ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪਾਲਿਤਂ ਤਦਾ । ਰੁਦ੍ਰਃ ਸਂਹਾਰਮੂਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਮਿਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਤਤਃ ॥ ੨,੧੭.

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਹ ਬਣਾਇਆ; ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ ਰੁਦਰ, ਜੋ ਨਾਸ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ।

ਵਾਯੁਃ ਸਰ੍ਵਗਤਃ ਸृष੍ਟਃ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਤੇਜੋਭਿਵृਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ । ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਤਤਃ ਸृष੍ਟਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤੇਨ ਸਂਯੁਤ) ॥ ੨,੧੭.

ਵਾਯੂ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਹੈ, ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ; ਸੂਰਜ, ਜੋ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਧਰਮਰਾਜ, ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਨਾਲ, ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

ਸृष੍ਟ੍ਵੈਤਦਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਤੁ ਪਦ੍ਮਜਃ । ਗਤਾਨਿ ਬਹੁਵਰ੍षਾਣਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਨਾਭਿਪਙ੍ਕਜੇ ॥ ੨,੧੭.

ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਦਮਜ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਾਭੀ ਦੇ ਕਮਲ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ।

ਯੋਯੋ ਹਿ ਨਿਰ੍ਮਿਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸਮਯੇ ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ॥ ੨,੧੭.

ਜੋ-ਜੋ ਜੀਵ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਕੰਮ ਉਹ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰੁਦ੍ਰੋ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਥਾ ਧਰ੍ਮਃ ਸ਼ਾਸਯਨ੍ਤਿ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਮ੍ । ਨ ਜਾਨੀਮੋ ਵਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿਲ੍ਲੋਕਕृਤ੍ਯਮਿਹੋਚ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ ੨,੧੭.

ਰੁਦਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਧਰਮ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ—ਇਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਫਰਜ ਬਿਆਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ।

ਇਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾ ਵਿਮਮृਸ਼ੁਸ੍ਤਦਾ । ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਵਿਬੁਧੈਃ ਪ੍ਰੇਰਿਤਸ੍ਤਦਾ ॥ ੨,੧੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਮਿਲੀ।

ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪੁष੍ਪਪਤ੍ਰਾਣਿ ਸੋਸृਜਦ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਤ੍ਮਜਾਨ੍ । ਤੇਜੋਰਾਸ਼ੀਨ੍ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਚਨਾਤ੍ਤੁ ਤੇ ॥ ੨,੧੭.

ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਬਣਾਏ—ਚਮਕਦਾਰ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਉਹ ਐਸੇ ਹੀ ਹੋਏ।

ਯੋਯਂ ਵਦਤਿ ਲੋਕੇਸ੍ਮਿਞ੍ਛੁਭਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾਸ਼ੁਭਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪਯਨ੍ਤਿ ਤਤਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਕਰ੍ਣਗੋਚਰਮ੍ ॥ ੨,੧੭.

ਇਸ ਲੋਕ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਉਹ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਕੰਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਦੂਰਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਦੂਰਾਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਗੋਚਰਮ੍ । ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਪਕ੍ਸ਼ਿਂਸ੍ਤੇਨੈਵ ਸ਼੍ਰਵਣਾ ਮਤਾਃ ॥ ੨,੧੭.

ਦੂਰੋਂ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਮਝ, ਦੂਰੋਂ ਵੇਖਣ ਦੀ ਤਾਕਤ—ਸਾਰੇ ਪੰਛੀ ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸੁਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 'ਸ਼੍ਰਵਣਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਚੈਵ ਤਥਾਕਾਸ਼ੇ ਜਨ੍ਤੂਨਾਂ ਚੇष੍ਟਿਤਂ ਚ ਯਤ੍ । ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਰਾਜਾਗ੍ਰੇ ਮृਤ੍ਯੁਕਾਲੇ ਵਦਨ੍ਤਿ ਚ ॥ ੨,੧੭.

ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਜੀਵ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੌਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਧਰਮ ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।

ਧਰ੍ਮਂ ਚਾਰ੍ਥਂ ਚ ਕਾਮਂ ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਕਥਯਨ੍ਤਿ ਤੇ । ਏਕੋ ਹਿ ਧਰ੍ਮਮਾਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਤੀਯਸ਼੍ਚਾਰ੍ਥਮਾਰ੍ਗਕਃ ॥ ੨,੧੭.

ਉਹ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇੱਕ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਅਰਥ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ।

ਅਪਰਃ ਕਾਮਮਾਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥਕਃ । ਉਤ੍ਤਮਾ ਧਮਮਾਰ੍ਗੇਣ ਵੈਨਤੇਯ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਹਿ ॥ ੨,੧੭.

ਇਕ ਹੋਰ ਕਾਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ, ਚੌਥਾ ਮੋਖ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਹੀ ਤੁਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਵੈਨਤੇ।

ਅਰ੍ਥਦਾਤਾ ਵਿਮਾਨੈਸ੍ਤੁ ਅਸ਼੍ਵੈਃ ਕਾਮਪ੍ਰਦਾਯਕਃ । ਹਂਸਯੁਕ੍ਤਵਿਮਾਨੈਸ਼੍ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੀ ਵਿਸਰ੍ਪਤਿ ॥ ੨,੧੭.

ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੰਸਾਂ ਵਾਲੇ ਰਥਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੋਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਉੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਤਰਃ ਪਾਦਚਾਰੇਣ ਤ੍ਵਸਿਪਤ੍ਰਵਨਾਨਿ ਚ । ਪਾषਾਣੈਃ ਕਣ੍ਟਕੈਃ ਕ੍ਲਿष੍ਟਃ ਪਾਸ਼ਬਦ੍ਧੋऽਥ ਯਾਤਿ ਵੈ ॥ ੨,੧੭.

ਹੋਰ ਲੋਕ ਪੈਦਲ ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ, ਪੱਥਰਾਂ ਤੇ ਕੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਤੁਰਦੇ ਹਨ।

ਯਃ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮਾਨੁषੇ ਲੋਕੇ ਸ਼੍ਰਵਣਾਨ੍ਪੂਜਯੇਦਿਹ । ਵਰ੍ਧਨ੍ਯਾ ਜਲਪਾਤ੍ਰੇਮ ਪਕ੍ਵਾਨ੍ਨਪਰਿਪੂਰ੍ਣਯਾ ॥ ੨,੧੭.

ਜੋ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿਚ ਇਥੇ ਸ਼੍ਰਵਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਧਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਨਾਲ, ਪੱਕੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ,

ਸ਼੍ਰਵਣਾਨ੍ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਮਯਾ ਸਹ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਸੁਰੈਰਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ ॥ ੨,੧੭.

ਉਹ ਉਥੇ ਸ਼੍ਰਵਣਾਂ ਦੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।

ਸਂਭੋਜ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵੇਕਾਦਸ਼ ਸ਼ੁਭਾਞ੍ਛੁਚੀਨ੍ । ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਂ ਸਕਲਤ੍ਰਂ ਚ ਮਮ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯੈ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍ ॥ ੨,੧੭.

ਇਕਾਦਸ਼ (ਗਿਆਰਾਂ) ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਖਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਾਰਵਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਲਈ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

ਦੇਵੈਃ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਸੁਖੇਪ੍ਸਯਾ । ਤੈਃ ਪੂਜਿਤੈਰਹ ਤੁष੍ਟਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤੇਨ ਧਰ੍ਮਰਾਟ੍ ॥ ੨,੧੭.

ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਧਰਮ ਰਾਜ ਅਤੇ ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਵੀ।

ਤੈਸ੍ਤੁष੍ਟੈਰ੍ਮਤ੍ਪੁਰਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਲੋਕਾ ਧਰ੍ਮਪਾਰਾਯਣਾਃ । ਸ਼੍ਰਵਣਾਨਾਂ ਚ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਚੇष੍ਟਿਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ॥ ੨,੧੭.

ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸ਼੍ਰਵਣਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ,

ਸ਼ृਣੋਤਿ ਪਕ੍ਸ਼ਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸ ਚ ਪਾਪੈਰ੍ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ । ਇਹ ਲੋਕੇ ਸੁਖਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ ॥ ੨,੧੭.

ਜੋ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ; ਇਥੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੮ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਸ਼੍ਰਵਣਾਨਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਪੁਨਸ੍ਤਤਃ । ਯਤ੍ਕृਤਂ ਤੁ ਮਨੁष੍ਯੈਸ਼੍ਚਪੁਣ੍ਯਂ ਪਾਪਮਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍ ॥ ੨,੧੮.

ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼੍ਰਵਣਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਜੋ ਕੁਝ ਮਨੁੱਖ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਪਰਿਜ੍ਞਾਯ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤੋ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ । ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤਸ੍ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਕਰ੍ਮ ਤਸ੍ਮੈ ਵਦਤ੍ਯਥ ॥ ੨,੧੮.

ਜਦੋਂ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਸਾਰਾ ਹਿਸਾਬ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਉਸ ਨੂੰ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।

ਵਾਚੈਵ ਯਤ੍ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਕृਤਂ ਚੈਵ ਤੁ ਕਾਯਿਕਮ੍ । ਮਾਨਸਂ ਚ ਤਥਾ ਕਰ੍ਮ ਕृਤਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍ ॥ ੨,੧੮.

ਜੋ ਕੁਝ ਬੋਲ ਕੇ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ—ਉਸ ਦੇ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮਾੜੇ ਫਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਏਵਂ ਤੇ ਕਥਿਤਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰੇਤਮਾਰ੍ਗਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਣਯਃ । ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿ ਦਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਕਥਿਤਾਨਿ ਤੇ ॥ ੨,੧੮.

ਤਾਰਕਸ਼, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਠਹਿਰਣ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

ਤਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਦਦਾਤ੍ਯਨ੍ਨਂ ਸੁਖਂ ਯਾਤਿ ਮਹਾਧ੍ਵਨਿ । ਦਿਵਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਤਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਸ੍ਥਾਨੇ ਦੀਪਪ੍ਰਦੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੧੮.

ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਦਿਨ ਜਾਂ ਰਾਤ, ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਮਹਾਘੋਰੇ ਸ਼੍ਵਪੂਰ੍ਣੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਵਰ੍ਜਿਤੇ । ਦੀਪ੍ਤੇऽਧ੍ਵਨਿ ਚ ਤੇ ਯਾਨ੍ਤਿ ਦੀਪੋ ਦਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਯੈਰ੍ਨਰੈਃ ॥ ੨,੧੮.

ਜਿੱਥੇ ਭਿਆਨਕ ਹਨੇਰਾ ਹੋਵੇ, ਕੁੱਤੇ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ, ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੀਵਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਉਹ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਦੀਪਦਾਨਂ ਸੁਖਾਯ ਵੈ । ਅਥ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਾਦ੍ਯਮਮਾਰ੍ਗਸ੍ਯ ਨਿष੍ਕृਤਿਮ੍ ॥ ੨,੧੮.

ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਯਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ।

ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਪਿਤृਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਏਕਾਦਸ਼ਾਹਪਿਣ੍ਡੇਨ ਸ਼ੁਦ੍ਧਦੇਹੋ ਭਵੇਤ੍ਤਤਃ ॥ ੨,੧੮.

ਬਲਦ ਛੱਡਣ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਰਵੀਂ ਦਿਨ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਦਕੁਮ੍ਭਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਕਿਙ੍ਕਰਾਸ੍ਤृਪ੍ਤਿਮਾਪ੍ਨੁਯੁਃ ॥ ੨,੧੮.

ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਯਮ ਦੇ ਨੌਕਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।