ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਂ ਤਮਸਾ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਵਾਸਨਾਨੁਗਤੋऽਬੁਧਃ । ਮਾਤੁਰ੍ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ॥ ੨,੬.

ਤਮਸ ਨਾਲ, ਜੀਵ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜਾਨਵਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਮਰਦਾ ਹੈ।

ਏਵਂ ਗਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਸਂਖ੍ਯਾਤਾ ਯੋਨੀਸ੍ਤਾਃ ਕਰ੍ਮਭੂਰਪਿ । ਮਾਨੁष੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਕਦਾਚਿਦ੍ਦੈਵਯੋਗਤਃ ॥ ੨,੬.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਣਗਿਣਤ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਕੇ, ਜੋ ਕਰਮ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਹਨ, ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਅਨੁਗ੍ਰਹੇਣ ਮਹਤਾਂ ਹਰਿਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਰੋਗਗ੍ਰਾਹਂ ਮੋਹਜਾਲਮਪਾਰਂ ਭਵਸਾਗਰਮ੍ ॥ ੨,੬.

ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਜੀਵ ਦੁੱਖ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਮੋਹ ਦਾ ਜਾਲ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਥਾਹ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਿਤੀਰ੍षੋਰਨ੍ਯਦ੍ਰਾਮਸ੍ਮਰਣਂ ਵਿਨਾ । ਨਵਨੀਯਂ ਯਥਾ ਦਧ੍ਨੋ ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਕਾष੍ਠਾਦਪਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ॥ ੨,੬.

ਜੋ ਪਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਰਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ; ਜਿਵੇਂ ਦਹੀਂ ਤੋਂ ਮੱਖਣ ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਤੋਂ ਅੱਗ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ।

ਮਨ੍ਥਨੈਃ ਸਾਧਨੈਰੇਵਂ ਪਰਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸੁਖੀ ਭਵੇਤ੍ । ਆਤ੍ਮਾ ਨਿਤ੍ਯੋऽਵ੍ਯਯਃ ਸਤ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਗਃ ਸਰ੍ਵਭृਨ੍ਮਹਾਨ੍ ॥ ੨,੬.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਥਨ ਅਤੇ ਉਪਾਅ ਰਾਹੀਂ, ਪਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਆਤਮਾ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਅਟੱਲ, ਸੱਚਾ, ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਸਭ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ।

ਅਪ੍ਰਮੇਯਃ ਸ੍ਵਯਞ੍ਜ੍ਯੋਤਿਰਗ੍ਰਾਹ੍ਯੋ ਮਨਸਾਪਿ ਯਃ । ਸਚ੍ਚਿਦਾਨਨ੍ਦਰੂਪੋऽਸੌ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਾਣਿਹृਦਿ ਸ੍ਥਿਤਃ ॥ ੨,੬.

ਉਹ ਅਣਗਣਿਆ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਚਾਨਣ, ਮਨ ਨਾਲ ਵੀ ਨਾ ਫੜਿਆ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਸਤ-ਚਿੱਤ-ਆਨੰਦ ਰੂਪ, ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

ਵਿਨਸ਼੍ਯਤ੍ਸ੍ਵਪਿ ਭਾਵੇषੁ ਨ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍ । ਆਕਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤੇਜੋਜਲੇ ਤਥਾ ॥ ੨,੬.

ਭਾਵਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ, ਉਹ ਕਦੇ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

ਆਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਨਿਰ੍ਲੇਪਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇषੁ ਯਥਾਨਿਲਃ । ਭਕ੍ਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਭਗਵਾਨ੍ ਸਾਧੂਨਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਯ ਚ ॥ ੨,੬.

ਆਤਮਾ ਹਰ ਥਾਂ, ਬਿਨਾ ਲੱਗ-ਪਾਵਾਂ, ਧਰਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਭਗਵਾਨ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਲੂ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਧਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਆਵਿਰ੍ਭਵਤਿ ਲੋਕੇषੁਗੁਣੀਵਾਜ੍ਞੈਃ ਪ੍ਰਤੀਯਤੇ । ਏਵਂਵਿਵੇਕਤ੍ਵਯਾ ਯੋ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸਂਸ਼ੀਲਯੇਦ੍ਧृਦਿ ॥ ੨,੬.

ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਹੁਕਮਾਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਆਕਤ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸੋਚੇ।

ਭਕ੍ਤਿਯੋਗੇਨ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਦਜਃ । ਤਤਃ ਕृਤਾਰ੍ਥੋ ਭਵਤਿ ਸਦਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਨਿਃ ਸ੍ਪृਹਃ ॥ ੨,੬.

ਭਗਤੀ ਦੇ ਜੋਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਅਜਨਮਾ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਵਿਖਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ, ਹਰ ਥਾਂ, ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਤੋऽਹਙ੍ਕਾਰਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਸਾਨੁਬਨ੍ਧੇ ਕਲੇਵਰੇ । ਚਰੇਦਸਂਗੋ ਲੋਕੇषੁ ਸ੍ਵਪ੍ਨਪ੍ਰਾਯੇषੁ ਨਿਰ੍ਮਮਃ ॥ ੨,੬.

ਇਸ ਲਈ, ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਰਹਿਣ ਦਿਆਂ, ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਅੰਗ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਨਿਸਵਾਰਥ ਜੀਵੇ।

ਕ੍ਵ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਨਿਯਤਂ ਧੈਰ੍ਯਮਿਨ੍ਦ੍ਰਜਾਲੇ ਕ੍ਵ ਸਤ੍ਯਤਾ । ਕ੍ਵ ਨਿਤ੍ਯਤਾ ਸ਼ਰਨ੍ਮੇਘੇ ਕ੍ਵ ਵਾ ਸਤ੍ਯਂ ਕਲੇਵਰੇ ॥ ੨,੬.

ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਪੱਕਾ ਹੌਸਲਾ? ਇਲੂਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਸੱਚਾਈ? ਬਦਲ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ? ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਸੱਚ?

ਅਵਿਦ੍ਯਾਕਰ੍ਮਜਨਿਤਂ ਦृਸ਼੍ਯਮਾਨਂ ਚਰਾ ਚਰਮ੍ । ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਚਾਰਵਸ਼ੀ ਯੋਗੀ ਤਤਃ ਸਿਦ੍ਧਿਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ॥ ੨,੬.

ਅਗਿਆਨ ਤੇ ਕਰਮ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ, ਜੋ ਕੁਝ ਦਿਖਦਾ ਹੈ, ਚਲਦਾ ਤੇ ਨਾ ਚਲਦਾ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਚਰਨ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਕੇ, ਜੋਗੀ ਫਿਰ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇ ਗਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਾਧਵੋ ਦੀਨਵਤ੍ਸਲਾਃ । ਸੋऽਹਂ ਤਦੁਕ੍ਤਮਾਰ੍ਗੇਣ ਤਥੈਵਾਚਰਮਨ੍ਵਹਮ੍ ॥ ੨,੬.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਨੇਕ ਦਿਲ, ਦੁਖੀਆਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਚਲੇ ਗਏ। ਮੈਂ ਵੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੱਸੇ ਰਾਹ 'ਤੇ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਹੀ ਕਰਮ ਕੀਤਾ।

ਤਤੋऽਚਿਰੇਣਾਤ੍ਮਨੀਦਂ ਦृष੍ਟਵਾਨਹਮਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਮਯਂ ਸਦਾਨਨ੍ਦਂ ਸ਼ਰਚ੍ਛੀਤਾਂਸ਼ੁਨਿਰ੍ਮਲਮ੍ ॥ ੨,੬.

ਫਿਰ, ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਅਜੋਬਾ ਦੇਖਿਆ: ਚਮਕਦਾਰ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਰਦ ਪਤਝੜ ਦੀ ਚਾਂਦਨੀ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ।

ਨਿषਿਚ੍ਯ ਸੁਖਸਨ੍ਦੋਹੈਰ੍ਮਾਂ ਕृਤ੍ਵਾਧਿਕਸਸ੍ਪृਹਮ੍ । ਅਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤਂ ਮਹਤੇਜੋ ਯਥਾ ਸੌਦਾਮਿਨੀ ਦਿਵਿ ॥ ੨,੬.

ਉਸ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਗਾ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਉਹ ਵੱਡੀ ਚਮਕ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ, ਅਚਾਨਕ ਲੁਕ ਗਈ।

ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਦੇਵ ਮਨਸਿ ਭਾਵਯਨ੍ਨਹਮਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਕਾਲੇ ਕਲੇਵਰਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤਵਾਨ੍ ਹਰਿਮਵ੍ਯਯਮ੍ ॥ ੨,੬.

ਮੈਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਅਜੋਬੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ; ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ ਅਟੱਲ ਹਰਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ।

ਤਸ੍ਯੇਚ੍ਛਯਾ ਪੁਨਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮੇऽਭਵਜ੍ਜਨਿਃ । ਅਨੁਗ੍ਰਹਾਦ੍ਭਗਵਤਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਨਿਃ ਸ੍ਪृਹਃ ॥ ੨,੬.

ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ; ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਾ ਰਹੀ।

ਆਪੀਡਯਨ੍ਮੁਹੁਰ੍ਵੋਣਾਂ ਗਾਯਮਾਨਸ਼੍ਚਰਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੇ ਸ੍ਵਾਨੁਭਵਂ ਯਯੌ ਯਾਦृਚ੍ਛਿਕੋ ਮੁਨਿਃ ॥ ੨,੬.

ਮੈਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋਂਠ ਸੱਟ ਕੇ, ਗਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਫਿਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣਾ ਅਨੁਭਵ ਦੱਸ ਕੇ, ਉਹ ਮੁਨੀ ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਮਮਾਪਿ ਪਰਮਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਸਨ੍ਤੋषਸ਼੍ਚ ਮਹਾਨਭੂਤ੍ । ਅਤਸ੍ਤੇ ਸਾਧੁਸਙ੍ਗਤ੍ਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ ॥ ੨,੬.

ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਅਜੋਬਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਤਸੱਲੀ ਆਈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ—

ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਮਨੋ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਮੇष੍ਯਤਿ । ਅਨੇਕਜਨ੍ਮਜਨਿਤਂ ਪਾਤਕਂ ਸਾਧੁਸਂਗਮੇ ॥ ੨,੬.

ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ, ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੁਖ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਕੀਤੀ ਪਾਪ, ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਜਲਾਨਾਂ ਸ਼ਰਦੋ ਯਥਾ । ਵੈਸ਼੍ਯ ਉਵਾਚ । ਪੀਤ੍ਵਾ ਤੇ ਵਾਕ੍ਯਪੀਯੂषਂ ਸ੍ਵਾਨ੍ਤਂ ਮੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮਾਗਮਤ੍ ॥ ੨,੬.

ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਪਾਪ ਜਲਦੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਤਝੜ ਪਾਣੀ ਸੁਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਵੈਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲ ਗਈ।'

ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਫਲਂ ਮੇऽਧ੍ਯ ਸਞ੍ਜਾਤਂ ਤਵ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ । ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ऋਪਿਸਤ੍ਤਮਃ ॥ ੨,੬.

ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ—

ਲੋਮਸ਼ ਉਵਾਚ । ਹਿਤਾਯ ਤਵ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਫਲਮਿਚ੍ਛਤਃ । ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਸੁਕृਤਂ ਭੂਰਿਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਵਿਨਾ ਕृਤਮ੍ ॥ ੨,੬.

ਲੋਮਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜੇ, ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ; ਜੋ ਤੂੰ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਵੱਛ ਦੇ ਦਾਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ—

ਮਨ੍ਯੇऽਕਿਞ੍ਚਤ੍ਕਰਂ ਸਰ੍ਵਂ ਨੀਹਾਰਸਲਿਲਂ ਯਥਾ । ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਸਮਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਸਾਧਨਂ ਨ ਮਹੀਤਲੇ ॥ ੨,੬.

ਮੈਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਨਿਕੰਮੇ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਧੁੰਦ ਤੇ ਪਾਣੀ। ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵੱਛ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕਰਮ ਨਹੀਂ।

ਅਨਾਯਾਸੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਗਤਿਂ ਤੇ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ । ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਃ ਕृਤੋ ਯੇਨ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸ੍ਯ ਯਾਜਕਃ ॥ ੨,੬.

ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਆਪਣਾ ਲਕੜ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਜਿਸ ਨੇ ਵੱਛ ਦਾ ਦਾਨ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁਜਾਰੀ ਵਾਂਗ ਹੈ।

ਉਭੌ ਸਮੌ ਮਯਾ ਦृष੍ਟੌ ਦਿਵ੍ਯੌ ਤੌ ਸ਼ਕ੍ਰਸਨ੍ਨਿਧੌ । ਅਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪੁष੍ਕਰਂ ਗਤ੍ਵਾ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਵਿਧਾਯ ਚ ॥ ੨,੬.

ਮੈਂ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਜਾ ਕੇ ਵੱਛ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰ।

ਤਤੋ ਯਾਹਿ ਗृਹਂ ਸਾਧੋ ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਂ ਕृਤਂ ਭਵੇਤ੍ । ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਦੁਵਾਚ । ਤਤਃ ਸ ਪੁਨਰਾਗਤ੍ਯ ਕਾਰ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਪੁष੍ਕਰੇ ਵਰੇ ॥ ੨,੬.

ਫਿਰ, ਹੇ ਸਾਧੂ, ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਣ। ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਉਹ ਕਾਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਾਪਸ ਆਇਆ।

ਵਰਾਹਰੂਪੀ ਭਗਵਾਨ੍ ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਯਜ੍ਞਪੂਰਕਃ । ਚਕਾਰ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਯੁਦ੍ਕਮृषਿਸਤ੍ਤਮੈਃ ॥ ੨,੬.

ਉਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਰਿਵਾਜ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੇ।