ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਏਤੇषਾਂ ਕृਪਯਾ ਰਾਜਂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕੁਰੁष੍ਵੌਰ੍ਧ੍ਵਦੇਹਿਕਮ੍ । ਯੇषਾਂ ਨ ਮਾਤਾ ਨ ਪਿਤਾ ਨ ਪੁਤ੍ਰੋ ਨ ਚ ਬਾਨ੍ਧਵਾਃ ॥ ੨,੯.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਹੀਂ।

ਤੇषਾ ਰਾਜਾ ਸ੍ਵਯਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਤੁ ਯਤੋ ਨृਪਃ । ਆਤ੍ਮਨਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਭਂ ਕਰ੍ਮ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪਾਰਲੌਕਿਕਮ੍ ॥ ੨,੯.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰਾਜਾ ਆਪ ਹੀ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਭਲੇ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਵਿਮੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਦੁਃ ਖੇਭ੍ਯੋ ਯੇਨਾਞ੍ਜੋ ਦੁਰ੍ਗਾਤਿਂ ਤਰੇਤ੍ । ਭ੍ਰਾਤਰਃ ਕਸ੍ਯ ਕੇ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋऽਪਿ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਕੋਵਿਦਾਃ ॥ ੨,੯.

ਜੋ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਰਾਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਭਰਾ, ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਕਿਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਵਾਰਥ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ?

ਨ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਤੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰਮ੍ਭ ਸ੍ਵਕृਤਂ ਭੁਜ੍ਯਤੇਯਤਃ । ਗृਹੇष੍ਵਰ੍ਥਾ ਨਿਵਰ੍ਨ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨੇ ਚੈਵ ਬਾਨ੍ਧਵਾਃ ॥ ੨,੯.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਕੀਤਾ ਹੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ; ਧਨ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਤਕ ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਰੀਰਂ ਕਾष੍ਠਾਮਾਦਤ੍ਤੇ ਪਾਪਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਹ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਤਸ੍ਮਾਦਾਸ਼ੁ ਤ੍ਵਯਾ ਸਮ੍ਯਗਾਤ੍ਮਨਃ ਸ਼੍ਰੇਯ ਇਚ੍ਛਤਾ ॥ ੨,੯.

ਸ਼ਰੀਰ ਸਿਰਫ਼ ਲੱਕੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਾਪ ਤੇ ਪੁੰਨ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਸਹੀ ਤੇ ਜਲਦੀ ਕਰਮ ਕਰੇ।

ਅਸ੍ਥਿਰੇਣ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਞ੍ਚੌਰ੍ਧ੍ਵਦੋਹਿਕਮ੍ । ਰਾਜੋਵਾਚ । ਕृਸ਼ਰੂਪਃ ਕਰਾਲਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰੇਤ ਇਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ ॥ ੨,੯.

ਇਸ ਅਸਥਿਰ ਸ਼ਰੀਰ ਨਾਲ, ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਭੂਤ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।

ਕਥਯਸ੍ਵਃ ਮਮ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰੇਤਰਾਜ ਯਥਾਤਥਮ੍ । ਤਥਾ ਪृष੍ਟਃ ਸ ਵੈ ਰਾਜ੍ਞਾ ਉਵਾਚ ਸਕਲਂ ਸ੍ਵਕਮ੍ ॥ ੨,੯.

ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।

ਪ੍ਰੇਤ ਉਵਾਚ । ਕਥਯਾਮਿ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਰ੍ਵਮੇਵਾਦਿਤਸ੍ਤਵ । ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵੇ ਕਾਰਣਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਯਾਂ ਕਰ੍ਤੁਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ ॥ ੨,੯.

ਭੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰਾ ਪਹਿਲੋਂ ਤੋਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ; ਮੇਰਾ ਭੂਤ ਬਣਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਦਇਆ ਕਰ।

ਵੈਦਿਸ਼ਂ ਨਾਮ ਨਗਰਂ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਪਤ੍ਸੁਖਾਵਹਮ੍ । ਨਾਨਾਜਨਪਦਾਕੀਰ੍ਣਂ ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਸਮਾਕੁਲਮ੍ ॥ ੨,੯.

ਵੈਦਿਸ਼ਾ ਨਾਂ ਦੀ ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਤੇ ਸੁਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।

ਨਾਨਾਪੁष੍ਪਵਨਾਕੀਰ੍ਣਂ ਨਾਨਾਪੁਣ੍ਯਜਨਾਵृਤਮ੍ । ਤਤ੍ਰਾਹਂ ਨ੍ਯਵਸਂ ਭੂਪ ਦੇਵਾਰ੍ਚਨਰਤਃ ਸਦਾ ॥ ੨,੯.

ਉਹ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਥੇ ਮੈਂ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਸਦਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

ਵੈਸ਼੍ਯਜਾਤਿਃ ਸੁਦੇਵੋऽਹਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਵਿਦਿਤਮਸ੍ਤੁ ਤੇ । ਹਵ੍ਯੇਨ ਤਰ੍ਪਿਤਾ ਦੇਵਾਃ ਕਵ੍ਯੇਨ ਪਿਤਰੋ ਮਯਾ ॥ ੨,੯.

ਮੈਂ ਵੈਸ਼ ਜਾਤੀ ਦਾ ਸੁਦੇਵ ਹਾਂ, ਇਹ ਨਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਹਵਨ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਕਵਨ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਦਾਨਯੋਗੈਸ਼੍ਚ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸਨ੍ਤਰ੍ਪਿਤਾ ਮਯਾ । ਆਹਾਰਸ਼੍ਚ ਵਿਹਾਰਸ਼੍ਚ ਮਯਾ ਵੈ ਸੁਨਿਵੇਸ਼ਿਤਃ ॥ ੨,੯.

ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਖਾਣਾ ਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵੀ ਮੈਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਸੀ।

ਦੀਨਾਨਾਥਵਿਸ਼ਿष੍ਟੇਭ੍ਯੋ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਮਨੇਕਧਾ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਨਿष੍ਫਲਂ ਜਾਤਂ ਮਮ ਦੈਵਾਦੁਪਾਗਤਮ੍ ॥ ੨,੯.

ਗਰੀਬਾਂ, ਅਨਾਥਾਂ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿਸਮਤ ਕਰਕੇ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਿਆ।

ਨ ਮੇऽਸ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਤਿਸ੍ਤਾਤ ਨ ਸੁਹृਨ੍ਨ ਚ ਬਾਨ੍ਧਵਾਃ । ਨ ਚ ਮਿਤ੍ਰਂ ਹਿਤਸ੍ਤਾਦृਗ੍ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦੌਰ੍ਧ੍ਵਦੈਹਿਕਮ੍ ॥ ੨,੯.

ਮੇਰੇ ਕੋਈ ਵੰਸ਼ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਦੋਸਤ ਹਨ, ਨਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ। ਕੋਈ ਸੱਚਾ ਸਾਥੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅੰਤਿਮ ਕਰਮ ਕਰੇ।

ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਂ ਸੁਸ੍ਥਿਰਂ ਤੇਨ ਮਮ ਜਾਤਂ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ । ਏਕਾਦਸ਼ਂ ਤ੍ਰਿਪਕ੍ਸ਼ਞ੍ਚ षਾਣ੍ਮਾਸਿਕਮਥਾਬ੍ਦਿਕਮ੍ ॥ ੨,੯.

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਹਾਲਤ ਪੱਕੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪੱਖਵਾਰਾ, ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਕਰਮ—

ਪ੍ਰਤਿਮਾਸ੍ਯਾਨਿ ਚਾਨ੍ਯਾ ਨਿ ਹ੍ਯੇਵਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ षੋਡਸ਼ । ਯਸ੍ਯੈਤਾਨਿ ਨ ਦੀਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰੇਤਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ ਭੂਪਤੇ ॥ ੨,੯.

—ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਕਰਮ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਲ ਸੋਲਾਂ ਸ਼੍ਰਾਦਧ। ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਇਹ ਅੰਤਿਮ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ—

ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਂ ਸੁਸ੍ਥਿਰਂ ਤਸ੍ਯਃ ਦਤ੍ਤੈਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸ਼ਤੈਰਪਿ । ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮਹਾਰਾਜ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਾਦੁਦ੍ਧਰਸ੍ਵ ਮਾਮ੍ ॥ ੨,੯.

—ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਤ ਹਾਲਤ ਪੱਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸੈਂਕੜੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਹੋਣ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੇਤ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਛੁਡਾਓ।

ਵਰ੍ਣਾਨਾਞ੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਰਾਜਾ ਬਨ੍ਧੁਰਿਹੋਚ੍ਯਤੇ । ਤਨ੍ਮਾਂ ਤਾਰਯ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਮਣਿਰਤ੍ਨਂ ਦਦਾਮਿ ਤੇ ॥ ੨,੯.

ਸਭ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਇੱਥੇ ਸਬੰਧੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਰੋ—ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਮਣੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।

ਯਥਾ ਮਮ ਸ਼ੁਭਾਵਾਪ੍ਤਿਰ੍ਭਵੇਨ੍ਨृਪਵਰੋਤ੍ਤਮ । ਤਥਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਹੀਪਾਲ ਦਯਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਯਿ ਪ੍ਰਭੋ ॥ ੨,੯.

ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਐਸਾ ਕਰੋ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਮਿਲੇ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ।

ਸਪਿਣ੍ਡੈਰ੍ਵਾ ਸਗੋਤ੍ਰੈਰ੍ਵਾ ਨਿष੍ਟੁਰੈਰ੍ਨ ਕृਤੋ ਹਿਮੇ । ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਸ੍ਤਤੋ ਦੁष੍ਟਂ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨਹਮ੍ ॥ ੨,੯.

ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਛਾ ਛੱਡਣ ਦਾ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਇਹ ਮਾੜੀ ਪ੍ਰੇਤ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।

ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਤृषਾਵਿष੍ਟਦੇਹਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਪਾਨਂ ਨ ਚਾਪ੍ਨੁਯਾਮ੍ । ਅਤੋ ਵਿਕृਤਿਰੇषਾ ਵੈ ਕृਸ਼ਾਤ੍ਵਾਦਿਰਮਾਂਸਕਾ ॥ ੨,੯.

ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਖਾਣਾ-ਪੀਣਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵਿਗਾੜ ਆਈ ਹੈ—ਦੁਬਲਾਪਣ ਤੇ ਮਾਸ ਦੀ ਘਾਟ।

ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਤृਡ੍ਜਨ੍ਯਂ ਮਹਾਦੁਃ ਖਮਨੁਭਵਾਮਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਅਕਲ੍ਯਾਣਂ ਹਿ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਂ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਵਿਨਾ ਕृਤਮ੍ ॥ ੨,੯.

ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਕਰਕੇ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਮੈਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਹਾਰਦਾ ਹਾਂ। ਵੱਛਾ ਛੱਡਣ ਦੇ ਕਰਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰੇਤ ਹਾਲਤ ਮਾੜੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰਾਜਨ੍ਦਯਾਸਿਨ੍ਧੋ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਿ ਤਵਾਗ੍ਰਤਃ । ਰਾਜੋਵਾਚ । ਵਰ੍ਤਤੇ ਮਤ੍ਕੁਲੇ ਪ੍ਰੇਤ ਇਤਿ ਜ੍ਞੇਯਂ ਕਥਂ ਨਰੈਃ ॥ ੨,੯.

ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ— ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਤ ਹੈ, ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇ?

ਤਨ੍ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਹਿ ਪ੍ਰੇਤ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਾਨ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਕਥਮ੍ । ਪ੍ਰੇਤ ਉਵਾਚ । ਲਿਙ੍ਗੇਨ ਪੀਡਯਾ ਪ੍ਰੇਤੋऽਨੁਮਾਤਵ੍ਯੋ ਨਰੈਃ ਸਦਾ ॥ ੨,੯.

ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਪ੍ਰੇਤ, ਪ੍ਰੇਤ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੀੜਾ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਤ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪੀਡਾਸ੍ਤਾ ਰਾਜਨ੍ਯਾ ਵੈ ਪ੍ਰੇਤਕृਤਾ ਭੁਵਿ । ऋਤੁਃ ਸ੍ਯਾਦਫਲਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਯਦਾ ਵਂਸ਼ੋ ਨ ਵਰ੍ਧਤੇ ॥ ੨,੯.

ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰੇਤ ਵਲੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜਾਵਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਫਲਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਜਦੋਂ ਵੰਸ਼ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ—

ਮ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਚਾਲ੍ਪਵਯਸਃ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ । ਅਕਸ੍ਮਾਦ੍ਵृਤ੍ਤਿਹਰਣਮਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਜਨੇषੁ ਵੈ ॥ ੨,੯.

—ਜਦੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਪੀੜਾ ਹੈ; ਅਚਾਨਕ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਖੋ ਜਾਣਾ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ—

ਅਕਸ੍ਮਾਦ੍ਗृਹਦਾਹਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ । ਸ੍ਵਗੇਹੇ ਕਲਹੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚ ਮਿਥ੍ਯਾਭਿਸ਼ਂਸਨਮ੍ ॥ ੨,੯.

—ਅਚਾਨਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗ ਜਾਣਾ, ਇਹ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਪੀੜਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਝਗੜਾ, ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਣਾ।

ਰਾਜਯਕ੍ਸ਼੍ਮਾਦਿਸਮ੍ਭੂਤਿਃ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਮ੍ਭਵਾ । ਅਪਿ ਸ੍ਵਯਂ ਧਨਂ ਮੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾਦਨਵੇ ਪਥਿ ॥ ੨,੯.

ਰਾਜ ਯਕਸ਼ਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਪੀੜਾ, ਇਹ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰੇਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਧਨ ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਵੀ, ਉਹ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ।

ਨੈਵ ਲਭ੍ਯੇਤ ਨਸ਼੍ਯੇਤਃ ਸਾ ਪੀਡਾ ਪ੍ਰੇਤਸਂਮਵਾ । ਸੁਵृष੍ਟੌ ਕृषਿਨਾਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਾਣਿਜ੍ਯਾਦ੍ਵृਤ੍ਤਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ ॥ ੨,੯.

ਇਹ ਪੀੜਾ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮਿਟਦੀ ਹੈ। ਚੰਗੀ ਵਾਰਸ਼ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਫਸਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਵਪਾਰੀ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।