ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਮृਤੋਦ੍ਦੇਸ਼ੇਨ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦੁਦਪਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਤਾਮ੍ਰਜਮ੍ । ਪ੍ਰਪਾਦਾਨਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਤਤ੍ਫਲਂ ਸੋऽਸ਼੍ਨੁਤੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ॥ ੨,੧੮.

ਜੋ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਤਾਮਬੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਆਸਣ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਫਲ ਪੱਕਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਯਮਦੂਤਾ ਮਹਾਰੌਦ੍ਰਾਃ ਕਰਾਲਾਃ ਕृष੍ਣਪਿਙ੍ਗਲਾਃ । ਨ ਪੀਡਯਨ੍ਤਿ ਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਾਦ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਭਰਣਦਾਨਤਃ ॥ ੨,੧੮.

ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਕਾਲੇ-ਪੀਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਦਾਨ ਕੀਤੇ ਹੋਣ।

ਸਾਯੁਧਾ ਧਾਵਮਾਨਾਸ਼੍ਚ ਨ ਮਾਰ੍ਗੇ ਦृष੍ਟਿਗੋਚਰਾਃ । ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਯਮਦੂਤਾਸ੍ਤੇ ਮੁਦ੍ਰਿਕਾਯਾਃ ਪ੍ਰਦਾਨਤਃ ॥ ੨,੧੮.

ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਅੰਗੂਠੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਤੇ ਦੌੜਦੇ ਦੂਤ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ।

ਭਾਜਨਾਸਨਦਾਨੇਨ ਆਮਾਨ੍ਨਭੋਜਨੇਨ ਚ । ਆਜ੍ਯਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਾਭ੍ਯਾਂ ਪਦਂ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ॥ ੨,੧੮.

ਭਾਂਡੇ, ਆਸਣ, ਪੱਕਾ ਖਾਣਾ, ਘੀ ਤੇ ਜਨੇਊ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਏਵਂ ਮਾਰ੍ਗੇ ਗਚ੍ਛਮਾਨਸ੍ਤृषਾਰ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰਮਪੀਡਿਤਃ । ਮਹਿषੀਰਥ (ਦੁਗ੍ਧ) ਦਾਨਾਚ੍ਚ ਸੁਖੀ ਭਵਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ ॥ ੨,੧੮.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਪਿਆਸ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਗਾਂ, ਰਥ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਮृਤੋਦ੍ਦੇਸ਼ੇਨ ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਦੀਯਤੇ ਸ੍ਵਗृਹੇ ਵਿਭੋ । ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ ਮਹਾਮਾਰ੍ਗੇ ਤਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਕੇਨ ਗृਹ੍ਯਤੇ ॥ ੨,੧੮.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਕੁਝ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਘਰ 'ਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਂ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਕੌਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ?

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ । ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਵਰੁਣੋ ਦਾਨਂ ਮਮ ਹਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ । ਅਹਂ ਚ ਭਾਸ੍ਕਰੇ ਦੇਵੇ ਭਾਸ੍ਕਰਾਤ੍ਸੋऽਸ਼੍ਨੁਤੇ ਸੁਖਮ੍ ॥ ੨,੧੮.

ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਰੁਣ ਦਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਹ ਭਾਸਕਰ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਭਾਸਕਰ ਤੋਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਕਰ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਵਂਸ਼ਚ੍ਛੇਦੇ ਕ੍ਸ਼ਿਤਾਵਿਹ । ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਨਰਕਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਯਾਵਤ੍ਪਾਪਸ੍ਯ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਃ ॥ ੨,੧੮.

ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵੰਸ਼ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦ ਤੱਕ ਪਾਪ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸਮਯੇ ਪੂਰ੍ਣੇ ਮਹਿषਾਸਨਸਂਸ੍ਥਿਤਃ । ਨਰਕਾਨ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਨਾਨਾਕ੍ਰਨ੍ਦਸਮਾਕੁਲਾਨ੍ ॥ ੨,੧੮.

ਕਿਸੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ 'ਤੇ, ਗਾਂ ਦੇ ਰਥ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨਰਕਾਂ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੋਣ-ਧੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ।

ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਲਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਨਰਕਾਣਾਂ ਸ ਈਸ਼੍ਵਰਃ । ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਤਮਾ ਘੋਰਾ ਯਾ ਏਕਵਿਂਸ਼ਤਿਃ ॥ ੨,੧੮.

ਉਹ ਚੁਰਾਸੀ ਲੱਖ ਨਰਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਡਰਾਉਣੇ ਇਹ ਇਕਵੀਹ ਹਨ।

ਤਾਮਿਸ੍ਤ੍ਰਂ ਲੋਹਸ਼ਙ੍ਕੁਸ਼੍ਚ ਮਹਾਰੌਰਵਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀ । ਰੌਰਵਂ ਕੁਡ੍ਵਲਂ ਕਾਲਸੂਤ੍ਰਕਂ ਪੂਤਿਮृਤਿਕਾ ॥ ੨,੧੮.

ਤਾਮਿਸ੍ਰ, ਲੋਹਸ਼ੰਕੁ, ਮਹਾਰੌਰਵ, ਸ਼ਾਲਮਲੀ, ਰੌਰਵ, ਕੁਡਵਲਾ, ਕਾਲਸੂਤਰ, ਪੂਤਿਮ੍ਰਿਤਿਕਾ,

ਸਙ੍ਘਾਤਂ ਲੋਹਤੋਦਂ ਚ ਸਵਿषਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਾਪਨਮ੍ । ਮਹਾਨਰਕਕਾਲੋਲਃ ਸਜੀਵਨਮਹਾਪਥਃ ॥ ੨,੧੮.

ਸੰਘਾਤ, ਲੋਹਤੋਦ, ਸਵਿਸ਼, ਸੰਪ੍ਰਤਾਪਨ, ਮਹਾਨਰਕ, ਕਾਲੋਲਕ, ਸਜੀਵਨ, ਮਹਾਪਥ,

ਅਵੀਚਿਰਨ੍ਧਤਾ ਮਿਸ੍ਤ੍ਰਃ ਕੁਮ੍ਭੋਪਾਕਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਅਸਿਪਤ੍ਰਵਨਂ ਚੈਵ ਪਤਨਸ਼੍ਚੈਕਵਿਂਸ਼ਤਿਃ ॥ ੨,੧੮.

ਅਵੀਚੀ, ਅੰਧਤਾਮਿਸ੍ਰ, ਕੁੰਭੋਪਾਕ, ਅਸੀਪਤ੍ਰਵਨ, ਤੇ ਪਤਨ — ਇਹ ਇਕਵੀਹ ਨਰਕ ਹਨ।

ਯੇषਾਂ ਤੁ ਨਰਕੇ ਘੋਰੇ ਬਹ੍ਵਬ੍ਦਾਨਿ ਗਤਾਨਿ ਵੈ । ਸਨ੍ਤਾਤਰ੍ਨੈਵ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਦੂਤਤ੍ਵਂ ਤੇ ਤੁ (ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ) ਯਾਨ੍ਤਿ ਹਿ ॥ ੨,੧੮.

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਡਰਾਉਣੇ ਨਰਕਾਂ ਵਿਚ ਕਈ ਸਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਛੁਟਕਾਰਾ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਤ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਯਮੇਨ ਪ੍ਰੇषਿਤਾਸ੍ਤੇ ਵੈ ਮਾਨੁषਸ੍ਯ ਮृਤਸ੍ਯ ਤੁ । ਦਿਨੇਦਿਨੇ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਦਤ੍ਤਮਨ੍ਨਾਦ੍ਯਪਾਨਕਮ੍ ॥ ੨,੧੮.

ਯਮ ਦੇ ਭੇਜੇ ਹੋਏ ਇਹ ਦੂਤ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਖਾਣਾ-ਪੀਣਾ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਯੈਵ ਵਿਲੁਣ੍ਠਨ੍ਤਿ ਮਧ੍ਯੇ ਮਾਰ੍ਗੇ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ । ਮਾਸਾਨ੍ਤੇ ਭੋਜਨਂ ਪਿਣ੍ਡਮੇਕੇ ਯਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰ ਵੈ ॥ ੨,੧੮.

ਰਸਤੇ ਵਿਚ, ਭੁੱਖੇ ਦੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਭੋਗ ਲੁੱਟ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਕੁਝ ਉਥੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਭੋਜਨ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਤृਪ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਚੈਵ ਵਤ੍ਸਰਮ੍ । ਏਵਮਾਦਿਕृਤੈਃ ਪੁਣ੍ਯੈਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ਸੌਰਿਪੁਰਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ॥ ੨,੧੮.

ਇਹ ਸਾਰੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਐਸੇ ਪੁੰਨਿਆਂ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਤਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਸਨ੍ਨੇ ਯਮਾਲਯੇ । ਬਹੁਭੀਤਕਰੇ ਪ੍ਰੇਤੋ ਹਸ੍ਤਮਾਤ੍ਰਂ ਸਮੁਤ੍ਸृਜੇਤ੍ ॥ ੨,੧੮.

ਇਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਦ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਮ੍ਰਿਤਕ ਆਤਮਾ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹੱਥ ਦੇ ਇਕ ਗੱਠ ਵਾਂਗ ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਦਿਵਸੈਰ੍ਦਸ਼ਭਿਰ੍ਜਾਤਂ ਤਂ ਦੇਹਂ ਦਸ਼ਪਿਣ੍ਡਜਮ੍ । ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯੇਵ ਰਾਮਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇਜਃ ਪ੍ਰਸਰ੍ਪਤਿ ॥ ੨,੧੮.

ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਦਸ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਨਵਾਂ ਸਰੀਰ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਜੋਤ ਚਮਕ ਉਠਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਜਾਮਦਗਨਿ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦੀ ਜੋਤ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।

ਕਰ੍ਮਜਂ ਦੇਹਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਦੇਹਂ ਸਮੁਤ੍ਸਜੇਤ੍ । ਅਙ੍ਗੁष੍ਠਮਾਤ੍ਰੋ ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਸ਼ਮੀਪਤ੍ਰਂਸਮਾਰੁਹੇਤ੍ ॥ ੨,੧੮.

ਕਰਮ ਤੋਂ ਬਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ ਆਤਮਾ, ਸਮੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵ੍ਰਜਂਸ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਪਦੈਕੇਨ ਯਥੈਵੈਕੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਯਥਾ ਤृਣਜਲੌਕੇਵ ਦੇਹੀ ਕਰ੍ਮਾਨੁਗੋऽਵਸ਼ਃ ॥ ੨,੧੮.

ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਹ ਇਕ ਪੈਰ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਘਾਹ ਉੱਤੇ ਜਲ-ਜੰਪ (ਟੱਡੀ) ਚਲਦੀ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਬੇਬਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵਾਸਾਂਸਿ ਜੀਰ੍ਣਾਨਿ ਯਥਾ ਵਿਹਾਯ ਨਵਾਨਿ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਨਰੋऽਪਰਾਣਿ । ਤਥਾ ਸ਼ਰੀਰਾਣਿ ਵਿਹਾਯ ਜੀਰ੍ਣਾਨ੍ਯਨ੍ਯਾਨਿ ਸਂਯਾਤਿ ਨਵਾਨਿ ਦੇਹੀ ॥ ੨,੧੮.

ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਪੁਰਾਣੇ ਕਪੜੇ ਛੱਡ ਕੇ ਨਵੇਂ ਪਹਿਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਆਤਮਾ ਪੁਰਾਣੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਵੇਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੯ ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ । ਵਾਯੁਭੂਤਃ ਕ੍ਸ਼ਧਾਵਿष੍ਟਃ ਕਰ੍ਮਜਂ ਦੇਹਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ । ਤੇ ਦੇਹਂ ਸ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਯਮੇਨ ਸਹ ਗਚ੍ਛਤਿ ॥ ੨,੧੯.

ਪਵਿਤ੍ਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਹੋ ਕੇ, ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਕਰਮ ਤੋਂ ਬਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਆਤਮਾ ਉਸ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਯਮ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤਪੁਰਂ ਤਤ੍ਰ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਤੁ ਵਿਂਸ਼ਤਿਃ । ਕਾਯਸ੍ਥਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਾਪਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ॥ ੨,੧੯.

ਉਥੇ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਵੀਹ ਜੋਜਨ ਦੂਰ ਹੈ; ਉਥੇ ਕਾਯਸਥ ਸਭ ਪਾਪ ਤੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।

ਮਹਾਦਾਨੇषੁਦਤ੍ਤੇषੁ ਗਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸੁਖੀ ਭਵੇਤ੍ । ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਪੁਰਂ ਵੈਵਸ੍ਵਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ॥ ੨,੧੯.

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਥੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਚੌਵੀ ਜੋਜਨ ਦੂਰ, ਵੈਵਸਵਤ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।

ਲੋਹਂ ਲਵਣਕਾਰ੍ਪਾਸਂ ਤਿਲਪਾਤ੍ਰਂ ਚ ਯੈਰ੍ਨਰੈਃ । ਦਤ੍ਤਂ ਤੇਨੈਵ ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਿ ਯਮਸ੍ਯ ਪੁਰਚਾਰਿਣਃ ॥ ੨,੧੯.

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਲੋਹਾ, ਨਮਕ, ਕਪਾਹ ਜਾਂ ਤਿਲ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਦਾਨ ਕੀਤਾ, ਯਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਾਸੀ ਉਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਗਤ੍ਵਾ ਚ ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਤੀਹਾਰਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਹਿ । ਧਰ੍ਮਧ੍ਵਜਪ੍ਰਤੀਹਾਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ ॥ ੨,੧੯.

ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ; ਧਰਮ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਲਾ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਥੇ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸਪ੍ਤਧਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਦਾਨੇਨ ਪ੍ਰੀਤੋ ਧਰ੍ਮਧ੍ਵਜੋ ਭਵੇਤ੍ । ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤੀਹਾਰੋ ਬ੍ਰੂਤੇ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍ ॥ ੨,੧੯.

ਸੱਤ ਅਨਾਜਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦਾ ਝੰਡਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲਾ ਉਸ ਦੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਯਦ੍ਰੂਪਂ ਸਨ੍ਤਃ ਸੁਕृਤਿਨੋ ਜਨਾਃ । ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਚ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾਨੋ ਯਮਰੂਪਂ ਸੁਭੀषਣਮ੍ ॥ ੨,੧੯.

ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਰੂਪ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੰਦ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਯਮ ਦਾ ਡਰਾਉਣਾ ਰੂਪ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।