ਤ੍ਰਯੋऽਞ੍ਜਲਯ ਏਵਂ ਤੁ ਪ੍ਰਥਮੇऽਹਨਿ ਵੈ ਤਦਾ । ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇऽਹ੍ਨਿ ਤृਤੀਯੇ ਸ੍ਯੁਸ੍ਤ੍ਰਯਸ੍ਤਥਾ ॥ ੨,੫.
ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤਿੰਨ ਮੁਠੀਆਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਚਾਰ, ਤੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਮੁਠੀਆਂ।
ਸ਼ਤਾਞ੍ਜਲਿ ਯਦਾ ਪਕ੍ਸ਼ਿਨ੍ਨਾਦ੍ਯੇ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਦਾਹਨਿ । ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਦ੍ਦ੍ਵਿਤੀਯੇऽਹ੍ਨਿ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਹ੍ਨਿ ਤृਤੀਯਕੇ ॥ ੨,੫.
ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਸੌ ਮੁਠੀਆਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੀਵੇਂ ਦਿਨ ਤੇ ਤੀਹ, ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਚਾਲੀ, ਤੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਫਿਰ ਤੀਹ ਮੁਠੀਆਂ।
ਏਵਂ ਜਲਸ੍ਯਾਞ੍ਜਲਯੋ ਵਿਭਾਜ੍ਯਾਃ ਪਕ੍ਸ਼ਯੋਰ੍ਦ੍ਵਯੋਃ । ਸਰ੍ਵੇषੁ ਪਿਤृਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮੁਖ੍ਯੋऽਧਿਕਾਰਵਾਨ੍ ॥ ੨,੫.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਮੁਠੀਆਂ ਦੋ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣੀਆਂ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਮੁੱਖ ਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਿਣ੍ਡਪ੍ਰਸੇਕਸ੍ਤੂष੍ਣੀਞ੍ਚ ਪੁष੍ਪਧੂਪਾਦਿਕਂ ਤਥਾ । ਦਸ਼ਮੇऽਹਨਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸ੍ਨਾਨਂ ਗ੍ਰਾਮਾਦ੍ਬਹਿਸ਼੍ਚਰੇਤ੍ ॥ ੨,੫.
ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ, ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਧੂਪ ਆਦਿ—ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਆਉਣ 'ਤੇ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨ੍ਹਾਵੇ।
ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਾਨਿ ਵਾਸਾਂਸਿ ਕੇਸ਼ਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਨਖਾਨਿ ਚ । ਵਿਪ੍ਰਃ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤ੍ਯਪਃ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਵਾਹਨਂ ਤਥਾ ॥ ੨,੫.
ਉਥੇ ਕਪੜੇ, ਵਾਲ, ਦਾਡ਼ੀ ਤੇ ਨਖ ਵੱਡਣੇ ਜਾਂ ਛੱਡਣੇ ਹਨ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਾਣੀ ਛੂਹ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆ ਆਪਣੀ ਸਵਾਰੀ ਨਾਲ।
ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਪ੍ਰਤੋਦਂ ਰਸ਼੍ਮੀਨ੍ਵਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਯष੍ਟਿਂ ਕृਤਕ੍ਰਿਯਃ । ਮृਤਾਦਲ੍ਪਵਯੋਭਿਸ਼੍ਚ ਸਪਿਣ੍ਡੈਃ ਪਰਿਵਾਪਨਮ੍ ॥ ੨,੫.
ਵੈਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਚਾਬਕ ਜਾਂ ਰੱਸਾ, ਸ਼ੂਦਰ ਨੂੰ ਲਾਠੀ, ਕਰਮ ਕਰ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ 'ਚ ਮਰੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਪੀੰਡਿਕਰਣ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਯਨ੍ਤੁ षੋਡਸ਼ੀ षਡ੍ਭਿਃ ਪਿਣ੍ਡੈਰ੍ਦਸ਼ਭਿਰੈਵ ਚ । ਪ੍ਰਥਮਾ ਮਲਿਨਾ ਹ੍ਯੇਤੈਰਾਦਸ਼ਾਹਂ ਮृਤੇਰ੍ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੫.
ਛੇ ਜਾਂ ਦਸ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸੋਲਾਂ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਹਨ; ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਦਸ ਦਿਨ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਲਿਨਤਾ ਵਿਚ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਿਨਾਨਿ ਦਸ਼ ਯਾਨ੍ਪਿਣ੍ਡਾਨ੍ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਸੁਤਾਦਯਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਤੇ ਵਿਭਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ਚਤੁਰ੍ਭਾਗੈਃ ਖਗੋਤ੍ਤਮ ॥ ੨,੫.
ਦਸ ਦਿਨ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਹਰ ਦਿਨ, ਖਗੋਤਮ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਗਦ੍ਵਯੇਨ ਦੇਹਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤृਤੀਯੇਨ ਯਮਾਨੁਗਾਃ । ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਿ ਹਿ ਚਤੁਰ੍ਥੇਨ ਸ੍ਵਯਮਪ੍ਯੁਪਜੀਵਤਿ ॥ ੨,੫.
ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਤੀਜੇ ਨਾਲ ਯਮ ਦੇ ਸਾਥੀ; ਚੌਥੇ ਨਾਲ ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਆਪ ਵੀ ਜੀਵਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਹੋਰਾਤ੍ਰੈਸ੍ਤੁ ਨਵਭਿਰ੍ਦੇਹੋ ਨਿष੍ਪਤ੍ਤਿਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਸ਼ਿਰਸ੍ਤ੍ਵਾਦ੍ਯੇਨ ਪਿਣ੍ਡੇਨ ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਯ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਤਥਾ ॥ ੨,੫.
ਨੌ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਪੂਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਹਿਲੇ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦਾ ਸਿਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਨ ਤੁ ਕਰ੍ਣਾਕ੍ਸ਼ਿਨਾਸਿਕਂ ਤੁ ਸਮਾਸਤਃ । ਗਲਾਂਸਭੁਜਵਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਤृਤੀਯੇਨ ਤਥਾ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ॥ ੨,੫.
ਦੂਜੇ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਕੰਨ, ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਨੱਕ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਤੀਜੇ ਨਾਲ ਗਲਾ, ਮੋਢੇ, ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਛਾਤੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਚਤੁਰ੍ਥੇਨ ਚ ਪਿਣ੍ਡੇਨ ਨਾਭਿਲਿਙ੍ਗਗੁਦਂ ਤਥਾ । ਜਾਨੁਜਙ੍ਘਂ ਤਥਾ ਪਾਦੌ ਪਞ੍ਚਮੇਨ ਤੁ ਸਰ੍ਵਦਾ ॥ ੨,੫.
ਚੌਥੇ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਨਾਭੀ, ਲਿੰਗ ਤੇ ਗੁਦਾ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਪੰਜਵੇਂ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੋਡੇ, ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਤੇ ਪੈਰ।
ਸਰ੍ਵਮਰ੍ਮਾਣਿ षष੍ਠੇਨ ਸਪ੍ਤਮੇਨ ਤੁ ਨਾਡਯਃ । ਦਨ੍ਤਲੋਮਾਨ੍ਯष੍ਟਮੇਨ ਵੀਰ੍ਯਨ੍ਤੁ ਨਵਮੇਨ ਚ ॥ ੨,੫.
ਛੇਵੇਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਮਰਮ, ਸਤਵੇਂ ਨਾਲ ਨਸਾਂ, ਅਠਵੇਂ ਨਾਲ ਦੰਦ ਤੇ ਵਾਲ, ਨੌਵੇਂ ਨਾਲ ਵੀਰਯ।
ਦਸ਼ਮੇਨ ਤੁ ਪੂਰ੍ਣਤ੍ਵਂ ਤृਪ੍ਤਤਾ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਵਿਪਰ੍ਯਯਃ । ਮਧ੍ਯਮਾਂ षੋਡਸ਼ੀਂ ਵਚ੍ਮਿ ਵੈਨਤੇਯ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਮੇ ॥ ੨,੫.
ਦਸਵੇਂ ਨਾਲ ਪੂਰਨਤਾ, ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਤੇ ਭੁੱਖ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਸੋਲਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਵੈਨਤੇਯਾ, ਸੁਣ।
ਵਿष੍ਣਵਾਦਿਵਿष੍ਣੁਪਰ੍ਯਨ੍ਤਾਨ੍ਯੇਕਾਦਸ਼ ਤਥਾ ਖਗ । ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਦੇਵਾਨਾਮਿਤ੍ਯੇषਾਂ ਮਧ੍ਯषੋਡਸ਼ੀ ॥ ੨,੫.੩੮ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਦੁਰ੍ਮਤਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਦਿ ਨਾਰਾਯਣੋ ਬਲਿਃ । ਏਕਾਦਸ਼ਾਹੇ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗੋऽਪਿ ਤਤ੍ਰ ਵੈ ॥ ੨,੫.
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੱਕ ਗਿਆਰਾਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਹਨ, ਖਗ; ਤੇ ਪੰਜ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਸੋਲਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ। ਜੇ ਨਾਰਾਇਣ ਜਾਂ ਬਲੀ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਗਿਆਰਵੇਂ ਦਿਨ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਥੇ ਵੱਢਾ ਵੀ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼ਾਹੇ ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਯ ਯਸ੍ਯੋਤ੍ਸृਜ੍ਯੇਤ ਨੋ ਵृषਃ । ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਂ ਸੁਸ੍ਥਿਰਂ ਤਸ੍ਯ ਦਤ੍ਤੈਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸ਼ਤੈਰਪਿ ॥ ੨,੫.
ਜੇ ਗਿਆਰਵੇਂ ਦਿਨ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲਈ ਵੱਢਾ ਨਾ ਛੱਡਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਤ ਅਵਸਥਾ ਪੱਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸੌ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ।
ਅਕृਤ੍ਵਾ ਯਦ੍ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਕृਤਂ ਵੈ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਨਮ੍ । ਨਿष੍ਫਲਂ ਸਕਲਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਮੀਤਾਯ ਨ ਤਦ੍ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੫.
ਜੇ ਵੱਢਾ ਛੱਡਣ ਦਾ ਕਰਮ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਸਿਰਫ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਵਿਅਰਥ ਹਨ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਾਦृਤੇ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਦਸ੍ਤਿ ਮਹੀਤਲੇ । ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਤ੍ਨ੍ਯਥ ਦੌਹਿਤ੍ਰਃ ਪਿਤਾ ਵਾ ਦੁਹਿਤਾਥ ਵਾ ॥ ੨,੫.
ਵੱਢਾ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ—ਭਾਵੇਂ ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਨਾਤੀ, ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਧੀ ਹੋਵੇ।
ਮृਤਾਦਨਨ੍ਤਰਂ ਤਸ੍ਯ ਧ੍ਰੁਵਂ ਕਾਰ੍ਯੋ ਵृषੋਤ੍ਸਵਃ । ਚਤੁਰ੍ਵਤ੍ਸਤਰੀਯੁਕ੍ਤੋ ਯਸ੍ਯੋਤ੍ਸृਜ੍ਯੇਤ ਵਾ ਵृषਃ ॥ ੨,੫.
ਮੌਤ ਹੋਣ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਉਸ ਲਈ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਛਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੇ ਵੱਛੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਜਿਸ ਵੱਛੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਕਰੀਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਲਙ੍ਕृਤੋ ਵਿਧਾਨੇਨ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਯ ਨੋ ਭਵੇਤ੍ । ਏਕਾਦਸ਼ੇऽਹ੍ਨਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਵृषਾਲਾਭੋ ਭਵੇਦ੍ਯਦਿ ॥ ੨,੫.
ਜੇ ਵੱਛਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਜਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਆਤਮਾ ਭਟਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਜੇ ਵੱਛਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਿਨ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭਟਕਣ ਵਾਲਾ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਰ੍ਭੈਃ ਪਿष੍ਟੈਸ੍ਤੁ ਸਮ੍ਪਾਦ੍ਯ ਤਂ ਵृषਂ ਮੋਚਯੇਦ੍ਵੁਧਃ । ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਜਨਵੇਲਾਯਾਂ ਵृषਾਭਾਵ (ਲਾਭ) ਕਥਞ੍ਚਨ ॥ ੨,੫.
ਜੇ ਵੱਛਾ ਵੱਛਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਸਮੇਂ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਜਾਂ ਆਟੇ ਨਾਲ ਬਣਾਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੱਛਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਮृਤ੍ਤਿਕਾਭਿਸ੍ਤੁ ਦਰ੍ਭੈਰ੍ਵਾ ਵृषਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਮੋਚਯੇਤ੍ । ਯਦਿष੍ਟਂ ਜੀਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦਦ੍ਯਾਦੇਕਾਦਸ਼ੇऽਹਨਿ ॥ ੨,੫.
ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਨਾਲ ਵੱਛਾ ਬਣਾਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜੀਵਤ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਿਨ ਇਹ ਰਸਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮृਤਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਸ਼ਯ੍ਯਾਧੇਨ੍ਵਾਦਿਕਂ ਤਥਾ । ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਬਹੂਨ੍ ਭੋਜਯੀਤ ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਵਿਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ ॥ ੨,੫.
ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਪਲੰਗ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਭੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤृਤੀਯਾਂ षੋਡਸ਼ੀਂ ਵਚ੍ਮਿ ਵੈਨਤੇਯ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਤਾਮ੍ । ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਪ੍ਰਤਿਮਾਸ੍ਯਾਨਿ ਆਦ੍ਯਂ षਾਣ੍ਮਾਸਿਕਂ ਤਥਾ ॥ ੨,੫.
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਸੋਲ੍ਹੀ ਰਸਮ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਸੁਣ। ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਯਾਦਗਾਰੀ ਰਸਮਾਂ ਹਨ, ਪਹਿਲੀ ਛੇ ਮਹੀਨੇ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਪਿਣ੍ਡੀਕਰਣਂ ਚੈਵ ਤृਤੀਯਾ षੋਡਸ਼ੀ ਮਤਾ । ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹੇ ਤ੍ਰਿਪਕ੍ਸ਼ੇ ਚ षਣ੍ਮਾਸੇ ਮਾਸਿਕੇऽਬ੍ਦਿਕੇ ॥ ੨,੫.
ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਸੋਲ੍ਹੀ ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਸਪੀੰਡਿਕਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦਿਨ, ਤਿੰਨ ਪੱਖਾਂ ਬਾਅਦ, ਛੇ ਮਹੀਨੇ, ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਸਾਲ 'ਤੇ ਕਰੀਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤृਤੀਯਾਂ षੋਡਸ਼ੀਮੇਨਾਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਮਤਭੇਦਤਃ । ਯਸ੍ਯੈਤਾਨਿ ਨ ਦਤ੍ਤਾਨਿ ਪ੍ਰੇਤਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ षੋਡਸ਼ ॥ ੨,੫.
ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਸੋਲ੍ਹੀ ਰਸਮ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਇਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਸੋਲ੍ਹਾ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਨਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ,
ਪਿਸ਼ਾਚਤ੍ਵਂ ਸ੍ਥਿਰਂ ਤਸ੍ਯ ਦਤ੍ਤੈਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸ਼ਤੈਰਪਿ । ਏਕਾਦਸ਼ੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੇ ਵਾ ਦਿਨੇ ਆਦ੍ਯਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ॥ ੨,੫.
ਉਹ ਆਤਮਾ ਪੱਕਾ ਭਟਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸੈਂਕੜੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਕਰੀਦੀਆਂ ਜਾਣ। ਪਹਿਲੀ ਰਸਮ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਜਾਂ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦਿਨ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਮਾਸਾਦੌ ਪ੍ਰਤਿਮਾਸਞ੍ਚ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਮृਤਤਿਥੌ ਖਗ । ਏਕੇਨਾਹ੍ਨਾ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਵਾਪਿ ਹੀਨੇषੁ ਵਿਨਤਾਸੁਤ ॥ ੨,੫.
ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਅਤੇ ਹਰ ਮਹੀਨੇ, ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਤਰੀਕ 'ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਸਮ ਕਰੀਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਕ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮਾਸषਣ੍ਮਾਸਵਰ੍षੇषੁ ਤ੍ਰਿਪਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ । ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨ੍ਯਥਸ੍ਯਾਤ੍ਸਾਪਿਣ੍ਡ੍ਯਂ ਪੂਰ੍ਣੇ ਵਰ੍षੇ ਤਦਰ੍ਧਕੇ ॥ ੨,੫.
ਮਹੀਨੇ, ਛੇ ਮਹੀਨੇ, ਸਾਲ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪੱਖਾਂ 'ਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਕਰੀਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਪੀੰਡਿਕਰਨ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਜਾਂ ਅੱਧਾ ਸਾਲ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕਰੀਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਪਕ੍ਸ਼ੇऽਭ੍ਯੁਦਯੇ ਵਾਪਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹੇऽਥ ਵਾ ਨृਣਾਮ੍ । ਆਨਨ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਕੁਲਧਰ੍ਮਾਣਾਂ ਪੁਂਸਾਞ੍ਚੈਵਾਯੁषਃ ਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍ ॥ ੨,੫.
ਤਿੰਨ ਪੱਖਾਂ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦਿਨ ਜਾਂ ਮਰਦਾਂ ਲਈ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਫਰਜ਼ਾਂ ਦੀ ਅੰਤਹੀਨਤਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਛੋਟੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ,