ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਧਰ੍ਮਂ ਚਾਰ੍ਥਂ ਚ ਕਾਮਂ ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਕਥਯਨ੍ਤਿ ਤੇ । ਏਕੋ ਹਿ ਧਰ੍ਮਮਾਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਤੀਯਸ਼੍ਚਾਰ੍ਥਮਾਰ੍ਗਕਃ ॥ ੨,੧੭.

ਉਹ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇੱਕ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਅਰਥ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ।

ਅਪਰਃ ਕਾਮਮਾਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥਕਃ । ਉਤ੍ਤਮਾ ਧਮਮਾਰ੍ਗੇਣ ਵੈਨਤੇਯ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਹਿ ॥ ੨,੧੭.

ਇਕ ਹੋਰ ਕਾਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ, ਚੌਥਾ ਮੋਖ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਹੀ ਤੁਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਵੈਨਤੇ।

ਅਰ੍ਥਦਾਤਾ ਵਿਮਾਨੈਸ੍ਤੁ ਅਸ਼੍ਵੈਃ ਕਾਮਪ੍ਰਦਾਯਕਃ । ਹਂਸਯੁਕ੍ਤਵਿਮਾਨੈਸ਼੍ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੀ ਵਿਸਰ੍ਪਤਿ ॥ ੨,੧੭.

ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੰਸਾਂ ਵਾਲੇ ਰਥਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੋਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਉੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਤਰਃ ਪਾਦਚਾਰੇਣ ਤ੍ਵਸਿਪਤ੍ਰਵਨਾਨਿ ਚ । ਪਾषਾਣੈਃ ਕਣ੍ਟਕੈਃ ਕ੍ਲਿष੍ਟਃ ਪਾਸ਼ਬਦ੍ਧੋऽਥ ਯਾਤਿ ਵੈ ॥ ੨,੧੭.

ਹੋਰ ਲੋਕ ਪੈਦਲ ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ, ਪੱਥਰਾਂ ਤੇ ਕੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਤੁਰਦੇ ਹਨ।

ਯਃ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮਾਨੁषੇ ਲੋਕੇ ਸ਼੍ਰਵਣਾਨ੍ਪੂਜਯੇਦਿਹ । ਵਰ੍ਧਨ੍ਯਾ ਜਲਪਾਤ੍ਰੇਮ ਪਕ੍ਵਾਨ੍ਨਪਰਿਪੂਰ੍ਣਯਾ ॥ ੨,੧੭.

ਜੋ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿਚ ਇਥੇ ਸ਼੍ਰਵਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਧਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਨਾਲ, ਪੱਕੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ,

ਸ਼੍ਰਵਣਾਨ੍ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਮਯਾ ਸਹ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਸੁਰੈਰਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ ॥ ੨,੧੭.

ਉਹ ਉਥੇ ਸ਼੍ਰਵਣਾਂ ਦੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।

ਸਂਭੋਜ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵੇਕਾਦਸ਼ ਸ਼ੁਭਾਞ੍ਛੁਚੀਨ੍ । ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਂ ਸਕਲਤ੍ਰਂ ਚ ਮਮ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯੈ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍ ॥ ੨,੧੭.

ਇਕਾਦਸ਼ (ਗਿਆਰਾਂ) ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਖਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਾਰਵਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਲਈ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

ਦੇਵੈਃ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਸੁਖੇਪ੍ਸਯਾ । ਤੈਃ ਪੂਜਿਤੈਰਹ ਤੁष੍ਟਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤੇਨ ਧਰ੍ਮਰਾਟ੍ ॥ ੨,੧੭.

ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਧਰਮ ਰਾਜ ਅਤੇ ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਵੀ।

ਤੈਸ੍ਤੁष੍ਟੈਰ੍ਮਤ੍ਪੁਰਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਲੋਕਾ ਧਰ੍ਮਪਾਰਾਯਣਾਃ । ਸ਼੍ਰਵਣਾਨਾਂ ਚ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਚੇष੍ਟਿਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ॥ ੨,੧੭.

ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸ਼੍ਰਵਣਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ,

ਸ਼ृਣੋਤਿ ਪਕ੍ਸ਼ਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸ ਚ ਪਾਪੈਰ੍ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ । ਇਹ ਲੋਕੇ ਸੁਖਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ ॥ ੨,੧੭.

ਜੋ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ; ਇਥੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੮ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਸ਼੍ਰਵਣਾਨਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਪੁਨਸ੍ਤਤਃ । ਯਤ੍ਕृਤਂ ਤੁ ਮਨੁष੍ਯੈਸ਼੍ਚਪੁਣ੍ਯਂ ਪਾਪਮਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍ ॥ ੨,੧੮.

ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼੍ਰਵਣਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਜੋ ਕੁਝ ਮਨੁੱਖ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਪਰਿਜ੍ਞਾਯ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤੋ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ । ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤਸ੍ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਕਰ੍ਮ ਤਸ੍ਮੈ ਵਦਤ੍ਯਥ ॥ ੨,੧੮.

ਜਦੋਂ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਸਾਰਾ ਹਿਸਾਬ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਉਸ ਨੂੰ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।

ਵਾਚੈਵ ਯਤ੍ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਕृਤਂ ਚੈਵ ਤੁ ਕਾਯਿਕਮ੍ । ਮਾਨਸਂ ਚ ਤਥਾ ਕਰ੍ਮ ਕृਤਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍ ॥ ੨,੧੮.

ਜੋ ਕੁਝ ਬੋਲ ਕੇ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ—ਉਸ ਦੇ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮਾੜੇ ਫਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਏਵਂ ਤੇ ਕਥਿਤਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰੇਤਮਾਰ੍ਗਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਣਯਃ । ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿ ਦਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਕਥਿਤਾਨਿ ਤੇ ॥ ੨,੧੮.

ਤਾਰਕਸ਼, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਠਹਿਰਣ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

ਤਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਦਦਾਤ੍ਯਨ੍ਨਂ ਸੁਖਂ ਯਾਤਿ ਮਹਾਧ੍ਵਨਿ । ਦਿਵਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਤਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਸ੍ਥਾਨੇ ਦੀਪਪ੍ਰਦੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੧੮.

ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਦਿਨ ਜਾਂ ਰਾਤ, ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਮਹਾਘੋਰੇ ਸ਼੍ਵਪੂਰ੍ਣੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਵਰ੍ਜਿਤੇ । ਦੀਪ੍ਤੇऽਧ੍ਵਨਿ ਚ ਤੇ ਯਾਨ੍ਤਿ ਦੀਪੋ ਦਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਯੈਰ੍ਨਰੈਃ ॥ ੨,੧੮.

ਜਿੱਥੇ ਭਿਆਨਕ ਹਨੇਰਾ ਹੋਵੇ, ਕੁੱਤੇ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ, ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੀਵਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਉਹ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਦੀਪਦਾਨਂ ਸੁਖਾਯ ਵੈ । ਅਥ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਾਦ੍ਯਮਮਾਰ੍ਗਸ੍ਯ ਨਿष੍ਕृਤਿਮ੍ ॥ ੨,੧੮.

ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਯਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ।

ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਪਿਤृਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਏਕਾਦਸ਼ਾਹਪਿਣ੍ਡੇਨ ਸ਼ੁਦ੍ਧਦੇਹੋ ਭਵੇਤ੍ਤਤਃ ॥ ੨,੧੮.

ਬਲਦ ਛੱਡਣ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਰਵੀਂ ਦਿਨ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਦਕੁਮ੍ਭਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਕਿਙ੍ਕਰਾਸ੍ਤृਪ੍ਤਿਮਾਪ੍ਨੁਯੁਃ ॥ ੨,੧੮.

ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਯਮ ਦੇ ਨੌਕਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਯ੍ਯਾਦਾਨਾਦ੍ਬਿਮਾਨਸ੍ਥੋ ਯਾਤਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇषੁ ਮਾਨਵਃ । ਤਦਹ੍ਨਿ ਦੀਯਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ॥ ੨,੧੮.

ਪਲੰਗ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਮਾਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਿਨ ਸਭ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਾਰਵੀਂ ਦਿਨ।

ਪਦਾਨਿ ਸਰ੍ਵਵਸ੍ਤੂਨਿ ਵਰਿष੍ਠਾਨਿ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੇ । ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਮृਤਸ੍ਯੇਹ ਜੀਵਨ੍ਨਪ੍ਯਾਤ੍ਮਹੇਤਵੇ ॥ ੨,੧੮.

ਜੋ ਕੋਈ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਤੀਹਰੇ ਪਦ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਥੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਤਦਾਸ਼੍ਰਿਤੋ ਮਹਾਮਾਰ੍ਗੇ ਵੈਨਤੇਯ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਏਕ ਏਵਾਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੇ ਵ੍ਯਵਹਾਰਃ ਖਗਾਧਿਪ ॥ ੨,੧੮.

ਉਸ ਵਸਤੂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ, ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਆਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਖਗਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਹਰ ਥਾਂ ਇੱਕੋ ਹੀ ਨਿਯਮ ਹੈ।

ਉਤ੍ਤਮਾਧਮਮਧ੍ਯਾਨਾਂ ਤਤ੍ਤਦਾਵਰ੍ਜਨਂ ਭਵੇਤ੍ । ਯਾਵਦ੍ਭਾਗ੍ਯਂ ਭਵੇਦ੍ਯਸ੍ਯ ਤਾਵਨ੍ਮਾਰ੍ਗੇऽਤਿਰਿਚ੍ਯਤੇ ॥ ੨,੧੮.

ਉੱਤਮ, ਮੱਧਮ ਜਾਂ ਨੀਚ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਹੋਵੇ, ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਵਯਂ ਸ੍ਵਸ੍ਯੇਨ ਯਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਤਤ੍ਰਾਧਿਕਰੋਤਿ ਤਮ੍ । ਮृਤੇ ਯਦ੍ਬਾਨ੍ਧਵੈਰ੍ਦਤ੍ਤਂ ਤਦਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸੁਖੀ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੧੮.

ਜੋ ਕੁਝ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਕੁਝ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਉਹ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਪਦਾਨਿ ਦੇਯਾਨਿ ਕਿਂਵਿਧਾਨਿ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ । ਦੀਯਤੇ ਕਸ੍ਯ ਦੇਵੇਸ਼ ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਯਥਾਤਥਮ੍ ॥ ੨,੧੮.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਪਦ ਕਿਉਂ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਤੀਹਰੇ ਕਿਹੜੇ ਹਨ? ਇਹ ਕਿਸ ਲਈ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ? ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਹੀ-ਸਹੀ ਦੱਸੋ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ । ਛਤ੍ਤ੍ਰੋਪਾਨਹਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਮੁਦ੍ਰਿਕਾ ਚ ਕਮਣ੍ਡਲੁਃ । ਆਸਨਂ ਭਾਜਨਂ ਚੈਵ ਪਦਂ ਸਪ੍ਤਵਿਧਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ॥ ੨,੧੮.

ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਛਤਰ, ਜੁੱਤੇ, ਕਪੜੇ, ਅੰਗੂਠੀ, ਕਮੰਡਲ, ਆਸਣ ਤੇ ਭਾਂਡਾ—ਇਹ ਸੱਤ ਪਦਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਆਤਪਸ੍ਤਤ੍ਰ ਯੋ ਰੌਦ੍ਰੋ ਦਹ੍ਯਤੇ ਯੇਨ ਮਾਨਵਃ । ਛਤ੍ਰਦਾਨੇਨ ਸੁਚ੍ਛਾਯਾ ਜਾਯਤੇ ਪ੍ਰੇਤਤੁष੍ਟਿਦਾ ॥ ੨,੧੮.

ਉਥੇ ਤੇਜ਼ ਧੁੱਪ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸੜਦਾ ਹੈ, ਛਤਰ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਠੰਡੀ ਛਾਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਅਸਿਪਤ੍ਰਵਨਂ ਘੋਰਂ ਸੋऽਤਿਕ੍ਰਾਮਤਿ ਵੈ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਅਸ਼੍ਵਾਰੂਢਾਸ਼੍ਚ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਦਦਤੇ ਯ ਉਪਾਨਹੌ ॥ ੨,੧੮.

ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੁੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਏ, ਉਹ ਘੋੜਿਆਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।

ਆਸਨੇ ਸ੍ਵਾਗਤੇ (ਭੋਜਨੇ) ਚੈਵ ਦਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਮੈ ਦ੍ਵਿਜਾਯਤੇ । ਸੁਖੇਨ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸ ਪ੍ਰੇਤਃ ਪਥਿ ਗਚ੍ਛਞ੍ਛਨੈਃ ਸ਼ਨੈਃ ॥ ੨,੧੮.

ਆਸਣ ਬੈਠਣ ਜਾਂ ਖਾਣ ਲਈ ਜਦੋਂ ਦੂਜੇ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਹੈ; ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੱਲਦਾ ਹੋਇਆ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।