ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਕृਤ੍ਵਾ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਅਪੁਤ੍ਰੋ ਨੈਵ ਮੁਕ੍ਤਿਭਾਕ੍ । ਅਪੁਤ੍ਰੋऽਪਿ ਹਿ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸੁਖਂ ਯਾਤਿ ਮਹਾਪਥੇ ॥ ੨,੧੪.

ਜੋ ਇਹ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ; ਪਰ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵਿਹੂਣ ਜੋ ਕਰਮ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਧਿਭਿਰ੍ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਦਾਨੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰਪਿ । ਨ ਤਾਂ ਗਤਿਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗੇਣ ਯਾ ਗਤਿਃ ॥ ੨,੧੪.

ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ, ਹੋਰ ਯਜਨ ਜਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਗਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਜੋ ਵੱਛਾ-ਉਤਸਰਗ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਯਜ੍ਞਾਨਾਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਵृषਯਜ੍ਞਸ੍ਤਥੋਤ੍ਤਮਃ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਵृषਯਜ੍ਞਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੱਛਾ-ਯਜਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਵੱਛਾ-ਯਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਕਥਯਸ੍ਵ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਕ੍ਸ਼ਯਾਹਂ ਚੌਰ੍ਧ੍ਵਦੈਹਿਕਮ੍ । ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਤਿਥੌ ਕਸ੍ਯਾਂ ਵਿਧਿਨਾ ਕੇਨ ਤਦ੍ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਦੱਸੋ, ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਛਾ-ਯਜਨ ਕਦੋਂ, ਕਿਹੜੀ ਤਿਥੀ ਤੇ, ਕਿਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਕृਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਫਲਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਏਤਨ੍ਮੇ ਵਦ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ । ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਮੁਕ੍ਤੇ ਭਵਤਿ ਮਾਨਵਃ ॥ ੨,੧੪.

ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਕੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਹੁਣ ਦੱਸੋ। ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਗੋਵਿੰਦ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਕਾਰ੍ਤਿਕਾਦਿषੁ ਮਾਸੇषੁ ਯਾਮ੍ਯਾਯਤਗਤੇ ਰਵੌ । ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤਥਾ ਪਕ੍ਸ਼ਿਨ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਦਿਤਿਥੌ ਸ਼ੁਭੇ ॥ ੨,੧੪.

ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ فرمایا: ਕਾਰਤਿਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਚੰਦ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਤੇ ਸੁਭ ਦਿਵਸਾਂ ਜਿਵੇਂ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਆਦਿ ਨੂੰ,

ਸ਼ੁਭੇ ਲਗ੍ਨੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਵਾ ਸ਼ੁਚੌ ਦੇਸ਼ੇ ਸਮਾਹਿਤਃ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਤੁ ਸਮਾਹੂਯ ਵਿਧਿਜ੍ਞਂ ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਚੰਗਾ ਲਗਨ ਜਾਂ ਮੂਹੂਰਤ ਹੋਣ ਤੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਵਿਧੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੱਦਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਜਪਹੋਮੈਸ੍ਤਥਾ ਦਾਨੈਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦਹੇਸ੍ਯ ਸ਼ੋਧਨਮ੍ । ਪੁਣ੍ਯੇऽਭਿਜਿਤ੍ਸੁਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇ ਗ੍ਰਹਾਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਸਮਰ੍ਚਯੇਤ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਜਪ, ਹਵਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਦਾਹੇ ਦੀ ਸ਼ੁਧੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਪਵਿੱਤਰ ਅਭਿਜਿਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਚੰਗੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਹੋਮਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰਪਿ । ਗ੍ਰਹਾਣਾਂ ਸ੍ਥਾਪਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਚੈਵ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੨,੧੪.

ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਖਗੇਸ਼ਵਰ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਮਾਤॄਣਾਂ ਪੂਜਨਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਸੋਰ੍ਧਾਰਾਂ ਚ ਪਾਤਯੇਤ੍ । ਵਹ੍ਨਿਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਤਤ੍ਰੈਵ ਪੂਰ੍ਣਂ ਹੋਮਂ ਤੁ ਕਾਰਯੇਤ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਤੇ ਘੀ ਦੀ ਧਾਰ ਵਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਉਥੇ ਅੱਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ, ਪੂਰਨ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਂ ਚ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਵੈष੍ਣਵਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮਾਚਰੇਤ੍ । ਵृषਂ ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਤਤ੍ਰੈਵ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਲਙ੍ਕਾਰਭੂषਣੈਃ ॥ ੨,੧੪.

ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ, ਵੈਸ਼ਣਵ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ, ਵੱਛ ਨੂੰ ਕਪੜੇ, ਗਹਣੇ ਤੇ ਸਿੰਗਾਰ ਨਾਲ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਚਤਸ੍ਰੋ ਵਤ੍ਸਤਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਮਧਿਵਾਸਯੇਤ੍ । ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਧੋਮਾਨ੍ਤੇ ਚ ਵਿਸਰ੍ਜਨਮ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਚਾਰ ਵੱਛਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਹਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਵਿਸਰਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਮਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਸਮੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਉਤ੍ਤਰਾਭਿਮੁਖਃ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਧਰ੍ਮ ਤ੍ਵਂ ਵृषਰੂਪੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਃ ਪੁਰਾ ॥ ੨,੧੪.

ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: 'ਧਰਮ, ਤੂੰ ਵੱਛ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।'

ਤਵੋਤ੍ਸਰ੍ਗਪ੍ਰਭਾਵਾਨ੍ਮਾਮੁਦ੍ਧਰਸ੍ਵਭਵਾਰ੍ਣਾਵਾਤ੍ । ਅਬਿषਿਚ੍ਯ ਸ਼ੁਭੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਪਾਵਨੈਰ੍ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਤੇਰੇ ਉਤਸਰਜਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਉੱਠਾ ਲੈ; ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੰਗੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤਨਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤਿਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਤੁ ਕਾਰਯੇਤ੍ । ਅਭਿषਿਞ੍ਚੇਤ੍ਤਤੋ ਨੀਲਂ ਰੁਦ੍ਰਕੁਮ੍ਭੋ ਦਕੇਨ ਤੁ ॥ ੨,੧੪.

ਵੱਛ ਦੀ ਖੇਡ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਵੱਛ ਦੀ ਉਤਸਰਜਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਰੁਦ੍ਰ ਕੂੰਭ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਵੱਛ ਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਨਾਭਿਮੂਲੇ ਸਮਾਸ੍ਥਾਯ ਤਦਮ੍ਬੁ ਮੂਰ੍ਧਨਿ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ । ਅਨ੍ਨ (ਆਤ੍ਮ) ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦਾਨਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮੇ ॥ ੨,੧੪.

ਨਾਭੀ ਦੇ ਮੂਲ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਅੰਨ (ਆਤਮਾ) ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਕੇ, ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਉਦਕੇਚੈਵ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਜਲਂ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍ । ਯਦਿष੍ਟਂ ਜੀਵਤਸ੍ਤ੍ਵਾਸੀਤ੍ਤਚ੍ਚ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ ॥ ੨,੧੪.

ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਥੇ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਇੱਛਤ ਵਿਅਕਤੀ ਜੀਵਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਨ੍ਯੂਨਂ ਸਂਪੂਰ੍ਣਤਾਂ ਯਾਤਿ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗੇ ਕृਤੇ ਸਤਿ । ਸੁਤृਪ੍ਤੋ ਦੁਸ੍ਤਰੇ ਮਾਰ੍ਗੇ ਮृਤੋ ਯਾਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ ੨,੧੪.

ਜੋ ਘਾਟ ਹੈ, ਵੱਛ ਦੀ ਉਤਸਰਜਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਅਕਤੀ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਔਖਾ ਰਸਤਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਯਮਲੋਕਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਦਾ ਦਾਨਰਤਾ ਨਰਾਃ । ਯਾਵਨ੍ਨ ਦੀਯਤੇ ਜਨ੍ਤੋਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਚੈਕਾਦਸ਼ਾਹਿਕਮ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਯਮ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਗਿਆਰਾਂ ਦਿਨ ਦਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਸ੍ਵਦਤ੍ਤਂ ਪਰਦਤ੍ਤਂ ਵਾ ਨੇਹਾਮੁਤ੍ਰੋਪਤਿष੍ਠਤਿ । ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਾ ਤਥਾ ਸਪ੍ਤ ਪਞ੍ਚ ਤ੍ਰੀਣੀ ਕ੍ਰਮੇਣ ਤੁ ॥ ੨,੧੪.

ਆਪਣੇ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਦਾਨ ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਤਰਤੀਬ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਰਾਂ, ਸੱਤ, ਪੰਜ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪਦਦਾਨਾਨਿ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਭਕ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਤਿਲਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸਪ੍ਤ ਪਞ੍ਚ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਚਪਲਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਤਿਲ ਦੇ ਪਾਤਰ ਸੱਤ, ਪੰਜ ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਯੋਗ ਹੋ, ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਭੋਜਯੇਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦੇਕਾਂ ਗਾਂ ਚ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍ । ਵृषਂ ਹਿ ਸ਼ਨ੍ਨੋਦੇਵੀਤਿ ਵੇਦੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਤਤਃ ॥ ੨,੧੪.

ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਇੱਕ ਗਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵੇਦ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, 'ਸ਼ੰਨੋ ਦੇਵੀ' ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਵੱਛ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਚਤਸृਭਿਰ੍ਵਤ੍ਸਤਰੀਭਿਃ ਪਰਿਣਯਨਮਾਚਰੇਤ੍ । ਵਾਮੇ ਚਕ੍ਰਂ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤਥਾ ॥ ੨,੧੪.

ਚਾਰ ਵੱਛਾਂ ਨਾਲ ਜੁਲੂਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਚੱਕਰ ਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮੂਲ੍ਯਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵृषਸ੍ਯਾਪਿ ਤਂ ਵृषਂ ਚ ਵਿਸਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਏਕੋਦ੍ਦਿष੍ਟਵਿਧਾਨੇਨ ਸ੍ਵਾਹਾਕਾਰੇਣ ਵੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਬਲਦ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਸ ਬਲਦ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 'ਸਵਾਹਾ' ਉਚਾਰ ਕੇ, ਇਹ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਕੁਰ੍ਯਾਦੇਕਾਦਸ਼ਾਹਂ ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹਂ ਚ ਯਤ੍ਨਤਃ । ਸਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣਾਦਰ੍ਵਾਕ੍ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ षੋਡਸ਼ ॥ ੨,੧੪.

ਗਿਆਰਾਂ ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਬੜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਸਪੀੰਡੀਕਰਨ ਸਮੇਤ ਸੋਲਾਂ ਸ਼ਰਾਦ ਕਰਮ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪਦਦਾਨਾਨਿ ਦਾਪਯੇਤ੍ । ਕਾਪੋਸੋਪਰਿ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰੇ ਤਥਾਚ੍ਯੁਤਮ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਪੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲੱਕੜ ਦੀ ਤਖਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਤਾਮਬੇ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵੀ ਭਰ ਕੇ ਭੇਟ ਕਰਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਵਸ੍ਤ੍ਰੇਣਾਚ੍ਛਾਦ੍ਯ ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਮਰ੍ਘਂ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛੁਭੈਃ ਫਲੈਃ । ਨਾਵਮਿਕ੍ਸ਼ੁਮਯੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਟ੍ਟਸੂਤ੍ਰੇਣ ਵੇष੍ਟਯੇਤ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਜੋ ਚੀਜ਼ ਉੱਥੇ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਚੰਗੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਅਰਘ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇੱਛਰ ਦੀ ਨੌਕ ਬਣਾਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੇਸ਼ਮੀ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕਾਂਸ੍ਯਪਾਤ੍ਰੇ ਘृਤਂ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਵੈਤਰਣ੍ਯਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਤਃ । ਨਾਵਾਰੋਹਣਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪੂਜਯੇਦ੍ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਮ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਕਾਂਸ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਘੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਵੈਤਰਣੀ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ, ਨੌਕ 'ਚ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਗਰੁੜ ਦੇ ਝੰਡੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਆਤ੍ਮਵਿਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰੇਣ ਤਚ੍ਚ ਦਾਨਮਨਨ੍ਤਕਮ੍ । ਭਵਸਾਗਰਮਗ੍ਨਾਨਾਂ ਸ਼ੋਕਤਾਪਾਰ੍ਤਿਦੁਃ ਖਿਨਾਮ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਅੰਤਹੀਨ ਦਾਨ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਦੁੱਖ, ਗਮੀ ਤੇ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ।