ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਯਾਨਿ ਕਾਨਿ ਚ ਦਾਨਾਨਿ ਸ੍ਵਯਂ ਦਤ੍ਤਾਨਿ ਮਾਨਵੈਃ । ਤਾਨਿਤਾਨਿ ਚ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਤੂਪਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਚਾਗ੍ਰਤਃ ॥ ੨,੧੩.

ਜੋ-ਜੋ ਦਾਨ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਵ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭੋਜ੍ਯਾਨਿ ਯਾਨਿ ਚ । ਸ੍ਵਹਸ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਾਨਿ ਦੇਹਾਨ੍ਤੇ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਂ ਫਲਮ੍ ॥ ੨,੧੩.

ਜੋ-ਜੋ ਰਸਦਾਂ ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਖੂਤ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਗੋਭੂਹਿਰਣ੍ਯਵਾਸਾਂਸਿ ਭੋਜਨਾਨਿ ਪਾਦਨਿ ਚ । ਯਤ੍ਰਯਤ੍ਰ ਵਸੇਜ੍ਜਨ੍ਤੁਸ੍ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰੋਪਤਿष੍ਠਤਿ ॥ ੨,੧੩.

ਗਾਂ, ਜਮੀਨ, ਸੋਨਾ, ਕਪੜੇ, ਖਾਣਾ ਤੇ ਪਾਣੀ—ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਜੀਵ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ-ਉਥੇ ਇਹ ਦਾਨ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਯਾਵਤ੍ਸ੍ਵਸ੍ਥਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਹਿ ਤਾਵਦ੍ਧਰ੍ਮਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਅਸ੍ਵਸ੍ਥਃ ਪ੍ਰੇਰਿਤਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੈਰ੍ਨਾਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ॥ ੨,੧੩.

ਜਦ ਤਕ ਸਰੀਰ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਜੀਵਤੋऽਪਿ ਮृਤਸ੍ਯੇਹ ਨ ਭੂਤਂ ਚੌਰ੍ਧ੍ਵਦੈਹਿਕਮ੍ । ਵਾਯੁਭੂਤਃ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਵਿष੍ਟੋ ਭ੍ਰਮਤੇ ਚ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍ ॥ ੨,੧੩.

ਜੀਵਦੇ ਹੋਣ ਤੇ ਇੱਥੇ ਮਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਉਰਧਵ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਉਹ ਹਵਾ ਵਰਗਾ ਹੋ ਕੇ, ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਭਟਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕृਮਿਃ ਕੀਟਃ ਪਤਙ੍ਗੋ ਵਾ ਜਾਯਤੇ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਪੁਨਃ । ਅਸਦ੍ਗਰ੍ਭੇ ਭਵੇਤ੍ਸੋऽਪਿ ਜਾਤਃ ਸਦ੍ਯੋ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ॥ ੨,੧੩.

ਉਹ ਕਦੀ ਕੀੜਾ, ਕਦੀ ਕੀਟ, ਕਦੀ ਤਿਤਲੀ ਬਣ ਕੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਮੁੜ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਝੂਠੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਾਵਤ੍ਸ੍ਵਸ੍ਥਮਿਦਂ ਸ਼ਰੀਰਮਰੁਜਂ ਯਾਵਜ੍ਜਰਾ ਦੂਰਤੋ ਯਾਵਚ੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ਼ਕ੍ਤਿਰਪ੍ਰਤਿਹਤਾ ਯਾਵਤ੍ਕ੍ਸ਼ਯੋ ਨਾਯੁषਃ । ਆਤ੍ਮਸ਼੍ਰੇਯਸਿ ਤਾਵਦੇਵ ਵਿਦੁषਾ ਕਾਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੋ ਮਹਾਨ੍ਸਨ੍ਦੀਪ੍ਤੇ ਭਵਨੇ ਤੁ ਕੂਪਖਨਨਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਦ੍ਯਮਃ ਕੀਦृਸ਼ਃ ॥ ੨,੧੩.

ਜਦ ਤਕ ਇਹ ਸਰੀਰ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਜਦ ਤਕ ਬੁਢਾਪਾ ਦੂਰ ਹੈ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘਟੀਆ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜਦ ਤਕ ਆਯੁ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕੀ, ਤਦ ਤਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਘਰ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੂਆਂ ਖੋਦਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੪ ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਆਰ੍ਤੇਨ ਮ੍ਰਿਯਮਾਣੇਨ ਯਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਫਲਂ ਵਦ । ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਵਸ੍ਥੇਨ ਦਤ੍ਤੇਨ ਵਿਧਿਹੀਨੇਨ ਵਾ ਵਿਭੋ ॥ ੨,੧੪.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਦੱਸੋ, ਜੇ ਕੋਈ ਦੁੱਖੀ ਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲਾ, ਜਾਂ ਸਿਹਤਮੰਦ, ਜਾਂ ਵਿਧੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਸ ਦਾਨ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਏਕਾ ਗੌਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਹ੍ਯਾਤੁਰਸ੍ਯ ਚ ਗੋਸ਼ਤਮ੍ । ਸਹਸ੍ਰਂ ਮ੍ਰਿਯਮਾਣਸ੍ਯ ਦਤ੍ਤਂ ਵਿਤ੍ਤਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਿਹਤਮੰਦ ਮਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਹ ਆਤੁਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸੌ ਗਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਜੇ ਗਰੀਬ ਹੋ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਵੀ ਉਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।

ਮृਤਸ੍ਯੈਵ ਪੁਨਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਵਿਧਿਪੂਤਂ ਚ ਤਤ੍ਸਮਮ੍ । ਤੀਰ੍ਥਪਾਤ੍ਰਸਮਾਯੋਗਾਦੇਕਾ ਗੌਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਪੁਣ੍ਯਦਾ ॥ ੨,੧੪.

ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਲੱਖ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ; ਤੇ ਜੇ ਗਾਂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਲੱਖ ਗਾਂ ਦੇ ਪੂਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।

ਪਾਤ੍ਰੇ ਦਤ੍ਤੇ ਖਗਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਅਹਨ੍ਯਹਨਿ ਵਰ੍ਧਤੇ । ਦਾਤੁਰ੍ਦਾਨਮਪਾਪਾਯ ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਂ ਚ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਃ ॥ ੨,੧੪.

ਖਗਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਦੋਂ ਦਾਨ ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਾਨ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਦਾਨੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੀ ਉਹ ਦਾਨ ਨਿਰਪਾਪ ਹੋ ਕੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਵਿषਸ਼ੀਤਾਪਹੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਹ੍ਨਿਃ ਕਿਂ ਦੋषਭਾਜਨਮ੍ । ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਪਾਤ੍ਰੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇषੁ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ॥ ੨,੧੪.

ਜਿਵੇਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵਿਸ਼ ਤੇ ਠੰਡ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪਾਤਰ ਵਿਚ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ; ਹਰ ਰੋਜ਼ ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਨੂੰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਨਾਪਾਤ੍ਰੇ ਵਿਦੁषਾ ਕਿਞ੍ਚਿਦਾਤ੍ਮਨਃ ਸ਼੍ਰੇਯ ਇਚ੍ਛਤਾ । ਅਪਾਤ੍ਰੇ ਜਾਤੁ ਗੌਰ੍ਦਤ੍ਤਾ ਦਾਤਾਰਂ ਨਰਕਂ ਨਯੇਤ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਜੋ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਅਯੋਗ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਜੇ ਗਾਂ ਅਯੋਗ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦਾਨੀ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੁਲੈਕਵਿਂਸ਼ਤਿਯੁਤਂ ਗ੍ਰਹੀਤਾਰਂ ਚ ਪਾਤਯੇਤ੍ । ਦੇਹਾਨ੍ਤਰਂ ਪਰਿਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ੍ਵਹਸ੍ਤੇਨ ਕृਤਂ ਚ ਯਤ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਜੋ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਦੀ ਇਕੀ ਪੀੜੀਆਂ ਸਮੇਤ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਨਵਾਂ ਸਰੀਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਧਨਂ ਭੂਮਿਗਤਂ ਯਦ੍ਵਤ੍ਸ੍ਵਹਸ੍ਤੇਨ ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਮ੍ । ਤਦ੍ਵਤ੍ਫਲਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਹ੍ਯਹਂ ਵਚ੍ਮਿ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੨,੧੪.

ਜਿਵੇਂ ਆਪਣਾ ਧਨ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਲਗਾਇਆ ਹੋਇਆ ਫਲ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਦਾਨ ਵੀ ਫਲ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਖਗਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਮੈਂ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।

ਅਪੁਤ੍ਰੋऽਪਿ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਕ੍ਰਿਯਾਂ ਚੈਵਾਨ੍ਧ੍ਵਦੌਹਿਕੀਮ੍ । ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਕਾਮਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਧਨਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ॥ ੨,੧੪.

ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰੇ; ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਜਾਂ ਗਰੀਬ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰੇ।

ਸ੍ਵਲ੍ਪੇਨਾਪਿ ਹਿ ਵਿਤ੍ਤੇਨ ਸ੍ਵਯਂ ਹਸ੍ਤੇਨ ਯਤ੍ਕृਤਮ੍ । ਅਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਤਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਯਥਾਜ੍ਯਂ ਚ ਹੁਤਾਸ਼ਨੇ ॥ ੨,੧੪.

ਥੋੜ੍ਹੇ ਧਨ ਨਾਲ ਵੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਵਿਚ ਘੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਏਕਾ ਚੈਕਸ੍ਯ ਦਾਤਵ੍ਯਾ ਸ਼ਯ੍ਯਾ ਕਨ੍ਯਾ ਪਯਸ੍ਵਿਨੀ । ਸਾ ਵਿਕ੍ਰੀਤਾ ਵਾ ਦਹਤ੍ਯਾਸਪ੍ਤਮਂ ਕੁਲਮ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਸੈੱਟ, ਕੁੜੀ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਉਹ ਵੇਚੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੱਤ ਪੀੜੀਆਂ ਤਕ ਕੁਲ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵੀਤ ਚਞ੍ਚਲੇ ਜੀਵਿਤੇ ਸਤਿ । ਗृਹੀਤਦਾਨਪਾਥੇਯਃ ਸੁਖਂ ਯਾਤਿ ਮਹਾਧ੍ਵਨਿ ॥ ੨,੧੪.

ਇਸ ਲਈ, ਜਦ ਤਕ ਜੀਵਨ ਅਸਥਿਰ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਰ ਲੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਦਾਨ ਦਾ ਪੂਣ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਨ੍ਯਥਾ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਤੇ ਜਨ੍ਤੁਃ ਪਾਥੇਯਰਹਿਤਃ ਪਥਿ । ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਖਗਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵृषਯਜ੍ਞਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਦਾਨ ਦੇ ਪੂਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੀਵ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਖਗਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵੱਛਾ-ਯਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਕृਤ੍ਵਾ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਅਪੁਤ੍ਰੋ ਨੈਵ ਮੁਕ੍ਤਿਭਾਕ੍ । ਅਪੁਤ੍ਰੋऽਪਿ ਹਿ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸੁਖਂ ਯਾਤਿ ਮਹਾਪਥੇ ॥ ੨,੧੪.

ਜੋ ਇਹ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ; ਪਰ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵਿਹੂਣ ਜੋ ਕਰਮ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਧਿਭਿਰ੍ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਦਾਨੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰਪਿ । ਨ ਤਾਂ ਗਤਿਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗੇਣ ਯਾ ਗਤਿਃ ॥ ੨,੧੪.

ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ, ਹੋਰ ਯਜਨ ਜਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਗਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਜੋ ਵੱਛਾ-ਉਤਸਰਗ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਯਜ੍ਞਾਨਾਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਵृषਯਜ੍ਞਸ੍ਤਥੋਤ੍ਤਮਃ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਵृषਯਜ੍ਞਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੱਛਾ-ਯਜਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਵੱਛਾ-ਯਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਕਥਯਸ੍ਵ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਕ੍ਸ਼ਯਾਹਂ ਚੌਰ੍ਧ੍ਵਦੈਹਿਕਮ੍ । ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਤਿਥੌ ਕਸ੍ਯਾਂ ਵਿਧਿਨਾ ਕੇਨ ਤਦ੍ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਦੱਸੋ, ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਛਾ-ਯਜਨ ਕਦੋਂ, ਕਿਹੜੀ ਤਿਥੀ ਤੇ, ਕਿਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਕृਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਫਲਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਏਤਨ੍ਮੇ ਵਦ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ । ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਮੁਕ੍ਤੇ ਭਵਤਿ ਮਾਨਵਃ ॥ ੨,੧੪.

ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਕੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਹੁਣ ਦੱਸੋ। ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਗੋਵਿੰਦ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਕਾਰ੍ਤਿਕਾਦਿषੁ ਮਾਸੇषੁ ਯਾਮ੍ਯਾਯਤਗਤੇ ਰਵੌ । ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤਥਾ ਪਕ੍ਸ਼ਿਨ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਦਿਤਿਥੌ ਸ਼ੁਭੇ ॥ ੨,੧੪.

ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ فرمایا: ਕਾਰਤਿਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਚੰਦ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਤੇ ਸੁਭ ਦਿਵਸਾਂ ਜਿਵੇਂ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਆਦਿ ਨੂੰ,

ਸ਼ੁਭੇ ਲਗ੍ਨੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਵਾ ਸ਼ੁਚੌ ਦੇਸ਼ੇ ਸਮਾਹਿਤਃ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਤੁ ਸਮਾਹੂਯ ਵਿਧਿਜ੍ਞਂ ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਚੰਗਾ ਲਗਨ ਜਾਂ ਮੂਹੂਰਤ ਹੋਣ ਤੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਵਿਧੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੱਦਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਜਪਹੋਮੈਸ੍ਤਥਾ ਦਾਨੈਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦਹੇਸ੍ਯ ਸ਼ੋਧਨਮ੍ । ਪੁਣ੍ਯੇऽਭਿਜਿਤ੍ਸੁਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇ ਗ੍ਰਹਾਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਸਮਰ੍ਚਯੇਤ੍ ॥ ੨,੧੪.

ਜਪ, ਹਵਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਦਾਹੇ ਦੀ ਸ਼ੁਧੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਪਵਿੱਤਰ ਅਭਿਜਿਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਚੰਗੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਹੋਮਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰਪਿ । ਗ੍ਰਹਾਣਾਂ ਸ੍ਥਾਪਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਚੈਵ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੨,੧੪.

ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਖਗੇਸ਼ਵਰ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।