ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਓਂ ਪृਥਿਵ੍ਯੈ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਮਿਤਿ ਚੈਕਂ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ । ਓਂ ਯਮਾਯ ਨਮਸ਼੍ਚੇਤਿ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍ ॥ ੨,੮.

ਪਹਿਲਾ ਭੋਗ 'ਓਂ ਪૃਥਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਭੋਗ 'ਓਂ ਯਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਓਂ ਨਮਸ਼੍ਚਾਥ ਰੁਦ੍ਰਾਯ ਸ਼੍ਮਾਸ਼ਾਨਪਤਯੇ ਨਮਃ । ਤਤੋ ਦੀਪ੍ਤੇ ਸਮਿਦ੍ਧੇऽਗ੍ਨੌ ਭੂਮੌ ਪ੍ਰਕृਤਿਦਾਰੁਣੇ ॥ ੨,੮.

'ਓਂ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ, ਫਿਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਲਗਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਕੁਦਰਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਪ੍ਤਭ੍ਯੋ ਯਮਸਂਜ੍ਞੇਭ੍ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸਪ੍ਤ ਜਲਾਞ੍ਜਲੀਨ੍ । ਯਮਾਯ ਧਰ੍ਮਰਾਜਾਯ ਮृਤ੍ਯਵੇ ਚਾਨ੍ਤਕਾਯ ਚ ॥ ੨,੮.

ਯਮ ਦੇ ਸੱਤ ਨਾਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਜਲੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ: ਯਮ, ਧਰਮਰਾਜ, ਮ੍ਰਿਤਯੁ ਅਤੇ ਅੰਤਕ।

ਵੈਵਸ੍ਵਤਾਯ ਕਾਲਾਯ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਾਣਹਰਾਯ ਚ । ਸ੍ਵਧਾਕਾਰਨਮਸ੍ਕਾਰਪ੍ਰਣਵੈਃ ਸਹ ਸਪ੍ਤਧਾ ॥ ੨,੮.

ਵੈਵਸਵਤ, ਕਾਲ ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਜਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਸਵਧਾ, ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਓਂ ਦੀ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਉਚਾਰਨ ਸਮੇਤ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਮੁਕਾਮੁਕਗੌਤ੍ਰੈਤਤ੍ਤੁਭ੍ਯਮਸ੍ਤੁ ਤਿਲੋਦਕਮ੍ । ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦਸ਼ ਪਿਣ੍ਡਾਂਸ੍ਤੁ ਅਰ੍ਘਪੁष੍ਪਸਮਨ੍ਵਿਤਾਨ੍ ॥ ੨,੮.

'ਇਹ ਤਿਲ ਪਾਣੀ ਅਮੁਕ-ਅਮੁਕ ਗੋਤ੍ਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ, ਦਸ ਪਿੰਡ, ਅਰਘ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਸਮੇਤ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਧੂਪੋ ਦੀਪੋ ਬਲਿਰ੍ਗਨ੍ਧਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਸ੍ਤੁ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਃ । ਦਸ਼ ਪਿਣ੍ਡਾਂਸ੍ਤੁ ਦਾਨ੍ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸੌਮ੍ਯਂ ਮੁਖਂ ਸ੍ਮਰੇਤ੍ ॥ ੨,੮.

ਧੂਪ, ਦੀਵਾ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ ਸਭ ਲਈ ਅਖੂਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦਸ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਮਿੱਠਾ ਚਿਹਰਾ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਮਾਸਿਕਂ ਮਾਸਿ ਸਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣਂ ਤਤਃ । ਆਸ਼ੌਚਾਨ੍ਤੇ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦਾਤ੍ਮਨੋ ਵਾ ਮਰਸ੍ਯ ਤੁ ॥ ੨,੮.

ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਮਾਸਿਕ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਸਪੀੰਡੀਕਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਸ਼ੌਚ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਜਾਂ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕੁਰ੍ਯਾਦਸ੍ਥਿਰਤਾਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਰੋਗ੍ਯਧਨਾਯੁषਮ੍ । ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਜੀਵਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਮਯਾ ਖਗ ॥ ੨,੮.

ਅਸਥਿਰਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਉਮਰ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਪੰਛੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜੀਵਤ ਸ਼ਰਾਦ ਦਾ ਸਾਰਾ ਵਿਵਰਣ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੯ ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਉਕ੍ਤਮਾਦ੍ਯਾਂ ਕ੍ਰਿਯਾਂ ਯਾਵਨ੍ਨृਪੋऽਪੀਤਿਤ੍ਵਯਾਨਘ । ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਕੇਨਚਿਦ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਕਿਮਾਦ੍ਯਾ ਸਾ ਕृਤਾ ਪੁਰਾ ॥ ੨,੯.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਤੂੰ ਪਹਿਲਾ ਕਰਮ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਕਿਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਅਤੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਪਹਿਲਾ ਕਰਮ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ?

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਸੁਪਰ੍ਣ ਸ਼ृਣੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਥਾ ਰਾਜ੍ਞਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ਕृਤਾ । ਆਸੀਤ੍ਕृਤਯੁਗੇ ਰਾਜਾ ਵਾਙ੍ਗੋ ਵੈ ਬਭ੍ਰੁਵਾਹਨਃ ॥ ੨,੯.

ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸੁਪਰਨ, ਸੁਣ, ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਕਰਮ ਕੀਤਾ। ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਬਭਰੁਵਾਹਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੰਗ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ।

ਪृਥਿਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚਤੁਰਨ੍ਤਾਯਾ ਗੋਪ੍ਤਾ ਪਕ੍ਸ਼ੀਨ੍ਦ੍ਰ ਧਰ੍ਮਤਃ । ਚਤੁਰ੍ਭਾਗਾਂ ਭੁਵਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਸ ਭੁਙ੍ਕੇ ਵਸੁਧਾਧਿਪਃ ॥ ੨,੯.

ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚਾਰ ਹੱਦਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਖਵਾਲਾ ਸੀ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ। ਵਸੁਧਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀਆਂ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।

ਨ ਪਾਪਕृਤ੍ਕਸ਼੍ਚਿਦਾਸੀਤ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਤਿ । ਨਾਸੀਚ੍ਚੌਰਭਯਂ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਭਯਮੇਵ ਹਿ ॥ ੨,੯.

ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਤਾਰਕਸ਼, ਚੋਰਾਂ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਘਟੀਆ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਡਰ ਸੀ।

ਨਾਸੀਦ੍ਵ੍ਯਾਧਿਭਯਞ੍ਚਾਪਿ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਜਨਪਦੇਸ਼੍ਵਰੇ । ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇ ਰੇਮਿਰੇ ਚਾਸੀਤ੍ਤੇਜਸਾ ਭਾਸ੍ਕਰੋਪਮਃ ॥ ੨,੯.

ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਡਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।

ਅਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਤ੍ਵੇਰ੍ऽਚਲਸਮਃ ਸਹਿष੍ਣੁਤ੍ਵੇ ਧਰਾਸਮਃ । ਸ ਕਦਾਚਿਨ੍ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਪ੍ਰਭੂਤਬਲਵਾਹਨਃ ॥ ੨,੯.

ਉਹ ਅਡੋਲ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਂਬਾਹੂ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤ ਤੇ ਘੋੜੇ ਸਨ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਵਨਂ ਜਗਾਮ ਗਹਨਂ ਹਯਾਨਾਞ੍ਚ ਸ਼ਤੈਰ੍ਵृਤਃ । ਸਿਂਹਨਾਦੈਸ਼੍ਚ ਯੋਧਾਨਾਂ ਸ਼ਙ੍ਖਦੁਨ੍ਦੁਭਿਨਿਃ ਸ੍ਵਨੈਃ ॥ ੨,੯.

ਉਹ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਸੈਂਕੜੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਸਿੰਘ-ਗਰਜਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਡੂੰਡੂਬੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਨਾਲ।

ਆਸੀਤ੍ਕਿਲਕਿਲਾਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਗਚ੍ਛਤੀ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇ । ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਚ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰੈਃ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ॥ ੨,੯.

ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਉਥੇ ਠਕ-ਠਕ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਈ; ਹਰ ਥਾਂ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

ਨਿਰ੍ਯਯੌ ਪਰਯਾ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਵਨਂ ਮृਗਜਿਘਾਂਸਯਾ । ਸ ਗਚ੍ਛਨ੍ਦਦृਸ਼ੇ ਧੀਮਾਨ੍ਨਨ੍ਦਨਪ੍ਰਤਿਮਂ ਵਨਮ੍ ॥ ੨,੯.

ਉਹ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਨਿਕਲਿਆ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ; ਰਸਤੇ 'ਚ, ਉਹ ਬੁਧੀਮਾਨ ਇੱਕ ਨੰਦਨ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ ਵੇਖਿਆ।

ਬਿਲ੍ਵਾਰ੍ਕਖਦਿਰਾਕੀਰ੍ਣਂ ਕਪਿਤ੍ਥਧ੍ਵਜਸਂਯੁਤਮ੍ । ਵਿषਮੈਃ ਪਰ੍ਵਤੈਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਤਸ਼੍ਚ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ॥ ੨,੯.

ਉਹ ਜੰਗਲ ਬਿਲਵ, ਅਰਕ ਤੇ ਖਦੀਰ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਪਿੱਥ ਤੇ ਧਵਜ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਉੱਚ-ਨੀਚ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।

ਨਿਰ੍ਜਲਂ ਨਿਰ੍ਮਨੁष੍ਯਞ੍ਚ ਬਹੁਯੋਜਨਮਾਯਤਮ੍ । ਮृਗਸਿਂਹੈਰ੍ਮਹਾਘੋਰੈਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਨੇਚਰੈਃ ॥ ੨,੯.

ਉਹ ਜੰਗਲ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਸੁੰਨ, ਕਈ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਉਥੇ ਡਰਾਉਣੇ ਜਾਨਵਰ, ਸਿੰਘ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲੀ ਵਾਸੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।

ਤਦ੍ਵਨਂ ਮਨੁਜ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਃ ਸਭृਤ੍ਯਬਲਵਾਹਨਃ । ਲੀਲਯਾ ਲੋਡਯਾਮਾਸ ਸੂਦਯਨ੍ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਮृਗਾਨ੍ ॥ ੨,੯.

ਉਹ ਮਨੁੱਖ-ਸਿੰਘ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੋਇਆ ਵਲਿਆ।

ਮृਗਸ੍ਯ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਂ ਤਤੋ ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਭੂਮਿਪਃ । ਰਾਜਾ ਮृਗਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਤਮਨੁ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਦ੍ਵਨਮ੍ ॥ ੨,੯.

ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਸੇ ਜਾਨਵਰ ਦਾ ਪੇਟ ਵਿੱਧ ਦਿੱਤਾ; ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਲਗਨ ਵਿਚ, ਉਹ ਹੋਰ ਅੰਦਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਏਕਾਕੀ ਵੈ ਹृਤਬਲਃ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪ੍ਰਿਪਾਸਾਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਸ ਵਨਸ੍ਯਾਨ੍ਤਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮਹਚ੍ਚਾਰਣ੍ਯਮਾਸਦਤ੍ ॥ ੨,੯.

ਉਹ ਇਕੱਲਾ, ਤਾਕਤ ਖਤਮ ਹੋਈ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਤੇ ਵੱਡੀ ਜੰਗਲੀ ਥਾਂ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤृषਯਾ ਪਰਯਾਵਿष੍ਟੋऽਨ੍ਵਿष੍ਯਜ੍ਜਲਮਿਤਸ੍ਤਤਃ । ਸ ਦੂਰਾਤ੍ਪੂਰਚਕ੍ਰਾਹ੍ਵਂ ਹਂਸਸਾਰਸਨਾਦਿਤੈਃ ॥ ੨,੯.

ਤਿੱਖੀ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਉਹ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਪਾਣੀ ਲੱਭਣ ਲੱਗਾ; ਦੂਰੋਂ ਉਸ ਨੇ ਪੂਰਚਕ੍ਰਾ ਨਾਂ ਦੇ ਸਰੋਵਰ 'ਤੇ ਹੰਸ ਤੇ ਸਾਰਸਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣੀਆਂ।

ਸੂਚਿਤਂ ਸਰ ਆਗਤ੍ਯ ਸਾਸ਼੍ਵ ਏਵ ਵ੍ਯਗਾਹਤ । ਪਦ੍ਮਾਨਾਞ੍ਚ ਪਰਾਗੇਣ ਉਤ੍ਪਲਾਨਾਂ ਰਜੇਨ ਚ ॥ ੨,੯.

ਉਹ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ 'ਤੇ, ਉਹ ਸਰੋਵਰ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਸਮੇਤ ਅੰਦਰ ਗਿਆ; ਉਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਪੌਡੀ ਤੇ ਨੀਲੇ ਉਤਪਲਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਲੱਗ ਗਈ।

ਸੁਗਨ੍ਧਮਮਲਂ ਸ਼ੀਤਂ ਪੀਤ੍ਵਾਮ੍ਭੋ ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਹ । ਮਾਰ੍ਗਸ਼੍ਰਮਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ਤਡਾਗਤਟਮਣ੍ਡਪਮ੍ ॥ ੨,੯.

ਉਹ ਸੁਗੰਧਤ, ਸਾਫ, ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਇਆ, ਰਸਤੇ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਮੰਡਪ 'ਚ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਸ਼ੁ ਜਟਾਸ੍ਵਸ਼੍ਵਂ ਬਬਨ੍ਧ ਹ । ਸ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤਰਮਾਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਖੇਟਕਾਨੁਪਧਾਯ ਚ ॥ ੨,੯.

ਉਹ ਨੇ ਵਟ ਰੁੱਖ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ; ਉਥੇ ਚੋਣੀ ਵਿਛਾ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਢਾਲ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖ ਕੇ ਲੈਟ ਗਿਆ।

ਸੂष੍ਵਾਪ ਵਾਯੁਨਾ ਤਤ੍ਰ ਸੇਵ੍ਯਾਮਾਤਸ੍ਤਦਾ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸੁਪ੍ਤੇ ਨृਪੇ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰੇਤੋ ਵੈ ਪ੍ਰੇਤਵਾਹਨਃ ॥ ੨,੯.

ਉਹ ਉਥੇ ਹਲਕੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਸੁੱਤਾ; ਜਦ ਰਾਜਾ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਸੁੱਤਾ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਤ ਆਪਣੀ ਸਵਾਰੀ ਨਾਲ ਆ ਗਿਆ।

ਕਸ਼੍ਚਿਦਤ੍ਰਾਜਗਾਮਾਥ ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰੇਤਸ਼ਤੇਨ ਚ । ਅਸ੍ਥਿਚਰ੍ਮਸ਼ਿਰਾਸ਼ੇषਸ਼ਰੀਰਃ ਪਰਿਵਿਭ੍ਰਮਨ੍ ॥ ੨,੯.

ਉਥੇ ਕੋਈ ਆਇਆ, ਸੌ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ; ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੱਡੀਆਂ, ਚਮੜੀ ਤੇ ਸਿਰ ਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਭਟਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂਪੇਯਂ ਮਾਰ੍ਗਮਾਣੋ ਨ ਬਧ੍ਨਾਤਿ ਧृਤਿਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਤਮਪੂਰ੍ਵਂ ਨृਪੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਕਰੋਦਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸ਼ਰਾਸਨੇ ॥ ੨,੯.

ਉਹ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਸੰਤੋਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ; ਇਹ ਅਜੀਬ ਜੀਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁ ਤੇ ਤੀਰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ।