ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਮਾਸੇ ਚੈਕਾਦਸ਼ੇ ਪੂਰ੍ਣੇ ਪੁਰਂ ਰੌਦ੍ਰਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਗਚ੍ਛਨ੍ਨੇਵ ਵਿਲਪਤੇ ਯਥਾ ਪृष੍ਠੇ ਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ ॥ ੨,੫.

ਗਿਆਰਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਤੰਗ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕ੍ਵਾਹਂ ਸਤੂਲੀਸ਼ਯਨੇ ਪਰਿਵਰ੍ਤਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਣੇ ਕ੍ਸ਼ਣੇ । ਭਟਹਸ੍ਤਭ੍ਰष੍ਟਯष੍ਟਿਕृष੍ਟਪृष੍ਠਃ ਕ੍ਵ ਵਾ ਪੁਨਃ ॥ ੨,੫.

'ਕਿੱਥੇ ਮੈਂ ਨਰਮ ਗੱਦੇ ਵਾਲੇ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਪਾਸਾ ਬਦਲਦਾ ਸੀ? ਤੇ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਮੈਂ, ਸੈਨਾ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਡਿੱਗੀ ਲਾਠੀ ਨਾਲ ਪਿੱਠ ਖਿੱਚੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ?'

ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ਦਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪਿਣ੍ਡਾਦਿ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਤਤੋ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਪਯੋਵਰ੍षਣਮਿਤ੍ਯੇਤਨ੍ਨਾਮਕਂ ਪੁਰਮਣ੍ਡਜ ॥ ੨,੫.

ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਪਿੰਡ ਆਦਿ ਭੋਜਨ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਥੋਂ ਪਯੋਵਰਸ਼ਣਾ ਨਾਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵ੍ਰਜਨ੍ਨੇਵਂ ਵਿਲਪਤੇ ਕੁਠਾਰੈਰ੍ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਤਾਡਿਤਃ । ਕ੍ਵ ਭृਤ੍ਯਕੋਮਲਕਰੈਰ੍ਗਨ੍ਧਤੈਲਾਵਸੇਚਨਮ੍ ॥ ੨,੫.

ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਿਰ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: 'ਕਿੱਥੇ ਮੇਰੇ ਨੌਕਰਾਂ ਦੇ ਨਰਮ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਤ ਤੇਲ ਦੀ ਮਲਾਈ?'

ਕ੍ਵ ਕੀਨਾਸ਼ਾਨੁਗੈਃ ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ਕੁਠਾਰੈਃ ਸ਼ਿਰਸਿ ਵ੍ਯਥਾ । ਊਨਾਬ੍ਦਿਕਞ੍ਚ ਯਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਰ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸੁਦੁਃ ਖਿਤਃ ॥ ੨,੫.

'ਕਿੱਥੇ ਮੌਤ ਦੇ ਸੈਨਾ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਦੂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਿਰ 'ਤੇ ਦਰਦ?' ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ੍ਰਾਦਧਾ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਬੜੀ ਤਕਲੀਫ ਨਾਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਂਪੂਰ੍ਣੇ ਤੁ ਤਤੋ ਵਰ੍षੇ ਸ਼ੀਤਾਢ੍ਯਂ ਨਗਰਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਗਚ੍ਛਨ੍ਨੇਵਂ ਛੁਰਿਕਯਾ ਚ੍ਛਿਨ੍ਨਜਿਹ੍ਵਸ੍ਤੁ ਰੋਦਿਤਿ ॥ ੨,੫.

ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਠੰਡੀ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚਾਕੂ ਨਾਲ ਜੀਭ ਕੱਟੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਿਯਾਲਾਪੈਃ ਕ੍ਵ ਚ ਸਸਮਧੁਰਤ੍ਵਸ੍ਯ ਵਰ੍ਣਨਮ੍ । ਉਕ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇऽਸਿਪਤ੍ਰਾਦਿਜਿਹ੍ਵਾਚ੍ਛੇਦਃ ਕ੍ਵ ਚੈਵ ਹਿ ॥ ੨,੫.

'ਕਿੱਥੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਨਰਮ ਮਮਤਾ ਦਾ ਬਿਆਨ? ਤੇ ਕਿੱਥੇ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਗੱਲ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਜੀਭ ਕੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?'

ਵਾਰ੍षਿਕਂ ਪਿਣ੍ਡਦਾਨਾਦਿ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਸਰ੍ਪਤਿ । ਬਹੁਭੀਤਿਕਰਂ ਤਤ੍ਤਤ੍ਪਿਣ੍ਡਜਂ ਦੇਵਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ॥ ੨,੫.

ਉਥੇ ਵਾਰਸ਼ਿਕ ਪਿੰਡ ਆਦਿ ਭੋਜਨ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਡਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਕੀਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯਤਿ ਪਾਪ੍ਪਾਨਮਾਤ੍ਮਾਨਞ੍ਚ ਵਿਨਿਨ੍ਦਤਿ । ਯੋषਿਦਪ੍ਯੇਵਮੇਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਾਰ੍ਗੇ ਵੈ ਪਰਿਦੇਵਤਿ ॥ ੨,੫.

ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਾਪੀ ਪੀਣ-ਪਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਔਰਤ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਰੋਦੀ ਹੈ।

ਤਤੋ ਯਾਮ੍ਯਂ ਨਾਤਿਦੂਰੇ ਨਗਰਂ ਸ ਹਿ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਦ੍ਯੋਜਨਾਨਿ ਚਤੁਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨਿਵਿਸ੍ਤृਤਮ੍ ॥ ੨,੫.

ਫਿਰ ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਾਲੀ ਯੋਜਨ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ ਪ੍ਰਤੀਹਾਰਾਃ ਸ਼੍ਰਵਣਾ ਨਾਮ ਤਤ੍ਰ ਵੈ । ਸ਼੍ਰਵਣਾਕਰ੍ਮਤਸ੍ਤੁष੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯਥਾ ਕ੍ਰੋਧਮਾਪ੍ਨੁਯੁਃ ॥ ੨,੫.

ਉਥੇ ਤੀਹ ਗੇਟ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਸ਼੍ਰਵਣ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਸੁਣ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਤਤਸ੍ਤਤ੍ਰਾਸ਼ੁ ਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ਂ ਭਿਨ੍ਨਾਞ੍ਜਨਚਯੋਪਮਮ੍ । ਮृਤ੍ਯੁਕਾਲਾਨ੍ਤਕਾਦੀਨਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਵੈ ਯਮਮ੍ ॥ ੨,੫.

ਉਥੇ, ਜਲਦੀ, ਉਹ ਮੌਤ, ਸਮਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਟੁੱਟੇ ਕਾਜਲ ਵਰਗੇ ਯਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।

ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਕਰਾਲਵਦਨਂ ਭृਕੁਟੀਦਾਰੁਣਾਕृਤਿਮ੍ । ਵਿਰੂਪੈਰ੍ਭੋषਣੈਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਵृਤਂ ਵ੍ਯਾਧਿਸ਼ਤੈਃ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ ॥ ੨,੫.

ਉਹ ਯਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਡਰਾਉਣਾ, ਭੰਨੇ ਭੰਨੇ ਭੌਂਵਾਂ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ, ਸੈਂਕੜੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਵਿਅਕਤੀ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਗਹਣੇ-ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਦਣ੍ਡਾਸਕ੍ਤਮਹਾਬਾਹੁਂ ਪਾਸ਼ਹਸ੍ਤਂ ਸੁਭੈਰਵਮ੍ । ਤਨ੍ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਾਂ ਤਤੋ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਗਤਿਂ ਯਾਤਿ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਾਮ੍ ॥ ੨,੫.

ਉਹ ਵੱਡੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਡੰਡਾ ਤੇ ਫੰਨ੍ਹਾ ਫੜੇ, ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੇ ਯਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਉਹ ਜੀਵ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਚੰਗੀ ਜਾਂ ਮਾੜੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਾਪੀ ਪਾਪਾਂ ਗਤਿਂ ਯਾਤਿ ਯਥਾ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਪੁਰਾ । ਛਤ੍ਰੋਪਾਨਹਦਾਤਾਰੋ ਯੇ ਚ ਵੇਸ਼੍ਮਪ੍ਰਦਾਯਕਾਃ ॥ ੨,੫.

ਜੋ ਪਾਪੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ; ਜੋ ਛਤਰੀ, ਜੁੱਤੀਆਂ ਤੇ ਘਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੱਖਰੇ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਯੇ ਤੁ ਪੁਣ੍ਯਕृਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਯਮਂ ਤਦਾ । ਸੌਮ੍ਯਾਕृਤਿਂ ਕੁਣ੍ਡਲਿਨਂ ਮੌਲਿਮਨ੍ਤਂ ਧृਤਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ ॥ ੨,੫.

ਜੋ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਥੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਯਮ ਨੂੰ ਨਰਮ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਨ ਵਿਚ ਕੁੰਡਲ ਹਨ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮੁਕੁਤ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ।

ਏਕਾਦਸ਼ੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੇ ਹਿ षਣ੍ਮਾਸੇ ਆਬ੍ਦਿਕੇ ਤਥਾ । ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ ਬਹੂਨ੍ ਭੋਜਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਯਨ੍ਮਹਤੀ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾ ॥ ੨,੫.

ਗਿਆਰਵੇਂ ਜਾਂ ਬਾਰਵੇਂ ਦਿਨ, ਛੇਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਜਾਂ ਸਾਲਾਨਾ ਦਿਨ ਤੇ, ਉਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਵੱਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਜੀਵਨ੍ ਪੁਤ੍ਰਕਲਤ੍ਰਾਦਿਪ੍ਰਦਿष੍ਟਮਿਤਰੈਃ ਖਗ । ਯੋ ਨ ਸਾਧਯਤਿ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਮੇਵਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਧਿਖਿਦ੍ਯਤੇ ॥ ੨,੫.

ਹੇ ਪੰਛੀ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ ਆਦਿ ਵਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਤੇ ਸਿਰਫ ਆਪਣਾ ਹੀ ਲਾਭ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਪਛਤਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਸਂਯਮਿਨ੍ਯਾਂ ਯਥਾਗਤਿ । ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਾਵਰ੍षਕृਤ੍ਯਂ ਤੇ ਕਿਮਨ੍ਯਚ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ ॥ ੨,੫.

ਸੰਯਮਨੀ ਵਿਚ ਯਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਕਰਤਬ ਵੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ—ਹੁਣ ਤੂੰ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੬ ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਅਪਿ ਸਾਧਨਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਦਾਨਰਤਸ੍ਯ ਚ । ਅਕृਤੇ ਤੁ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗੇ ਪਰਲੋਕਗਤਿਰ੍ਨ ਹਿ ॥ ੨,੬.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ, ਤੀਰਥ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਵੱਛਾ ਛੱਡਣ ਦੀ ਰਸਮ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਤਰੱਕੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕृष੍ਣ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯ ਇਤਿ ਮੇ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਕਿਂ ਫਲਂ ਵृषਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਪੁਰਾ ਕੇਨ ਕृਤੋ ਹਰੇ ॥ ੨,੬.

ਇਸ ਲਈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵੱਛਾ ਛੱਡਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਵੱਛਾ ਯਜਨ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਹਰੀ?

ਅਨਡ੍ਵਾਨ੍ ਕੀਦृਸ਼ਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਲੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਕੋ ਵਿਧਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਃ ਸਰ੍ਵਂ ਮੇ ਕृਪਯਾ ਵਦ ॥ ੨,੬.

ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਵੱਛਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਹੜੇ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀ ਹੈ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।

ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਇਤਿਹਾਸਂ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰੇਣ ਯਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਰਾਜਾਨਂ ਵੀਰਵਾਹਨਮ੍ ॥ ੨,੬.

ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪੰਛਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਰਾਜਾ ਵੀਰਵਾਹਨ ਨੂੰ ਕਹੀ ਸੀ।

ਵਿਰਾਧਨਗਰੇ ਰਾਜਾ ਵੀਰਵਾਹਨਨਾਮਕਃ । ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸਤ੍ਯਸਨ੍ਧਸ਼੍ਚ ਵਦਾਨ੍ਯੋ ਵਿਪ੍ਰਤੁष੍ਟਿਕृਤ੍ ॥ ੨,੬.

ਵੀਰਾਧਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀਰਵਾਹਨ ਸੀ। ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ, ਸੱਚਾ, ਦਿਲੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।

ਸ ਕਦਾਚਿਦ੍ਵਨਂ ਵੀਰੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾਖੇਟਕਂ ਗਤਃ । ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਪ੍ਰष੍ਟੁਮਨਾਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਂ ਯਯੌ ॥ ੨,੬.

ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਤੇ ਕੁਝ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਿਆ।

ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਮੁਨਿਂ ਤਤ੍ਰ ਕृਤਾਸਨਪਰਿਗ੍ਰਹਃ । ਪਸ਼੍ਰਯਾਵਨਤੋ ਰਾਜਾ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ऋषਿਸਂਸਦਿ ॥ ੨,੬.

ਉਥੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਆਸਨ ਲੈ ਕੇ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਸ਼੍ਰਯ ਲੈ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।

ਰਾਜੋਵਾਚ । ਮੁਨੇ ਮਯਾ ਕृਤੋ ਧਰ੍ਮੋ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ । ਯਮਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬਿਭੇਮਿ ਨਿਤਰਾਂ ਹृਦਿ ॥ ੨,੬.

ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮੁਨੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਤੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਧਰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਯਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਡਰ ਹੈ।

ਯਮਞ੍ਚ ਯਮਦੂਤਾਂਸ਼੍ਚ ਨਿਰਯਾਨ੍ ਘੋਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍ । ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਹਾਭਾਗ ਤਥਾ ਵਦ ਦਯਾਨਿਧੇ ॥ ੨,੬.

ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਯਮ, ਉਸ ਦੇ ਦੂਤ ਜਾਂ ਡਰਾਉਣੇ ਨਰਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸੋ।

ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ । ਧਰ੍ਮਾ ਬਹੁਵਿਧਾ ਰਾਜਨ੍ ਵਰ੍ਣ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਕੋਵਿਦੈਃ । ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਤ੍ਵਾਨ੍ਨ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਕਰ੍ਮਮਾਰ੍ਗਵਿਮੋਹਿਤਾਃ ॥ ੨,੬.

ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਾ, ਧਰਮ ਦੇ ਬਹੁਤ ਤਰੀਕੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਕਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਭਟਕਣ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ।