ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਨਰੈਸ੍ਤੁष੍ਟੈਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਟੈਸ਼੍ਚ ਯਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਚ ਕृਤਂ ਚ ਯਤ੍ । ਸਰ੍ਵਮਾਵੇਦਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤੇ ਯਮੇ ਚ ਤਤ੍ ॥ ੨,੧੬.

ਜੋ ਕੁਝ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਮਨੁੱਖ ਕਹਿੰਦੇ ਜਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਤੇ ਯਮ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦੂਰਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣਵਿਜ੍ਞਾਨਾ ਦੂਰਾਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਗੋਚਰਾਃ । ਏਵਞ੍ਚੇष੍ਟਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਹ੍ਯष੍ਟੌ ਸ੍ਵਰ੍ਭੂਪਾਤਾਲਚਾਰਿਣਃ ॥ ੨,੧੬.

ਉਹ ਦੂਰੋਂ ਸੁਣਨ ਤੇ ਦੂਰੋਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਅੱਠ ਜਣੇ ਸਵਰਗ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇੰਝ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤੇषਾਂ ਪਤ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤਥੈ ਵੋਗ੍ਰਾ ਸ਼੍ਰਵਣ੍ਯਃ ਪृਥਗਾਹ੍ਵਯਾਃ । ਏਵਂ ਤੇषਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਸ੍ਤਿ ਯਰ੍ਤ੍ਯੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਧਿਕਾਰਿਣਃ ॥ ੨,੧੬.

ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ 'ਸ਼੍ਰਵਣੀਆਂ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਤਾਕਤ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਵਧ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਵ੍ਰਤੈਰ੍ਦਾਨੈਸ੍ਤਵੈਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪੂਜਯੇਦਿਹ ਮਾਨਵਃ । ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਯ ਤੇ ਸੌਮ੍ਯਾਃ ਸੁਖਮृਤ੍ਯੁਪ੍ਰਦਾਯਿਨਃ ॥ ੨,੧੬.

ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ, ਦਾਨ ਤੇ ਵਰਤ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਮਿੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਸਾਨ ਮੌਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਾਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੭ ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਏਕੋ ਮੇ ਸਂਸ਼ਯੋ ਦੇਵ ਹृਦਯੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਬਾਧਤੇ । ਸ਼੍ਰਮਣਾਃ ਕਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਕਥਂ ਯਮਪੁਰੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ॥ ੨,੧੭.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਦੇਹ ਉਠ ਰਿਹਾ ਹੈ: ਸ਼੍ਰਵਣਾ ਕਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ?'

ਮਾਨੁषੈਸ਼੍ਚ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਕਸ੍ਮਾਜ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇ ਪ੍ਰਭੋ । ਕਥਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਕਸ੍ਮਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਮਾਗਤਮ੍ ॥ ੨,੧੭.

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ? ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਵੇਂ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਕੁਤ੍ਰ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਕ੍ਰਥਯਸ੍ਵ ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ । ਪਕ੍ਸ਼ਿਰਾਜਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ ੨,੧੭.

ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ। ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਬਚਨ ਆਖੇ।

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਵਚਨਂ ਸਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸੌਖ੍ਯਦਾਯਕਮ੍ । ਤਦਹਂ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰਵਣਾਨਾਂ ਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ ॥ ੨,੧੭.

ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੇਰੀ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਸ਼੍ਰਵਣਿਆਂ ਦੇ ਕਰਤਬ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ।'

ਏਕੀਭੂਤਂ ਯਦਾ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਸਾਗਰੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਯਿ ਸੁਪ੍ਤੇ ਜਗਤ੍ਪਤੌ ॥ ੨,੧੭.

ਜਦੋਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ, ਜਿਵੇਂ ਜੜ ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੀ, ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਮੈਂ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ—

ਨਾਭਿਸ੍ਥੋਜਸ੍ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਵਰ੍षਾਣਿ ਸੁਬਹੂਨ੍ਯਪਿ । ਏਕੀਭੂਤਂ ਜਗਤ੍ਸृष੍ਟਂ ਭੂਤਗ੍ਰਾਮਚਤੁਰ੍ਵਿਧਮ੍ ॥ ੨,੧੭.

ਮੇਰੇ ਨਾਭੀ ਵਿਚੋਂ ਉੱਗੀ ਕਮਲ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰੀ; ਦੁਨੀਆ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਕੇ ਬਣੀ, ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪਾਲਿਤਂ ਤਦਾ । ਰੁਦ੍ਰਃ ਸਂਹਾਰਮੂਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਮਿਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਤਤਃ ॥ ੨,੧੭.

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਹ ਬਣਾਇਆ; ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ ਰੁਦਰ, ਜੋ ਨਾਸ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ।

ਵਾਯੁਃ ਸਰ੍ਵਗਤਃ ਸृष੍ਟਃ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਤੇਜੋਭਿਵृਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ । ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਤਤਃ ਸृष੍ਟਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤੇਨ ਸਂਯੁਤ) ॥ ੨,੧੭.

ਵਾਯੂ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਹੈ, ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ; ਸੂਰਜ, ਜੋ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਧਰਮਰਾਜ, ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਨਾਲ, ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

ਸृष੍ਟ੍ਵੈਤਦਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਤੁ ਪਦ੍ਮਜਃ । ਗਤਾਨਿ ਬਹੁਵਰ੍षਾਣਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਨਾਭਿਪਙ੍ਕਜੇ ॥ ੨,੧੭.

ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਦਮਜ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਾਭੀ ਦੇ ਕਮਲ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ।

ਯੋਯੋ ਹਿ ਨਿਰ੍ਮਿਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸਮਯੇ ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ॥ ੨,੧੭.

ਜੋ-ਜੋ ਜੀਵ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਕੰਮ ਉਹ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰੁਦ੍ਰੋ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਥਾ ਧਰ੍ਮਃ ਸ਼ਾਸਯਨ੍ਤਿ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਮ੍ । ਨ ਜਾਨੀਮੋ ਵਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿਲ੍ਲੋਕਕृਤ੍ਯਮਿਹੋਚ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ ੨,੧੭.

ਰੁਦਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਧਰਮ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ—ਇਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਫਰਜ ਬਿਆਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ।

ਇਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾ ਵਿਮਮृਸ਼ੁਸ੍ਤਦਾ । ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਵਿਬੁਧੈਃ ਪ੍ਰੇਰਿਤਸ੍ਤਦਾ ॥ ੨,੧੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਮਿਲੀ।

ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪੁष੍ਪਪਤ੍ਰਾਣਿ ਸੋਸृਜਦ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਤ੍ਮਜਾਨ੍ । ਤੇਜੋਰਾਸ਼ੀਨ੍ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਚਨਾਤ੍ਤੁ ਤੇ ॥ ੨,੧੭.

ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਬਣਾਏ—ਚਮਕਦਾਰ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਉਹ ਐਸੇ ਹੀ ਹੋਏ।

ਯੋਯਂ ਵਦਤਿ ਲੋਕੇਸ੍ਮਿਞ੍ਛੁਭਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾਸ਼ੁਭਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪਯਨ੍ਤਿ ਤਤਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਕਰ੍ਣਗੋਚਰਮ੍ ॥ ੨,੧੭.

ਇਸ ਲੋਕ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਉਹ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਕੰਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਦੂਰਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਦੂਰਾਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਗੋਚਰਮ੍ । ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਪਕ੍ਸ਼ਿਂਸ੍ਤੇਨੈਵ ਸ਼੍ਰਵਣਾ ਮਤਾਃ ॥ ੨,੧੭.

ਦੂਰੋਂ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਮਝ, ਦੂਰੋਂ ਵੇਖਣ ਦੀ ਤਾਕਤ—ਸਾਰੇ ਪੰਛੀ ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸੁਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 'ਸ਼੍ਰਵਣਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਚੈਵ ਤਥਾਕਾਸ਼ੇ ਜਨ੍ਤੂਨਾਂ ਚੇष੍ਟਿਤਂ ਚ ਯਤ੍ । ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਰਾਜਾਗ੍ਰੇ ਮृਤ੍ਯੁਕਾਲੇ ਵਦਨ੍ਤਿ ਚ ॥ ੨,੧੭.

ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਜੀਵ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੌਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਧਰਮ ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।

ਧਰ੍ਮਂ ਚਾਰ੍ਥਂ ਚ ਕਾਮਂ ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਕਥਯਨ੍ਤਿ ਤੇ । ਏਕੋ ਹਿ ਧਰ੍ਮਮਾਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਤੀਯਸ਼੍ਚਾਰ੍ਥਮਾਰ੍ਗਕਃ ॥ ੨,੧੭.

ਉਹ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇੱਕ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਅਰਥ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ।

ਅਪਰਃ ਕਾਮਮਾਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥਕਃ । ਉਤ੍ਤਮਾ ਧਮਮਾਰ੍ਗੇਣ ਵੈਨਤੇਯ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਹਿ ॥ ੨,੧੭.

ਇਕ ਹੋਰ ਕਾਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ, ਚੌਥਾ ਮੋਖ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਹੀ ਤੁਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਵੈਨਤੇ।

ਅਰ੍ਥਦਾਤਾ ਵਿਮਾਨੈਸ੍ਤੁ ਅਸ਼੍ਵੈਃ ਕਾਮਪ੍ਰਦਾਯਕਃ । ਹਂਸਯੁਕ੍ਤਵਿਮਾਨੈਸ਼੍ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੀ ਵਿਸਰ੍ਪਤਿ ॥ ੨,੧੭.

ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੰਸਾਂ ਵਾਲੇ ਰਥਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੋਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਉੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਤਰਃ ਪਾਦਚਾਰੇਣ ਤ੍ਵਸਿਪਤ੍ਰਵਨਾਨਿ ਚ । ਪਾषਾਣੈਃ ਕਣ੍ਟਕੈਃ ਕ੍ਲਿष੍ਟਃ ਪਾਸ਼ਬਦ੍ਧੋऽਥ ਯਾਤਿ ਵੈ ॥ ੨,੧੭.

ਹੋਰ ਲੋਕ ਪੈਦਲ ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ, ਪੱਥਰਾਂ ਤੇ ਕੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਤੁਰਦੇ ਹਨ।

ਯਃ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮਾਨੁषੇ ਲੋਕੇ ਸ਼੍ਰਵਣਾਨ੍ਪੂਜਯੇਦਿਹ । ਵਰ੍ਧਨ੍ਯਾ ਜਲਪਾਤ੍ਰੇਮ ਪਕ੍ਵਾਨ੍ਨਪਰਿਪੂਰ੍ਣਯਾ ॥ ੨,੧੭.

ਜੋ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿਚ ਇਥੇ ਸ਼੍ਰਵਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਧਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਨਾਲ, ਪੱਕੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ,

ਸ਼੍ਰਵਣਾਨ੍ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਮਯਾ ਸਹ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਸੁਰੈਰਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ ॥ ੨,੧੭.

ਉਹ ਉਥੇ ਸ਼੍ਰਵਣਾਂ ਦੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।

ਸਂਭੋਜ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵੇਕਾਦਸ਼ ਸ਼ੁਭਾਞ੍ਛੁਚੀਨ੍ । ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਂ ਸਕਲਤ੍ਰਂ ਚ ਮਮ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯੈ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍ ॥ ੨,੧੭.

ਇਕਾਦਸ਼ (ਗਿਆਰਾਂ) ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਖਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਾਰਵਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਲਈ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

ਦੇਵੈਃ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਸੁਖੇਪ੍ਸਯਾ । ਤੈਃ ਪੂਜਿਤੈਰਹ ਤੁष੍ਟਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤੇਨ ਧਰ੍ਮਰਾਟ੍ ॥ ੨,੧੭.

ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਧਰਮ ਰਾਜ ਅਤੇ ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਵੀ।

ਤੈਸ੍ਤੁष੍ਟੈਰ੍ਮਤ੍ਪੁਰਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਲੋਕਾ ਧਰ੍ਮਪਾਰਾਯਣਾਃ । ਸ਼੍ਰਵਣਾਨਾਂ ਚ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਚੇष੍ਟਿਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ॥ ੨,੧੭.

ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸ਼੍ਰਵਣਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ,