ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਾਤ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕृਤਕਰ੍ਮਾਨੁਸਾਰਤਃ । ਯਸ੍ਯ ਯੋ ਵਿਹਿਤੋ ਮृਤ੍ਯੁਃ ਸ ਤਂ ਧ੍ਰੁਵਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ॥ ੨,੧੫.

ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਕਰ੍ਮਯੋਗਾਦ੍ਯਦਾ ਦੇਹੀ ਮੁਞ੍ਚਤ੍ਯਤ੍ਰ ਨਿਜਂ ਵਪੁਃ । ਤਦਾ ਭੂਮਿਗਤਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਗੋਮਯੇਨੋਪਲਿਪ੍ਯ ਚ ॥ ੨,੧੫.

ਜਦ ਕਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਗੋਮੈ ਨਾਲ ਲਿਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤਿਲਾਨ੍ਦਰ੍ਭਾਨ੍ਵਿਕੀਰ੍ਯਾਥ ਮੁਖੇ ਸ੍ਵਰ੍ਣਂ ਵਿਨਿਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ । ਤੁਲਸੀਂਸਨ੍ਨਿਧੌ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾਂ ਤਥਾ ॥ ੨,੧੫.

ਤਿਲ ਅਤੇ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਵਿਖੇਰਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਤੁਲਸੀ ਨੇੜੇ ਰੱਖਣੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪਥਰ ਵੀ।

ਸੇਤੁ (ਏਵਂ) ਸਾਮਾਦਿਸੂਕ੍ਤੈਸ੍ਤੁ ਮਰਣਂ ਮੁਕ੍ਤਿਦਾਯਕਮ੍ । ਸ਼ਲਾਕਾਸ੍ਵਰ੍ਣਵਿਕ੍ਸ਼ਪੈਃ ਪ੍ਰਤਪ੍ਰਾਣਿਗृਹੇषੁਚ ॥ ੨,੧੫.

ਸਾਮ ਆਦਿ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਮੌਤ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਛੜੀਆਂ ਵਿਖੇਰਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਏਕਾ ਵਕ੍ਤ੍ਰੇ ਤੁ ਦਾਤਵ੍ਯਾ ਘ੍ਰਾਣਯੁਗ੍ਮੇ ਤਥਾ ਪੁਨਃ । ਅਕ੍ਸ਼੍ਣੋਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਣਯੋਸ਼੍ਚੈਵ ਦ੍ਵੇਦ੍ਵੇ ਦੇਯੇ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ॥ ੨,੧੫.

ਇਕ ਚੀਜ਼ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣੀ, ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਨੱਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ; ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਕੰਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਦੋ-ਦੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਅਥ ਲਿਙ੍ਗੇ ਤਥਾ ਚੈਕਾ ਤ੍ਵੇਕਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਕੇਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ । ਕਰਯੁਗ੍ਮੇ ਚ ਕਣ੍ਠੇ ਚ ਤੁਲਸੀਂ ਚ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍ ॥ ੨,੧੫.

ਫਿਰ, ਇਕ ਚੀਜ਼ ਲਿੰਗ ਤੇ ਅਤੇ ਇਕ ਬ੍ਰਹਮੰਡ (ਸਿਰ ਦੇ ਚੋਟੀ) 'ਤੇ ਰੱਖਣੀ; ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਗਲ ਲਈ ਤੁਲਸੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗ੍ਮਂ ਚ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਕਙ੍ਕੁਮੈਸ਼੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਤੈਰ੍ਯਜੇਤ੍ । ਪੁष੍ਪਮਾਲਾਯੁਤਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਨ੍ਯਦ੍ਵਾਰੇਣ ਸਨ੍ਨਯੇਤ੍ ॥ ੨,੧੫.

ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੇਸਰ ਤੇ ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ; ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਬਣਾਉਣੀ, ਹੋਰ ਭੇਟਾਂ ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ ਰੱਖਣੀਆਂ।

ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਬਾਨ੍ਧਵੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤੁ ਪੁਰਵਾਸਿਭਿਃ । ਪਿਤੁਃ ਪ੍ਰੇਤਂ ਸ੍ਵਯਂ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ੍ਕਨ੍ਧਮਾਰੋਪ੍ਯ ਬਾਨ੍ਧਵੈਃ ॥ ੨,੧੫.

ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਪੰਡਤ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣ; ਪੁੱਤਰ ਖੁਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਧ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਲਿਜਾਣ।

ਗਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਪ੍ਰਾਡ੍ਮੁਖਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਰਾਮੁਖਮ੍ । ਅਦਗ੍ਧਪੂਰ੍ਵਾ ਯਾ ਭੂਮਿਸ਼੍ਚਿਤਾਂ ਤਤ੍ਰੈਵ ਕਾਰਯੇਤ੍ ॥ ੨,੧੫.

ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਜਿਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀ, ਉੱਥੇ ਚਿਤਾ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਖਣ੍ਡਤੁਲਸੀਕਾष੍ਠਸਮਿਤ੍ਪਾਲਾਸ਼ਸਂਭृਤਾਮ੍ । ਵਿਕਲੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਙ੍ਘਾਤੇ ਚੈਤਨ੍ਯੇ ਜਡਤਾਂ ਗਤੇ ॥ ੨,੧੫.

ਜਦੋਂ ਚੰਦਨ, ਤੁਲਸੀ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ, ਸਮਿਤ ਅਤੇ ਪਾਲਾਸ਼ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਚੇਤਨਾ ਸੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਚਲਨ੍ਤਿ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਣਾ ਯਾਮ੍ਯੈਰ੍ਨਿਕਟਵਰ੍ਤਿਭਿਃ । ਏਕੀਭੂਤਂ ਜਗਤ੍ਪਸ਼੍ਯੇਦ੍ਦੈਵੀ ਦृष੍ਟਿਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ ॥ ੨,੧੫.

ਫਿਰ ਪ੍ਰਾਣ ਯਮ ਦੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਨਾਲ ਚਲ ਪੈਂਦੇ ਹਨ; ਇੱਕ ਦਿਵਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਇੱਕ ਜਿਹਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।

ਬੀਭਤ੍ਸਂ ਦਾਰੁਣਂ ਰੂਪਂ ਪ੍ਰਣੈਃ ਕਣ੍ਠਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤੈਃ । ਫੇਨਮੁਦ੍ਗਿਰਤੇ ਕੋਪਿ ਮੁਖਂ ਲਾਲਾਕੁਲਂ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੧੫.

ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਰੂਪ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰਾਣ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਝਾਗ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਲਾਲਾ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦੁਰਾਤ੍ਮਾਨਸ਼੍ਚ ਤਾਡ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕਿਙ੍ਕਰੈਃ ਪਾਸ਼ਬਨ੍ਧਨੈਃ । ਸੁਖੇਨ ਕृਤਿਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨੀਯਨ੍ਤੇ ਨਾਕਨਾਯਕੈਃ ॥ ੨,੧੫.

ਮੰਦ ਬੰਦੇਆਂ ਨੂੰ ਦਾਸ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਦੇ ਹਨ; ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਦੁਃ ਖੇਨ ਪਾਪਿਨੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਯਮਮਾਰ੍ਗੇ ਚ ਦੁਰ੍ਗਮੇ । ਯਮਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭੁਜੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਦਿਭृਤ੍ ॥ ੨,੧੫.

ਪਾਪੀ ਲੋਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਯਮ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਯਮ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ, ਗਦਾ ਆਦਿ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਰਤਾਨ੍ਸਮ੍ਯਕ੍ਸ਼ੁਭਾਨ੍ਮਿਤ੍ਰਵਦਾਚਰੇਤ੍ । ਆਹੂਯ ਪਾਪਿਨਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਯਮੋ ਦਣ੍ਡੇਨ ਰਜ੍ਜਯੇਤ੍ ॥ ੨,੧੫.

ਜੋ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ 'ਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਯਮ ਮਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਸੁਲੂਕ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਲਾਠੀ ਨਾਲ ਰੋਕਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਲਯਾਮ੍ਬੁਦਨਿਰ੍ਘੋषਸ੍ਤ੍ਵਞ੍ਜਨਾਦ੍ਰਿਸਮਪ੍ਰਭਃ । ਮਹਿषਸ੍ਥੋ ਦੁਰਾਰਾਧ੍ਯੋ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਤੇਜਃ ਸਮਦ੍ਯੁਤਿਃ ॥ ੨,੧੫.

ਉਹ ਤੂਫਾਨੀ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਅੰਜਨਾ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਮਹਿਲ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਮਨਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀ ਹੈ।

ਯੋਜਨਤ੍ਰਯਵਿਸ੍ਤਾਰਦੇਹੋ ਰੌਦ੍ਰੋऽਤਿਭੀषਣਃ । ਲੋਹਦਣ੍ਡਧਰੋ ਭੀਮਃ ਪਾਸ਼ਪਾਣਿਰ੍ਦੁਰਾਕृਤਿਃ ॥ ੨,੧੫.

ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਤਿੰਨ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ; ਉਹ ਲੋਹੇ ਦੀ ਲਾਠੀ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਭੀਮ ਹੈ, ਪਾਸ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ।

ਵਕ੍ਰਨੇਤ੍ਰੋऽਤਿਭਯਦੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਯਾਤਿ ਪਾਪਿਨਾਮ੍ । ਅਙ੍ਗੁष੍ਠਮਾਤ੍ਰਃ ਪੁਰੁषੋ ਹਾਹਾ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਕਲੇਵਰਾਤ੍ ॥ ੨,੧੫.

ਉਸ ਦੀ ਟੇਢੀ ਅੱਖ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਮਨੁੱਖ ਅੰਗੂਠੇ ਜਿੰਨਾ ਹੋ ਕੇ 'ਹਾ ਹਾ' ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ।

ਤਦੈਵ ਨੀਯਤੇ ਦੂਤੈਰ੍ਯਾਮ੍ਯੈਰ੍ਵੋਕ੍ਸ਼ਨ੍ਸ੍ਵਕਂ ਗृਹਮ੍ । ਨਿਰ੍ਵਿਚੇष੍ਟਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਤੁ ਪ੍ਰਾਣੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤਂ ਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਮ੍ ॥ ੨,੧੫.

ਉਸ ਵੇਲੇ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਪਣਾ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ; ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਸਰੀਰ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਤੇ ਗ੍ਰਿਣਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਸ੍ਪृਸ਼੍ਯਂ ਜਾਯਤੇ ਤੂਰ੍ਣਂ ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਂ ਸਰ੍ਵਨਿਨ੍ਦਿਤਮ੍ । ਤ੍ਰਿਧਾਵਸ੍ਥਾ ਹਿ ਦੇਹਸ੍ਯ ਕृਮਿਵਿਡ੍ਮਸ੍ਮਸਂਜ੍ਞਿਤਾ ॥ ੨,੧੫.

ਉਹ ਸਰੀਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਛੂਹਣਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਬਦਬੂਦਾਰ ਤੇ ਸਭ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਰੀਰ ਦੀ ਤਿੰਨ ਹਾਲਤਾਂ ਹਨ: ਕੀੜਾ, ਮਲ ਤੇ ਰਾਖ।

ਕੋ ਗਰ੍ਵਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਣਵਿਧ੍ਵਂਸਿਭਿਰ੍ਨਰੈਃ । ਦਾਨਂ ਵਿਤ੍ਤਾਦृਤਾ ਵਾਚਃ ਕੀਰ੍ਤਿਧਰ੍ਮੌ ਤਥਾਯੁषਃ ॥ ੨,੧੫.

ਹੇ ਤਾਰਕਸ਼, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਲ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਗਰਵ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ? ਦਾਨ, ਧਨ, ਬੋਲੀ, ਇਜ਼ਤ, ਧਰਮ ਤੇ ਆਯੁ, ਇਹ ਸਭ ਦਾਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ।

ਪਰੋਪਕਰਣਂ ਕਾਯਾਦਸਤਃ ਸਾਰਮੁਦ੍ਧृਤਮ੍ । ਤਸ੍ਯੈਵਂ ਨੀਯਮਾਨਸ੍ਯ ਦੂਤਾਃ ਸਨ੍ਤਰ੍ਜਯਨ੍ਤਿ ਹਿ ॥ ੨,੧੫.

ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੀਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਮੱਤ ਹੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੂਤ ਉਸਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਡਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤੋ ਭਯਂ ਤੀਵ੍ਰਂ ਨਰਕਾਯ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪ੍ਰਚਲ ਦੁष੍ਟਾਤ੍ਮਨ੍ ਗਤੋऽਸਿਤ੍ਵਂ ਯਮਾਲਯੇ ॥ ੨,੧੫.

ਉਹ ਨਰਕ ਦਾ ਤੇਜ਼ ਡਰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਦਿਖਾ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: 'ਤੁਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਮੰਦ ਆਤਮਾ, ਤੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।'

ਕੁਂਭੀਪਾਕਾਦਿਨਰਕਾਂਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਨੇष੍ਯਾਮਸ਼੍ਚ ਮਾ ਚਿਰਮ੍ । ਏਵਂ ਵਾਚਸ੍ਤਦਾ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਬਨ੍ਧੂਨਾਂ ਰੁਦਿਤਂ ਤਥਾ ॥ ੨,੧੫.

'ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਆਦਿ ਨਰਕਾਂ 'ਚ ਜਲਦੀ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ।' ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਰੋਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ।

ਉਚ੍ਚੈਰ੍ਹਾਹੇਤਿ ਵਿਲਪਨ੍ਨੀਯਤੇ ਯਮਕਿਙ੍ਕਰੈਃ । ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵੀਤ ਤਥਾ ਚੇਕਾਦਸ਼ੇऽਹਨਿ ॥ ੨,੧੫.

ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਦਾਸਾਂ ਵਲੋਂ 'ਹਾ ਹਾ' ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ਰਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਰਵੇਂ ਦਿਨ ਵੀ।

ਮृਸ੍ਯੋਤ੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਿਸਮਯਾਤ੍षਟ੍ਪਿਣ੍ਡਾਨ੍ਕ੍ਰਮਸ਼ੋ ਦਦੇਤ੍ । ਮृਤਸ੍ਥਾਨੇ ਤਥਾ ਦ੍ਵਾਰੇ ਚਤ੍ਵਰੇ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕਾਰਣਾਤ੍ ॥ ੨,੧੫.

ਜਦੋਂ ਆਤਮਾ ਤੁਰਦਾ ਹੈ, ਛੇ ਪਿੰਡ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਮਰਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਚੌਕ 'ਤੇ, ਹੇ ਤਾਰਕਸ਼, ਇਸ ਕਾਰਨ।

ਵਿਸ਼੍ਰਾਮੇ ਕਾष੍ਠਚਯਨੇ ਤਥਾ ਸਞ੍ਚਯਨੇ ਚ षਟ੍ । ਸ਼ृਣੁ ਤਤ੍ਕਾਰਣਂ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ षਟ੍ਪਿਣ੍ਡਪਰਿਕਲ੍ਪਨੇ ॥ ੨,੧੫.

ਆਰਾਮ ਦੀ ਥਾਂ, ਲੱਕੜ ਦੀ ਚੌਕੀ ਤੇ ਇਕੱਠੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਛੇ ਪਿੰਡ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਤਾਰਕਸ਼, ਛੇ ਪਿੰਡ ਦੇਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਸੁਣ।

ਮृਤਸ੍ਥਾਨੇ ਸ਼ਵੋ ਨਾਮ ਤੇਨ ਨਾਮ੍ਨਾ ਪ੍ਰਦੀਯਤੇ । ਤੇਨ ਦਤ੍ਤੇਨ ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਿ ਗृਹਵਾਸ੍ਤ੍ਵਧਿਦੇਵਤਾਃ ॥ ੨,੧੫.

ਮੌਤ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਸ਼ਵ' ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਭੇਟ ਨਾਲ ਘਰ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਤੇ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਤੇਨ ਭੂਮਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ਤੁष੍ਟਾਤਦਧਿष੍ਠਾਤृਦੇਵਤਾ । ਦ੍ਵਾਰੇ ਤੁ ਪਿਣ੍ਡਂ ਦੇਯਂ ਚ ਪਾਨ੍ਥਮਿਤ੍ਯਭਿਧਾਯ ਤੁ ॥ ੨,੧੫.

ਇਸ ਭੇਟ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦੇਵੀ ਰਾਜੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ 'ਪਾਂਥ' ਨਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।