ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ੍ਵਂ ਵੇਸ਼੍ਮ ਪੁਨਰਾਗਤ੍ਯ ਮਿਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਤੇ । ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਾ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੇ ਰੋਗਸ਼ੋਕਾਦਿਬਨ੍ਧਨਾਃ ॥ ੨,੨੦.

ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਰੋਗ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਹੋਰ ਬੰਧਨਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪੀਡਯਨ੍ਤਿ ਜ੍ਵਰੀਭੂਯ ਏਕਾਨ੍ਤਰਮਿषੇਣ ਤੁ । ਤृਤੀਯਕਜ੍ਵਰਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ਼ੀਤਵਾਤਾਦਿਪੀਡਯਾ ॥ ੨,੨੦.

ਉਹ ਬਿਮਾਰੀ ਬਣ ਕੇ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਪੀੜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਤੀਜੀ ਬੁਖਾਰ ਬਣ ਕੇ, ਠੰਢ, ਹਵਾ ਆਦਿ ਨਾਲ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅਨ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਰੋਗਾਞ੍ਛਿਰੋऽਰ੍ਤਿਂ ਚ ਵਿषੂਚਿਕਾਮ੍ । ਚਿਨ੍ਤ ਯਨ੍ਤਿ ਸਦਾ ਤੇषਾਮੁਚ੍ਛਿष੍ਟਾਦਿਸ੍ਥਲਸ੍ਥਿਤਾਃ ॥ ੨,੨੦.

ਉਹ ਹੋਰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਗ, ਸਿਰ ਦਰਦ ਤੇ ਹਿਜ਼ਕ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਿਹੜੇ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਦੇ ਹਨ।

ਆਤ੍ਮਜਾਨਾਂ ਛਲਾਲ੍ਲੋਕਾ ਭੂਤਸਙ੍ਘੈਸ਼੍ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ । ਪਿਬਨ੍ਤਿ ਤੇ ਚ ਪਾਨੀਯਂ ਭੋਜਨੋਚ੍ਛਿष੍ਟਯੋਜਿਤਮ੍ ॥ ੨,੨੦.

ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਲੋਕ ਭੁਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਲੋਂ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਖਾਣੇ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਏਵਂ ਪ੍ਰੇਤਾਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਨਾਨਾਦੋषੈਰ੍ਵਿਕਰ੍ਮਿਣਃ ॥ ੨,੨੦.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਲਤੀਆਂ ਤੇ ਅਣਚਾਹੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਰਕੇ, ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਕਥਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਤੇ ਪ੍ਰੇਤਾਃ ਕੇਨ ਰੂਪੇਣ ਕਸ੍ਯ ਕਿਮ੍ । ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਕੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਜਲ੍ਪਨ੍ਤਿ ਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਉਹ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਕਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕਿਸ ਲਈ, ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਕਿਹੜੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਹ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਜਾਂ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ?

ਏਨਂ ਛਿਨ੍ਧਿ ਮਨੋਮੋਹਂ ਮਮ ਚੇਦਿਚ੍ਛਸਿ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ । ਕਲਿਕਾਲੇ ਹृषੀਕੇਸ਼ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਂ ਜਾਯਤੇ ਬਹੁ ॥ ੨,੨੦.

ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਇਹ ਭਟਕਾਵਾ ਦੂਰ ਕਰ। ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਧੇਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ । ਸ੍ਵਕੁਲਂ ਪੀਡਯੇਤ੍ਪੇਤਃ ਪਰਚ੍ਛਿਦ੍ਰੇਣ ਪੀਡਯੇਤ੍ । ਜੀਵਨ੍ਸ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸ੍ਨੇਹੀ ਮृਤੋ ਦੁष੍ਟਤ੍ਵਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ॥ ੨,੨੦.

ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਰਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੀਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਪਿਆਰ ਵਾਲਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰੁਦ੍ਰਜਾਪੀ ਧਰ੍ਮਰਤੋ ਦੇਵਤਾਤਿਥਿਪੂਜਕਃ । ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ਪ੍ਰਿਯਵਾਦੀ ਚ ਨ ਪ੍ਰੇਤੈਃ ਸ ਹਿ ਪੀਡ੍ਯਤੇ ॥ ੨,੨੦.

ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਸਰ੍ਵਕ੍ਰਿਯਾਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟੋ ਨਾਸ੍ਤਿਕੋ ਧਰ੍ਮਨਿਨ੍ਦਕਃ । ਅਸਤ੍ਯਵਾਦਨਿਰਤੋ ਨਰਃ ਪ੍ਰੇਤੈਃ ਸ ਪੀਡ੍ਯਤੇ । ਕਲੌ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਾਸ਼ੁਦ੍ਧਕ੍ਰਿਯਾਪਰਃ ॥ ੨,੨੦.

ਜੋ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਨਾਸਤਿਕ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਤਾਰਕਸ਼, ਗੰਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਕृਤਾਦੌ ਦ੍ਵਾਪਰਾਨ੍ਤੇ ਚ ਨ ਪ੍ਰੇਤੋ ਨੈਵ ਪੀਡਨਮ੍ । ਬਹੂਨਾਮੇਕਜਾਤਾਨਾਮੇਕਃ ਸੌਖ੍ਯਂ ਸਮਸ਼੍ਨੁਤੇ ॥ ੨,੨੦.

ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਦਵਾਪਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨਾ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਪੀੜਨ। ਬਹੁਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੀ ਸਮਾਨ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।

ਏਕੋ ਦੁष੍ਕृਤਕਰ੍ਮਾ ਚ ਏਕਃ ਸਨ੍ਤਤਿਮਾਞ੍ਜਨਃ । ਏਕਃ ਸਮ੍ਪੀਡ੍ਯਤੇ ਪ੍ਰੇਤੈਰੇਕਃ ਸੁਤਧਨਾਨ੍ਵਿਤਃ ॥ ੨,੨੦.

ਇੱਕ ਹੀ ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਹੀ ਸੰਤਾਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਹੀ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਧਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਏਕਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਨਾਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਦੇਕੋ ਦੁਹਿਤृਮਾਨ੍ ਭਵੇਤ੍ । ਵਿਰੋਧੋ ਬਨ੍ਧੁਭਿਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪ੍ਰੇਤਦੋषੇਣ ਕਾਸ਼੍ਯਪ ॥ ੨,੨੦.

ਇੱਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਕੋਲ ਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਸ਼ਿਆਪ।

ਸਨ੍ਤਤਿਰ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਨੈਵ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਪਸ਼ੁਦ੍ਰਵ੍ਯਵਿਨਾਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਸੰਤਾਨ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਜਾਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਮਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਸ਼ੂ ਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ—ਇਹ ਪੀੜਾ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਪਰਿਵਰ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਦ੍ਵੇषਃ ਸਹ ਬਨ੍ਧੁਭਿਃ । ਅਕਸ੍ਮਾਦ੍ਵ੍ਯਸਨਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਃ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਸਭਾਵ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਨੀ, ਅਚਾਨਕ ਮੁਸੀਬਤ ਆਉਣਾ—ਇਹ ਪੀੜਾ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਨਾਸ੍ਤਿਕ੍ਯਂ ਵृਤ੍ਤਿਲੋਪਸ਼੍ਚ ਮਹਾਲੋਭਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਸ੍ਯਾਦ੍ਧਨ੍ਤਕਲਹੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਨਾਸਤਿਕਤਾ, ਜੀਵਨ-ਜੀਕਾ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ, ਵੱਡਾ ਲਾਲਚ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਝਗੜਾ—ਇਹ ਪੀੜਾ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਪਿਤृਮਾਤृਨਿਹਨ੍ਤਾ ਚ ਦੇਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਨਿਨ੍ਦਕਃ । ਇਤ੍ਯਾਦੋषਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਜੋ ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਪੀੜਾ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਨਿਤ੍ਯਕਰ੍ਮਵਿਨਿਂਮੁਕ੍ਤੋ ਜਪਹੋਮਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਚ ਹਰ੍ਤਾ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਜੋ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਪ ਤੇ ਹੋਮ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਚੁਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਪੀੜਾ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਸੁਵृष੍ਟੌ ਕृषਿਨਾਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਵਹਾਰੋ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਲੋਕੇ ਕਲਹਕਾਰੀ ਚ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਚੰਗੀ ਵਰਖਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਫਸਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਵਪਾਰ ਮਟਿਆਮੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਝਗੜਾ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਪੀੜਾ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਮਾਰ੍ਗੇ ਜਙ੍ਗਮ੍ਯਮਾਨਂ ਤਂ ਪੀਡਯੇਦ੍ਵਾਤਮਣ੍ਡਲੀ । ਪ੍ਰੇਤਪੀਡਾ ਤੁ ਸਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਸਤ੍ਯਂਸਤ੍ਯਂ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੨,੨੦.

ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਵਾਤ ਦਾ ਗੋਲ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੀੜਾ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਹੈ, ਖਗੇਸ਼ਵਰ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ।

ਹੀਨਜਾਤ੍ਯਾ ਚ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਹੀਨਕਰ੍ਮ ਕਰੋਤਿ ਯਃ । ਅਧਰ੍ਮੇ ਰਮਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਜੋ ਘੱਟ ਜਾਤ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਘੱਟ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਪੀੜਾ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਵ੍ਯਸਨੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਨਾਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਦੁਪਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਚੌਰਾਗ੍ਨਿਰਾਜਭਿਰ੍ਹਾਨਿਃ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਕਰਕੇ ਦੌਲਤ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਉਹ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਚੋਰਾਂ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਮਹਾਰੋਗੋਪਲਬ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਬਾਲਕਾਨਾਂ ਚ ਪੀਡਨਮ੍ । ਜਾਯਾ ਸਂਪੀਢ੍ਯਤੇ ਯਚ੍ਚ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਭਾਰੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਆਉਣ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹ, ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੋਣਾ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤਿਪੁਰਾਣੇषੁ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸਮੁਦ੍ਭਵੇ । ਅਭਾਵੋ ਜਾਯਤੇ ਧਰ੍ਮੇ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਜਦੋਂ ਵੇਦ, ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸਹੀ ਚਲਣ-ਚਲਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦੇਵਤੀਰ੍ਥਦ੍ਵਿਜਾਨਾਂ ਤੁ ਨਿਨ੍ਦਾਂਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਨਰਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਵਾ ਪਰੋਕ੍ਸ਼ਂ ਵਾ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਜੇ ਕੋਈ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰੇ, ਚਾਹੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾਂ ਚੁਪਚਾਪ, ਤਾਂ ਇਹ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸ੍ਵਵृਤ੍ਤਿਹਰਣਂ ਯਚ੍ਚ ਸ੍ਵਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਹਤਿਸ੍ਤਥਾ । ਵਂਸ਼ਚ੍ਛੇਦਃ ਨਦृਸ਼੍ਯੇਤ ਪ੍ਰੇਤਦੋषਾਦ੍ਵਿਨਾਨ੍ਯਥਾ ॥ ੨,੨੦.

ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਜਾਂ ਇੱਜ਼ਤ ਗੁਆਉਣਾ, ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਲੜੀ ਟੁੱਟ ਜਾਣਾ—ਇਹ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਗਰ੍ਭਵਿਨਾਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਪੁष੍ਪਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਤਥਾ । ਬਾਲਾਨਾਂ ਮਰਣਂ ਯਤ੍ਰ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣਾ, ਫੁੱਲ ਨਾ ਆਉਣਾ, ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ—ਇਹ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਭਾਵਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਨ ਕੁਰੁਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਾਂਵਤ੍ਸਰਾਦਿਕਮ੍ । ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਨ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਜੇ ਕੋਈ ਪੂਰੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਸਾਲਾਨਾ ਪਿਤਰ-ਕਰਮ ਨਾ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਖੁਦ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਤੀਰ੍ਥੇ ਗਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਾਸਕ੍ਤਃ ਸ੍ਵਕृਤ੍ਯਂ ਚ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍ । ਧਰ੍ਮਕਾਰ੍ਯੇ ਨ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਃ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ ॥ ੨,੨੦.

ਜੇ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਜਾਂ ਧਰਮਕਰਮ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।