ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਰ੍ਵਵਿਘ੍ਨਾਨਿ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮੁਕ੍ਤ੍ਯੁਪਾਯਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ । ਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਫਲਂ ਸਾਧੁ ਪ੍ਰੇਤਵृਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀ ॥ ੨,੨੧.

ਜੋ ਕੋਈ ਸਾਰੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਉਪਾਅ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਭੂਤ ਦੀ ਹਾਲਤ ਸਦੀਵੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸ ਭਵੇਤ੍ਤੇਨ ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਦਤ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ਕਰਂ ਪਰਮ੍ । ਸ੍ਵਯਂ ਤृਪ੍ਯਤਿ ਭੋਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਨ੍ਯਸ੍ਯੋਦ੍ਦੇਸ਼ੇਨ ਦੀਯਤੇ ॥ ੨,੨੧.

ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਲਈ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪੰਛੀ।

ਸ਼ृਣੁ ਸਤ੍ਯਮਿਦਂ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਯਦ੍ਦਦਾਤਿ ਭੁਨਕ੍ਤਿ ਸਃ । ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਸ਼੍ਰੇਯਸਾ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਤृਪ੍ਤਿਂ ਚਿਰਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ॥ ੨,੨੧.

ਹੇ ਤਾਰਕਸ਼, ਇਹ ਸੱਚ ਸੁਣ: ਜੋ ਕੁਝ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੇ, ਤੇ ਭੂਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤੇ ਤृਪ੍ਤਾਃ ਸ਼ੁਭਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਨਿਜਬਨ੍ਧੁषੁ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਅਜ੍ਞਾਤਯਸ੍ਤੁ ਯੇ ਦੁष੍ਟਾਃ ਪੀਡਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਵਂਸ਼ਜਾਨ੍ ॥ ੨,੨੧.

ਜੋ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਅਣਜਾਣ ਤੇ ਮੰਦ ਭੂਤ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜ੍ਹਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਨਿਵਾਰਯਨ੍ਤਿ ਤृਪ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਜਾਯਮਾਨਾਨੁਕਮ੍ਪਕਾਃ । ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤੇ ਮੁਕ੍ਤਿਮਾਯਨ੍ਤਿ ਕਾਲੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸ੍ਵਪੁਤ੍ਰਤਃ । ਸਦਾ ਬਨ੍ਧੁषੁ ਯਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਵृਦ੍ਧਿਮृਦ੍ਧਿਂ ਖਗਾਧਿਪ ॥ ੨,੨੧.

ਜੋ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹਨ, ਉਹ ਨਵੇਂ ਜਨਮ ਲੈ ਰਹਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਿੱਛੋਂ, ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਹੀਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਧਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ।

ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ਭਾषਣਾਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਚੇष੍ਟਾਤਃ ਪੀਡਨਾਦ੍ਗਤਿਮ੍ । ਨ ਪ੍ਰਾਪਯਤਿ ਮੂਢਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰੇਤਸ਼ਾਪੈਃ ਸ ਲਿਪ੍ਯਤੇ ॥ ੨,੨੧.

ਪਰ ਜੋ ਮੂਰਖ, ਦਰਸ਼ਨ, ਗੱਲ, ਕਰਤੂਤ ਜਾਂ ਪੀੜ੍ਹਾ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਪੁਤ੍ਰਕੋऽਪਸ਼ੁਸ਼੍ਚੈਵ ਦਰਿਦ੍ਰੋ ਵ੍ਯਾਧਿਤਸ੍ਤਥਾ । ਵृਤ੍ਤਿਹੀਨਸ਼੍ਚ ਹੀਨਸ਼੍ਚ ਭਵੇਜ੍ਜਨ੍ਮਨਿਜਨ੍ਮਨਿ ॥ ੨,੨੧.

ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ, ਪਸ਼ੂ ਤੋਂ ਵੰਜਾ, ਗਰੀਬ, ਬਿਮਾਰ, ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਤੋਂ ਹਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਘਾਟਾ, ਜਨਮ ਦਰ ਜਨਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤਿ ਤੇ ਪ੍ਰੇਤਾਃ ਪੁਨਰ੍ਯਾਭ੍ਯਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ । ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨਾਂ ਭਵੇਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਸ੍ਵਕਾਲੇ ਕਰ੍ਮਸਂਕ੍ਸ਼ਯੇ ॥ ੨,੨੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਆਤਮਾ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁੜ ਤੁਹਾਡੇ ਆਸਰੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਮੁਕ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਥੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਨਾਮ ਗੋਤ੍ਰਂ ਨ ਦृਸ਼੍ਯੇਤ ਪ੍ਰਤੀਤਿਰ੍ਨੈਵ ਜਾਯਤੇ । ਕੇਚਿਦ੍ਵਦਨ੍ਤਿ ਦੈਵਜ੍ਞਾਃ ਪੀਡਾਂ ਪ੍ਰੇਤਸਮੁਦ੍ਭਵਾਮ੍ ॥ ੨,੨੧.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਨਾਂ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ, ਨਾਂ ਹੀ ਪੱਕੀ ਯਕੀਨ ਬਣਦੀ ਹੈ; ਕੁਝ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਪੀੜਾ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਿਆਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਨ ਸ੍ਵਪ੍ਨਸ਼੍ਚੈष੍ਟਿਤਂ ਨੈਵ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਨ ਕਦਾਚਨ । ਕਿਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤਤ੍ਰ ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ ॥ ੨,੨੧.

ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਸੁਪਨਾ, ਚਲਣ ਜਾਂ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਐਸੇ ਵੇਲੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਪੱਕਾ ਦੱਸੋ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ । ਸਤ੍ਯਂ ਵਾਪ੍ਯਨृਤਂ ਵਾਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਦੇਵਤਾਃ । ਤਦਾ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਹृਦਯੇ ਸਤ੍ਯਮੇਤਦ੍ਦ੍ਵਿਜੇਰਿਤਮ੍ ॥ ੨,੨੧.

ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਸੱਚ ਜਾਂ ਝੂਠ ਜੋ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨੋ।

ਭਾਵਭਕ੍ਤਿਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਪਿਤृਭਕ੍ਤਿਪਰਾਯਣਃ । ਕृਤ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਬਲਿਂ ਚੈਵ ਪੁਰਸ਼੍ਚਰਣ ਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ ॥ ੨,੨੧.

ਭਾਵ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੂੰ ਭੋਗ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੀਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਜਪਹੋਮੈਸ੍ਤਥਾ ਦਾਨੈਃ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦੇਹਸੋਧਨਮ੍ । ਕृਤੇਨ ਤੇਨ ਵਿਘ੍ਨਾਨਿ ਵਿਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੨,੨੧.

ਜਪ, ਹੋਮ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਸ਼ੁਧੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।

ਭੂਤਪ੍ਰੇਤਪਿਸ਼ਾਚੈਰ੍ਵਾ ਸ ਚੇਦਨ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਪੀਡ੍ਯਤੇ । ਪਿਤ੍ਰੁਦ੍ਦੇਸ਼ੇਨ ਵੈ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨਾਰਾਯਣਬਲਿਂ ਤਦਾ । ਵਿਮੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਪੀਡਾਭ੍ਯ ਇਤਿ ਸਤ੍ਯਂ ਵਚੋ ਮਮ ॥ ੨,੨੧.

ਜੇ ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ, ਪਿਸਾਚ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵਲੋਂ ਪੀੜਾ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ خاطر ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਨੂੰ ਭੋਗ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਪੀੜਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਮੇਰੀ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਹੈ।

ਪਿਤृਪੀਡਾ ਭਵੇਦ੍ਯਤ੍ਰ ਕृਤ੍ਯੈਰਨ੍ਯੈਰ੍ਨ ਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਪਿਤृਭਕ੍ਤਿਪਰੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੨੧.

ਜਿੱਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਹੋਵੇ ਜੋ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੂਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਹਰ ਜਤਨ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹੋ।

ਨਵਮੇ ਦਸ਼ਮੇ ਵਰ੍षੇ ਪਿਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਦੇਸ਼ੇਨ ਵੈ ਪੁਮਾਨ੍ । ਗਾਯਤ੍ਤ੍ਰੀਮਯੁਤਂ ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਦਸ਼ਾਂਸ਼ੇਨ ਚ ਹੋਮਯੇਤ੍ ॥ ੨,੨੧.

ਨੌਵੇ ਜਾਂ ਦਸਵੇ ਸਾਲ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ خاطر, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤਰ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕृਤ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਬਲਿਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਾਦਿਕਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ । ਸਰ੍ਵੋਪਦ੍ਰਵਹੀਨਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਸੌਖ੍ਯਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਉਤ੍ਤਮਂ ਲੋਕਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਜ੍ਞਾਤਿਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯਮੇਵ ਚ ॥ ੨,੨੧.

ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੂੰ ਭੋਗ ਲਗਾ ਕੇ, ਵੱਛਾ ਛੱਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਉਪਦਰਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਚਾ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਾਨ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਪਿਤृਮਾ ਤृਸਮਂ ਲੋਕੇ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯਦ੍ਦੈਵਤਂ ਪਰਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਪੂਜਯੇਤ੍ਪਿਤਰੌ ਸਦਾ ॥ ੨,੨੧.

ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਪਿਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਜਤਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸਦਾ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਹਿਤਾਨਾਮੁਪਦੇष੍ਟਾ ਹਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਦੈਵਤਂ ਪਿਤਾ । ਅਨ੍ਯਾ ਯਾ ਦੇਵਤਾ ਲੋਕੇ ਨ ਦੇਹਪ੍ਰਭਵੋ ਹਿ ਤਾਃ ॥ ੨,੨੧.

ਪਿਤਾ ਸਿੱਧਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਰੋਤ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਸ਼ਰੀਰਮੇਵ ਜਨ੍ਤੂਨਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮੋਕ੍ਸ਼ੈਕਸਾਧਨਮ੍ । ਦੇਹੋ ਦਤ੍ਤੋ ਹਿ ਯੇਨੈਵਂ ਕੋऽਨ੍ਯਃ ਪੂਜ੍ਯਤਮਸ੍ਤਤਃ ॥ ੨,੨੧.

ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਸਰੀਰ ਹੀ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਇਕੋ-ਇਕ ਸਾਧਨ ਹੈ; ਜਦ ਸਰੀਰ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਕੌਣ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਹृਦਯੇ ਪਕ੍ਸ਼ਿਨ੍ਯਦ੍ਯਤ੍ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਾਤ੍ਮਨਾ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਦਾਨਂ ਵੇਦਵਿਦੋ ਵਿਦੁਃ ॥ ੨,੨੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪੰਛੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਆਪ ਹੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ; ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਇਸ ਨੂੰ ਹੀ ਸੱਚਾ ਦਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਪੁਨ੍ਨਾਮਨਰਕਾਦ੍ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪਿਤਰਂ ਤ੍ਰਾਯਤੇ ਸੁਤਃ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੁਤ੍ਤ੍ਰ ਇਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤ ਇਹ ਚਾਪਿ ਪਰਤ੍ਰ ਚ ॥ ੨,੨੧.

ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਨਾਮ ਨਰਕ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ, ਇੱਥੇ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਪੁੱਤਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਪਮृਤ੍ਯੁਮृਤੌ ਸ੍ਯਾਤਾਂ ਪਿਤਰੌ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਖਗ । ਵ੍ਰਤਤੀਰ੍ਥਾਵਿਵਾਹਾਦਿਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ ॥ ੨,੨੧.

ਜੇ, ਹੇ ਪੰਛੀ, ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਵਰਤ, ਤੀਰਥ, ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ।

ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਧ੍ਯਾਯਮਿਮਂ ਯਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰੇਤ ਲਿਙ੍ਗਨਿਦਰ੍ਸ਼ਕਮ੍ । ਯਃ ਪਠੇਚ੍ਛृਣੁਯਾਦ੍ਵਾਪਿ ਪ੍ਰੇਤਚਿਹ੍ਨਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ॥ ੨,੨੧.

ਜੋ ਇਹ ਸੁਪਨੇ ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੨੨ ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਕਥਂ ਪ੍ਰੇਤਾਃ ਕੇਨ ਤੇषਾਂ ਗਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ । ਕੀਦृਕ੍ਤੇषਾਂ ਭਵੇਦ੍ਰੂਪਂ ਭੋਜਨਂ ਕਿਂ ਭਵੇਤ੍ਪ੍ਰਭੋ ॥ ੨,੨੨.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਪ੍ਰੇਤ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਕੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ?

ਸੁਪ੍ਰੀਤਾਸ੍ਤੇ ਕਥਂ ਪ੍ਰੇਤਾਃ ਕ੍ਵ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰ । ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਃ ਕृਪਯਾ ਦੇਵ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਮੇਨਂ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ ॥ ੨,੨੨.

ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ? ਮਿਹਰਬਾਨ ਅਤੇ ਦਇਆਲੂ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ । ਪਾਪਕਰ੍ਮਰਤਾ ਯੇ ਵੈ ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਮਵਸ਼ਾਨੁਗਾਃ । ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਤੇ ਮृਤਾਃ ਪ੍ਰੇਤਾਸ੍ਤਾਞ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍ ॥ ੨,੨੨.

ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਪਾਪ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਹਨ, ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੇਤ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।

ਵਾਪੀਕੂਪਤਡਾਗਾਂਸ਼੍ਚ ਆਰਾਮਂ ਸੁਰਮਨ੍ਦਿਰਮ੍ । ਪ੍ਰਪਾਂ ਸਦ੍ਮ ਸੁਵृਕ੍ਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਭੋਜਨਸ਼ਾਲਿਕਾਃ ॥ ੨,੨੨.

ਕੁਆਂ, ਪੋਖਰ, ਤਲਾਬ, ਬਾਗ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰ, ਸਰਾਇ, ਘਰ, ਸੋਹਣੇ ਦਰੱਖਤ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ—

ਪਿਤृਪੈਤਾਮਹਂ ਧਰ੍ਮਂ ਕਿਕ੍ਰੀਣਾਤਿ ਸ ਪਾਪਭਾਕ੍ । ਮृਤਃ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਯਾਵਦਾਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਮ੍ ॥ ੨,੨੨.

ਜੋ ਪਾਪੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ-ਪੁੱਤਿਆਂ ਦਾ ਧਰਮ ਵੇਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਨਾਸ ਹੋਣ ਤਕ ਪ੍ਰੇਤ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।