ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਵਸ੍ਥੇ ਸ਼ਰੀਰੇऽਤ੍ਰ ਵੈਤਰਣ੍ਯਾ ਵ੍ਰਤਂ ਚਰੇਤ੍ । ਦੇਯਾ ਚ ਵਿਦੁषੇ ਧੇਨੁਸ੍ਤਾਂ ਨਦੀਂ ਤਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਤਾ ॥ ੨,੧੬.

ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹੋਵੇ, ਇੱਥੇ ਵੈਤਰਣੀ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜੋ ਉਸ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਅਵਦਨ੍ਮਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਤੁ ਨਿਨ੍ਦਤ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਾ । ਪਾਥੇਯਾਰ੍ਥਂ ਮਯਾ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਨ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਾਯਚ ॥ ੨,੧੬.

ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ‘ਮੈਂ ਰਸਤੇ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ।’

ਨ ਦਤ੍ਤਂ ਨ ਹੁਤਂ ਜਪ੍ਤਂ ਨ ਸ੍ਨਾਤਂ ਨ ਕृਤਂ ਸ੍ਤੁਤਮ੍ । ਯਾਦृਸ਼ਂ ਕਰ੍ਮ ਚਰਿਤਂ ਮੂਢ ਭੁਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਵੇਤਿ ਤਾਦृਸ਼ਮ੍ ॥ ੨,੧੬.

‘ਮੈਂ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਨਾ ਹਵਨ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਜਪ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ; ਜਿਹੇ ਕੰਮ ਮੈਂ ਕੀਤੇ, ਹੇ ਮੂਰਖ, ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਤੂੰ ਭੋਗ।’

ਤਦੈਵ ਹृਦਿ ਸਂਮੂਢਸ੍ਤਾਡਿਤੋ ਭਾषਤੇ ਭਟੈਃ । ਵੈਤਰਣ੍ਯਾਃ ਪਰਤਟੇ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਦਤ੍ਤਂ ਘਟਾਦਿਕਮ੍ ॥ ੨,੧੬.

ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਭੁੱਲਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਭਟਾਂ ਵਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਬੋਲਦਾ ਹੈ; ਵੈਤਰਣੀ ਦੇ ਦੂਜੇ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਚਾਹੇ ਘੜਾ ਜਾਂ ਹੋਰ, ਉਹ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।

ਊਨषਾਣ੍ਮਾਸਿਕਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ ਚਾਗ੍ਰਤਃ । ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਭੋਜਯੀਤ ਦ੍ਵਿਜਾਞ੍ਛੁਭਾਨ੍ ॥ ੨,੧੬.

ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਅਧੂਰਾ ਸ੍ਰਾਦ ਧਰ ਕੇ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਤਾਰਕਸ਼, ਉਥੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਥਾ ਸਪ੍ਤ ਯੋਜਨਾਨਿ ਸ਼ਤਦ੍ਵਯਮ੍ । ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਅਹੋਰਾਤ੍ਰੇਣ ਕਰ੍ਸ਼ਿਤਃ ॥ ੨,੧੬.

ਹੇ ਤਾਰਕਸ਼, ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਚਾਲੀ-ਸੱਤ ਅਤੇ ਦੋ ਸੌ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ।

ਸਪ੍ਤਮੇ ਮਾਸਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪੁਰਂ ਬਹ੍ਵਾਪਦਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਤਤ੍ਰ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਂ ਯਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਪ੍ਤਮਮਾਸਿਕਮ੍ ॥ ੨,੧੬.

ਜਦੋਂ ਸੱਤਵਾਂ ਮਹੀਨਾ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ, ਸੱਤਵੇ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸ੍ਰਾਦ ਭੋਗ ਕੇ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।

ਅष੍ਟਮੇ ਮਾਸਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਨਾਨਾਕ੍ਰਨ੍ਦਪੁਰਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਨਾਨਾਕ੍ਰਨ੍ਦਗਣਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕ੍ਰਨ੍ਦਮਾਨਾਨ੍ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍ ॥ ੨,੧੬.

ਅੱਠਵੇ ਮਹੀਨੇ ਆਉਣ ਤੇ, ਉਹ ਕਈ ਰੋਣ-ਧੋਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ, ਕਈ ਰੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ, ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੋਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਵਯਂ ਚ ਸ਼ੂਨ੍ਯਹृਦਯਃ ਸਮਾਕ੍ਰਨ੍ਦਤਿ ਦੁਃ ਖਿਤਃ । ਤਨ੍ਮਾਸਿਕਂ ਚ ਯਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਸੁਖੀ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੧੬.

ਉਹ ਖੁਦ ਵੀ ਖਾਲੀ ਦਿਲ ਨਾਲ, ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਉਥੇ, ਮਹੀਨੇ ਵਾਲਾ ਸ੍ਰਾਦ ਭੋਗ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਹਾਯ ਤਤ੍ਪੁਰਂ ਪ੍ਰੇਤੋ ਯਾਤਿ ਤਪ੍ਤਪੁਰਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਸੁਤਪ੍ਤਨਗਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਵਮੇ ਮਾਸਿ ਸੋऽਸ਼੍ਨੁਤੇ । ਦ੍ਵਿਜਭੋਜ੍ਯਂ ਪਿਣ੍ਡਦਾਨਂ ਕृਤਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸੁਤੇਨ ਯਤ੍ ॥ ੨,੧੬.

ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਪ੍ਰੇਤ ਤਪਤਪੁਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਨੌਵੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਗਰਮ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਲੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਤੇ ਸ੍ਰਾਦ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।

ਮਾਸਿ ਵੈ ਦਸ਼ਮੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਰੌਦ੍ਰਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਦਸ਼ਮੇ ਮਾਸਿ ਯਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਤਦ੍ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸਃ ॥ ੨,੧੬.

ਦਸਵੇ ਮਹੀਨੇ ਆਉਣ ਤੇ, ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦਸਵੇ ਮਹੀਨੇ ਜੋ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਭੋਗ ਕੇ, ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।

ਦਸ਼ੈਕਮਾਸਿਕਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਯੋਵਰ੍षਣਮृਚ੍ਛਤਿ । ਮੇਘਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਵਰ੍षਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰੇਤਾਨਾਂ ਦੁਃ ਖਦਾਯਕਾਃ ॥ ੨,੧੬.

ਗਿਆਰਵੇ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸ੍ਰਾਦ ਭੋਗ ਕੇ, ਉਹ ਦੁੱਧ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ, ਬੱਦਲ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦੁੱਧ ਵਰਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।

(ਤਤਃ ਪ੍ਰਚਲਿਤੋ ਪੋਤੋ ਬਹੁਰ੍ਘਮਤृषਾਰ੍ਦਿਤਃ) । ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੇ ਮਾਸਿ ਯਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਰ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸੁਦੁਃ ਸ਼ਿਤਃ ॥ ੨,੧੬.

ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਨਾਵ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਾਰਵੇ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸ੍ਰਾਦ ਉਥੇ, ਬੜੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।

ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਨ੍ਯੂਨੇ ਤਤੋ ਵਰ੍षੇ ਸਾਰ੍ਧੇ ਚੈਕਾਦਸ਼ੇऽਥ ਵਾ । ਯਾਤਿ ਸ਼ੀਤਪੁਰਂ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ੀਤਂ ਯਤ੍ਰਾਤਿਦੁਃ ਖਦਮ੍ ॥ ੨,੧੬.

ਜਦੋਂ ਸਾਲ ਕੁਝ ਘੱਟ ਜਾਂ ਗਿਆਰਵੇ ਤੇ ਅੱਧ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਠੰਡੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਠੰਡੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖਦਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ੀਤਾਰ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਃ ਸੋऽਥ ਵੀਕ੍ਸ਼ਤੇ ਹਿ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼ । ਤਿष੍ਠੇਤ੍ਤੁ ਬਾਨ੍ਧਵਃ ਕੋऽਪਿ ਯੋ ਮੇ ਦੁਃਖਂ ਵ੍ਯਪੋਹਤਿ ॥ ੨,੧੬.

ਠੰਡੀ ਤੇ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੰਗ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦਸੋਂ ਪਾਸੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਖੜਾ ਹੋਵੇ।

ਕਿਙ੍ਕਰਾਸ੍ਤਂ ਵਦਨ੍ਤ੍ਯੇਵਂ ਕ੍ਵ ਤੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਹਿ ਤਾਦृਸ਼ਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੇषਾਂ ਤੁ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਹਾ ਦੈਵ ਇਤਿ ਭਾषਤੇ ॥ ੨,੧੬.

ਉਹ ਸੇਵਕ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਤੇਰਾ ਉਹ ਚੰਗਾ ਕਰਮ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ?' ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, 'ਹਾਏ, ਕਿਸਮਤ!'

ਦੈਵਂ ਹਿ ਪੂਰ੍ਵਸੁਕृਤਂ ਤਨ੍ਮਯਾ ਨੈਵ ਸਞ੍ਚਿਤਮ੍ । ਏਵਂ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਬਹੁਸ਼ੋ ਧੈਰ੍ਯਮਾਲਮ੍ਬਤੇ ਪੁਨਃ ॥ ੨,੧੬.

ਕਿਸਮਤ ਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਇਕੱਠੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਸੋਚ-ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਮੁੜ ਹੌਸਲਾ ਪਕੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਦ੍ਯੋਜਨਾਨਿ ਚਤੁਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਵੈ ਤਤਃ । ਧਰ੍ਮਰਾਜਪੁਰਂ ਰਮ੍ਯਂ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਾਕੁਲਮ੍ ॥ ੨,੧੬.

ਫਿਰ ਚਾਲੀ ਯੋਜਨ ਵੱਡਾ ਧਰਮਰਾਜ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਲਕ੍ਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਮੂਰ੍ਤਾਮੂਰ੍ਤੈਰਧਿष੍ਠਿਤਮ੍ । ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ ਪ੍ਰਤੀਹਾਰਾ ਧਰ੍ਮਰਾਜਪੁਰੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ॥ ੨,੧੬.

ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਚੌਰਾਸੀ ਲੱਖ ਜੀਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਕਲਾਂ ਤੇ ਰੂਪ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ, ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾਂ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਦਰਬਾਨ ਖੜੇ ਹਨ।

ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਂ ਤੁ ਯਤ੍ਕਰ੍ਮ ਤੇ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਸ਼੍ਰਵਣਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਚ ਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਕਥਯਨ੍ਤਿ ਤਦਾ ਲੋਕੇ ਪੂਜਿਤਾਃ ਪੂਜਿਤਾਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ॥ ੨,੧੬.

ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਵਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹਨ।

ਨਰੈਸ੍ਤੁष੍ਟੈਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਟੈਸ਼੍ਚ ਯਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਚ ਕृਤਂ ਚ ਯਤ੍ । ਸਰ੍ਵਮਾਵੇਦਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤੇ ਯਮੇ ਚ ਤਤ੍ ॥ ੨,੧੬.

ਜੋ ਕੁਝ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਮਨੁੱਖ ਕਹਿੰਦੇ ਜਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਤੇ ਯਮ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦੂਰਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣਵਿਜ੍ਞਾਨਾ ਦੂਰਾਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਗੋਚਰਾਃ । ਏਵਞ੍ਚੇष੍ਟਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਹ੍ਯष੍ਟੌ ਸ੍ਵਰ੍ਭੂਪਾਤਾਲਚਾਰਿਣਃ ॥ ੨,੧੬.

ਉਹ ਦੂਰੋਂ ਸੁਣਨ ਤੇ ਦੂਰੋਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਅੱਠ ਜਣੇ ਸਵਰਗ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇੰਝ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤੇषਾਂ ਪਤ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤਥੈ ਵੋਗ੍ਰਾ ਸ਼੍ਰਵਣ੍ਯਃ ਪृਥਗਾਹ੍ਵਯਾਃ । ਏਵਂ ਤੇषਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਸ੍ਤਿ ਯਰ੍ਤ੍ਯੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਧਿਕਾਰਿਣਃ ॥ ੨,੧੬.

ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ 'ਸ਼੍ਰਵਣੀਆਂ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਤਾਕਤ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਵਧ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਵ੍ਰਤੈਰ੍ਦਾਨੈਸ੍ਤਵੈਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪੂਜਯੇਦਿਹ ਮਾਨਵਃ । ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਯ ਤੇ ਸੌਮ੍ਯਾਃ ਸੁਖਮृਤ੍ਯੁਪ੍ਰਦਾਯਿਨਃ ॥ ੨,੧੬.

ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ, ਦਾਨ ਤੇ ਵਰਤ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਮਿੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਸਾਨ ਮੌਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਾਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੭ ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਏਕੋ ਮੇ ਸਂਸ਼ਯੋ ਦੇਵ ਹृਦਯੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਬਾਧਤੇ । ਸ਼੍ਰਮਣਾਃ ਕਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਕਥਂ ਯਮਪੁਰੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ॥ ੨,੧੭.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਦੇਹ ਉਠ ਰਿਹਾ ਹੈ: ਸ਼੍ਰਵਣਾ ਕਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ?'

ਮਾਨੁषੈਸ਼੍ਚ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਕਸ੍ਮਾਜ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇ ਪ੍ਰਭੋ । ਕਥਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਕਸ੍ਮਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਮਾਗਤਮ੍ ॥ ੨,੧੭.

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ? ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਵੇਂ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਕੁਤ੍ਰ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਕ੍ਰਥਯਸ੍ਵ ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ । ਪਕ੍ਸ਼ਿਰਾਜਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ ੨,੧੭.

ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ। ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਬਚਨ ਆਖੇ।

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਵਚਨਂ ਸਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸੌਖ੍ਯਦਾਯਕਮ੍ । ਤਦਹਂ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰਵਣਾਨਾਂ ਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ ॥ ੨,੧੭.

ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੇਰੀ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਸ਼੍ਰਵਣਿਆਂ ਦੇ ਕਰਤਬ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ।'

ਏਕੀਭੂਤਂ ਯਦਾ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਸਾਗਰੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਯਿ ਸੁਪ੍ਤੇ ਜਗਤ੍ਪਤੌ ॥ ੨,੧੭.

ਜਦੋਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ, ਜਿਵੇਂ ਜੜ ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੀ, ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਮੈਂ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ—