ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੋऽਪਿ ਚਿਰਂ ਭੂਪਂ ਤਸ੍ਥੌ ਸ੍ਥਾਣੁਪਿਵਾਗ੍ਰਤਃ । ਤਮਵਸ੍ਥਿਤਮਾਲੋਕ੍ਯ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕੁਤੂਹਲਃ ॥ ੨,੯.
ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਤਥਰ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਿਗਿਆਸਾ ਹੋਈ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਤਞ੍ਚ ਕੋऽਸੀਤਿ ਕੁਤੋ ਵਾ ਵਿਕृਤਿਂ ਗਤਃ । ਪ੍ਰੇਤ ਉਵਾਚ । ਪ੍ਰੇਤਭਾਵੋ ਮਯਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਗਤਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਪਰਾਮ੍ ॥ ੨,੯.
ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਤੇ ਇੰਨਾ ਵਿਗੜਿਆ ਕਿਉਂ ਹੈਂ?" ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰੇਤ-ਅਵਸਥਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਉੱਚੀ ਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਹੈ।"
ਤ੍ਵਤ੍ਸਂਯੋਗਾਨ੍ਮਹਾਬਾਹੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਧਨ੍ਯਤਰੋ ਮਯਾ । ਬਭ੍ਰੁਵਾਹਨ ਉਵਾਚ । ਕਿਮੇਤਦ੍ਵਿਪਿਨੇ ਘੋਰੇ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਾਤਿਭਯਾਨਕੇ ॥ ੨,੯.
ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹਾਂ। ਬਭਰੂਵਾਹਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਡਰਾਉਣਾ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਡਰ ਹੀ ਡਰ ਹੈ?
ਦੋਧੂਯਮਾਨੇ ਵਾਤੇਨ ਵਾਤ੍ਯਾਰੂਪੇਣ ਕੋਣਪ । ਪਤਙ੍ਗਾ ਮਸ਼ਕਾਃ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਾਃ ਕਵਨ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਰਾਂਸਿ ਚ ॥ ੨,੯.
ਜਦੋਂ ਹਵਾ ਤੂਫਾਨ ਵਾਂਗ ਜੋਰ ਨਾਲ ਵੱਗਦੀ ਹੈ, ਲਾਸਾਂ ਉਡਦੀਆਂ ਹਨ; ਕੀੜੇ, ਮੱਛਰ, ਛੋਟੇ ਜੰਤੂ, ਸਿਰ-ਵਿਗਣ ਲਾਸਾਂ ਤੇ ਵੱਖ ਹੋਏ ਸਿਰ ਵੀ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਃ ਕੂਰ੍ਮਾਃ ਕृਕਲਾਸਾ ਵृਸ਼੍ਚਿਕਾ ਭ੍ਰਮਰਾਹਯਃ । ਅਧੋਮੁਖੋਰ੍ਧ੍ਵਪਾਦਾਸ੍ਤੇ ਕ੍ਰਨ੍ਦਮਾਨਾਃ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍ ॥ ੨,੯.
ਮੱਛੀਆਂ, ਕਛੂਏ, ਹੱਡੀਆਂ, ਬਿਛੂ, ਭੰਬੀਰ, ਤੇ ਘੋੜੇ—ਇਹ ਸਭ ਉਲਟੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਉੱਪਰ ਪੈਰ ਕਰਕੇ, ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਵਾਨ੍ਤਿ ਵਾਯਵੋ ਰੂਕ੍ਸ਼ਾ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤੋ ਵਿਦ੍ਯੁਦਗ੍ਨਯਃ । ਇਤਸ੍ਤਤੋ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤੀਵ ਵਾਯੁਨਾ ਤृਣਸਨ੍ਤਤਿਃ ॥ ੨,੯.
ਕੜੀ ਹਵਾਵਾਂ ਵੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਬਿਜਲੀ ਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਤਪਦੀਆਂ; ਘਾਹ ਹਵਾ ਨਾਲ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਘੁੰਮਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।
ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਵਿਵਿਧਾ ਜੀਵਾ ਨਾਗਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਲਭਵ੍ਰਜਾਃ । ਸ਼੍ਰੂਯਨ੍ਤੇ ਬਹੁਧਾ ਰਾਵਾ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ॥ ੨,੯.
ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਜੀਵ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਸੱਪ ਤੇ ਟिड਼ੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੀ ਹਨ; ਬਹੁਤ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਸਾਫ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ।
ਦृष੍ਟ੍ਵੇਦਂ ਵਿਕृਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵੇਪਤੇ ਹृਦਯਂਮਮ । ਪ੍ਰਤੇ ਉਵਾਚ । ਯੇषਾਂ ਨੈਵਾਗ੍ਨਿਸਂਸ੍ਕਾਰੋ ਨ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਨੋਦਕਕ੍ਰਿਯਾਃ ॥ ੨,੯.
ਇਹ ਸਾਰਾ ਡਰਾਉਣਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਕੰਬਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ, ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭੇਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ—
षਟ੍ਪਿਣ੍ਡਾ ਦਸ਼ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਸਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣਂ ਨ ਹਿ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਘਾਤਿਨੋ ਯੇ ਚ ਸੁਰਾਪਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਹਾਰਿਣਃ ॥ ੨,੯.
ਛੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਭੇਟ, ਦਸ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਰਸਮ, ਜਾਂ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋੜਿਆ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਤੀ, ਜਾਂ ਸੋਨਾ ਚੋਰੀ ਕੀਤਾ—
ਮृਤਾ ਦੁਰ੍ਮਰਣਾਦ੍ਯੇ ਚ ਯੇ ਚਾਸੂਯਾਪਰਾ ਜਨਾਃ । ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਵਿਹੀਨਾ ਯੇ ਅਗਮ੍ਯਾਗਮਨੇ ਰਤਾਃ ॥ ੨,੯.
ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਮਰੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਈਰਖਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਸ਼ਚਾਤਾਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਜਾਂ ਜੋ ਅਵੈਧ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ—
ਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਮਾਣਾਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਣਿਨਃ ਸ੍ਵਕृਤੈਰਿਹ । ਦੁਰ੍ਲਭਾਹਾਰਪਾਨੀਯਾ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਪੀਡਿਤਾ ਭृਸ਼ਮ੍ ॥ ੨,੯.
ਇਹ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹੋਏ, ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਏਤੇषਾਂ ਕृਪਯਾ ਰਾਜਂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕੁਰੁष੍ਵੌਰ੍ਧ੍ਵਦੇਹਿਕਮ੍ । ਯੇषਾਂ ਨ ਮਾਤਾ ਨ ਪਿਤਾ ਨ ਪੁਤ੍ਰੋ ਨ ਚ ਬਾਨ੍ਧਵਾਃ ॥ ੨,੯.
ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਹੀਂ।
ਤੇषਾ ਰਾਜਾ ਸ੍ਵਯਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਤੁ ਯਤੋ ਨृਪਃ । ਆਤ੍ਮਨਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਭਂ ਕਰ੍ਮ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪਾਰਲੌਕਿਕਮ੍ ॥ ੨,੯.
ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰਾਜਾ ਆਪ ਹੀ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਭਲੇ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਮੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਦੁਃ ਖੇਭ੍ਯੋ ਯੇਨਾਞ੍ਜੋ ਦੁਰ੍ਗਾਤਿਂ ਤਰੇਤ੍ । ਭ੍ਰਾਤਰਃ ਕਸ੍ਯ ਕੇ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋऽਪਿ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਕੋਵਿਦਾਃ ॥ ੨,੯.
ਜੋ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਰਾਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਭਰਾ, ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਕਿਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਵਾਰਥ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ?
ਨ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਤੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰਮ੍ਭ ਸ੍ਵਕृਤਂ ਭੁਜ੍ਯਤੇਯਤਃ । ਗृਹੇष੍ਵਰ੍ਥਾ ਨਿਵਰ੍ਨ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨੇ ਚੈਵ ਬਾਨ੍ਧਵਾਃ ॥ ੨,੯.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਕੀਤਾ ਹੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ; ਧਨ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਤਕ ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਰੀਰਂ ਕਾष੍ਠਾਮਾਦਤ੍ਤੇ ਪਾਪਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਹ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਤਸ੍ਮਾਦਾਸ਼ੁ ਤ੍ਵਯਾ ਸਮ੍ਯਗਾਤ੍ਮਨਃ ਸ਼੍ਰੇਯ ਇਚ੍ਛਤਾ ॥ ੨,੯.
ਸ਼ਰੀਰ ਸਿਰਫ਼ ਲੱਕੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਾਪ ਤੇ ਪੁੰਨ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਸਹੀ ਤੇ ਜਲਦੀ ਕਰਮ ਕਰੇ।
ਅਸ੍ਥਿਰੇਣ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਞ੍ਚੌਰ੍ਧ੍ਵਦੋਹਿਕਮ੍ । ਰਾਜੋਵਾਚ । ਕृਸ਼ਰੂਪਃ ਕਰਾਲਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰੇਤ ਇਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ ॥ ੨,੯.
ਇਸ ਅਸਥਿਰ ਸ਼ਰੀਰ ਨਾਲ, ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਭੂਤ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਕਥਯਸ੍ਵਃ ਮਮ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰੇਤਰਾਜ ਯਥਾਤਥਮ੍ । ਤਥਾ ਪृष੍ਟਃ ਸ ਵੈ ਰਾਜ੍ਞਾ ਉਵਾਚ ਸਕਲਂ ਸ੍ਵਕਮ੍ ॥ ੨,੯.
ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਪ੍ਰੇਤ ਉਵਾਚ । ਕਥਯਾਮਿ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਰ੍ਵਮੇਵਾਦਿਤਸ੍ਤਵ । ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵੇ ਕਾਰਣਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਯਾਂ ਕਰ੍ਤੁਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ ॥ ੨,੯.
ਭੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰਾ ਪਹਿਲੋਂ ਤੋਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ; ਮੇਰਾ ਭੂਤ ਬਣਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਦਇਆ ਕਰ।
ਵੈਦਿਸ਼ਂ ਨਾਮ ਨਗਰਂ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਪਤ੍ਸੁਖਾਵਹਮ੍ । ਨਾਨਾਜਨਪਦਾਕੀਰ੍ਣਂ ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਸਮਾਕੁਲਮ੍ ॥ ੨,੯.
ਵੈਦਿਸ਼ਾ ਨਾਂ ਦੀ ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਤੇ ਸੁਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਨਾਨਾਪੁष੍ਪਵਨਾਕੀਰ੍ਣਂ ਨਾਨਾਪੁਣ੍ਯਜਨਾਵृਤਮ੍ । ਤਤ੍ਰਾਹਂ ਨ੍ਯਵਸਂ ਭੂਪ ਦੇਵਾਰ੍ਚਨਰਤਃ ਸਦਾ ॥ ੨,੯.
ਉਹ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਥੇ ਮੈਂ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਸਦਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਵੈਸ਼੍ਯਜਾਤਿਃ ਸੁਦੇਵੋऽਹਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਵਿਦਿਤਮਸ੍ਤੁ ਤੇ । ਹਵ੍ਯੇਨ ਤਰ੍ਪਿਤਾ ਦੇਵਾਃ ਕਵ੍ਯੇਨ ਪਿਤਰੋ ਮਯਾ ॥ ੨,੯.
ਮੈਂ ਵੈਸ਼ ਜਾਤੀ ਦਾ ਸੁਦੇਵ ਹਾਂ, ਇਹ ਨਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਹਵਨ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਕਵਨ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਦਾਨਯੋਗੈਸ਼੍ਚ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸਨ੍ਤਰ੍ਪਿਤਾ ਮਯਾ । ਆਹਾਰਸ਼੍ਚ ਵਿਹਾਰਸ਼੍ਚ ਮਯਾ ਵੈ ਸੁਨਿਵੇਸ਼ਿਤਃ ॥ ੨,੯.
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਖਾਣਾ ਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵੀ ਮੈਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਸੀ।
ਦੀਨਾਨਾਥਵਿਸ਼ਿष੍ਟੇਭ੍ਯੋ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਮਨੇਕਧਾ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਨਿष੍ਫਲਂ ਜਾਤਂ ਮਮ ਦੈਵਾਦੁਪਾਗਤਮ੍ ॥ ੨,੯.
ਗਰੀਬਾਂ, ਅਨਾਥਾਂ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿਸਮਤ ਕਰਕੇ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨ ਮੇऽਸ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਤਿਸ੍ਤਾਤ ਨ ਸੁਹृਨ੍ਨ ਚ ਬਾਨ੍ਧਵਾਃ । ਨ ਚ ਮਿਤ੍ਰਂ ਹਿਤਸ੍ਤਾਦृਗ੍ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦੌਰ੍ਧ੍ਵਦੈਹਿਕਮ੍ ॥ ੨,੯.
ਮੇਰੇ ਕੋਈ ਵੰਸ਼ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਦੋਸਤ ਹਨ, ਨਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ। ਕੋਈ ਸੱਚਾ ਸਾਥੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅੰਤਿਮ ਕਰਮ ਕਰੇ।
ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਂ ਸੁਸ੍ਥਿਰਂ ਤੇਨ ਮਮ ਜਾਤਂ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ । ਏਕਾਦਸ਼ਂ ਤ੍ਰਿਪਕ੍ਸ਼ਞ੍ਚ षਾਣ੍ਮਾਸਿਕਮਥਾਬ੍ਦਿਕਮ੍ ॥ ੨,੯.
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਹਾਲਤ ਪੱਕੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਪੱਖਵਾਰਾ, ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਕਰਮ—
ਪ੍ਰਤਿਮਾਸ੍ਯਾਨਿ ਚਾਨ੍ਯਾ ਨਿ ਹ੍ਯੇਵਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ षੋਡਸ਼ । ਯਸ੍ਯੈਤਾਨਿ ਨ ਦੀਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰੇਤਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ ਭੂਪਤੇ ॥ ੨,੯.
—ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਕਰਮ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਲ ਸੋਲਾਂ ਸ਼੍ਰਾਦਧ। ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਇਹ ਅੰਤਿਮ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ—
ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਂ ਸੁਸ੍ਥਿਰਂ ਤਸ੍ਯਃ ਦਤ੍ਤੈਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸ਼ਤੈਰਪਿ । ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮਹਾਰਾਜ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਾਦੁਦ੍ਧਰਸ੍ਵ ਮਾਮ੍ ॥ ੨,੯.
—ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਤ ਹਾਲਤ ਪੱਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸੈਂਕੜੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਹੋਣ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੇਤ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਛੁਡਾਓ।
ਵਰ੍ਣਾਨਾਞ੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਰਾਜਾ ਬਨ੍ਧੁਰਿਹੋਚ੍ਯਤੇ । ਤਨ੍ਮਾਂ ਤਾਰਯ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਮਣਿਰਤ੍ਨਂ ਦਦਾਮਿ ਤੇ ॥ ੨,੯.
ਸਭ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਇੱਥੇ ਸਬੰਧੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਰੋ—ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਮਣੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਯਥਾ ਮਮ ਸ਼ੁਭਾਵਾਪ੍ਤਿਰ੍ਭਵੇਨ੍ਨृਪਵਰੋਤ੍ਤਮ । ਤਥਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਹੀਪਾਲ ਦਯਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਯਿ ਪ੍ਰਭੋ ॥ ੨,੯.
ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਐਸਾ ਕਰੋ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਮਿਲੇ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ।