ਸ਼ृਣੋਤਿ ਪਕ੍ਸ਼ਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸ ਚ ਪਾਪੈਰ੍ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ । ਇਹ ਲੋਕੇ ਸੁਖਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ ॥ ੨,੧੭.
ਜੋ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ; ਇਥੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੮ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਸ਼੍ਰਵਣਾਨਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਪੁਨਸ੍ਤਤਃ । ਯਤ੍ਕृਤਂ ਤੁ ਮਨੁष੍ਯੈਸ਼੍ਚਪੁਣ੍ਯਂ ਪਾਪਮਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍ ॥ ੨,੧੮.
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼੍ਰਵਣਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਜੋ ਕੁਝ ਮਨੁੱਖ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਪਰਿਜ੍ਞਾਯ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤੋ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ । ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤਸ੍ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਕਰ੍ਮ ਤਸ੍ਮੈ ਵਦਤ੍ਯਥ ॥ ੨,੧੮.
ਜਦੋਂ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਸਾਰਾ ਹਿਸਾਬ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਉਸ ਨੂੰ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਵਾਚੈਵ ਯਤ੍ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਕृਤਂ ਚੈਵ ਤੁ ਕਾਯਿਕਮ੍ । ਮਾਨਸਂ ਚ ਤਥਾ ਕਰ੍ਮ ਕृਤਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍ ॥ ੨,੧੮.
ਜੋ ਕੁਝ ਬੋਲ ਕੇ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ—ਉਸ ਦੇ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮਾੜੇ ਫਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਤੇ ਕਥਿਤਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰੇਤਮਾਰ੍ਗਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਣਯਃ । ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿ ਦਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਕਥਿਤਾਨਿ ਤੇ ॥ ੨,੧੮.
ਤਾਰਕਸ਼, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਠਹਿਰਣ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਤਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਦਦਾਤ੍ਯਨ੍ਨਂ ਸੁਖਂ ਯਾਤਿ ਮਹਾਧ੍ਵਨਿ । ਦਿਵਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਤਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਸ੍ਥਾਨੇ ਦੀਪਪ੍ਰਦੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੧੮.
ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਦਿਨ ਜਾਂ ਰਾਤ, ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਮਹਾਘੋਰੇ ਸ਼੍ਵਪੂਰ੍ਣੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਵਰ੍ਜਿਤੇ । ਦੀਪ੍ਤੇऽਧ੍ਵਨਿ ਚ ਤੇ ਯਾਨ੍ਤਿ ਦੀਪੋ ਦਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਯੈਰ੍ਨਰੈਃ ॥ ੨,੧੮.
ਜਿੱਥੇ ਭਿਆਨਕ ਹਨੇਰਾ ਹੋਵੇ, ਕੁੱਤੇ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ, ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੀਵਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਉਹ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਦੀਪਦਾਨਂ ਸੁਖਾਯ ਵੈ । ਅਥ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਾਦ੍ਯਮਮਾਰ੍ਗਸ੍ਯ ਨਿष੍ਕृਤਿਮ੍ ॥ ੨,੧੮.
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਯਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਪਿਤृਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਏਕਾਦਸ਼ਾਹਪਿਣ੍ਡੇਨ ਸ਼ੁਦ੍ਧਦੇਹੋ ਭਵੇਤ੍ਤਤਃ ॥ ੨,੧੮.
ਬਲਦ ਛੱਡਣ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਰਵੀਂ ਦਿਨ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਦਕੁਮ੍ਭਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਕਿਙ੍ਕਰਾਸ੍ਤृਪ੍ਤਿਮਾਪ੍ਨੁਯੁਃ ॥ ੨,੧੮.
ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਯਮ ਦੇ ਨੌਕਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਯ੍ਯਾਦਾਨਾਦ੍ਬਿਮਾਨਸ੍ਥੋ ਯਾਤਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇषੁ ਮਾਨਵਃ । ਤਦਹ੍ਨਿ ਦੀਯਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ॥ ੨,੧੮.
ਪਲੰਗ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਮਾਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਿਨ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਾਰਵੀਂ ਦਿਨ।
ਪਦਾਨਿ ਸਰ੍ਵਵਸ੍ਤੂਨਿ ਵਰਿष੍ਠਾਨਿ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੇ । ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਮृਤਸ੍ਯੇਹ ਜੀਵਨ੍ਨਪ੍ਯਾਤ੍ਮਹੇਤਵੇ ॥ ੨,੧੮.
ਜੋ ਕੋਈ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਤੀਹਰੇ ਪਦ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਥੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਦਾਸ਼੍ਰਿਤੋ ਮਹਾਮਾਰ੍ਗੇ ਵੈਨਤੇਯ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਏਕ ਏਵਾਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੇ ਵ੍ਯਵਹਾਰਃ ਖਗਾਧਿਪ ॥ ੨,੧੮.
ਉਸ ਵਸਤੂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ, ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਆਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਖਗਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਹਰ ਥਾਂ ਇੱਕੋ ਹੀ ਨਿਯਮ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਮਾਧਮਮਧ੍ਯਾਨਾਂ ਤਤ੍ਤਦਾਵਰ੍ਜਨਂ ਭਵੇਤ੍ । ਯਾਵਦ੍ਭਾਗ੍ਯਂ ਭਵੇਦ੍ਯਸ੍ਯ ਤਾਵਨ੍ਮਾਰ੍ਗੇऽਤਿਰਿਚ੍ਯਤੇ ॥ ੨,੧੮.
ਉੱਤਮ, ਮੱਧਮ ਜਾਂ ਨੀਚ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਹੋਵੇ, ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਯਂ ਸ੍ਵਸ੍ਯੇਨ ਯਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਤਤ੍ਰਾਧਿਕਰੋਤਿ ਤਮ੍ । ਮृਤੇ ਯਦ੍ਬਾਨ੍ਧਵੈਰ੍ਦਤ੍ਤਂ ਤਦਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸੁਖੀ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੧੮.
ਜੋ ਕੁਝ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਕੁਝ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਉਹ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਪਦਾਨਿ ਦੇਯਾਨਿ ਕਿਂਵਿਧਾਨਿ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ । ਦੀਯਤੇ ਕਸ੍ਯ ਦੇਵੇਸ਼ ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਯਥਾਤਥਮ੍ ॥ ੨,੧੮.
ਗਰੁੜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਪਦ ਕਿਉਂ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਤੀਹਰੇ ਕਿਹੜੇ ਹਨ? ਇਹ ਕਿਸ ਲਈ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ? ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਹੀ-ਸਹੀ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ । ਛਤ੍ਤ੍ਰੋਪਾਨਹਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਮੁਦ੍ਰਿਕਾ ਚ ਕਮਣ੍ਡਲੁਃ । ਆਸਨਂ ਭਾਜਨਂ ਚੈਵ ਪਦਂ ਸਪ੍ਤਵਿਧਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ॥ ੨,੧੮.
ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਛਤਰ, ਜੁੱਤੇ, ਕਪੜੇ, ਅੰਗੂਠੀ, ਕਮੰਡਲ, ਆਸਣ ਤੇ ਭਾਂਡਾ—ਇਹ ਸੱਤ ਪਦਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਤਪਸ੍ਤਤ੍ਰ ਯੋ ਰੌਦ੍ਰੋ ਦਹ੍ਯਤੇ ਯੇਨ ਮਾਨਵਃ । ਛਤ੍ਰਦਾਨੇਨ ਸੁਚ੍ਛਾਯਾ ਜਾਯਤੇ ਪ੍ਰੇਤਤੁष੍ਟਿਦਾ ॥ ੨,੧੮.
ਉਥੇ ਤੇਜ਼ ਧੁੱਪ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸੜਦਾ ਹੈ, ਛਤਰ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਠੰਡੀ ਛਾਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਸਿਪਤ੍ਰਵਨਂ ਘੋਰਂ ਸੋऽਤਿਕ੍ਰਾਮਤਿ ਵੈ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਅਸ਼੍ਵਾਰੂਢਾਸ਼੍ਚ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਦਦਤੇ ਯ ਉਪਾਨਹੌ ॥ ੨,੧੮.
ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੁੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਏ, ਉਹ ਘੋੜਿਆਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਆਸਨੇ ਸ੍ਵਾਗਤੇ (ਭੋਜਨੇ) ਚੈਵ ਦਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਮੈ ਦ੍ਵਿਜਾਯਤੇ । ਸੁਖੇਨ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸ ਪ੍ਰੇਤਃ ਪਥਿ ਗਚ੍ਛਞ੍ਛਨੈਃ ਸ਼ਨੈਃ ॥ ੨,੧੮.
ਆਸਣ ਬੈਠਣ ਜਾਂ ਖਾਣ ਲਈ ਜਦੋਂ ਦੂਜੇ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਹੈ; ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੱਲਦਾ ਹੋਇਆ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਧਰ੍ਮਸਮਾਕੀਰ੍ਣੇ ਨਿਰ੍ਵਾਤੇ ਤੋਯਵਰ੍ਜਿਤੇ । ਕਮਣ੍ਡਲੁਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਸੁਖੀ ਭਵਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ ॥ ੨,੧੮.
ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਹਨ, ਹਵਾ ਰੁਕੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਉਥੇ ਜੇ ਕੋਈ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਕਮੰਡਲ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮृਤੋਦ੍ਦੇਸ਼ੇਨ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦੁਦਪਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਤਾਮ੍ਰਜਮ੍ । ਪ੍ਰਪਾਦਾਨਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਤਤ੍ਫਲਂ ਸੋऽਸ਼੍ਨੁਤੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ॥ ੨,੧੮.
ਜੋ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਤਾਮਬੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਆਸਣ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਫਲ ਪੱਕਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਮਦੂਤਾ ਮਹਾਰੌਦ੍ਰਾਃ ਕਰਾਲਾਃ ਕृष੍ਣਪਿਙ੍ਗਲਾਃ । ਨ ਪੀਡਯਨ੍ਤਿ ਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਾਦ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਭਰਣਦਾਨਤਃ ॥ ੨,੧੮.
ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਕਾਲੇ-ਪੀਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਦਾਨ ਕੀਤੇ ਹੋਣ।
ਸਾਯੁਧਾ ਧਾਵਮਾਨਾਸ਼੍ਚ ਨ ਮਾਰ੍ਗੇ ਦृष੍ਟਿਗੋਚਰਾਃ । ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਯਮਦੂਤਾਸ੍ਤੇ ਮੁਦ੍ਰਿਕਾਯਾਃ ਪ੍ਰਦਾਨਤਃ ॥ ੨,੧੮.
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਅੰਗੂਠੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਤੇ ਦੌੜਦੇ ਦੂਤ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ।
ਭਾਜਨਾਸਨਦਾਨੇਨ ਆਮਾਨ੍ਨਭੋਜਨੇਨ ਚ । ਆਜ੍ਯਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਾਭ੍ਯਾਂ ਪਦਂ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ॥ ੨,੧੮.
ਭਾਂਡੇ, ਆਸਣ, ਪੱਕਾ ਖਾਣਾ, ਘੀ ਤੇ ਜਨੇਊ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਮਾਰ੍ਗੇ ਗਚ੍ਛਮਾਨਸ੍ਤृषਾਰ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰਮਪੀਡਿਤਃ । ਮਹਿषੀਰਥ (ਦੁਗ੍ਧ) ਦਾਨਾਚ੍ਚ ਸੁਖੀ ਭਵਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ ॥ ੨,੧੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਪਿਆਸ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਗਾਂ, ਰਥ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਮृਤੋਦ੍ਦੇਸ਼ੇਨ ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਦੀਯਤੇ ਸ੍ਵਗृਹੇ ਵਿਭੋ । ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ ਮਹਾਮਾਰ੍ਗੇ ਤਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਕੇਨ ਗृਹ੍ਯਤੇ ॥ ੨,੧੮.
ਗਰੁੜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਕੁਝ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਘਰ 'ਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਂ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਕੌਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ?
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ । ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਵਰੁਣੋ ਦਾਨਂ ਮਮ ਹਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ । ਅਹਂ ਚ ਭਾਸ੍ਕਰੇ ਦੇਵੇ ਭਾਸ੍ਕਰਾਤ੍ਸੋऽਸ਼੍ਨੁਤੇ ਸੁਖਮ੍ ॥ ੨,੧੮.
ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਰੁਣ ਦਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਹ ਭਾਸਕਰ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਭਾਸਕਰ ਤੋਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਕਰ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਵਂਸ਼ਚ੍ਛੇਦੇ ਕ੍ਸ਼ਿਤਾਵਿਹ । ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਨਰਕਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਯਾਵਤ੍ਪਾਪਸ੍ਯ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਃ ॥ ੨,੧੮.
ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵੰਸ਼ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦ ਤੱਕ ਪਾਪ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸਮਯੇ ਪੂਰ੍ਣੇ ਮਹਿषਾਸਨਸਂਸ੍ਥਿਤਃ । ਨਰਕਾਨ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਨਾਨਾਕ੍ਰਨ੍ਦਸਮਾਕੁਲਾਨ੍ ॥ ੨,੧੮.
ਕਿਸੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ 'ਤੇ, ਗਾਂ ਦੇ ਰਥ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨਰਕਾਂ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੋਣ-ਧੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ।