ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਂ ਚ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਵੈष੍ਣਵਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮਾਚਰੇਤ੍ । ਵृषਂ ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਤਤ੍ਰੈਵ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਲਙ੍ਕਾਰਭੂषਣੈਃ ॥ ੨,੧੪.

ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ, ਵੈਸ਼ਣਵ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ, ਵੱਛ ਨੂੰ ਕਪੜੇ, ਗਹਣੇ ਤੇ ਸਿੰਗਾਰ ਨਾਲ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਚਤਸ੍ਰੋ ਵਤ੍ਸਤਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਮਧਿਵਾਸਯੇਤ੍ । ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਧੋਮਾਨ੍ਤੇ ਚ ਵਿਸਰ੍ਜਨਮ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਚਾਰ ਵੱਛਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਹਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਵਿਸਰਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਮਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਸਮੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਉਤ੍ਤਰਾਭਿਮੁਖਃ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਧਰ੍ਮ ਤ੍ਵਂ ਵृषਰੂਪੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਃ ਪੁਰਾ ॥ ੨,੧੪.

ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: 'ਧਰਮ, ਤੂੰ ਵੱਛ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।'

ਤਵੋਤ੍ਸਰ੍ਗਪ੍ਰਭਾਵਾਨ੍ਮਾਮੁਦ੍ਧਰਸ੍ਵਭਵਾਰ੍ਣਾਵਾਤ੍ । ਅਬਿषਿਚ੍ਯ ਸ਼ੁਭੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਪਾਵਨੈਰ੍ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਤੇਰੇ ਉਤਸਰਜਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਉੱਠਾ ਲੈ; ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੰਗੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤਨਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤਿਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਤੁ ਕਾਰਯੇਤ੍ । ਅਭਿषਿਞ੍ਚੇਤ੍ਤਤੋ ਨੀਲਂ ਰੁਦ੍ਰਕੁਮ੍ਭੋ ਦਕੇਨ ਤੁ ॥ ੨,੧੪.

ਵੱਛ ਦੀ ਖੇਡ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਵੱਛ ਦੀ ਉਤਸਰਜਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਰੁਦ੍ਰ ਕੂੰਭ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਵੱਛ ਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਨਾਭਿਮੂਲੇ ਸਮਾਸ੍ਥਾਯ ਤਦਮ੍ਬੁ ਮੂਰ੍ਧਨਿ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ । ਅਨ੍ਨ (ਆਤ੍ਮ) ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦਾਨਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮੇ ॥ ੨,੧੪.

ਨਾਭੀ ਦੇ ਮੂਲ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਅੰਨ (ਆਤਮਾ) ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਕੇ, ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਉਦਕੇਚੈਵ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਜਲਂ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍ । ਯਦਿष੍ਟਂ ਜੀਵਤਸ੍ਤ੍ਵਾਸੀਤ੍ਤਚ੍ਚ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ ॥ ੨,੧੪.

ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਥੇ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਇੱਛਤ ਵਿਅਕਤੀ ਜੀਵਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਨ੍ਯੂਨਂ ਸਂਪੂਰ੍ਣਤਾਂ ਯਾਤਿ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗੇ ਕृਤੇ ਸਤਿ । ਸੁਤृਪ੍ਤੋ ਦੁਸ੍ਤਰੇ ਮਾਰ੍ਗੇ ਮृਤੋ ਯਾਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ ੨,੧੪.

ਜੋ ਘਾਟ ਹੈ, ਵੱਛ ਦੀ ਉਤਸਰਜਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਅਕਤੀ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਔਖਾ ਰਸਤਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਯਮਲੋਕਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਦਾ ਦਾਨਰਤਾ ਨਰਾਃ । ਯਾਵਨ੍ਨ ਦੀਯਤੇ ਜਨ੍ਤੋਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਚੈਕਾਦਸ਼ਾਹਿਕਮ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਯਮ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਗਿਆਰਾਂ ਦਿਨ ਦਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਸ੍ਵਦਤ੍ਤਂ ਪਰਦਤ੍ਤਂ ਵਾ ਨੇਹਾਮੁਤ੍ਰੋਪਤਿष੍ਠਤਿ । ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਾ ਤਥਾ ਸਪ੍ਤ ਪਞ੍ਚ ਤ੍ਰੀਣੀ ਕ੍ਰਮੇਣ ਤੁ ॥ ੨,੧੪.

ਆਪਣੇ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਦਾਨ ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਤਰਤੀਬ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਰਾਂ, ਸੱਤ, ਪੰਜ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪਦਦਾਨਾਨਿ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਭਕ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਤਿਲਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸਪ੍ਤ ਪਞ੍ਚ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਚਪਲਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਤਿਲ ਦੇ ਪਾਤਰ ਸੱਤ, ਪੰਜ ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਯੋਗ ਹੋ, ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਭੋਜਯੇਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦੇਕਾਂ ਗਾਂ ਚ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍ । ਵृषਂ ਹਿ ਸ਼ਨ੍ਨੋਦੇਵੀਤਿ ਵੇਦੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਤਤਃ ॥ ੨,੧੪.

ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਇੱਕ ਗਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵੇਦ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, 'ਸ਼ੰਨੋ ਦੇਵੀ' ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਵੱਛ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਚਤਸृਭਿਰ੍ਵਤ੍ਸਤਰੀਭਿਃ ਪਰਿਣਯਨਮਾਚਰੇਤ੍ । ਵਾਮੇ ਚਕ੍ਰਂ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤਥਾ ॥ ੨,੧੪.

ਚਾਰ ਵੱਛਾਂ ਨਾਲ ਜੁਲੂਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਚੱਕਰ ਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮੂਲ੍ਯਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵृषਸ੍ਯਾਪਿ ਤਂ ਵृषਂ ਚ ਵਿਸਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਏਕੋਦ੍ਦਿष੍ਟਵਿਧਾਨੇਨ ਸ੍ਵਾਹਾਕਾਰੇਣ ਵੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਬਲਦ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਸ ਬਲਦ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 'ਸਵਾਹਾ' ਉਚਾਰ ਕੇ, ਇਹ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਕੁਰ੍ਯਾਦੇਕਾਦਸ਼ਾਹਂ ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹਂ ਚ ਯਤ੍ਨਤਃ । ਸਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣਾਦਰ੍ਵਾਕ੍ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ षੋਡਸ਼ ॥ ੨,੧੪.

ਗਿਆਰਾਂ ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਬੜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਸਪੀੰਡੀਕਰਨ ਸਮੇਤ ਸੋਲਾਂ ਸ਼ਰਾਦ ਕਰਮ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪਦਦਾਨਾਨਿ ਦਾਪਯੇਤ੍ । ਕਾਪੋਸੋਪਰਿ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰੇ ਤਥਾਚ੍ਯੁਤਮ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਪੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲੱਕੜ ਦੀ ਤਖਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਤਾਮਬੇ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵੀ ਭਰ ਕੇ ਭੇਟ ਕਰਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਵਸ੍ਤ੍ਰੇਣਾਚ੍ਛਾਦ੍ਯ ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਮਰ੍ਘਂ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛੁਭੈਃ ਫਲੈਃ । ਨਾਵਮਿਕ੍ਸ਼ੁਮਯੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਟ੍ਟਸੂਤ੍ਰੇਣ ਵੇष੍ਟਯੇਤ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਜੋ ਚੀਜ਼ ਉੱਥੇ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਚੰਗੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਅਰਘ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇੱਛਰ ਦੀ ਨੌਕ ਬਣਾਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੇਸ਼ਮੀ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕਾਂਸ੍ਯਪਾਤ੍ਰੇ ਘृਤਂ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਵੈਤਰਣ੍ਯਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਤਃ । ਨਾਵਾਰੋਹਣਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪੂਜਯੇਦ੍ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਮ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਕਾਂਸ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਘੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਵੈਤਰਣੀ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ, ਨੌਕ 'ਚ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਗਰੁੜ ਦੇ ਝੰਡੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਆਤ੍ਮਵਿਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰੇਣ ਤਚ੍ਚ ਦਾਨਮਨਨ੍ਤਕਮ੍ । ਭਵਸਾਗਰਮਗ੍ਨਾਨਾਂ ਸ਼ੋਕਤਾਪਾਰ੍ਤਿਦੁਃ ਖਿਨਾਮ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਅੰਤਹੀਨ ਦਾਨ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਦੁੱਖ, ਗਮੀ ਤੇ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ।

ਧਰ੍ਮਪ੍ਲਵਵਿਹੀਨਾਨਾਂ ਤਾਰਕੋ ਹਿ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਤਿਲਾ ਲੋਹਂ ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਚ ਕਾਰ੍ਪਾਸਂ ਲਵਣਂ ਤਥਾ ॥ ੨,੧੪.

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਧਰਮ ਦੀ ਨੌਕ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜਨਾਰਦਨ ਹੀ ਤਾਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਤਿਲ, ਲੋਹਾ, ਸੋਨਾ, ਕਪਾਹ ਤੇ ਲੂਣ —

ਸਪ੍ਤਧਾਨ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਰ੍ਗਾਵੋ ਹ੍ਯੇਕੈਕਂ ਪਾਵਨਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਤਿਲਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸ਼ਯ੍ਯਾਦਾਨਂ ਚ ਦਾਪਯੇਤ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਸੱਤ ਧਾਣੇ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਗਾਂ — ਹਰ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਿਲ ਦੇ ਬਰਤਨ ਭੇਟ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਤੇ ਵਿਛੋਣੇ ਦੀ ਭੇਟ ਵੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਦੀਨਾਨਾਥਵਿਸ਼ਿष੍ਟੇਭ੍ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ । ਏਵਂ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਵਾਨਪ੍ਯਪੁਤ੍ਰਵਾਨ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਗਰੀਬਾਂ, ਅਨਾਥਾਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਤੇ ਦਕਸ਼ਣਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਤਾਰਕਸ਼, ਜੋ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ —

ਸ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਸਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਯਥਾ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਃ । ਨਿਤ੍ਯਂ ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਤਿ ਮਾਨਵਃ ॥ ੨,੧੪.

ਉਹ ਉਹੀ ਸਫਲਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜਿੰਦਗੀ ਭਰ ਨਿੱਤ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਯਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਤ੍ਫਲਂ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਂ ਭਵੇਤ੍ । ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਵ੍ਰਤਾਦੀਨਾਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ੍ਯ ਹਿ ॥ ੨,੧੪.

ਜੋ ਵੀ ਧਰਮਕ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ, ਵਰਤ ਆਦਿ ਵਿੱਚ, ਸਾਲਾਨਾ ਸ਼ਰਾਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਗੁਰੂਣਾਂ ਚ ਮਾਤਾਪਿਤ੍ਰੋਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਪੁਣ੍ਯਂ ਦੇਯਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਵਰ੍ਧਤੇ ਖਗ ॥ ੨,੧੪.

ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਮਾਂ-ਪਿਤਾ ਲਈ ਭੀ, ਪੂਰਨ ਯਤਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਪੰਛੀ।

ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਯਜ੍ਞੇਃ ਹਿਯਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਭੂਰਿਦਾਨਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ । ਤਤ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵੇਦਿਕਾਯਾਂ ਯਥਾ ਕਿਲ ॥ ੨,੧੪.

ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਖੰਡ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਯਜਨ ਵੇਦਿਕਾ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਯਥਾ ਪੂਜ੍ਯਤਮਾ ਲੋਕੇ ਯਤਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਃ । ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਤਿਪੂਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ਲੋਕੇ ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ॥ ੨,੧੪.

ਜਿਵੇਂ ਸੰਨਿਆਸੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਲੋਕ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਵਰਦੋऽਹਂ ਸਦਾ ਤਸ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਥਾ ਹਰਃ । ਤੇ ਯਾਨ੍ਤਿ ਪਰਮਾਂਲ੍ਲੋਕਾਨਿਤਿ ਸਤ੍ਯਂ ਵਚੋ ਮਮ ॥ ੨,੧੪.

ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਚਾਰ ਮੁਹਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਹਰ ਵੀ। ਉਹ ਉੱਚੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ — ਇਹ ਮੇਰਾ ਸੱਚਾ ਬਚਨ ਹੈ।

ਉਤ੍ਸृष੍ਟੋ ਵृषਭੋ ਯਤ੍ਰ ਪਿਬਤ੍ਯਪੋ ਜਲਾਸ਼ਯੇ । ਸ਼ृਙ੍ਗੇਣਾਲਿਖਤੇ ਵਾਪਿ ਭੂਮਿਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਹਰ੍षਿਤਃ ॥ ੨,੧੪.

ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਛੱਡਿਆ ਹੋਇਆ ਬਲਦ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਿੰਗ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ —