ਅਰ੍ਧਂ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਵਾਸਾਰ੍ਥਂ ਭੂਮਾਵੇਵ ਵਿਨਿਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ । ਤਤਃ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਪਿਣ੍ਡਂ ਪ੍ਰੇਤਕਰੇ ਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਅੱਧਾ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ; ਫਿਰ, ਪੂਰਵ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਮੁਰਦੇ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ।
ਆਜ੍ਯੇਨਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੇषੁ ਸ਼ਵਸ੍ਯ ਚ । ਦਾਹਮृਤ੍ਯੋਰਨ੍ਤਰਾਲੇ ਵਿਧਿਃ ਪਿਣ੍ਡਸ੍ਯ ਤਂ ਸ਼ृਣੁ
ਮੁਰਦੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਮਲੋ; ਦਾਹ ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਰਸਮ ਸੁਣੋ।
ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੈਃ ਪਞ੍ਚਭਿਃ ਪਿਣ੍ਡੈਃ ਸ਼ਵਸ੍ਯਾਹੁਤਿਯੋਗ੍ਯਤਾ । ਅਨ੍ਯਥਾ ਚੋਪਘਾਤਾਚ੍ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਦ੍ਯਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ
ਪੂਰਵ ਦੱਸੇ ਪੰਜ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਮੁਰਦਾ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਆਦਿ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਂਮृਜ੍ਯ ਚੋਪਲਿਪ੍ਯਾਥ ਉਲ੍ਲਿਖ੍ਯੋਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਵੇਦਿਕਾਮ੍ । ਅਭ੍ਯੁਕ੍ਸ਼੍ਯੋਪਸਮਾਧਾਯ ਵਹ੍ਨਿਂ ਤਤ੍ਰ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਸਾਫ ਕਰਕੇ, ਲਪੇਟ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾ ਕੇ ਤੇ ਵੇਦੀ ਉਠਾ ਕੇ, ਛਿੜਕ ਕੇ ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਗਾਓ।
ਪੁष੍ਪਾਕ੍ਸ਼ਤੈਸ਼੍ਚ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਦੇਵਂ ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਸਂਜ੍ਞਕਮ੍ । ਸ਼੍ਰੌਤੇਨ ਤੁ ਵਿਧਾਨੇਨ ਹ੍ਯਾਹਿਤਾਗ੍ਨਿਂ ਦਹੇਦ੍ਵੁਧਃ
ਫੁੱਲ ਤੇ ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ ਨਾਲ 'ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਾ' ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਫਿਰ ਸ਼੍ਰੌਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅੱਗ ਲਾ ਕੇ ਮੁਰਦੇ ਨੂੰ ਜਲਾਓ।
ਚਣ੍ਡਾਲਾਗ੍ਨਿਂ ਚਿਤਾਗ੍ਨਿਂ ਚ ਪਤਿਤਾਗ੍ਨਿਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍ । ਤ੍ਵਂ ਭੂਤਕृਜ੍ਜਗਦ੍ਯੋਨਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਲੋਕਪਰਿਪਾਲਕਃ
ਚੰਡਾਲ ਦੀ ਅੱਗ, ਚਿਤਾ ਦੀ ਅੱਗ ਤੇ ਪਤਿਤ ਦੀ ਅੱਗ ਛੱਡ ਦਿਓ; ਤੂੰ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਜਗਤ ਦਾ ਮੂਲ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਉਪਸਂਹਰ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮੇਨਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਨਯਾਮृਤਮ੍ । ਇਤਿ ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਸ਼ਰੀਰਾਹੁਤਿਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ, ਅਮਰਤਾ ਵੱਲ। ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਰ੍ਧਦਗ੍ਧੇ ਤਥਾ ਦੇਹੇ ਦਦ੍ਯਾਦਾਜ੍ਯਾਹੁਤਿਂ ਤਤਃ । ਅਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮਧਿਜਾਤੋऽਸਿ ਤ੍ਵਦਯਂ ਜਾਯਤਾਂ ਪੁਨਃ
ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਅੱਧਾ ਸੜ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। 'ਤੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਇਹ ਮੁੜ ਜੰਮੇ' — ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ।
ਅਸੌ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਯ ਲੋਕਾਯ ਸ੍ਵਾਹੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਨਾਮਤਃ । ਏਵਮਾਜ੍ਯਾਹੁਤਿਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਲਮਿਸ਼੍ਰਾਂ ਸਮਨ੍ਤ੍ਰਕਮ੍
‘ਇਹ ਸਵਰਗ ਲਈ ਹੈ, ਸਵਾਹਾ’ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ, ਤਿਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਰੋਦਿਤਵ੍ਯਂ ਤਤੋ ਗਾਢਮੇਵਂ ਤਸ੍ਯ ਸੁਖਂ ਭਵੇਤ੍ । ਦਾਹਸ੍ਯਾਨਨ੍ਤਰਂ ਤਤ੍ਰ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਚਯਨਿਕ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਫਿਰ ਗਹਿਰੀ ਰੋਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਥੇ ਅਸਥੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰੇਤਪਿਣ੍ਡਂ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਦਾਹਾਰ੍ਤਿਸ਼ਮਨਂ ਖਗ । ਤਤਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਕृਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਿਤਾਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨਵੀਕ੍ਸ਼ਕਾਃ
ਪ੍ਰੇਤ ਪਿੰਡਾ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਦਾਹ ਦੀ ਪੀੜ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਫਿਰ ਚਿਤਾ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਾ ਕੇ, ਜੋ ਵੇਖਣ ਆਏ ਸੀ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਨਿष੍ਠਪੂਰ੍ਵਾਃ ਸ੍ਨਾਨਾਰ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛੇਯੁਃ ਸੂਕ੍ਤਜਾਪਕਾਃ । ਤਤੋ ਜਾਲਸਮੀਪੇ ਤੁ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਚਾਂਸ਼ੁਕਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ, ਜੋ ਸੂਕਤ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਕਪੜੇ ਧੋ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪਰਿਧਾਯ ਪੁਨਸ੍ਤਚ੍ਚ ਬ੍ਰृਯੁਸ੍ਤਂ ਪੁਰੁषਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਉਦਕਂ ਤੁ ਕਰਿष੍ਯਾਮਃ ਸਚੈਲਂ ਪੁਰੁषਾਸ੍ਤਤਃ
ਉਹ ਕਪੜੇ ਮੁੜ ਪਾ ਕੇ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: 'ਅਸੀਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਾਂਗੇ, ਕਪੜਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਹੇ ਮਨੁੱਖੋ।'
ਕੁਰੁਧ੍ਵਮਿਤ੍ਯੇਵ ਵਦੇਚ੍ਛਤਵਰ੍षਾਵਰੇ ਮृਤੇ । ਪੁਤ੍ਰਾਦ੍ਯਾ ਵृਦ੍ਧਪੂਰ੍ਵਾਸ੍ਤੇ ਏਕਵਸ੍ਤ੍ਰਾਃ ਸ਼ਿਖਾਂ ਵਿਨਾ
ਜਦੋਂ ਸੌ ਸਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ 'ਕਰੋ' ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ, ਵੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਇਕ ਹੀ ਕਪੜਾ ਪਾ ਕੇ, ਬਿਨਾ ਚੋਟੀ ਦੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨਾਵੀਤਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਸ਼ੇਯੁਰ੍ਮੌਨਿਨੋ ਜਲਮ੍ । ਅਪਨਃ ਸ਼ੋਸ਼ੁਚਦਘਮਨੇਨ ਪਿਤृਦਿਙ੍ਮੁਖਾਃ
ਸਭ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ, ਮੌਨ ਰਹਿ ਕੇ, ਜਨੇਉ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਦਿਸਾ ਵੱਲ, ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜਲਾਵਘਟ੍ਟਨਂ ਚਵ ਨ ਕੁਰ੍ਯੁਃ ਸ੍ਨਾਨਕਾਰਕਾਃ । ਤਤਸ੍ਤਟੇ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਸ਼ਿਖਾਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ऋਜੂਨ੍ ਕੁਸ਼ਾਨ੍
