ਮੋਹਿਤਂ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਭਾਵੈਃ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਯਥਾ ਸਮਾਯਾਤਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਮਿਵ ਭੂਸੁਰ ॥ ੨,੬.
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਲਤਾਂ ਨਾਲ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਨ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੇਤਰ ਹੈ; ਹੇ ਭੂਸੁਰ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ?
ਵਿਵੇਕਪ੍ਰਵਣਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਯਥਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕृਪਯਾ ਵਦ । ऋषਿਰੁਵਾਚ । ਮਨਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਬਲਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਵਿਕਾਰਂ ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ ॥ ੨,੬.
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਵਿਵੇਕ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਬਣਦਾ ਹੈ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਸੁਭਾਵਕ ਤੌਰ ਤੇ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਵਸ਼ਂ ਨਯਨ੍ਤਿ ਕਰਿਣਂ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਮਪਿ ਹਸ੍ਤਿਪਾਃ । ਤਥਾਪਿ ਸਾਧੁਸਙ੍ਗਤ੍ਯਾ ਸਾਧਨੈਰਪ੍ਯਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ ॥ ੨,੬.
ਹਾਥੀਪਾਲ ਵੀ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤੀਵ੍ਰੇਣ ਭਕ੍ਤਿਯੋਗੇਨ ਵਿਚਾਰੇਣ ਵਸ਼ਂ ਨਯੇਤ੍ । ਇਤਿਹਾਸਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਵ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਕਾਰਕਮ੍ ॥ ੨,੬.
ਤਿੱਖੀ ਭਗਤੀ, ਯੋਗ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇਵੇਗੀ।
ਨਾਰਦੋऽਕਥਯਨ੍ਮਹ੍ਯਂ ਸ੍ਵਵृਤ੍ਤਗਤਜਨ੍ਮਨਃ । ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ । ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ਦ੍ਵਿਜਮੁਖ੍ਯਸ੍ਯ ਦਾਸੀਪੁਤ੍ਤ੍ਰਃ ਪੁਰਾ ਮੁਨੇ ॥ ੨,੬.
ਨਾਰਦ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਤੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮੁਨੀ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੈਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਦਾਸੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਬਾਲਭਾਵੇऽਪਿ ਪਾਠਿਤੋ ਨਿਤਰਾਮਹਮ੍ । ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸਙ੍ਗਤਿਰ੍ਜਾਤਾ ਮਹਤਾਂ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ ॥ ੨,੬.
ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਤੇ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਮਿਲੀ।
ਪ੍ਰਾਵृਟ੍ਕਾਲੇ ਮਮ ਗृਹੇ ਸ੍ਥਿਤਾਨਾਂ ਭਾਗ੍ਯਯੋਗਤਃ । ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣਾਨੁਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯੇਣ ਦਮੇਨ ਚ ॥ ੨,੬.
ਵਰਖਾ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਸੇਵਾ, ਆਗਿਆਕਾਰੀ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸੰਯਮ ਰਾਹੀਂ
ਸਨ੍ਤੋषਂ ਪਰਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕृਪਯਾ ਤ੍ਵਿਦਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ । ਮਨੀषਾ ਨਿਰ੍ਮਲਾ ਯੇਨ ਜਾਤਾ ਮਮ ਸ਼ੁਭਾਰ੍ਥਿਨੀ ॥ ੨,੬.
ਉੱਚਾ ਸੰਤੋਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦਇਆ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿ ਗਏ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੱਤ, ਚੰਗੀ ਚਾਹਤ ਵਾਲੀ, ਜਨਮ ਲੈ ਗਈ।
ਯਯਾ ਵਿष੍ਣੁਮਯਂ ਸਰ੍ਵਮ੍ਤ੍ਮਨ੍ਯੇਵ ਦਦृਸ਼ਿਵਾਨ੍ । ਮੁਨਯ ਊਚੁਃ । ਸ਼ृਣੁ ਵਤ੍ਸ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਮੋ ਹਿਤਾਯ ਤਵ ਬਾਲਕ ॥ ੨,੬.
ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਨੂ-ਮਈ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਵੇਖਿਆ। ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਸੁਣੋ ਪਿਆਰੇ ਬੱਚੇ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਇਹ ਦੱਸਾਂਗੇ।'
ਯੇਨ ਵੈ ਧ੍ਰਿਯਮਾਣੇਨ ਇਹਾਮੁਤ੍ਰ ਸੁਖਂ ਭਵੇਤ੍ । ਦੇਵਤਿਰ੍ਯਙ੍ਮਨੁष੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਂਸਾਰੇ ਵਿਵਿਧਾ ਜਨਾਃ ॥ ੨,੬.
ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਦੇਵਤੇ, ਜਾਨਵਰ, ਮਨੁੱਖ—ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵ
ਨਿਬਦ੍ਧਾਃ ਕਰ੍ਮਪਸ਼ੈਸ੍ਤੇ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ ਭੋਗਾਨ੍ ਪृਥਗ੍ਵਿਧਾਨ੍ । ਦੇਵਤ੍ਵਂ ਯਾਤਿ ਸਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਰਜਸਾ ਚ ਮਨੁष੍ਯਤਾਮ੍ ॥ ੨,੬.
ਕਰਮ ਦੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ; ਸਤਵ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਰਜਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਂ ਤਮਸਾ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਵਾਸਨਾਨੁਗਤੋऽਬੁਧਃ । ਮਾਤੁਰ੍ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ॥ ੨,੬.
ਤਮਸ ਨਾਲ, ਜੀਵ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜਾਨਵਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਮਰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਗਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯਸਂਖ੍ਯਾਤਾ ਯੋਨੀਸ੍ਤਾਃ ਕਰ੍ਮਭੂਰਪਿ । ਮਾਨੁष੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਕਦਾਚਿਦ੍ਦੈਵਯੋਗਤਃ ॥ ੨,੬.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਣਗਿਣਤ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਕੇ, ਜੋ ਕਰਮ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਹਨ, ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਨੁਗ੍ਰਹੇਣ ਮਹਤਾਂ ਹਰਿਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਰੋਗਗ੍ਰਾਹਂ ਮੋਹਜਾਲਮਪਾਰਂ ਭਵਸਾਗਰਮ੍ ॥ ੨,੬.
ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਜੀਵ ਦੁੱਖ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਮੋਹ ਦਾ ਜਾਲ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਥਾਹ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਿਤੀਰ੍षੋਰਨ੍ਯਦ੍ਰਾਮਸ੍ਮਰਣਂ ਵਿਨਾ । ਨਵਨੀਯਂ ਯਥਾ ਦਧ੍ਨੋ ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਕਾष੍ਠਾਦਪਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ॥ ੨,੬.
ਜੋ ਪਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਰਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ; ਜਿਵੇਂ ਦਹੀਂ ਤੋਂ ਮੱਖਣ ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਤੋਂ ਅੱਗ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ।
ਮਨ੍ਥਨੈਃ ਸਾਧਨੈਰੇਵਂ ਪਰਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸੁਖੀ ਭਵੇਤ੍ । ਆਤ੍ਮਾ ਨਿਤ੍ਯੋऽਵ੍ਯਯਃ ਸਤ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਗਃ ਸਰ੍ਵਭृਨ੍ਮਹਾਨ੍ ॥ ੨,੬.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਥਨ ਅਤੇ ਉਪਾਅ ਰਾਹੀਂ, ਪਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਆਤਮਾ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਅਟੱਲ, ਸੱਚਾ, ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਸਭ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰਮੇਯਃ ਸ੍ਵਯਞ੍ਜ੍ਯੋਤਿਰਗ੍ਰਾਹ੍ਯੋ ਮਨਸਾਪਿ ਯਃ । ਸਚ੍ਚਿਦਾਨਨ੍ਦਰੂਪੋऽਸੌ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਾਣਿਹृਦਿ ਸ੍ਥਿਤਃ ॥ ੨,੬.
ਉਹ ਅਣਗਣਿਆ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਚਾਨਣ, ਮਨ ਨਾਲ ਵੀ ਨਾ ਫੜਿਆ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਸਤ-ਚਿੱਤ-ਆਨੰਦ ਰੂਪ, ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਵਿਨਸ਼੍ਯਤ੍ਸ੍ਵਪਿ ਭਾਵੇषੁ ਨ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍ । ਆਕਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤੇਜੋਜਲੇ ਤਥਾ ॥ ੨,੬.
ਭਾਵਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ, ਉਹ ਕਦੇ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਨਿਰ੍ਲੇਪਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇषੁ ਯਥਾਨਿਲਃ । ਭਕ੍ਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਭਗਵਾਨ੍ ਸਾਧੂਨਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਯ ਚ ॥ ੨,੬.
ਆਤਮਾ ਹਰ ਥਾਂ, ਬਿਨਾ ਲੱਗ-ਪਾਵਾਂ, ਧਰਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਭਗਵਾਨ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਲੂ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਧਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਵਿਰ੍ਭਵਤਿ ਲੋਕੇषੁਗੁਣੀਵਾਜ੍ਞੈਃ ਪ੍ਰਤੀਯਤੇ । ਏਵਂਵਿਵੇਕਤ੍ਵਯਾ ਯੋ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸਂਸ਼ੀਲਯੇਦ੍ਧृਦਿ ॥ ੨,੬.
ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਹੁਕਮਾਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਆਕਤ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸੋਚੇ।
ਭਕ੍ਤਿਯੋਗੇਨ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਦਜਃ । ਤਤਃ ਕृਤਾਰ੍ਥੋ ਭਵਤਿ ਸਦਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਨਿਃ ਸ੍ਪृਹਃ ॥ ੨,੬.
ਭਗਤੀ ਦੇ ਜੋਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਅਜਨਮਾ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਵਿਖਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ, ਹਰ ਥਾਂ, ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤੋऽਹਙ੍ਕਾਰਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਸਾਨੁਬਨ੍ਧੇ ਕਲੇਵਰੇ । ਚਰੇਦਸਂਗੋ ਲੋਕੇषੁ ਸ੍ਵਪ੍ਨਪ੍ਰਾਯੇषੁ ਨਿਰ੍ਮਮਃ ॥ ੨,੬.
ਇਸ ਲਈ, ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਰਹਿਣ ਦਿਆਂ, ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਅੰਗ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਨਿਸਵਾਰਥ ਜੀਵੇ।
ਕ੍ਵ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਨਿਯਤਂ ਧੈਰ੍ਯਮਿਨ੍ਦ੍ਰਜਾਲੇ ਕ੍ਵ ਸਤ੍ਯਤਾ । ਕ੍ਵ ਨਿਤ੍ਯਤਾ ਸ਼ਰਨ੍ਮੇਘੇ ਕ੍ਵ ਵਾ ਸਤ੍ਯਂ ਕਲੇਵਰੇ ॥ ੨,੬.
ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਪੱਕਾ ਹੌਸਲਾ? ਇਲੂਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਸੱਚਾਈ? ਬਦਲ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ? ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਸੱਚ?
ਅਵਿਦ੍ਯਾਕਰ੍ਮਜਨਿਤਂ ਦृਸ਼੍ਯਮਾਨਂ ਚਰਾ ਚਰਮ੍ । ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਚਾਰਵਸ਼ੀ ਯੋਗੀ ਤਤਃ ਸਿਦ੍ਧਿਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ॥ ੨,੬.
ਅਗਿਆਨ ਤੇ ਕਰਮ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ, ਜੋ ਕੁਝ ਦਿਖਦਾ ਹੈ, ਚਲਦਾ ਤੇ ਨਾ ਚਲਦਾ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਚਰਨ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਕੇ, ਜੋਗੀ ਫਿਰ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇ ਗਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਾਧਵੋ ਦੀਨਵਤ੍ਸਲਾਃ । ਸੋऽਹਂ ਤਦੁਕ੍ਤਮਾਰ੍ਗੇਣ ਤਥੈਵਾਚਰਮਨ੍ਵਹਮ੍ ॥ ੨,੬.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਨੇਕ ਦਿਲ, ਦੁਖੀਆਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਚਲੇ ਗਏ। ਮੈਂ ਵੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੱਸੇ ਰਾਹ 'ਤੇ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਹੀ ਕਰਮ ਕੀਤਾ।
ਤਤੋऽਚਿਰੇਣਾਤ੍ਮਨੀਦਂ ਦृष੍ਟਵਾਨਹਮਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਮਯਂ ਸਦਾਨਨ੍ਦਂ ਸ਼ਰਚ੍ਛੀਤਾਂਸ਼ੁਨਿਰ੍ਮਲਮ੍ ॥ ੨,੬.
ਫਿਰ, ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਅਜੋਬਾ ਦੇਖਿਆ: ਚਮਕਦਾਰ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਰਦ ਪਤਝੜ ਦੀ ਚਾਂਦਨੀ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ।
ਨਿषਿਚ੍ਯ ਸੁਖਸਨ੍ਦੋਹੈਰ੍ਮਾਂ ਕृਤ੍ਵਾਧਿਕਸਸ੍ਪृਹਮ੍ । ਅਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤਂ ਮਹਤੇਜੋ ਯਥਾ ਸੌਦਾਮਿਨੀ ਦਿਵਿ ॥ ੨,੬.
ਉਸ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਗਾ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਉਹ ਵੱਡੀ ਚਮਕ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ, ਅਚਾਨਕ ਲੁਕ ਗਈ।
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਦੇਵ ਮਨਸਿ ਭਾਵਯਨ੍ਨਹਮਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਕਾਲੇ ਕਲੇਵਰਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤਵਾਨ੍ ਹਰਿਮਵ੍ਯਯਮ੍ ॥ ੨,੬.
ਮੈਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਅਜੋਬੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ; ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ ਅਟੱਲ ਹਰਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ।
ਤਸ੍ਯੇਚ੍ਛਯਾ ਪੁਨਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮੇऽਭਵਜ੍ਜਨਿਃ । ਅਨੁਗ੍ਰਹਾਦ੍ਭਗਵਤਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਨਿਃ ਸ੍ਪृਹਃ ॥ ੨,੬.
ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ; ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਾ ਰਹੀ।
ਆਪੀਡਯਨ੍ਮੁਹੁਰ੍ਵੋਣਾਂ ਗਾਯਮਾਨਸ਼੍ਚਰਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੇ ਸ੍ਵਾਨੁਭਵਂ ਯਯੌ ਯਾਦृਚ੍ਛਿਕੋ ਮੁਨਿਃ ॥ ੨,੬.
ਮੈਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋਂਠ ਸੱਟ ਕੇ, ਗਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਫਿਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣਾ ਅਨੁਭਵ ਦੱਸ ਕੇ, ਉਹ ਮੁਨੀ ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।