ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਾਨਾਸਿ ਸ਼ਮ੍ਬਲਮਲਂ ਬਲਮਧ੍ਵਗਾਨਾਂ ਨੋऽਸ਼ਮ੍ਬਲਃ ਪ੍ਰਯਤਤੇ ਪਰਲੋਕਗਤ੍ਯੈ । ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਮਸ੍ਤਿ ਤਵ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮੇਵ ਤੇਨ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਯੇਨ ਨ ਭਵੇਤ੍ਕ੍ਰਯਵਿਕ੍ਰਯੋऽਪਿ ॥ ੨,੫.

ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯਾਤਰੀ ਲਈ ਲਾਠੀ ਜਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਸ ਕੋਲ ਲਾਠੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪਰਲੋਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਤੈਨੂੰ ਉਹੀ ਰਾਹ ਤੇ ਜਾਣਾ ਪਏਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਖਰੀਦ-ਫਰੋਖਤ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਵਪਾਰ।

ਊਨषਾਣ੍ਮਾਸਿਕੇ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚੇ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਨ੍ਤੁ ਸੋਦਕਮ੍ । ਘਟੀਮਾਤ੍ਰਨ੍ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਰਮ੍ਯ ਵਿਚਿਤ੍ਰਨਗਰਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ॥ ੨,੫.

ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਪਿੰਡ ਤੇ ਪਾਣੀ ਖਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਅਜੀਬ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵ੍ਰਜਨ੍ਨੇਵਂ ਵਿਲਪਤੇ ਸ਼ੂਲਾਗ੍ਰੇਣ ਵਿਦਾਰਿਤਃ ॥ ੨,੫.

ਜਦ ਉਹ ਰਾਹ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਾਂਟੇ ਵਾਲੀ ਬਰਢੀ ਨਾਲ ਛੇਦਿਆ ਹੋਇਆ।

ਕੁਤ੍ਰ ਯਾਮਿ ਨ ਹਿ ਗਾਮਿ ਜੀਵਿਤਂ ਹਾ ਮृਤਸ੍ਯ ਮਰਣਂ ਪੁਨਰ੍ਨ ਵੈ । ਇਤ੍ਥਮੇਵ ਵਿਲਪਨ੍ ਪ੍ਰਯਾਤ੍ਯਸੌ ਯਾਤਨਾਰ੍ਹਧृਤਵਿਗ੍ਰਹਃ ਪਤਿ ॥ ੨,੫.

ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਜਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜਿੰਦਗੀ ਮੁੱਕ ਗਈ—ਹਾਏ! ਮਰੇ ਹੋਏ ਲਈ ਮੁੜ ਮੌਤ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਯਾਤਨਾ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।

ਵਿਚਿਤ੍ਰਨਗਰੇ ਤਤ੍ਰ ਵਿਚਿਤ੍ਰੋ ਨਾਮ ਪਾਰਿਥਿਵਃ । ਤਤ੍ਰ षਣ੍ਮਾਸਪਿਣ੍ਡੇਨ ਤृਪ੍ਤਃ ਸਨ੍ ਵ੍ਰਜਤੇ ਪੁਰਃ ॥ ੨,੫.

ਉਸ ਅਜੀਬ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਅਜੀਬ ਹੈ। ਉਥੇ, ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।

ਵ੍ਰਜਨ੍ਨੇਵਂ ਵਿਲਪਤੇ ਪ੍ਰਾਸਾਗ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ ॥ ੨,੫.

ਰਾਹ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਰਢੀ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਪੀੜਤ।

ਮਾਤਾ ਭ੍ਰਾਤਾ ਪਿਤਾ ਪੁਤ੍ਰਃ ਕੋऽਪਿ ਮੇ ਵਰ੍ਤਤੇ ਨ ਵਾ । ਯੋ ਮਾਮੁਦ੍ਧਰਤੇ ਪਾਪਂ ਪਤਨ੍ਤਂ ਦੁਃ ਖਸਾਗਰੇ ॥ ੨,੫.

ਮਾਂ, ਭਰਾ, ਪਿਤਾ, ਪੁੱਤ—ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਕੋਈ ਹੋਵੇ। ਕੌਣ ਮੈਨੂੰ ਉੱਠਾਏਗਾ, ਜਦ ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਹੋ ਕੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹਾਂ?

ਵ੍ਰਜਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮਾਰ੍ਗੇ ਤੁ ਤਤ੍ਰ ਵੈਤਰਣੀ ਸ਼ੁਭਾ । ਸ਼ਤਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਪੂਯਸ਼ੋਣਿਤਸਂਕੁਲਾ ॥ ੨,੫.

ਉਸ ਰਾਹ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਥੇ ਵੈਤਰਨੀ ਨਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੋ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੈ, ਪੀੜ ਤੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ।

ਆਯਾਤਿ ਤਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਨਾਵਿਕਾ ਧੀਵਰਾਦਯਃ । ਤੇ ਵਦਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਾ ਗੌਰ੍ਯਦਿ ਵੈਤਰਣੀ ਤ੍ਵਯਾ । ਨਾਵਮੇਨਾਂ ਸਮਾਰੋਹ ਸੁਕੇਨੋਤ੍ਤਰ ਵੈ ਨਦੀਮ੍ ॥ ੨,੫.

ਉਥੇ ਨਾਵਿਕ ਤੇ ਮੱਛੀ ਮਾਰ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਜੇ ਤੂੰ ਵੈਤਰਨੀ ਲਈ ਗਾਂ ਦਾਨ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਵ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨਦੀ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈ।'

ਤਤ੍ਰ ਯੇਨ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਾ ਗੌਃ ਸ ਸੁਖੇਨੈਵ ਤਾਂ ਤਰੇਤ੍ । ਅਦਾਯੀ ਤਤ੍ਰ ਘृष੍ਯੇਤ ਕਰਗ੍ਰਾਹਨ੍ਤੁ ਨਾਵਿਕੈਃ ॥ ੨,੫.

ਜਿਸ ਨੇ ਗਾਂ ਦਾਨ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਨਦੀ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜਿਸ ਨੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਵਿਕ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਘਸੀਟਦੇ ਹਨ।

ਉਖੈਃ ਕਾਕੈਰ੍ਬਕੋਲੂਕੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਤੁਣ੍ਡੈਰ੍ਵਿਤੁਦ੍ਯਤੇ । ਮਨੁਜਾਨਾਂ ਹਿਤਂ ਦਾਨਮਨ੍ਤੇ ਵੈਤਰਣੀ ਖਗ ॥ ੨,੫.

ਉਹ ਕਾਂ, ਬਗਲੇ ਤੇ ਉਲੂ ਦੀ ਤੀਖੀ ਚੋਚ ਨਾਲ ਫਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਵੈਤਰਨੀ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਫਾਇਦਾ مند ਹੈ, ਹੇ ਪੰਛੀ।

ਦਤ੍ਤਾ ਪਾਪਂ ਦਹੇਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮਮ ਲੋਕਨ੍ਤੁ ਸਾ ਨਯੇਤ੍ । ਮਪ੍ਤਮੇ ਮਾਸਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪੁਰਂ ਬਹ੍ਵਾਪਦਂ ਮृਤਃ ॥ ੨,੫.

ਦਾਨ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਮਹੀਨਾ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵ੍ਰਜੇਤ੍ਤੁ ਸੋਦਕਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਂ ਵੈ ਸਪ੍ਤਮਾਸਿਕਮ੍ । ਵ੍ਰਜਨ੍ਨੇਵਂ ਵਿਲਪਤੇ ਪਰਿਘਾਹਤਿਪੀਡਿਤਃ ॥ ੨,੫.

ਸੱਤਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਪਿੰਡ ਤੇ ਪਾਣੀ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਛੜਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ।

ਨ ਦਤ੍ਤਂ ਨ ਹੁਤਂ ਤਪ੍ਤਂ ਨ ਸ੍ਨਾਤਂ ਨ ਕृਤਂ ਹਿਤਮ੍ । ਯਾਦृਸ਼ਂ ਚਰਿਤਂ ਕਰ੍ਮ ਮੂਢਾਤ੍ਮਨ੍ ਭੁਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਵ ਤਾਦृਸ਼ਮ੍ ॥ ੨,੫.

ਨਾ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਨਾ ਹਵਨ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਜਿਹੜਾ ਕਰਮ ਤੂੰ ਕੀਤਾ, ਮੂਰਖ ਆਤਮਾ, ਉਹੀ ਤੂੰ ਹੁਣ ਭੋਗਣਾ ਪਏਗਾ।

ਮਾਸ੍ਯष੍ਟਮੇ ਦੁਃ ਖਦੇ ਤੁ ਪਰੇ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾਥ ਸੋਦਕਮ੍ । ਪਿਣ੍ਡਂ ਪ੍ਰਯਾਤ੍ਸਯੌ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨਾਨਾਕ੍ਰਨ੍ਦਪੁਰਂ ਤਤਃ ॥ ੨,੫.

ਅਠਵੇਂ ਮਹੀਨੇ, ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਕੇ ਤੇ ਪਿੰਡ ਪਾਣੀ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਤਾਰਕਸ਼, ਨਾਨਾ ਕਰੰਦ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ।

ਪ੍ਰਯਾਣੇ ਚ ਪ੍ਰਵਦਤੇ ਮੁਸਲਾਘਾਤਪੀਡਿਤਃ । ਕ੍ਵ ਜਾਯਾਚਟੁਲੈਸ਼੍ਚਾਟੁਪਟੁਭਿਰ੍ਵਚਨੈਰ੍ਮਮ ॥ ੨,੫.

ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ, ਮਸਲਿਆਂ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: 'ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਚਤੁਰ ਬਾਤਾਂ ਸੀ?'

ਭੋਜਨਂ ਭਲ੍ਲਭਲ੍ਲੀਭਿਰ੍ਮੁਸਲੈਸ਼੍ਚ ਕ੍ਵ ਮਾਰਣਮ੍ । ਨਵਮੇ ਮਾਸਿ ਦਤ੍ਤਂ ਵੈ ਨਾਨਾਕ੍ਰਨ੍ਦਪੁਰੇ ਤਤਃ ॥ ੨,੫.

'ਭੋਜਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਲਾਠੀਆਂ ਤੇ ਮਸਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮੌਤ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?' ਨੌਵੇਂ ਮਹੀਨੇ, ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਨਾਨਾ ਕਰੰਦ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।

ਪਿਣ੍ਡਮਸ਼੍ਰਾਤਿ ਕਰੁਣਂ ਨਾਨਾਕ੍ਰਨ੍ਦਾਨ੍ ਕਰੋਤ੍ਯਪਿ । ਦਸ਼ਮੇ ਮਾਸਿ ਦਤ੍ਤਂ ਵੈ ਸੁਤਪ੍ਤਭਵਨਂ ਤਤਃ ॥ ੨,੫.

ਉਹ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਕਰੁਣਾਵਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੋਣ-ਧੋਣ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਦਸਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਉਸ ਲਈ ਗਰਮ ਘਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਰਨ੍ਨੇਵਂ ਵਿਲਪਤੇ ਹਲਾਹਤਿਹਤਃ ਪਥਿ । ਕ੍ਵ ਸੂਨੁਪੇਸ਼ਲਕਰੈਃ ਪਾਦਸਂਵਾਹਨਂ ਮਮ ॥ ੨,੫.

ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: 'ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਨਰਮ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਮਲਾਈ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?'

ਕ੍ਵ ਦੂਤਵਜ੍ਰਪ੍ਰਤਿਮਕੈਰ੍ਮਤ੍ਪਦਕਰ੍षਣਮ੍ । ਦਸ਼ਮੇ ਮਾਸਿ ਪਿਣ੍ਡਾਦਿ ਤਤ੍ਰ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਸਰ੍ਪਤਿ ॥ ੨,੫.

'ਮੌਤ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਦੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੀ ਮਲਾਈ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?' ਦਸਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਆਦਿ ਭੋਜਨ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਥੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।

ਮਾਸੇ ਚੈਕਾਦਸ਼ੇ ਪੂਰ੍ਣੇ ਪੁਰਂ ਰੌਦ੍ਰਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਗਚ੍ਛਨ੍ਨੇਵ ਵਿਲਪਤੇ ਯਥਾ ਪृष੍ਠੇ ਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ ॥ ੨,੫.

ਗਿਆਰਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਤੰਗ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕ੍ਵਾਹਂ ਸਤੂਲੀਸ਼ਯਨੇ ਪਰਿਵਰ੍ਤਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਣੇ ਕ੍ਸ਼ਣੇ । ਭਟਹਸ੍ਤਭ੍ਰष੍ਟਯष੍ਟਿਕृष੍ਟਪृष੍ਠਃ ਕ੍ਵ ਵਾ ਪੁਨਃ ॥ ੨,੫.

'ਕਿੱਥੇ ਮੈਂ ਨਰਮ ਗੱਦੇ ਵਾਲੇ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਪਾਸਾ ਬਦਲਦਾ ਸੀ? ਤੇ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਮੈਂ, ਸੈਨਾ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਡਿੱਗੀ ਲਾਠੀ ਨਾਲ ਪਿੱਠ ਖਿੱਚੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ?'

ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ਦਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪਿਣ੍ਡਾਦਿ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਤਤੋ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਪਯੋਵਰ੍षਣਮਿਤ੍ਯੇਤਨ੍ਨਾਮਕਂ ਪੁਰਮਣ੍ਡਜ ॥ ੨,੫.

ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਪਿੰਡ ਆਦਿ ਭੋਜਨ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਥੋਂ ਪਯੋਵਰਸ਼ਣਾ ਨਾਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵ੍ਰਜਨ੍ਨੇਵਂ ਵਿਲਪਤੇ ਕੁਠਾਰੈਰ੍ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਤਾਡਿਤਃ । ਕ੍ਵ ਭृਤ੍ਯਕੋਮਲਕਰੈਰ੍ਗਨ੍ਧਤੈਲਾਵਸੇਚਨਮ੍ ॥ ੨,੫.

ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਿਰ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: 'ਕਿੱਥੇ ਮੇਰੇ ਨੌਕਰਾਂ ਦੇ ਨਰਮ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਤ ਤੇਲ ਦੀ ਮਲਾਈ?'

ਕ੍ਵ ਕੀਨਾਸ਼ਾਨੁਗੈਃ ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ਕੁਠਾਰੈਃ ਸ਼ਿਰਸਿ ਵ੍ਯਥਾ । ਊਨਾਬ੍ਦਿਕਞ੍ਚ ਯਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਰ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸੁਦੁਃ ਖਿਤਃ ॥ ੨,੫.

'ਕਿੱਥੇ ਮੌਤ ਦੇ ਸੈਨਾ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਦੂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਿਰ 'ਤੇ ਦਰਦ?' ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸ੍ਰਾਦਧਾ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਬੜੀ ਤਕਲੀਫ ਨਾਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਂਪੂਰ੍ਣੇ ਤੁ ਤਤੋ ਵਰ੍षੇ ਸ਼ੀਤਾਢ੍ਯਂ ਨਗਰਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ । ਗਚ੍ਛਨ੍ਨੇਵਂ ਛੁਰਿਕਯਾ ਚ੍ਛਿਨ੍ਨਜਿਹ੍ਵਸ੍ਤੁ ਰੋਦਿਤਿ ॥ ੨,੫.

ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਠੰਡੀ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚਾਕੂ ਨਾਲ ਜੀਭ ਕੱਟੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਿਯਾਲਾਪੈਃ ਕ੍ਵ ਚ ਸਸਮਧੁਰਤ੍ਵਸ੍ਯ ਵਰ੍ਣਨਮ੍ । ਉਕ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇऽਸਿਪਤ੍ਰਾਦਿਜਿਹ੍ਵਾਚ੍ਛੇਦਃ ਕ੍ਵ ਚੈਵ ਹਿ ॥ ੨,੫.

'ਕਿੱਥੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਨਰਮ ਮਮਤਾ ਦਾ ਬਿਆਨ? ਤੇ ਕਿੱਥੇ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਗੱਲ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਜੀਭ ਕੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?'

ਵਾਰ੍षਿਕਂ ਪਿਣ੍ਡਦਾਨਾਦਿ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਸਰ੍ਪਤਿ । ਬਹੁਭੀਤਿਕਰਂ ਤਤ੍ਤਤ੍ਪਿਣ੍ਡਜਂ ਦੇਵਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ॥ ੨,੫.

ਉਥੇ ਵਾਰਸ਼ਿਕ ਪਿੰਡ ਆਦਿ ਭੋਜਨ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਡਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਕੀਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯਤਿ ਪਾਪ੍ਪਾਨਮਾਤ੍ਮਾਨਞ੍ਚ ਵਿਨਿਨ੍ਦਤਿ । ਯੋषਿਦਪ੍ਯੇਵਮੇਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਾਰ੍ਗੇ ਵੈ ਪਰਿਦੇਵਤਿ ॥ ੨,੫.

ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਾਪੀ ਪੀਣ-ਪਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਔਰਤ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਰੋਦੀ ਹੈ।