ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਕृਤਾਦੌ ਦ੍ਵਾਪਰਾਨ੍ਤੇ ਚ ਨ ਪ੍ਰੇਤੋ ਨੈਵ ਪੀਡਨਮ੍ । ਬਹੂਨਾਮੇਕਜਾਤਾਨਾਮੇਕਃ ਸੌਖ੍ਯਂ ਸਮਸ਼੍ਨੁਤੇ ॥ ੨,੨੦.

ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਦਵਾਪਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨਾ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਪੀੜਨ। ਬਹੁਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੀ ਸਮਾਨ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।

ਏਕੋ ਦੁष੍ਕृਤਕਰ੍ਮਾ ਚ ਏਕਃ ਸਨ੍ਤਤਿਮਾਞ੍ਜਨਃ । ਏਕਃ ਸਮ੍ਪੀਡ੍ਯਤੇ ਪ੍ਰੇਤੈਰੇਕਃ ਸੁਤਧਨਾਨ੍ਵਿਤਃ ॥ ੨,੨੦.

ਇੱਕ ਹੀ ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਹੀ ਸੰਤਾਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਹੀ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਧਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਏਕਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਨਾਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਦੇਕੋ ਦੁਹਿਤृਮਾਨ੍ ਭਵੇਤ੍ । ਵਿਰੋਧੋ ਬਨ੍ਧੁਭਿਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪ੍ਰੇਤਦੋषੇਣ ਕਾਸ਼੍ਯਪ ॥ ੨,੨੦.

ਇੱਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਕੋਲ ਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਸ਼ਿਆਪ।

ਸਨ੍ਤਤਿਰ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਨੈਵ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਪਸ਼ੁਦ੍ਰਵ੍ਯਵਿਨਾਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਸੰਤਾਨ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਜਾਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਮਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਸ਼ੂ ਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ—ਇਹ ਪੀੜਾ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਿਵਰ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਦ੍ਵੇषਃ ਸਹ ਬਨ੍ਧੁਭਿਃ । ਅਕਸ੍ਮਾਦ੍ਵ੍ਯਸਨਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਃ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਸਭਾਵ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਨੀ, ਅਚਾਨਕ ਮੁਸੀਬਤ ਆਉਣਾ—ਇਹ ਪੀੜਾ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਨਾਸ੍ਤਿਕ੍ਯਂ ਵृਤ੍ਤਿਲੋਪਸ਼੍ਚ ਮਹਾਲੋਭਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਸ੍ਯਾਦ੍ਧਨ੍ਤਕਲਹੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਨਾਸਤਿਕਤਾ, ਜੀਵਨ-ਜੀਕਾ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ, ਵੱਡਾ ਲਾਲਚ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਝਗੜਾ—ਇਹ ਪੀੜਾ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਪਿਤृਮਾਤृਨਿਹਨ੍ਤਾ ਚ ਦੇਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਨਿਨ੍ਦਕਃ । ਇਤ੍ਯਾਦੋषਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਜੋ ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਪੀੜਾ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਨਿਤ੍ਯਕਰ੍ਮਵਿਨਿਂਮੁਕ੍ਤੋ ਜਪਹੋਮਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਚ ਹਰ੍ਤਾ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਜੋ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਪ ਤੇ ਹੋਮ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਚੁਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਪੀੜਾ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਸੁਵृष੍ਟੌ ਕृषਿਨਾਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਵਹਾਰੋ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਲੋਕੇ ਕਲਹਕਾਰੀ ਚ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਚੰਗੀ ਵਰਖਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਫਸਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਵਪਾਰ ਮਟਿਆਮੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਝਗੜਾ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਪੀੜਾ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਮਾਰ੍ਗੇ ਜਙ੍ਗਮ੍ਯਮਾਨਂ ਤਂ ਪੀਡਯੇਦ੍ਵਾਤਮਣ੍ਡਲੀ । ਪ੍ਰੇਤਪੀਡਾ ਤੁ ਸਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਸਤ੍ਯਂਸਤ੍ਯਂ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੨,੨੦.

ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਵਾਤ ਦਾ ਗੋਲ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੀੜਾ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਹੈ, ਖਗੇਸ਼ਵਰ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ।

ਹੀਨਜਾਤ੍ਯਾ ਚ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਹੀਨਕਰ੍ਮ ਕਰੋਤਿ ਯਃ । ਅਧਰ੍ਮੇ ਰਮਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਜੋ ਘੱਟ ਜਾਤ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਘੱਟ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਪੀੜਾ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਵ੍ਯਸਨੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਨਾਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਦੁਪਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਚੌਰਾਗ੍ਨਿਰਾਜਭਿਰ੍ਹਾਨਿਃ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਕਰਕੇ ਦੌਲਤ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਉਹ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਚੋਰਾਂ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਮਹਾਰੋਗੋਪਲਬ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਬਾਲਕਾਨਾਂ ਚ ਪੀਡਨਮ੍ । ਜਾਯਾ ਸਂਪੀਢ੍ਯਤੇ ਯਚ੍ਚ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਭਾਰੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਆਉਣ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹ, ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੋਣਾ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤਿਪੁਰਾਣੇषੁ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸਮੁਦ੍ਭਵੇ । ਅਭਾਵੋ ਜਾਯਤੇ ਧਰ੍ਮੇ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਜਦੋਂ ਵੇਦ, ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸਹੀ ਚਲਣ-ਚਲਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦੇਵਤੀਰ੍ਥਦ੍ਵਿਜਾਨਾਂ ਤੁ ਨਿਨ੍ਦਾਂਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਨਰਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਵਾ ਪਰੋਕ੍ਸ਼ਂ ਵਾ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਜੇ ਕੋਈ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰੇ, ਚਾਹੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾਂ ਚੁਪਚਾਪ, ਤਾਂ ਇਹ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸ੍ਵਵृਤ੍ਤਿਹਰਣਂ ਯਚ੍ਚ ਸ੍ਵਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਹਤਿਸ੍ਤਥਾ । ਵਂਸ਼ਚ੍ਛੇਦਃ ਨਦृਸ਼੍ਯੇਤ ਪ੍ਰੇਤਦੋषਾਦ੍ਵਿਨਾਨ੍ਯਥਾ ॥ ੨,੨੦.

ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਜਾਂ ਇੱਜ਼ਤ ਗੁਆਉਣਾ, ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਲੜੀ ਟੁੱਟ ਜਾਣਾ—ਇਹ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਗਰ੍ਭਵਿਨਾਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਪੁष੍ਪਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਤਥਾ । ਬਾਲਾਨਾਂ ਮਰਣਂ ਯਤ੍ਰ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣਾ, ਫੁੱਲ ਨਾ ਆਉਣਾ, ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ—ਇਹ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਭਾਵਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਨ ਕੁਰੁਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਾਂਵਤ੍ਸਰਾਦਿਕਮ੍ । ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਨ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਜੇ ਕੋਈ ਪੂਰੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਸਾਲਾਨਾ ਪਿਤਰ-ਕਰਮ ਨਾ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਖੁਦ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਤੀਰ੍ਥੇ ਗਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਾਸਕ੍ਤਃ ਸ੍ਵਕृਤ੍ਯਂ ਚ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍ । ਧਰ੍ਮਕਾਰ੍ਯੇ ਨ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਃ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਜੇ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਜਾਂ ਧਰਮਕਰਮ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦਮ੍ਪਤ੍ਯੋਃ ਕਲਹਸ਼੍ਚੈਵ ਭੋਜਨੇ ਕੋਪਸਂਯੁਤਃ । ਪਰਦ੍ਰੋਹੇ ਮਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਂਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਿਚ ਝਗੜਾ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵੇਲੇ ਗੁੱਸਾ, ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਸੋਚ—ਇਹ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪੁष੍ਪਂ ਯਤ੍ਰ ਨ ਦृਸ਼੍ਯੇਨ ਫਲਂ ਤਥਾ । ਵਿਰਹੋ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਯਤ੍ਰ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਗ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਜਿੱਥੇ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ, ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋਣਾ ਪੈ ਜਾਵੇ, ਉਥੇ ਇਹ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਯੇषਾਂ ਵੈ ਜਾਯਤੇ ਚਿਹ੍ਨਂ ਸਦੋਚ੍ਚਾਟਪਰਂ ਨृਣਾਮ੍ । ਸ੍ਵਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਨਿष੍ਫਲਂ ਤੇਜਃ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਉਲਝਣ ਜਾਂ ਉਪਦ੍ਰਵ ਦਿਸੇ, ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਫਲਦਾ, ਉਥੇ ਇਹ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸ੍ਵਗੋਤ੍ਰਘਾਤਕਸ਼੍ਚੈਵ ਹਨ੍ਤਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਮਿਵਾਤ੍ਮਜਮ੍ । ਨ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਨਾਪਿ ਸੌਖ੍ਯਂ ਚ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਲੜੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੈਰੀ ਵਾਂਗ ਮਾਰੇ, ਤੇ ਪਿਆਰ ਜਾਂ ਸੁਖ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪਿਤृਵਾਕ੍ਯਂ ਨ ਕੁਰੁਤੇ ਸ੍ਵਪਤ੍ਨੀਂ ਚ ਨ ਸੇਵਤੇ । ਸਦਾ ਕ੍ਰੂਰਮਤਿਰ੍ਵ੍ਯਗ੍ਰਃ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਜੇ ਕੋਈ ਪਿਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰੜਾ ਤੇ ਬੇਚੈਨ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਵਿਕਰ੍ਮਾ ਜਾਯਤੇ ਪ੍ਰੇਤੋ ਹ੍ਯਵਿਧਿਕ੍ਰਿਯਯਾ ਤਥਾ । ਤਤ੍ਕਾਲਦੁष੍ਟਸਂਸਰ੍ਗਾਦ੍ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਾਦृਤੇ ਤਥਾ ॥ ੨,੨੦.

ਗਲਤ ਕੰਮ, ਅਸ਼ੁੱਧ ਰਸਮਾਂ, ਗਲਤ ਸਮੇਂ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ, ਤੇ ਬਲਦ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ—ਇਹ ਸਭ ਕਰਕੇ ਮਰੀ ਹੋਈ ਆਤਮਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਦृष੍ਟਗृਤ੍ਯੁਵਸ਼ਾਦ੍ਵਾਪਿ ਅਦਗ੍ਧਵਪੁषਸ੍ਤਥਾ । ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਂ ਜਾਯਤੇ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪੀਡ੍ਯਨ੍ਤੇ ਯੇਨ ਜਨ੍ਤਵਃ ॥ ੨,੨੦.

ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਜਾਂ ਸੁਣਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਲਾਸ਼ ਨਾ ਸਾੜੀ ਜਾਵੇ, ਤਦ ਮਰੀ ਹੋਈ ਆਤਮਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਜੀਵ ਪੀੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।

ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਖਗਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਪ੍ਰੇਤਮੁਕ੍ਤਿਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਯੋ ਵੈ ਨ ਮਨ੍ਯਤੇ ਪ੍ਰੇਤਾਨ੍ਮृਤਃ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ॥ ੨,੨੦.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਕੇ, ਖਗਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਰੀ ਹੋਈ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਰਸਮਾਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਉਹ ਮਰਨ ਤੇ ਮਰੀ ਹੋਈ ਆਤਮਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰੇਤਦੋषਃ ਕੁਲੇ ਯਸ੍ਯ ਸੁਖਂ ਤਸ੍ਯ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਮਤਿਃ ਪ੍ਰੀਤੀ ਰਤਿਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਪਞ੍ਚਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ ॥ ੨,੨੦.

ਜਿਸ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਮੱਤ, ਪਿਆਰ, ਰੁਚੀ, ਤੇ ਦੌਲਤ—ਇਹ ਪੰਜੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਤृਤੀਯੇ ਪਞ੍ਚਮੇ ਪੁਂਸਿ ਵਂਸ਼ਚ੍ਛੇਦੋ ਹਿ ਜਾਯਤੇ । ਦਰਿਦ੍ਰੋ ਨਿਰ੍ਧਨਸ਼੍ਚੈਵ ਪਾਪਕਰ੍ਮਾ ਭਵੇਭਵੇ ॥ ੨,੨੦.

ਤੀਜੇ ਜਾਂ ਪੰਜਵੇਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਲੜੀ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਥੇ ਗਰੀਬੀ ਤੇ ਬੇਸਾਹਾਰਾਪਣ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।