ਜੋ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਝਟਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ, ਚੋਟੀ ਬੰਨ ਕੇ, ਸਿੱਧਾ ਕੁਸ਼ ਘਾਸ ਫੜਦੇ ਹਨ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਗ੍ਰਹਸ੍ਤਯੋਸ੍ਤੁ ਕृਤ੍ਵਾਥ ਸਤਿਲਂ ਜਲਮ੍ । ਆਦਾਯਾਞ੍ਜਲਿਨਾ ਯਾਮ੍ਯਾਂ ਦੁਃ ਖੀ ਪੈਤृਕਤੀਰ੍ਥਤਃ
ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕਰਕੇ, ਤਿਲ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਅੰਜਲੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਏਕਵਾਰਂ ਤ੍ਰਿਵਾਰਂ ਵਾ ਦਸ਼ਵਾਰਮਥਾਪਿ ਵਾ । ਭੂਮਾਵਸ਼੍ਮਨਿ ਵਾ ਸਰ੍ਵੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਯੁਰ੍ਵਾਗ੍ਯਤਾਃ ਖਗ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਜਾਂ ਦਸ ਵਾਰੀ, ਸਭ ਚੁੱਪ ਚਾਪ, ਪਾਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪੰਛੀ।
ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤੁ ਤृਪ੍ਯਤਾਂ ਵਾਪਿ ਤਰ੍ਪਯਾਮ੍ਯੁਪਤਿष੍ਠਤਾਮ੍ । ਪ੍ਰੇਤੈਤਦਮੁਕਗੋਤ੍ਰੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇष੍ਵੇਵਂ ਸਮੁਚ੍ਚਰੇਤ੍
ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਹੋ ਜਾਣ; ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜੋ ਹਾਜ਼ਰ ਹਨ — ‘ਇਹ ਪ੍ਰੇਤ, ਇਸ ਗੋਤ ਦਾ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜਲਾਞ੍ਜਲੌ ਕृਤੇ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਿਧੇਯਂ ਦਨ੍ਤਧਾਵਨਮ੍ । ਤ੍ਯਜਨ੍ਤਿ ਗੋਤ੍ਰਿਣਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦਿਨਾਨਿ ਨਵ ਕਾਸ਼੍ਯਪ
ਪਾਣੀ ਦੀ ਅੰਜਲੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੰਦ ਮੰਜਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕੋ ਗੋਤ ਵਾਲੇ ਸਭ ਨੌ ਦਿਨ ਤੱਕ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਕਾਸ਼ਯਪ।
ਤਤ ਉਤ੍ਤੀਰ੍ਯੋਦਕਾਦ੍ਵੈ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਪਰਿਧਾਯ ਚ । ਸ੍ਨਾਨਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸਕृਤ੍ਪੀਡ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇਯੁਃ ਸ਼ੁਚਿਭੂਤਲੇ
ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ, ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਪੜਾ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਨਿਚੋੜ ਕੇ, ਸਾਫ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਸ਼੍ਰੁਪਾਤਂ ਨ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਹਜਲਾਞ੍ਜਲਿਮ੍ । ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਾਸ਼੍ਰੁ ਬਾਨ੍ਧਵੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰੇਤੋ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਯਤੋऽਵਸ਼ਃ
ਦਾਹ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਅੰਜਲੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੋਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰੇਤ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਵਹੇ ਹੋਏ ਹੰਝੂ ਤੇ ਲੇਰ ਨੂੰ ਲਾ ਕੇ, ਮਜਬੂਰੀ ਨਾਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤੋ ਨ ਰੋਦਿਤਵ੍ਯਂ ਹਿ ਕ੍ਰਿਯਾਃ ਕਾਰ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ । ਤਤਸ੍ਤੇषੂਪਵਿष੍ਟੇषੁ ਪੁਰਾਣਜ੍ਞਃ ਸੁਕृਤ੍ਸ੍ਵਕਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਰੋਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਰਸਮਾਂ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪੁਰਾਣਾ ਜਾਣਦਾ, ਨੇਕ ਹੈ, ਉਹ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੋਕਾਪਨੋਦਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸਂਸਾਰਾਨਿਤ੍ਯਤਾਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ । ਮਾਨੁष੍ਯੇ ਕਦਲੀਸ੍ਤਨ੍ਭੇ ਅਸਾਰੇ ਸਾਰਮਾਰ੍ਗਣਮ੍
ਉਹ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ: 'ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ, ਕੇਲੇ ਦੀ ਡੰਡੀ ਵਾਂਗ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਸਲ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਅਸਲ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।'
ਕਰੋਤਿ ਯਃ ਸ ਸਂਮੂਢੋ ਜਲਬੁਦ੍ਵਦ੍ਰਸਨ੍ਨਿਭੇ । ਪਞ੍ਚਧਾ ਸਂਭृਤਃ ਕਾਯੋ ਯਦਿ ਪਞ੍ਚਤ੍ਵਮਾਗਤਃ
ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਬੁੱਲੇ ਵਾਂਗ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰੀਰ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਕਰ੍ਮਭਿਃ ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰੋਤ੍ਥੈਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਾ ਪਰਿਦੇਵਨਾ । ਗਨ੍ਤ੍ਰੀ ਵਸੁਮਤੀ ਨਾਸ਼ਮੁਦਧਿਰ੍ਦੈਵਤਾਨਿ ਚ
ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਖਤਮ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਲਈ ਰੋਣ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ? ਧਰਤੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਆਖਰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਫੇਨਪ੍ਰਖ੍ਯਃ ਕਥਂ ਨਾਸ਼ਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੋ ਨ ਯਾਸ੍ਯਤਿ । ਏਵਂ ਸਂਸ਼੍ਰਾਵਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਮृਦੁਸ਼ਾਦ੍ਵਲਸਂਸ੍ਥਿਤਾਨ੍
ਜੋ ਮਰਣ ਵਾਲਾ ਲੋਕ ਫੇਨ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਥੇ ਨਰਮ ਘਾਹ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤੇऽਯਿ ਸਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਗਚ੍ਛੇਯੁਰ੍ਗृਹਂ ਬਾਲਪੁਰਃ ਸਰਾਃ । ਵਿਦਸ਼੍ਯ ਰ੍ਨਿਬਪਤ੍ਰਾਣਿ ਨਿਯਤਾ ਦ੍ਵਾਰਿ ਵੇਸ਼੍ਮਨਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦਰਭਾ ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਛੱਡਦੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਠੀਕ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਚਮ੍ਯ ਵਹ੍ਨਿਸਲਿਲਂ ਗੋਮਯਂ ਗੌਰਸਰ੍षਪਾਨ੍ । ਦੂਰ੍ਵਾਪ੍ਰਵਾਲਂ ਵृषਭਮਨ੍ਯਦਪ੍ਯਥ ਮਙ੍ਗਲਮ੍
ਪਾਣੀ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਹ ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਗੋਮਯਾ, ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਸਰੋਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਹ, ਲਾਲ, ਬਲਦ ਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਵਸਤੂਆਂ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਯੁਃ ਸਮਾਲਭ੍ਯ ਕृਤ੍ਵਾਸ਼੍ਮਨਿ ਪਦਂ ਸ਼ਨੈਃ । ਸ਼੍ਰੌਤੇਨ ਤੁ ਵਿਧਾਨੇਨ ਆਹਿਤਾਗ੍ਨਿਂ ਦੇਹਦ੍ਵਧਃ
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ, ਵੇਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਜਗਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।