ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਚਤੁਰ੍ਥੇਨ ਚ ਪਿਣ੍ਡੇਨ ਨਾਭਿਲਿਙ੍ਗਗੁਦਂ ਤਥਾ । ਜਾਨੁਜਙ੍ਘਂ ਤਥਾ ਪਾਦੌ ਪਞ੍ਚਮੇਨ ਤੁ ਸਰ੍ਵਦਾ ॥ ੨,੫.

ਚੌਥੇ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਨਾਭੀ, ਲਿੰਗ ਤੇ ਗੁਦਾ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਪੰਜਵੇਂ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੋਡੇ, ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਤੇ ਪੈਰ।

ਸਰ੍ਵਮਰ੍ਮਾਣਿ षष੍ਠੇਨ ਸਪ੍ਤਮੇਨ ਤੁ ਨਾਡਯਃ । ਦਨ੍ਤਲੋਮਾਨ੍ਯष੍ਟਮੇਨ ਵੀਰ੍ਯਨ੍ਤੁ ਨਵਮੇਨ ਚ ॥ ੨,੫.

ਛੇਵੇਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਮਰਮ, ਸਤਵੇਂ ਨਾਲ ਨਸਾਂ, ਅਠਵੇਂ ਨਾਲ ਦੰਦ ਤੇ ਵਾਲ, ਨੌਵੇਂ ਨਾਲ ਵੀਰਯ।

ਦਸ਼ਮੇਨ ਤੁ ਪੂਰ੍ਣਤ੍ਵਂ ਤृਪ੍ਤਤਾ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਵਿਪਰ੍ਯਯਃ । ਮਧ੍ਯਮਾਂ षੋਡਸ਼ੀਂ ਵਚ੍ਮਿ ਵੈਨਤੇਯ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਮੇ ॥ ੨,੫.

ਦਸਵੇਂ ਨਾਲ ਪੂਰਨਤਾ, ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਤੇ ਭੁੱਖ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਸੋਲਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਵੈਨਤੇਯਾ, ਸੁਣ।

ਵਿष੍ਣਵਾਦਿਵਿष੍ਣੁਪਰ੍ਯਨ੍ਤਾਨ੍ਯੇਕਾਦਸ਼ ਤਥਾ ਖਗ । ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਦੇਵਾਨਾਮਿਤ੍ਯੇषਾਂ ਮਧ੍ਯषੋਡਸ਼ੀ ॥ ੨,੫.੩੮ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਦੁਰ੍ਮਤਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਦਿ ਨਾਰਾਯਣੋ ਬਲਿਃ । ਏਕਾਦਸ਼ਾਹੇ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗੋऽਪਿ ਤਤ੍ਰ ਵੈ ॥ ੨,੫.

ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੱਕ ਗਿਆਰਾਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਹਨ, ਖਗ; ਤੇ ਪੰਜ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਸੋਲਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ। ਜੇ ਨਾਰਾਇਣ ਜਾਂ ਬਲੀ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਗਿਆਰਵੇਂ ਦਿਨ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਥੇ ਵੱਢਾ ਵੀ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਏਕਾਦਸ਼ਾਹੇ ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਯ ਯਸ੍ਯੋਤ੍ਸृਜ੍ਯੇਤ ਨੋ ਵृषਃ । ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਂ ਸੁਸ੍ਥਿਰਂ ਤਸ੍ਯ ਦਤ੍ਤੈਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸ਼ਤੈਰਪਿ ॥ ੨,੫.

ਜੇ ਗਿਆਰਵੇਂ ਦਿਨ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲਈ ਵੱਢਾ ਨਾ ਛੱਡਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਤ ਅਵਸਥਾ ਪੱਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸੌ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ।

ਅਕृਤ੍ਵਾ ਯਦ੍ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਕृਤਂ ਵੈ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਨਮ੍ । ਨਿष੍ਫਲਂ ਸਕਲਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਮੀਤਾਯ ਨ ਤਦ੍ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੫.

ਜੇ ਵੱਢਾ ਛੱਡਣ ਦਾ ਕਰਮ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਸਿਰਫ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਵਿਅਰਥ ਹਨ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਾਦृਤੇ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਦਸ੍ਤਿ ਮਹੀਤਲੇ । ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਤ੍ਨ੍ਯਥ ਦੌਹਿਤ੍ਰਃ ਪਿਤਾ ਵਾ ਦੁਹਿਤਾਥ ਵਾ ॥ ੨,੫.

ਵੱਢਾ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ—ਭਾਵੇਂ ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਨਾਤੀ, ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਧੀ ਹੋਵੇ।

ਮृਤਾਦਨਨ੍ਤਰਂ ਤਸ੍ਯ ਧ੍ਰੁਵਂ ਕਾਰ੍ਯੋ ਵृषੋਤ੍ਸਵਃ । ਚਤੁਰ੍ਵਤ੍ਸਤਰੀਯੁਕ੍ਤੋ ਯਸ੍ਯੋਤ੍ਸृਜ੍ਯੇਤ ਵਾ ਵृषਃ ॥ ੨,੫.

ਮੌਤ ਹੋਣ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਉਸ ਲਈ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਛਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੇ ਵੱਛੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਜਿਸ ਵੱਛੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਕਰੀਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅਲਙ੍ਕृਤੋ ਵਿਧਾਨੇਨ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਯ ਨੋ ਭਵੇਤ੍ । ਏਕਾਦਸ਼ੇऽਹ੍ਨਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਵृषਾਲਾਭੋ ਭਵੇਦ੍ਯਦਿ ॥ ੨,੫.

ਜੇ ਵੱਛਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਜਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਆਤਮਾ ਭਟਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਜੇ ਵੱਛਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਿਨ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭਟਕਣ ਵਾਲਾ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦਰ੍ਭੈਃ ਪਿष੍ਟੈਸ੍ਤੁ ਸਮ੍ਪਾਦ੍ਯ ਤਂ ਵृषਂ ਮੋਚਯੇਦ੍ਵੁਧਃ । ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਜਨਵੇਲਾਯਾਂ ਵृषਾਭਾਵ (ਲਾਭ) ਕਥਞ੍ਚਨ ॥ ੨,੫.

ਜੇ ਵੱਛਾ ਵੱਛਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਸਮੇਂ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਜਾਂ ਆਟੇ ਨਾਲ ਬਣਾਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੱਛਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।

ਮृਤ੍ਤਿਕਾਭਿਸ੍ਤੁ ਦਰ੍ਭੈਰ੍ਵਾ ਵृषਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਮੋਚਯੇਤ੍ । ਯਦਿष੍ਟਂ ਜੀਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦਦ੍ਯਾਦੇਕਾਦਸ਼ੇऽਹਨਿ ॥ ੨,੫.

ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਨਾਲ ਵੱਛਾ ਬਣਾਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜੀਵਤ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਿਨ ਇਹ ਰਸਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਮृਤਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਸ਼ਯ੍ਯਾਧੇਨ੍ਵਾਦਿਕਂ ਤਥਾ । ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਬਹੂਨ੍ ਭੋਜਯੀਤ ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਵਿਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ ॥ ੨,੫.

ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਪਲੰਗ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਭੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਤृਤੀਯਾਂ षੋਡਸ਼ੀਂ ਵਚ੍ਮਿ ਵੈਨਤੇਯ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਤਾਮ੍ । ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਪ੍ਰਤਿਮਾਸ੍ਯਾਨਿ ਆਦ੍ਯਂ षਾਣ੍ਮਾਸਿਕਂ ਤਥਾ ॥ ੨,੫.

ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਸੋਲ੍ਹੀ ਰਸਮ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਸੁਣ। ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਯਾਦਗਾਰੀ ਰਸਮਾਂ ਹਨ, ਪਹਿਲੀ ਛੇ ਮਹੀਨੇ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣਂ ਚੈਵ ਤृਤੀਯਾ षੋਡਸ਼ੀ ਮਤਾ । ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹੇ ਤ੍ਰਿਪਕ੍ਸ਼ੇ ਚ षਣ੍ਮਾਸੇ ਮਾਸਿਕੇऽਬ੍ਦਿਕੇ ॥ ੨,੫.

ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਸੋਲ੍ਹੀ ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਸਪੀੰਡਿਕਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦਿਨ, ਤਿੰਨ ਪੱਖਾਂ ਬਾਅਦ, ਛੇ ਮਹੀਨੇ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਸਾਲ 'ਤੇ ਕਰੀਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਤृਤੀਯਾਂ षੋਡਸ਼ੀਮੇਨਾਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਮਤਭੇਦਤਃ । ਯਸ੍ਯੈਤਾਨਿ ਨ ਦਤ੍ਤਾਨਿ ਪ੍ਰੇਤਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ षੋਡਸ਼ ॥ ੨,੫.

ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਸੋਲ੍ਹੀ ਰਸਮ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਇਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਸੋਲ੍ਹਾ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਨਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ,

ਪਿਸ਼ਾਚਤ੍ਵਂ ਸ੍ਥਿਰਂ ਤਸ੍ਯ ਦਤ੍ਤੈਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸ਼ਤੈਰਪਿ । ਏਕਾਦਸ਼ੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੇ ਵਾ ਦਿਨੇ ਆਦ੍ਯਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ॥ ੨,੫.

ਉਹ ਆਤਮਾ ਪੱਕਾ ਭਟਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸੈਂਕੜੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਕਰੀਦੀਆਂ ਜਾਣ। ਪਹਿਲੀ ਰਸਮ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਜਾਂ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦਿਨ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।

ਮਾਸਾਦੌ ਪ੍ਰਤਿਮਾਸਞ੍ਚ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਮृਤਤਿਥੌ ਖਗ । ਏਕੇਨਾਹ੍ਨਾ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਵਾਪਿ ਹੀਨੇषੁ ਵਿਨਤਾਸੁਤ ॥ ੨,੫.

ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਅਤੇ ਹਰ ਮਹੀਨੇ, ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਤਰੀਕ 'ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਸਮ ਕਰੀਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਕ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਮਾਸषਣ੍ਮਾਸਵਰ੍षੇषੁ ਤ੍ਰਿਪਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ । ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨ੍ਯਥਸ੍ਯਾਤ੍ਸਾਪਿਣ੍ਡ੍ਯਂ ਪੂਰ੍ਣੇ ਵਰ੍षੇ ਤਦਰ੍ਧਕੇ ॥ ੨,੫.

ਮਹੀਨੇ, ਛੇ ਮਹੀਨੇ, ਸਾਲ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪੱਖਾਂ 'ਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਕਰੀਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਪੀੰਡਿਕਰਨ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਜਾਂ ਅੱਧਾ ਸਾਲ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕਰੀਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਪਕ੍ਸ਼ੇऽਭ੍ਯੁਦਯੇ ਵਾਪਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹੇऽਥ ਵਾ ਨृਣਾਮ੍ । ਆਨਨ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਕੁਲਧਰ੍ਮਾਣਾਂ ਪੁਂਸਾਞ੍ਚੈਵਾਯੁषਃ ਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍ ॥ ੨,੫.

ਤਿੰਨ ਪੱਖਾਂ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦਿਨ ਜਾਂ ਮਰਦਾਂ ਲਈ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਫਰਜ਼ਾਂ ਦੀ ਅੰਤਹੀਨਤਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਛੋਟੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ,

ਅਸ੍ਥਿਰਤ੍ਵਾਚ੍ਛਰੀਰਸ੍ਯ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹੇ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ । ਸਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣੇष੍ਵੇਵਂ ਵਿਧਿਂ ਪਕ੍ਸ਼ੀਨ੍ਦ੍ਰ ਮੇ ਸ਼ृਣੁ ॥ ੨,੫.

ਸਰੀਰ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਕਰਕੇ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦਿਨ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚੰਗੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਪੀੰਡਿਕਰਨ ਦੀ ਰੀਤ ਸੁਣ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।

ਏਕੋਦ੍ਦਿष੍ਟਵਿਧਾਨੇਨ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤਦਪਿ ਕਾਸ਼੍ਯਪ । ਤਿਲਗਨ੍ਧੋਦਕੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਾਤ੍ਰਚਤੁष੍ਟਯਮ੍ ॥ ੨,੫.

ਇਹ ਰਸਮ ਵੀ ਇਕੋ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਚਾਰ ਪਾਤਰ ਤਿਲ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਪਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਰੈਕਂ ਪਿਤ੍ਰ੍ਯਂ ਪਾਤ੍ਰਤ੍ਰਯਂ ਤਥਾ । ਸੇਚਯੇਤ੍ਪਿਤृਪਾਤ੍ਰੇषੁ ਪ੍ਰੇਤਪਾਤ੍ਰਂ ਖਗ ਤ੍ਰਿषੁ ॥ ੨,੫.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਹੈ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਪਾਤਰ ਪੂਰਵਜਾਂ ਲਈ। ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪਾਤਰ ਤਿੰਨ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਚਤੁਰੋ ਨਿਰ੍ਵਪੇਤ੍ਪਿਣ੍ਡਾਨ੍ਪੂਰ੍ਵਨ੍ਤੇषੁ ਸਮਾਪਯੇਤ੍ । ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਵੈ ਪ੍ਰੇਤਃ ਪਿਤृਸਾਮਾਨ੍ਯਮਸ਼੍ਨੁਤੇ ॥ ੨,੫.

ਚਾਰ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਰਸਮ ਪਿਛਲੇ ਤਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਤਃ ਪਿਤृਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰੇਤੇ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ । ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਧਰ੍ਮੈਰਸ਼ੇषੈਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਪੂਰ੍ਵਾਨਰ੍ਚਯੇਤ੍ਪਿਤॄਨ੍ ॥ ੨,੫.

ਜਦ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

ਏਕਚਿਤ੍ਯਾਰੋਹਣੇ ਚ ਏਕਾਹ੍ਨਿ ਮਰਣੇ ਤਥਾ । ਸਾਪਿਣ੍ਡ੍ਯਨ੍ਤੁ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮृਤੇ ਭਰ੍ਤੁਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੫.

ਜਦ ਇੱਕ ਚਿਤਾ 'ਤੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੌਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਰਸਮ ਨੂੰ ਔਰਤ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਰੀਦਾ ਜਾਂਦਾ। ਪਰ ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਔਰਤ ਲਈ ਇਹ ਰਸਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਪਾਕੈਕ੍ਯਮਥ ਕਾਲੈਕ੍ਯਂ ਕਰ੍ਤ੍ਰੈਕ੍ਯਞ੍ਚ ਭਵੇਤ੍ਖਗ । ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਦੌ ਸਹ ਦਾਹੇ ਚ ਪਤਿਪਤ੍ਨ੍ਯੋਰ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ ੨,੫.

ਖਗ, ਪਕਾਉਣ, ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਇਕਤਾ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਸ਼ਰਾਦ੍ਹ ਜਾਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੀ ਇਕੱਠੀ ਅੰਤਿਮ ਕ੍ਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਮृਤਤਿਥੇਰਨ੍ਯਤਿਥੌ ਚਿਤਿਮਥਾਰੁਹੇਤ੍ । ਤਾਂਮृਤਾਹਨਿ ਤੁ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪृਥਕ੍ਪਿਣ੍ਡੇਨ ਯੋਜਯੇਤ੍ ॥ ੨,੫.

ਜੇ ਪਤੀ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਤਨੀ ਉਸ ਦੀ ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਵੇ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦਾ ਦਿਨ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਵੱਖਰੀ ਭੇਟ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇ।

ਪ੍ਰਤ੍ਯਬ੍ਦਞ੍ਚ ਯੁਗਪਤ੍ਤੁ ਸਮਾਪਯੇਤ੍ ॥ ੨,੫.

ਹਰ ਸਾਲ ਇਹ ਰਿਵਾਜ ਇਕੱਠੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਪੂਰੇ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਯਸ੍ਯ ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਦਰ੍ਵਾਕ੍ਸਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣਂ ਭਵੇਤ੍ । ਮਾਸਿਕਞ੍ਚੋਦਕੁਮ੍ਭਞ੍ਚ ਦੇਯਂ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਵਤ੍ਸਰਮ੍ ॥ ੨,੫.

ਜੇ ਸਪੀੰਡੀਕਰਣ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਰਿਵਾਜ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੜਾ ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵੀ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਵੇ।