ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਧਰ੍ਮਃ ਸ੍ਵਲ੍ਪੋऽਪਿ ਨृਪਤੇ ਯਦਿ ਸਮ੍ਯਗੁਪਾਸਿਤਃ । ਦ੍ਵਿਜਦੇਵਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਸ ਯਾਤਿ ਬਹੁਵਿਸ੍ਤਰਮ੍ ॥ ੨,੬.

ਮਹਾਰਾਜ, ਜੇਕਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਧਰਮ ਵੀ ਪੂਰੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਨਿਭਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਬਹੁਤ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਮੁਨਾਭ੍ਰਾਤਾ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦਨ੍ਤਰ੍ਧਿਮਾਯਯੌ । ਵੀਰਬਾਹੁਰ੍ਦਿਵਂ ਗਤ੍ਵਾ ਦੇਵੈਃ ਸਹ ਮੁਮੋਦ ਹ ॥ ੨,੬.

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਭਰਾ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਵੀਰਬਾਹੁ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਮਯਾ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਪਕ੍ਸ਼ਿਨ੍ ਵृषਯਜ੍ਞਃ ਸੁਵਿਸ੍ਤਰਃ । ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਕਰ੍ਮਨਿਰ੍ਹਾਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ ॥ ੨,੬.

ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੰਛੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੱਛਾ-ਯਜ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ; ਜੇ ਕੋਈ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਨਾਸ ਹੋਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੇ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੭ ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮੇ ਮਹਾਦਾਖ੍ਯਾਨਂ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਫਲਂ ਹਰੇ । ਪੁਨਰਨ੍ਯਾਂ ਕਥਾਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਤ੍ਰ ਤੇ ਮਹਿਮਾਦ੍ਭੁਤਃ ॥ ੨,੭.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਰੀ, ਮੈਂ ਵੱਛਾ ਛੱਡਣ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਲਈ; ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਅਚੰਭੀ ਮਹਿਮਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇ।

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਅਹਂ ਤੇ ਕਥਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਸਂਵਾਦਂ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਸਨ੍ਤਪ੍ਤਕਸ੍ਯ ਚ ਪ੍ਰੇਤੈਸ੍ਤਦ੍ਰੂਪਜ੍ਞਾਪਨਾਯ ਵੈ ॥ ੨,੭.

ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਅਜੀਬ ਸੰਵਾਦ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਤੇ ਸੰਤਪਤਕਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।

ਵਿਪ੍ਰਃ ਸਨ੍ਤਪ੍ਤਕਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਪਸਾਦਗ੍ਧਕਿਲ੍ਬਿषਃ । ਸਂਸਾਰਾਸਾਰਤਾਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਰਣ੍ਯष੍ਵੇਵ ਚਚਾਰ ਹ ॥ ੨,੭.

ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੰਤਪਤਕਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਾਪ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਸੜ ਗਏ; ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵਿਅਰਥਤਾ ਸਮਝੀ, ਉਹ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਵੈਖਾਨਸਮੁਨਿਵ੍ਰਾਤੈਃ ਪ੍ਰਾਣਿਪਾਤਕृਤੇਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਸ ਕਦਾਚਿਤ੍ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਸ੍ਮਾਟਤਿਦ੍ਵਿਜਃ ॥ ੨,੭.

ਵੈਖਾਨਸ ਰਿਸੀਆਂ ਦੀ ਰੀਤ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤਤਪਰ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ।

ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਕृष੍ਟੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਬਹਿਰ੍ਵृਤ੍ਤਿਨਿਰੋਧਕਃ । ਸਂਸ੍ਕਾਰਮਾਤ੍ਰਗਮਨੋ ਮਾਰ੍ਗਭ੍ਰष੍ਟੋ ਬਭੂਵ ਹ ॥ ੨,੭.

ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਰੱਖ ਕੇ ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਕੰਮ ਰੋਕ ਕੇ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਲਈ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚਲਿਆ, ਪਰ ਰਾਹ ਭੁੱਲ ਗਿਆ।

ਚਲਨ੍ਨੇਵਂ ਸ੍ਨਾਨਕਾਲੇ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇऽਥਾਭਿਲਾषੁਕਃ । ਜਲਸ੍ਯੋਨ੍ਮੀਲ੍ਯ ਨਯਨੇ ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾ ਨ੍ਯਭੀਲਯਤ੍ ॥ ੨,੭.

ਸਨਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੇਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਦਾ ਗੁਲ੍ਮੈਰ੍ਵੋਰੁਦ੍ਵृਕ੍ਸ਼ਸ਼ਤੈਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ । ਤ੍ਵਕ੍ਸਾਰੈਃ ਸ਼ਾਖਿਸ਼ਾਖਾਭਿਃ ਸਂਕੁਲਂ ਗਹਨਂਵਨਮ੍ ॥ ੨,੭.

ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਥੇ ਗਾੜਾ ਜੰਗਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਝਾੜੀਆਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੀਆਂ ਲੜੀਆਂ, ਤੇ ਡਾਲੀਆਂ-ਟਹਣੀਆਂ ਰਸ ਛੱਡ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਤਤ੍ਰ ਤਾਲਾਸ੍ਤਮਾਲਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਿਯਾਲਾਃ ਪਨਸਾਸ੍ਤਥਾ । ਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਣੋ ਸ਼ਾਲਸ਼ਾਖੋਟਸ੍ਯਨ੍ਦਨਾਸ੍ਤਿਨ੍ਦੁਕਾਸ੍ਤਥਾ ॥ ੨,੭.

ਉਥੇ ਤਾਲ, ਤਮਾਲ, ਪ੍ਰਿਆਲ, ਪਨਸ, ਸ਼੍ਰੀਪਰਣ, ਸ਼ਾਲ, ਖਦਿਰ, ਸਯੰਦਨ ਤੇ ਤਿੰਦੂਕ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਸਨ।

ਸਰ੍ਜਾਰ੍ਜੁਨਾਮ੍ਰਾਤਕਾਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਾ ਤਕਭਿਭੀਤਕੌ । ਪਿਚੁਮਰ੍ਦਸ਼੍ਚਿਞ੍ਚਿਣੀ ਚ ਕਰ੍ਕਨ੍ਧੂਕਰ੍ਣਿਕਾਰਕਾਃ ॥ ੨,੭.

ਸਰਜ, ਅਰਜੁਨ, ਅਮਰਾਤਕ, ਸ਼ਲੇਸ਼ਮਾਤਕ, ਭੀਤਕ, ਪਿਚੁਮਰਦ, ਚਿੰਚੀਣੀ, ਕਰਕੰਦੂ ਤੇ ਕਰਣਿਕਾਰ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ।

ਏਤੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਚ ਬਹਵੋ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤੇषੁ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮਪਿ ਵੈ ਪਨ੍ਥਾ ਮਨੁष੍ਯਸ੍ਯ ਕੁਤਃ ਪੁਨਃ ॥ ੨,੭.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਦਰੱਖਤ ਸਨ; ਉਥੇ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਨਸਾਨਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਹੋਰ ਹੀ ਨਹੀਂ।

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਨੇ ਮਹਾਘੋਰੇ ਸਿਂਹਵ੍ਯਾਘ੍ਰਸਮਾਕੁਲੇ । ਤਰਕ੍ਸ਼ੁਗਵਯੈਰृਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਮਹਿषੈਸ਼੍ਚ ਨਿषੇਵਿਤੇ ॥ ੨,੭.

ਉਸ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਤੇ ਬਾਘ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਉਥੇ ਤਰਕਸ਼, ਜੰਗਲੀ ਗਾਂ, ਰਿੱਛ ਤੇ ਮਹਿਸ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।

ਕੁਞ੍ਜ ਰੈਰੁਰੁਭਿਰ੍ਨਾਗੈਰ੍ਮਰ੍ਕਟੈਸ਼੍ਚ ਤਥਾਮृਗੈਃ । ਸ਼੍ਵਾਪਦੈਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯੈਃ ਪਿਸ਼ਾਚੈ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਵृਤੇ ॥ ੨,੭.

ਉਥੇ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ, ਬਾਂਦਰ, ਹਿਰਣ, ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ, ਤੇ ਪਿਸਾਚ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।

ਸਨ੍ਤਪ੍ਤਕੋ ਦ੍ਵਿਜਃ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਭਯਸਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਮਾਨਸਃ । ਕਾਨ੍ਦਿਸ਼ੀਕਃ ਸਮਭਵਢ੍ਯਦ੍ਭਵਿष੍ਯੋ ਯਯੌ ਪੁਨਃ ॥ ੨,੭.

ਸੰਤਪਤਕਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਗਿਆ ਤੇ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਿਆ।

ਝਙ੍ਕਾਰੇषੁ ਚ ਝਿਲ੍ਲੀਨਾਂ ਘੂਕਾਨਾਂ ਘੂਤ੍ਕृਤੇष੍ਵਪਿ । ਦਤ੍ਤਕਰ੍ਣਃ ਕੁਨੀਲਾਙ੍ਗਸ਼੍ਚਚਾਲ ਪਦਪਞ੍ਚਕਮ੍ ॥ ੨,੭.

ਝਿੱਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤੇ ਘੂਕਾਂ ਦੀਆਂ ਹੂਕਾਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕੰਬਦਾ, ਤੇ ਕੁਝ ਕਦਮ ਚਲਿਆ।

ਸ ਤਤ੍ਰ ਵਟਵृਕ੍ਸ਼ਾਗ੍ਰੇ ਸ੍ਨਾਯੁਬਦ੍ਧਂ ਸ਼ਵਂ ਤਥਾ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਦ੍ਭੁਜਸ਼੍ਚੈਵ ਪਞ੍ਚ ਪ੍ਰੇਤਾਨ੍ ਸੁਦਾਰੁਣਾਨ੍ ॥ ੨,੭.

ਉਥੇ, ਵਟ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਲਾਸ਼ ਨਸਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਪੰਜ ਡਰਾਉਣੇ ਪ੍ਰੇਤ ਉਸ ਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਸ਼ਿਰਾਸ੍ਥਿਚਰ੍ਮਸ਼ੇषਾਙ੍ਗਾਨ੍ ਪृष੍ਠਲਗ੍ਨੋਦਰਾਨ੍ ਖਗ । ਤ੍ਯਕ੍ਤਾਨ੍ਨਾਸਿਕਯਾ ਨੇਤ੍ਰਕੂਪਪਾਤਭਯਾਦਿਵ ॥ ੨,੭.

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਸਿਰਫ਼ ਨਸਾਂ, ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਿੱਠ ਪੇਟ ਨਾਲ ਚਿਪਕੀ ਹੋਈ, ਨੱਕ ਛੱਡ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅੰਦਰ ਡਿੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।

ਸੂਚੀਕ੍ਰਕਕਚਕਵ੍ਰਾਤਘਾਤਪਾਤਿਤਕੀਕਸਾਨ੍ । ਵਸਾਕ੍ਤਨਵਮਸ੍ਤਿष੍ਕਸ੍ਵਾਦਨਿਤ੍ਯਮਹੋਤ੍ਸਵਾਨ੍ ॥ ੨,੭.

ਉਹ ਸੂਈਆਂ, ਕਾਂਡਿਆਂ ਤੇ ਆਰੀਆਂ ਦੇ ਵੱਢਣ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਨਵੀਂ ਚਰਬੀ ਤੇ ਮਗਜ ਚਟਣ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਦਾਖਲ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।

ਰਣਤ੍ਕੋਟਿਮਹਾਦਂष੍ਟ੍ਰਾਨਸ੍ਥਿਗ੍ਰਨ੍ਥ੍ਯਵਘਟ੍ਟਿਤਾਨ੍ । ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤ੍ਰਸ੍ਤਹृਦਯੋ ਗਤਿਮਾਕੁਞ੍ਚ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ॥ ੨,੭.

ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਘੰਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਰਣ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਹੱਡੀਆਂ ਨਾਲ ਗੁੰਝੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਪ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਚਾਲ ਰੋਕ ਕੇ ਥੰਮ ਗਿਆ।

ਤੇ ਵਿਲੋਕ੍ਯਾਗਤਂ ਵਿਪ੍ਰਮਟਵੀਂ ਜਨਵਰ੍ਜਿਤਾਮ੍ । ਅਹਂ ਪੂਰ੍ਵਮਹਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਯਾਮੀਤ੍ਯਾਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰੁਵੁਃ ॥ ੨,੭.

ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੁੰਨੀਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਚੀਕ ਪਏ, 'ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ! ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ!' ਤੇ ਦੌੜ ਪਏ।

ਤੇषੁ ਦ੍ਵੌਦ੍ਵਾਵਗृਹ੍ਣੀਤਾਮਸ੍ਯ ਹਸ੍ਤਾਵਥਾਪਰੇ । ਦ੍ਵੌਦ੍ਵੌ ਪਾਦਾਵਗृਹ੍ਣੀਤਾਂ ਮੂਰ੍ਧਾਨਂ ਪਞ੍ਚਮੋऽਗ੍ਰਹੀਤ੍ ॥ ੨,੭.

ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਫੜ ਲਏ, ਦੋ ਨੇ ਪੈਰ ਫੜ ਲਏ, ਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਨੇ ਸਿਰ ਫੜ ਲਿਆ।

ਸ੍ਵਜਾਤ੍ਯੁਚਿਤਵਾਕ੍ਯੇਨ ਸ੍ਫੁਟਵਰ੍ਣਵਤਾਬ੍ਰੁਵਨ੍ । ਅਹਂ ਜਕ੍ਸ਼ਾਮ੍ਯਹਂ ਭਕ੍ਸ਼ਾਮੀਤਿ ਕਰ੍षਣਤਤ੍ਪਰਾਃ ॥ ੨,੭.

ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਖੁਲ੍ਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਖਾਵਾਂਗਾ! ਮੈਂ ਨਿਗਲਾਂਗਾ!' ਤੇ ਖਿੱਚਣ ਲੱਗ ਪਏ।

ਸਹਸੈਵ ਸਹੈਵਾਮੁਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਗਮਨ੍ਵਿਯਤ੍ । ਕਿਯਤ੍ਸ੍ਥਿਤਂ ਵਟੌ ਮਾਂਸਂ ਕ੍ਰਿਯਨ੍ਨੇਤਿ ਨ੍ਯਭਾਲਯਨ੍ ॥ ੨,੭.

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕਠੇ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਉੱਡ ਗਏ, ਵਟ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਮਾਸ ਰਹਿ ਗਿਆ ਕਿ ਨਹੀਂ, ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕੇ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ।

ਤੇऽਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਿਜਦਂष੍ਟ੍ਰਾਯਃ ਪਾਟਿਤਾਨ੍ਤ੍ਰਮਿਮਂ ਸ਼ਵਮ੍ । ਅਵਤੀਰ੍ਯ ਤਤੋ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨੋ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚਰਣੈਃ ਸ਼ਵਮ੍ ॥ ੨,੭.

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਆਪਣੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਲਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਅੰਤੜੀਆਂ ਚੀਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ; ਫਿਰ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਉਤਰੇ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਲਾਸ਼ ਫੜ ਲਈ।

ਸ੍ਵਖਣ੍ਡਿਤਸ਼ਰੀਰਨ੍ਤੁ ਪੁਨਰ੍ਵ੍ਯੋਮੈਵ ਚਕ੍ਰਮੁਃ । ਸ ਨੀਯਮਾਨਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਵਿਯਤਿ ਦ੍ਵਿਜਃ ॥ ੨,੭.

ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।

ਜਗਾਮ ਮਨਸਾ ਮਾਂ ਸ ਸ਼ਰਣਂ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਃ । ਨਮਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਚਕ੍ਰਧਰਂ ਚੇਤਸਾ ਚਿਨ੍ਮਯਂ ਸਮਮ੍ ॥ ੨,੭.

ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ ਲੱਭਣ ਲੱਗਾ; ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਚਕਰਧਾਰੀ, ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।

ਵਕ੍ਰਂ ਨਕ੍ਰਂ ਚਕ੍ਰਪਾਤੇਨ ਦੂਰੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਹृਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਦੁਃਖਂ ਮੁਕੁਨ੍ਦਃ । ਮਾਤਙ੍ਗਂ ਯੋऽਮੂਮੁਚਨ੍ਨਕ੍ਰਵਕ੍ਤ੍ਰਾਤ੍ਪਾਸ਼ਂ ਸੋऽਸੌ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਮੇ ਲੁਨਾਤੁ ॥ ੨,੭.

ਮੁਕੁੰਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਕਰ ਨਾਲ ਵਕਰੀ ਮਛਲੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਦੁੱਖ ਲੈ ਗਿਆ, ਜੋ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਮਛਲੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਛੁਟਾਇਆ—ਉਹ ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਕੱਟ ਦੇਵੇ।