰ ਸਪੀੰਡਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।

ਸਪਿਣ੍ਡਨੇ ਕृਤੇ ਵਤ੍ਸ ਪृਥਕ੍ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਵਿਗਰ੍ਹਿਤਮ੍ । ਯਸ੍ਤੁ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪृਥਕ੍ਪਿਣ੍ਡਂ ਪਿਤृਹਾ ਸੋऽਭਿਜਾਯਤੇ ॥ ੨,੨੬.

ਸਪੀੰਡਾ ਰਸਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੈ; ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣੇ ਵृਤ੍ਤੇ ਪृਥਕ੍ਤ੍ਵਂ ਨੋਪਪਦ੍ਯਤੇ । ਪृਥਕ੍ਪਿਣ੍ਡੇ ਕृਤੇ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪੁਨਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਪਿਣ੍ਡਨਮ੍ ॥ ੨,੨੬.

ਸਪੀੰਡੀਕਰਨ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਜੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਹੋ ਚੁੱਕਾ, ਤਾਂ ਮੁੜ ਸਪੀੰਡਾ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਏਕੋਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ । ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਚ ਤਥਾ ਪ੍ਰੇਤਂ ਸ ਨਯੇਦ੍ਦਮਸ਼ਾਸਨਮ੍ ॥ ੨,੨੬.

ਜੋ ਸਪੀੰਡੀਕਰਨ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਇਕੱਲਾ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੇ ਪ੍ਰੇਤ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਰ੍षਂ ਯਾਵਕ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਨਾਮਗੋਤ੍ਰੇਣ ਧੀਮਤਾ । ਘਟਾਦਿ ਭੋਜਨਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਦਦਾਨਾਨਿ ਯਾਨਿ ਚ । ਸਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣੇ ਵृਤ੍ਤੇ ਏਕਸ੍ਯੈਵ ਤੁ ਦਾਪਯੇਤ੍ ॥ ੨,੨੬.

ਇਕ ਸਾਲ ਲਈ, ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਾਮ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਯਮਤ ਰਸਮਾਂ ਕਰਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭੋਜਨ, ਪਾਣੀ, ਅਤੇ ਘੜਾ ਆਦਿ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸਪੀੰਡੀਕਰਣ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਇਹ ਭੇਟਾਂ ਸਿਰਫ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਦੇਣੀਆਂ ਹਨ।

ਅਨ੍ਨਂ ਪਾਨੀਯਸਹਿਤਂ ਸਂਖ੍ਯਾਂ ਕृਤ੍ਵਾਬ੍ਦਿਕਸ੍ਯ ਚ । ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਪਕ੍ਸ਼ਿਞ੍ਜਲਪੂਰ੍ਣਘਟਾਦਿਕਮ੍ ॥ ੨,੨੬.

ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ, ਪਾਣੀ ਸਮੇਤ, ਬਰਸਿਕ ਰਸਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗਿਣਤੀ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਘੜੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਸਤੂਆਂ ਵੀ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪਿਣ੍ਡਾਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਯ ਸਕਲਾ ਵਰ੍षਵृਤ੍ਤਿਃ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ । ਦਿਵ੍ਯਦੇਹੋ ਵਿਮਾਨਸ੍ਥਃ ਸੁਖਂ ਯਾਤਿ ਯਮਾਲਯਮ੍ ॥ ੨,੨੬.

ਪੀੰਡ ਭੇਟਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਸਾਲ ਭਰ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਅਕਤੀ ਦਿਵਿਆ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜੀਵਮਾਨੇ ਚ ਪਿਤਰਿ ਨ ਹਿ ਪੁਤ੍ਤ੍ਰੇ ਸਪਿਣ੍ਡਤਾ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸਪਿਣ੍ਡਨਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤਥਾ ਭਰ੍ਤਰਿ ਜੀਵਤਿ ॥ ੨,੨੬.

ਜਦ ਤੱਕ ਪਿਤਾ ਜੀਵਤ ਹਨ, ਪੁੱਤਰ ਸਪੀੰਡਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਤੱਕ ਪਤੀ ਜੀਵਤ ਹੈ, ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਪੀੰਡਾ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਹੁਤਾਸ਼ਂ ਯਾ ਸਮਾਰੂਢਾ ਚਤੁਰ੍ਥੇऽਹ੍ਨਿ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ । ਤਸ੍ਯਾ ਭਰ੍ਤृਦਿਨੇ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਾਦਿਕਂ ਚ ਯਤ੍ ॥ ੨,੨੬.

ਜੋ ਪਤਿਵਰਤਾ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਅੱਗ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪਤੀ ਦੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਵ੍ਰਿਸ਼ ਛੱਡਣ ਦੀ ਰਸਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਸਮਾਂ ਕਰਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪੁਤ੍ਤ੍ਰਿਕਾ ਪਤਿਗੋਤ੍ਰਾ ਸ੍ਯਾਦਧਸ੍ਤਾਤ੍ਪੁਤ੍ਰਜਨ੍ਮਨਃ । ਪੁਤ੍ਰੋਤ੍ਪਤ੍ਤੇਃ ਪਰਸ੍ਤਾਤ੍ਸਾ ਪਿਤृਗੋਤ੍ਰਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ਪੁਨਃ ॥ ੨,੨੬.

ਕੁੜੀ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ। ਪਰ ਜਦ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪਤਿਪਤ੍ਨ੍ਯੋਃ ਸਦੈਕਤ੍ਵਂ ਹੁਤਾਸ਼ਂ ਯਾਧਿਰੋਹਤਿ । ਪੁਤ੍ਰੇਣੈਵ ਪृਥਕ੍ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕ੍ਸ਼ਯਾਖ੍ਯੇ ਤਸ੍ਯ ਵਾਸਰੇ ॥ ੨,੨੬.

ਜਦ ਪਤਨੀ ਅੱਗ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਤੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 'ਕਸ਼ਯਾ' ਦਿਨ, ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਸ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਸ੍ਰਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਪੁਤ੍ਤ੍ਰੌ ਚੇਨ੍ਮृਤੌ ਸ੍ਯਾਤਾਮੇਕਚਿਤ੍ਯਾਂ ਸਮੇऽਹਨਿ । ਪृਥਕ੍ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸਾਪਿਡ੍ਯਂ ਪਤਿਨਾ ਸਹ ॥ ੨,੨੬.

ਜੇ ਦੋਵੇਂ ਬਿਨਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹੀ ਦਿਨ ਮਰ ਜਾਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੀ ਚਿਤਾ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ੍ਰਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਿੰਡ ਭੇਟ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।