ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਦੇਵਤਾਭ੍ਯਃ ਪਿਤॄਣਾਂ ਹਿ ਪੂਰ੍ਵਮਾਪ੍ਯਾਯਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਯੇ ਯਜਨ੍ਤਿ ਪਿਤॄਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਂਸ਼੍ਚ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍ ॥ ੨,੧੦.

ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕਰੀ ਗਈ ਪੂਜਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—

ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਾਮੇਵ ਹਿ ਯਜਨ੍ਤਿ ਤੇ । ਸ੍ਮਾਰ੍ਤੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਵਿਭਵੋਚਿਤਮ੍ ॥ ੨,੧੦.

ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੇ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਆਬ੍ਰਾਹ੍ਮਸ੍ਤਮ੍ਬਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਮਾਨਵਃ । ਅਨ੍ਨਪ੍ਰਕਿਰਣਂ ਯਤ੍ਤੁ ਮਨੁष੍ਯੈਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਭੁਵਿ ॥ ੨,੧੦.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਨਨ ਦੀ ਵੰਡ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਾਹ ਦੀ ਟਿੱਪ ਤਕ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤੇਨ ਤृਪ੍ਤਿਮੁਪਾਯਾਨ੍ਤਿ ਯੇ ਪਿਸ਼ਾਚਤ੍ਵਮਾਗਤਾਃ । ਯਚ੍ਚਾਮ੍ਬੁਃ ਸ੍ਨਾਨਵਸ੍ਤ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਭੂਮੌ ਪਤਤਿ ਖੇਚਰ ॥ ੨,੧੦.

ਇਸ ਕਰਕੇ ਜੋ ਪਿਸ਼ਾਚ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਜੋ ਪਾਣੀ ਨ੍ਹਾਉਣ ਜਾਂ ਧੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ—

ਤੇਨ ਯੇ ਤਰੁਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਤृਪ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ । ਯਾਨਿ ਗਨ੍ਧਾਮ੍ਬੂਨਿ ਚੈਵ ਪਤਨ੍ਤਿ ਧਰਣੀਤਲੇ ॥ ੨,੧੦.

ਇਸ ਨਾਲ ਜੋ ਰੁੱਖ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਜੋ ਸੁਗੰਧਤ ਪਾਣੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ—

ਤੇਨ ਚਾਪ੍ਯਾਯਨਂ ਤੇषਾਂ ਯੇ ਦੇਵਤ੍ਵਮੁਪਾਗਤਾਃ । ਯੇ ਚਾਪਿ ਸ੍ਵਕੁਲਾਦ੍ਬਾਹ੍ਯਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗ੍ਯਾ ਹ੍ਯਸਂਸ੍ਕृਤਾਃ ॥ ੨,੧੦.

ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਲੋਕ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਅਸੰਸਕਾਰਿਤ ਹਨ—

ਵਿਪਨ੍ਨਾਸ੍ਤੇ ਤੁ ਵਿਕਿਰਸਂਮਾਰ੍ਜਨਜਲਾਸ਼ਿਨਃ । ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਾਚਮਨਂ ਯਚ੍ਚ ਜਲਂ ਯਚ੍ਚਾਹ੍ਨਿ ਸੇਵਿਤਮ੍ ॥ ੨,੧੦.

ਜੋ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ, ਜੂਠ ਤੇ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਆਚਮਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਪਾਣੀ—

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਤਥੈਵਾਨ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਤृਪ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਵੈ । ਪਿਸ਼ਾਚਤ੍ਵਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਕृਮਿਕੀਟਤ੍ਵਮੇਵ ਯੇ ॥ ੨,੧੦.

ਇਸ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ, ਜੋ ਪਿਸ਼ਾਚ, ਕੀੜੇ ਜਾਂ ਕਿਰਮ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਉਦ੍ਧृਤੇष੍ਵਨ੍ਨਪਿਣ੍ਡੇषੁ ਭੁਵਿ ਯੇ ਚਾਨ੍ਨਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਃ । ਤੈਰੇਵਾਪ੍ਯਾਯਨਂ ਤੇषਾਂ ਯੇ ਮਨੁष੍ਯਤ੍ਵਮਾਗਤਾਃ ॥ ੨,੧੦.

ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅੰਨ ਦੀ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਏਵਂ ਵੈ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਾਨਾਂ ਤੇषਾਂ ਚੈਵ ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨਾਮ੍ । ਕਸ਼੍ਚਿਜ੍ਜਲਾਨ੍ਨਵਿਕ੍ਸ਼ੇਪਃ ਸ਼ੁਚਿਰੁਚ੍ਛਿष੍ਟ ਏਵ ਵਾ ॥ ੨,੧੦.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਰਮ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਅੰਨ ਦੀ ਵੰਡ, ਚਾਹੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜੂਠਾ—

ਤੇਨਾਨ੍ਨੇਨ ਕੁਲੇ ਤੇषਾਂ ਯੇ ਵੈ ਜਾਤ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਗਤਾਃ । ਭਵਤ੍ਯਾਪ੍ਯਾਯਨਂ ਤੇषਾਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਕृਤੇ ਸਤਿ ॥ ੨,੧੦.

ਉਸ ਅੰਨ ਨਾਲ, ਕੁਲ ਦੇ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਹੋਰ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਨ੍ਯਾਯੋਪਾਰ੍ਜਿਤੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਰ੍ਯਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਨਰੈਃ । ਤਕृਪ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਚਣ੍ਡਾਲਾਃ ਪੁਕ੍ਕਸਾਦ੍ਯੁਪਯੋਨਿषੁ ॥ ੨,੧੦.

ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਗਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਧਨ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿੱਚ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਚੰਡਾਲ ਤੇ ਨੀਚ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਏਵਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ਿਨ੍ ਯਦ੍ਦਤ੍ਤਮਿਹ ਬਾਨ੍ਧਵੈਃ । ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕੁਰ੍ਵਦ੍ਭਿਰਨ੍ਨਾਮ੍ਵੁਸ਼ਾਕੈਸ੍ਤृਪ੍ਤਿਰ੍ਹਿ ਜਾਯਤੇ ॥ ੨,੧੦.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪੰਛੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਇੱਥੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਭੋਜਨ ਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯਨ੍ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਸਿ । ਸਦ੍ਯੋ ਦੇਹਾਨ੍ਤਰਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰ੍ਵਿਲਂਬੇਨਾਵਨੀਤਲੇ ॥ ੨,੧੦.

ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ; ਚਾਹੇ ਨਵਾਂ ਸਰੀਰ ਤੁਰੰਤ ਮਿਲੇ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਦੇਰ ਨਾਲ।

ਪृष੍ਟਵਾਨਸਿ ਤਤ੍ਤੇऽਹਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਮਾਸਤਃ । ਸਦ੍ਯੋ ਵਿਲਮ੍ਬਤਞ੍ਚੈਵੋਭਯਥਾਪਿ ਕਲੇਵਰਮ੍ ॥ ੨,੧੦.

ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਦੋਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਚਾਹੇ ਸਰੀਰ ਤੁਰੰਤ ਬਦਲੇ ਜਾਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ।

ਯਤੋ ਹਿ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਦ੍ਵਿਸ਼ੇषਞ੍ਚ ਮੇ ਸ਼ृਣੁ । ਅਧੂਮਕਜ੍ਯੋਤਿਰਿਵਾਙ੍ਗੁष੍ਠਮਾਤ੍ਰਃ ਪੁਮਾਂਸ੍ਤਤਃ ॥ ੨,੧੦.

ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚੀਜ਼ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣ; ਜਿਵੇਂ ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਜਵਾਲਾ, ਅੰਗੂਠੇ ਜਿੰਨਾ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਦੇਹਮੇਕਂ ਸਦ੍ਯ ਏਵ ਵਾਯਵੀਯਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤੇ । ਯਥਾ ਨृਣਜਲੌਕਾ ਹਿ ਪਸ਼੍ਚਤ੍ਪਾਦਂ ਤਦੋਦ੍ਧਰੇਤ੍ ॥ ੨,੧੦.

ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਇੱਕ ਹਵਾ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਜਲੌਕਾ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਪਿੱਛਲਾ ਹਿੱਸਾ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

ਸ੍ਥਿਤਿਰਗ੍ਰ੍ਯਸ੍ਯ ਪਾਦਸ੍ਯ ਯਦਾ ਜਾਤਾ ਦृਢਾ ਭਵੇਤ੍ । ਏਵਂ ਦੇਹੀ ਪੂਰ੍ਵਦੇਹਂ ਸਮੁਤ੍ਸृਜਤਿ ਤਂ ਯਦਾ ॥ ੨,੧੦.

ਜਦੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਪੈਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਠਿਕਾਣਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਭੋਗਾਰ੍ਥਮਗ੍ਰੇ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦੇਹੋ ਵਾਯਵੀਯ ਉਪਸ੍ਥਿਤਃ । ਵਿषਯਗ੍ਰਾਹਕਂ ਯਦ੍ਵਨ੍ਮ੍ਰਿਯਮਾਣਸ੍ਯ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍ ॥ ੨,੧੦.

ਸੁਖ-ਸਾਧਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਸਰੀਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਇੰਦਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਫੜਦੀ ਹੈ।

ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਪਾਰਂ ਤਚ੍ਚ ਦੇਹੇ ਵਾਯੁਨੈਵ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਸ਼ਰੀਰਂ ਯਦਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਚ੍ਚਾਪ੍ਯੁਤ੍ਕ੍ਵਮ੍ਯਤਿ ਸ੍ਵਯਮ੍ ॥ ੨,੧੦.

ਉਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਹਵਾ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਂ ਵਿਨਿਰ੍ਯਾਤਿ ਜੀਵੋ ਗਰ੍ਭ ਈਵਾਸ਼ਯਾਤ੍ । ਉਤ੍ਕ੍ਰਾਮਨ੍ਤਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਵਾਪਿ ਭੁਞ੍ਜਾਨਂ ਵਾ ਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ ॥ ੨,੧੦.

ਜੀਵ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਲੈ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਭ ਵਿੱਚੋਂ ਬੱਚਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ; ਚਾਹੇ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਭੋਗ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਵਿਮੂਢਾ ਨਾਨੁਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਜ੍ਞਾਨਚਕ੍ਸ਼ੁषਃ । ਆਤਿਵਾਹਿਕਮਿਤ੍ਯੇਵਂ ਵਾਯਵੀਯਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਹਿ ॥ ੨,੧੦.

ਮੂੜ੍ਹ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਪਰ ਗਿਆਨ ਵਾਲੀ ਅੱਖ ਵਾਲੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ 'ਆਤਿਵਾਹਿਕ' ਜਾਂ 'ਹਵਾਈ' ਸਰੀਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਏਵਂ ਤੁ ਯਾਤੁਧਾਨਾਨਾਂ ਤਮੇਵ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ ਹਿ । ਸੁਪਰ੍ਣ ਈਦृਸ਼ੋ ਦੇਹੋ ਨृਣਾਂ ਭਵਤਿ ਪਿਣ੍ਡਜਃ ॥ ੨,੧੦.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਾਤੁਧਾਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਸੁਪਰਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਐਸਾ ਸਰੀਰ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ।

ਪੁਤ੍ਰਾਦਿਭਿਃ ਕृਤਾਸ਼੍ਚੇਤ੍ਸ੍ਯੁਃ ਪਿਣ੍ਡਾ ਦਸ਼ ਦਸ਼ਾਹਿਕਾਃ । ਪਿਣ੍ਡਜੇਨ ਤੁ ਦੇਹੇਨ ਵਾਯੁਜਸ਼੍ਚੈਕਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ॥ ੨,੧੦.

ਜੇ ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਸ ਪਿੰਡ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਸਰੀਰ ਹਵਾਈ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਿਣ੍ਡਜੋ ਯਦਿ ਨੈਵ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਾਯੁਜੋऽਰ੍ਹਤਿ ਯਾਤਨਾਮ੍ । ਦੇਹਿਨੋऽਸ੍ਮਿਨ੍ਯਥਾ ਦੇਹੇ ਕੌਮਾਰਂ ਯੌਵਨਂ ਜਰਾ । ਤਥਾ ਦੇਹਾਨ੍ਤਰਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਃ ਪਕ੍ਸ਼ੀਨ੍ਦ੍ਰੇਤ੍ਯਵਧਾਰਯ ॥ ੨,੧੦.

ਜੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹਵਾਈ ਸਰੀਰ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਬਚਪਨ, ਜਵਾਨੀ ਤੇ ਬੁਢਾਪਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਐਸੇ ਹੀ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਸੁਪਰਨ, ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝ ਲੈ।

ਵਾਸਾਂਸਿ ਜੀਰ੍ਣਾਨਿ ਯਥਾ ਵਿਹਾਯ ਨਵਾਨਿ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਨਰੋਪਰਾਣਿ । ਤਥਾ ਸ਼ਰੀਰਾਣਿ ਵਿਹਾਯ ਜੀਰ੍ਣਾਨ੍ਯਨ੍ਯਾਨਿ ਸਂਯਾਤਿ ਨਵਾਨਿ ਦੇਹੀ ॥ ੨,੧੦.

ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਪੁਰਾਣੇ ਕਪੜੇ ਛੱਡ ਕੇ ਨਵੇਂ ਪਹਿਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜੀਵ ਪੁਰਾਣੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਵੇਂ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨੈਨਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਨੈਨਂ ਦਹਤਿ ਪਾਵਕਃ । ਨ ਚੈਨਂ ਕ੍ਲੇਦਯਨ੍ਤ੍ਯਾਪੋ ਨ ਸ਼ੋषਯਤਿ ਮਾਰੁਤਃ ॥ ੨,੧੦.

ਉਸ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਕੱਟ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਅੱਗ ਸਾੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਪਾਣੀ ਭਿੱਜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਹਵਾ ਸੁਕਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।

ਵਾਯਵੀਯਾਂ ਤਨੁਂ ਯਾਤਿ ਸਦ੍ਯ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮੇਵ ਤੇ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰ੍ਵਿਲਂਬਤੋ ਯਸ੍ਯ ਤਂ ਦੇਹਂ ਖਲੁ ਮੇ ਸ਼ृਣੁ ॥ ੨,੧੦.

ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹਵਾਈ ਸਰੀਰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਸਰੀਰ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਸਰੀਰ ਬਾਰੇ ਸੁਣ।

ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਿਲਂਬਤੋ ਦੇਹਂ ਪਿਣ੍ਡਜਂ ਸ ਸਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਅਥੋ ਗਤੋ ਯਾਮ੍ਯਲੋਕਂ ਸ੍ਵੀਯਕਰ੍ਮਾਨੁਸਾਰਤਃ ॥ ੨,੧੦.

ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਉਹ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਸਰੀਰ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।