ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਤृषਾਵਿष੍ਟਦੇਹਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਪਾਨਂ ਨ ਚਾਪ੍ਨੁਯਾਮ੍ । ਅਤੋ ਵਿਕृਤਿਰੇषਾ ਵੈ ਕृਸ਼ਾਤ੍ਵਾਦਿਰਮਾਂਸਕਾ ॥ ੨,੯.

ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਖਾਣਾ-ਪੀਣਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵਿਗਾੜ ਆਈ ਹੈ—ਦੁਬਲਾਪਣ ਤੇ ਮਾਸ ਦੀ ਘਾਟ।

ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਤृਡ੍ਜਨ੍ਯਂ ਮਹਾਦੁਃ ਖਮਨੁਭਵਾਮਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਅਕਲ੍ਯਾਣਂ ਹਿ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਂ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਵਿਨਾ ਕृਤਮ੍ ॥ ੨,੯.

ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਕਰਕੇ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਮੈਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਹਾਰਦਾ ਹਾਂ। ਵੱਛਾ ਛੱਡਣ ਦੇ ਕਰਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰੇਤ ਹਾਲਤ ਮਾੜੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰਾਜਨ੍ਦਯਾਸਿਨ੍ਧੋ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਿ ਤਵਾਗ੍ਰਤਃ । ਰਾਜੋਵਾਚ । ਵਰ੍ਤਤੇ ਮਤ੍ਕੁਲੇ ਪ੍ਰੇਤ ਇਤਿ ਜ੍ਞੇਯਂ ਕਥਂ ਨਰੈਃ ॥ ੨,੯.

ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ— ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਤ ਹੈ, ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇ?

ਤਨ੍ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਹਿ ਪ੍ਰੇਤ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਾਨ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਕਥਮ੍ । ਪ੍ਰੇਤ ਉਵਾਚ । ਲਿਙ੍ਗੇਨ ਪੀਡਯਾ ਪ੍ਰੇਤੋऽਨੁਮਾਤਵ੍ਯੋ ਨਰੈਃ ਸਦਾ ॥ ੨,੯.

ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਪ੍ਰੇਤ, ਪ੍ਰੇਤ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੀੜਾ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਤ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪੀਡਾਸ੍ਤਾ ਰਾਜਨ੍ਯਾ ਵੈ ਪ੍ਰੇਤਕृਤਾ ਭੁਵਿ । ऋਤੁਃ ਸ੍ਯਾਦਫਲਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਯਦਾ ਵਂਸ਼ੋ ਨ ਵਰ੍ਧਤੇ ॥ ੨,੯.

ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰੇਤ ਵਲੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜਾਵਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਫਲਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਜਦੋਂ ਵੰਸ਼ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ—

ਮ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਚਾਲ੍ਪਵਯਸਃ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ । ਅਕਸ੍ਮਾਦ੍ਵृਤ੍ਤਿਹਰਣਮਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਜਨੇषੁ ਵੈ ॥ ੨,੯.

—ਜਦੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਪੀੜਾ ਹੈ; ਅਚਾਨਕ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਖੋ ਜਾਣਾ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ—

ਅਕਸ੍ਮਾਦ੍ਗृਹਦਾਹਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ । ਸ੍ਵਗੇਹੇ ਕਲਹੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚ ਮਿਥ੍ਯਾਭਿਸ਼ਂਸਨਮ੍ ॥ ੨,੯.

—ਅਚਾਨਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗ ਜਾਣਾ, ਇਹ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਪੀੜਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਝਗੜਾ, ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਣਾ।

ਰਾਜਯਕ੍ਸ਼੍ਮਾਦਿਸਮ੍ਭੂਤਿਃ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ । ਅਪਿ ਸ੍ਵਯਂ ਧਨਂ ਮੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾਦਨਵੇ ਪਥਿ ॥ ੨,੯.

ਰਾਜ ਯਕਸ਼ਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਪੀੜਾ, ਇਹ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰੇਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਧਨ ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਵੀ, ਉਹ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ।

ਨੈਵ ਲਭ੍ਯੇਤ ਨਸ਼੍ਯੇਤਃ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਂਮਵਾ । ਸੁਵृष੍ਟੌ ਕृषਿਨਾਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਾਣਿਜ੍ਯਾਦ੍ਵृਤ੍ਤਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ ॥ ੨,੯.

ਇਹ ਪੀੜਾ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮਿਟਦੀ ਹੈ। ਚੰਗੀ ਵਾਰਸ਼ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਫਸਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਵਪਾਰੀ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕਲਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ । ਏਵਨ੍ਤੁ ਪੀਡਯਾ ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰੇਤਜ੍ਞਾਨਂ ਭਵੇਨ੍ਨृਣਾਮ੍ ॥ ੨,੯.

ਪਤਨੀ ਵੀ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਦੁੱਖ ਵੀ ਪ੍ਰੇਤ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੀੜਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗੋ ਯਦਿ ਭਵੇਤ੍ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਾਨ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਤਦਾ । ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨृਪ ਤ੍ਵਮਪ੍ਯੇਵਂ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਕੁਰੁ ਪ੍ਰਭੋ ॥ ੨,੯.

ਜੇਕਰ ਵੱਛਾ ਛੱਡਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਵੱਛਾ ਛੱਡਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰੋ।

ਮਾਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਨृਪੇऽਪ੍ਯਤ੍ਰਾਧਿਕਾਰੋऽਤ੍ਯਨੁਕਮ੍ਪਯਾ । ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੋ ਹਤਃ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮਯੈਵਾਪ੍ਤਸ੍ਤਤੋ ਮਯਾ ॥ ੨,੯.

ਇੱਥੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੀ, ਵੱਡੀ ਦਇਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ। ਕੋਈ ਰਾਜਪੁਤ ਜੋ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ।

ਕੁਰੁष੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਮੇ ਤਦ੍ਧਨੇਨ ਵृषੋਤ੍ਸਵਮ੍ । ਕਾਰ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਵਾऽਸ਼੍ਵਯੁਙ੍ਮਧ੍ਯੇऽਥਵਾ ਨृਪ ॥ ੨,੯.

ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਧਨ ਲੈ ਕੇ ਵੱਛਾ ਛੱਡਣ ਦਾ ਉਤਸਵ ਕਰੋ, ਕਾਤਿਕ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਜਾਂ ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਰਾਜਾ ਜੀ।

ਰੇਵਤੀਯੁਕ੍ਤਦਿਵਸੇ ਕृषੀष੍ਠਾ ਮੇ ਵृषੋਤ੍ਸਵਮ੍ । ਪੁਣ੍ਯਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਸਮਾਹੂਯ ਵਹ੍ਨਿਂ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਵਿਧਾਨਤਃ ॥ ੨,੯.

ਰੇਵਤੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਛਾ ਛੱਡਣ ਦਾ ਉਤਸਵ ਕਰੋ; ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਓ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ।

ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਹੋਮਸ੍ਤਥਾ ਕਾਰ੍ਯਃ षਡ੍ਭਿਰ੍ਨृਪ ਵਿਧਾਨਤਃ । ਬਹੂਨ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ ਭੋਜਯੇਥਾਸ੍ਤਦ੍ਰਤ੍ਨਾਪ੍ਤਧਨੇਨ ਵੈ । ਏਵਂ ਕृਤੇ ਮਹੀਪਾਲ ਮਮ ਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ ॥ ੨,੯.

ਛੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੋ, ਰਾਜਾ ਜੀ; ਉਸ ਮਣੀ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਧਨ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਓ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੀ ਮੁਕਤੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਤਥੇਤਿ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹ ਮਣਿਂ ਰਾਜਾ ਤਤਃ ਖਗ ॥ ੨,੯.

ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ', ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮਣੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਖਗ।

ਕ੍ਰਿਯਾਧਿਕਾਰਸ੍ਤਸ੍ਯੈਵ ਯੋ ਧਨਗ੍ਰਾਹਕੋ ਭਵੇਤ੍ । ਕੁਰ੍ਵਤੋਸ੍ਤੁ ਤਯੋਰ੍ਵਾਰ੍ਤਾਮੇਵਂ ਪ੍ਰੇਤਮਹੀਕ੍ਸ਼ਿਤੋਃ ॥ ੨,੯.

ਕਰਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਧਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੇਤ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਗੱਲ ਹੋਈ।

ਝਣਤ੍ਕਾਰਸ੍ਤੁ ਘਣ੍ਟਾਨਾਂ ਭੇਰੀਣਾਂ ਭਾਙ੍ਕृਤਿਸ੍ਤਥਾ । ਜਾਤਸ੍ਤਦਾ ਰਾਜਸੇਨਾ ਚਤੁਰਙ੍ਗਾ ਸਮਾਪਤਤ੍ ॥ ੨,੯.

ਫਿਰ ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਡੋਲਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਉਠੀ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਰਾਜਸੀ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਗਈ।

ਤਸ੍ਯਾਮਾਗਤਮਾਤ੍ਰਾਯਾਂ ਪ੍ਰੇਤਸ਼੍ਚਾਦृਸ਼੍ਯਤਾਂ ਗਤਃ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਨਾਦ੍ਵਿਨਿਃਸृਤ੍ਯ ਰਾਜਾਪਿ ਪੁਰਮਾਗਮਤ੍ ॥ ੨,੯.

ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਈ, ਪ੍ਰੇਤ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਆ ਗਿਆ।

ਸ ਕਾਰ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਪੂਰ੍ਣਿਮਾਯਾਂ ਪ੍ਰੇਤਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਸਂਵ੍ਯਧਾਤ੍ । ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਵਿਧਾਨੇਨ ਤਨ੍ਮਣ੍ਯਾਪ੍ਤਧਨੇਨ ਚ ॥ ੨,੯.

ਕਾਤਿਕ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰੇਤ ਲਈ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਮਣੀ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਧਨ ਨਾਲ ਵੱਛਾ ਛੱਡਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ।

ਪ੍ਰੇਤੋऽਪ੍ਯਯਂ ਸਪਦਿਲਬ੍ਧਸੁਵਰ੍ਣਦੇਹਃ ਕਰ੍ਮਾਨ੍ਤ ਆਗਤ ਇਤਿ ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਭੂਪਮ੍ । ਦੇਵ ਤ੍ਵਦੀਯਮਹਿਮਾਯਮਿਤਿ ਸ੍ਤੁਵਨ੍ ਸ ਯਾਤੋ ਦਿਵਂ ਗਰੁਡ ਭੂਪਤਿਨਾ ਕृਤਜ੍ਞਃ ॥ ੨,੯.

ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਕਰਮ ਦਾ ਅੰਤ ਆ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਕੇ, ਗਰੁੜਾ, ਰਾਜਾ ਦਾ ਆਭਾਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯਥਾ ਭੂਪਤਿਨਾਪਿ ਸਃ । ਉਦ੍ਧृਤਃ ਪ੍ਰੇਤਭਾਵਾਦ੍ਵੈ ਕਿਮਨ੍ਯਚ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ ॥ ੨,੯.

ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੧੦ ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਸਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣ ਜਾਤੇ ਆਬ੍ਦਿਕੇ ਚ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਭਿਃ । ਦੇਵਤ੍ਵਂ ਵਾ ਮਨੁष੍ਯਤ੍ਵਂ ਪਕ੍ਸ਼ਿਤ੍ਵਂ ਵਾਪ੍ਨੁਯੁਰ੍ਨਰਾਃ ॥ ੨,੧੦.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਸਪੀੰਡਿਕਰਣ ਅਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲੋਕ ਦੇਵਤਾ, ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਪੰਛੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਤੇषਾਂ ਵਿਭਿਨ੍ਨਾਹਾਰਾਣਾਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਵੈ ਤृਪ੍ਤਿਦਂ ਕਥਮ੍ । ਯਦਪ੍ਯਨ੍ਯੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜੈਰ੍ਭੁਕ੍ਤਂ ਹੂਯਤੇ ਯਦਿ ਵਾਨਲੇ ॥ ੨,੧੦.

ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਿਵੇਂ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਹੋਰ ਦੁਜਨ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਜਾਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?

ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਾਤ੍ਮਕੈਃ ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਤਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਭੁਜ੍ਯਤੇ ਕਥਮ੍ । ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸ੍ਯਾਵਸ਼੍ਯਕਤ੍ਵਨ੍ਤੁ ਆਮਾਵਾਸ੍ਯਾਦਿषੁ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ॥ ੨,੧੦.

ਜੋ ਪ੍ਰੇਤ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਕਿਵੇਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ? ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੀ ਲੋੜ ਅਮਾਵਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਿਨਾਂ 'ਤੇ ਸੁਣੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ । ਪ੍ਰੇਤਾਨਾਂ ਸ਼ृਣੁ ਪਕ੍ਸ਼ੀਨ੍ਦ੍ਰ ਯਥਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਨ੍ਤੁ ਤृਪ੍ਤਿਦਮ੍ । ਦੇਵੋ ਯਦਪਿ ਜਾਤੋऽਯਂ ਮਨੁष੍ਯਃ ਕਰ੍ਮਯੋਗਤਃ ॥ ੨,੧੦.

ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ فرمایا: ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸੁਣੋ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸ੍ਰਾਦਧ ਦੀ ਭੇਟ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਕਦੇ ਮਨੁੱਖ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ।

ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਨਮਮृਤਂ ਭੂਤ੍ਵਾ ਦੇਵਤ੍ਵੇऽਪ੍ਯਨੁਯਾਤਿ ਚ । ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵ੍ਯੇ ਭੋਗਰੂਪੇਣ ਪਸ਼ੁਤ੍ਵੇ ਚ ਤृਣਂ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੧੦.

ਉਸ ਲਈ, ਭੋਜਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗਾਂਧਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਖ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਘਾਹ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ।

ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਹਿ ਵਾਯੁਰੂਪੇਣ ਨਾਗਤ੍ਵੇऽਪ੍ਯਨੁਗਚ੍ਛਤਿ । ਫਲਂ ਭਵਤਿ ਪਕ੍ਸ਼ਿਤ੍ਵੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇषੁ ਤਥਾਮਿषਮ੍ ॥ ੨,੧੦.

ਸ੍ਰਾਦਧ ਹਵਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਜੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲਏ। ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਲ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਸ।

ਦਾਨਵਤ੍ਵੇ ਤਥਾ ਮਾਂਸਂ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵੇ ਰੁਧਿਰਂ ਤਥਾ । ਮਨੁष੍ਯਤ੍ਵੇऽਨ੍ਨਪਾਨਾਦਿ ਬਾਲ੍ਯੇ ਭੋਗਰਸੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੧੦.

ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਾਸ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਹੂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਸੁਖ ਦਾ ਸਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।