ਵਿਸ਼੍ਰਾਮੇ ਕਾष੍ਠਚਯਨੇ ਤਥਾ ਸਞ੍ਚਯਨੇ ਖਗ । ਮृਤਿਸ੍ਥਾਨੇ ਸ਼ਵੋ ਨਾਮ ਭੂਮਿਸ੍ਤੁष੍ਯਤਿ ਦੇਵਤਾ
ਆਰਾਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ, ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਚਬੂਤਰੇ ਤੇ ਇਕੱਠ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ, ਮਰਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਮੁਰਦਾ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਾਨ੍ਥੋ ਦ੍ਵਾਰਿ ਭਵੇਤ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰੀਤਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਾਸ੍ਤੁਦੇਵਤਾ । ਚਤ੍ਵਰੇ ਖੇਚਰਸ੍ਤੇਨ ਤੁष੍ਯੇਦ੍ਭृਤਾਦਿਦੇਵਤਾ
ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਯਾਤਰੀ ਖੜਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਘਰ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਤੁਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਭਰਤੀ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼੍ਰਾਮੇ ਭੂਤਸਂਜ੍ਞੋऽਯਂ ਤੁष੍ਟਸ੍ਤੇਨ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼ । ਚਿਤਾਯਾਂ ਸਾਧਕ ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਤੌ ਪ੍ਰੇਤ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਆਰਾਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਭੂਤ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿਸਾਵਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ 'ਸਾਧਕ' ਤੇ ਇਕੱਠ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਪ੍ਰੇਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਿਲਦਰ੍ਭਘृਤੇਧਾਂਸਿ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸੁਤਾਦਯਃ । ਗਾਥਾਂ ਯਮਸ੍ਯ ਸੂਕ੍ਤਂ ਵਾਪ੍ਯਧੀਯਾਨਾ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਿ ਹਿ
ਤਿਲ, ਦਰਭਾ, ਘੀ ਤੇ ਦੀਵੇ ਲੈ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ ਯਮ ਦੀ ਗਾਥਾ ਜਾਂ ਸੁਕਤ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਅਹਰਹਰ੍ਨੀਯਮਾਨੋ ਗਾਮਸ਼੍ਵਂ ਪੁਰੁषਂ ਵृषਮ੍ । ਵੈਵਸ੍ਵਤੋ ਨ ਤृਪ੍ਯੇਤ ਸੁਰਯਾ ਤ੍ਵਿਵ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ
ਰੋਜ਼ ਗਾਂ, ਘੋੜਾ, ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਵੱਛਾ ਚੜ੍ਹਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਵੀ ਵੈਵਸਵਤ ਰਾਜਾ ਰਾਜੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੂਰਖ ਮਦਰਾ ਨਾਲ ਕਦੇ ਰਾਜੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਇਮਾਂ ਗਾਥਮਪੇਤੇਤਿ ਸੂਕ੍ਤਂ ਵਾ ਪਥਿ ਸਂਪਠੇਤ੍ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼੍ਯਰਣ੍ਯਂ ਵ੍ਰਜੇਯੁਃ ਸਰ੍ਵਬਾਨ੍ਧਵਾਃ
ਇਹ ਗਾਥਾ ਜਾਂ ਸੁਕਤ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ; ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪੈਣ।
ਪਥਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਦ੍ਵਯਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਖਗ । ਤਤਃ ਸ਼ਨੈਰ੍ਭੂਤਲੇ ਵੈ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਸ਼ਿਰਸਂ ਸ਼ਵਮ੍
ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਪੂਰਵ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ, ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਮੁਰਦੇ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਿਰ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ।
ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਚਿਤਾਭੂਮੌ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮਾਚਰੇਤ੍ । ਤृਣਕਾष੍ਠਤਿਲਾਜ੍ਯਾਦਿ ਸ੍ਵਯਂ ਨਿਨ੍ਯੁਃ ਸੁਤਾਦਯਃ
ਚਿਤਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਪੂਰਵ ਦੱਸਿਆ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰੋ; ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ ਘਾਸ, ਲੱਕੜ, ਤਿਲ, ਘੀ ਆਦਿ ਆਪ ਲੈ ਆਉਣ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਨੀਤੈਃ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਸਰ੍ਵਂ ਭਵਤਿ ਨਿष੍ਫਲਮ੍ । ਪ੍ਰਾਚੀਨਾਵੀਤਿਨਾ ਭਾਵ੍ਯਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਭਿਮੁਕੇਨ ਚ
ਜੋ ਕਰਮ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਵਲੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨਾਵੀਤ ਨਾਲ ਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੁਹ ਕਰਕੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦੀ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਯਥਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਥਾਣ੍ਡਜ । ਪ੍ਰਤੇਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਕृਤ੍ਵਾਰ੍ਧੇਨ ਤਂ ਛਾਦਯੇਤ੍ਤਤਃ
ਉਥੇ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵੇਦੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ, ਅੰਡਜ; ਕਫਨ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਅੱਧਾ ਉਸ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਲਈ ਵਰਤੋ।
ਅਰ੍ਧਂ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਵਾਸਾਰ੍ਥਂ ਭੂਮਾਵੇਵ ਵਿਨਿਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ । ਤਤਃ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਪਿਣ੍ਡਂ ਪ੍ਰੇਤਕਰੇ ਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਅੱਧਾ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ; ਫਿਰ, ਪੂਰਵ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਮੁਰਦੇ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ।
ਆਜ੍ਯੇਨਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੇषੁ ਸ਼ਵਸ੍ਯ ਚ । ਦਾਹਮृਤ੍ਯੋਰਨ੍ਤਰਾਲੇ ਵਿਧਿਃ ਪਿਣ੍ਡਸ੍ਯ ਤਂ ਸ਼ृਣੁ
ਮੁਰਦੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਮਲੋ; ਦਾਹ ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਰਸਮ ਸੁਣੋ।
ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੈਃ ਪਞ੍ਚਭਿਃ ਪਿਣ੍ਡੈਃ ਸ਼ਵਸ੍ਯਾਹੁਤਿਯੋਗ੍ਯਤਾ । ਅਨ੍ਯਥਾ ਚੋਪਘਾਤਾਚ੍ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਦ੍ਯਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ
ਪੂਰਵ ਦੱਸੇ ਪੰਜ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਮੁਰਦਾ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਆਦਿ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਂਮृਜ੍ਯ ਚੋਪਲਿਪ੍ਯਾਥ ਉਲ੍ਲਿਖ੍ਯੋਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਵੇਦਿਕਾਮ੍ । ਅਭ੍ਯੁਕ੍ਸ਼੍ਯੋਪਸਮਾਧਾਯ ਵਹ੍ਨਿਂ ਤਤ੍ਰ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਸਾਫ ਕਰਕੇ, ਲਪੇਟ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾ ਕੇ ਤੇ ਵੇਦੀ ਉਠਾ ਕੇ, ਛਿੜਕ ਕੇ ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਗਾਓ।
ਪੁष੍ਪਾਕ੍ਸ਼ਤੈਸ਼੍ਚ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਦੇਵਂ ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਸਂਜ੍ਞਕਮ੍ । ਸ਼੍ਰੌਤੇਨ ਤੁ ਵਿਧਾਨੇਨ ਹ੍ਯਾਹਿਤਾਗ੍ਨਿਂ ਦਹੇਦ੍ਵੁਧਃ
ਫੁੱਲ ਤੇ ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ ਨਾਲ 'ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਾ' ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਫਿਰ ਸ਼੍ਰੌਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅੱਗ ਲਾ ਕੇ ਮੁਰਦੇ ਨੂੰ ਜਲਾਓ।
ਚਣ੍ਡਾਲਾਗ੍ਨਿਂ ਚਿਤਾਗ੍ਨਿਂ ਚ ਪਤਿਤਾਗ੍ਨਿਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍ । ਤ੍ਵਂ ਭੂਤਕृਜ੍ਜਗਦ੍ਯੋਨਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਲੋਕਪਰਿਪਾਲਕਃ
ਚੰਡਾਲ ਦੀ ਅੱਗ, ਚਿਤਾ ਦੀ ਅੱਗ ਤੇ ਪਤਿਤ ਦੀ ਅੱਗ ਛੱਡ ਦਿਓ; ਤੂੰ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਜਗਤ ਦਾ ਮੂਲ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਉਪਸਂਹਰ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮੇਨਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਨਯਾਮृਤਮ੍ । ਇਤਿ ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਸ਼ਰੀਰਾਹੁਤਿਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ, ਅਮਰਤਾ ਵੱਲ। ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਰ੍ਧਦਗ੍ਧੇ ਤਥਾ ਦੇਹੇ ਦਦ੍ਯਾਦਾਜ੍ਯਾਹੁਤਿਂ ਤਤਃ । ਅਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮਧਿਜਾਤੋऽਸਿ ਤ੍ਵਦਯਂ ਜਾਯਤਾਂ ਪੁਨਃ
ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਅੱਧਾ ਸੜ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। 'ਤੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਇਹ ਮੁੜ ਜੰਮੇ' — ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ।
ਅਸੌ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਯ ਲੋਕਾਯ ਸ੍ਵਾਹੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਨਾਮਤਃ । ਏਵਮਾਜ੍ਯਾਹੁਤਿਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਲਮਿਸ਼੍ਰਾਂ ਸਮਨ੍ਤ੍ਰਕਮ੍
‘ਇਹ ਸਵਰਗ ਲਈ ਹੈ, ਸਵਾਹਾ’ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ, ਤਿਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਰੋਦਿਤਵ੍ਯਂ ਤਤੋ ਗਾਢਮੇਵਂ ਤਸ੍ਯ ਸੁਖਂ ਭਵੇਤ੍ । ਦਾਹਸ੍ਯਾਨਨ੍ਤਰਂ ਤਤ੍ਰ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਚਯਨਿਕ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਫਿਰ ਗਹਿਰੀ ਰੋਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਥੇ ਅਸਥੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰੇਤਪਿਣ੍ਡਂ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਦਾਹਾਰ੍ਤਿਸ਼ਮਨਂ ਖਗ । ਤਤਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਕृਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਿਤਾਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨਵੀਕ੍ਸ਼ਕਾਃ
ਪ੍ਰੇਤ ਪਿੰਡਾ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਦਾਹ ਦੀ ਪੀੜ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਫਿਰ ਚਿਤਾ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਾ ਕੇ, ਜੋ ਵੇਖਣ ਆਏ ਸੀ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਨਿष੍ਠਪੂਰ੍ਵਾਃ ਸ੍ਨਾਨਾਰ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛੇਯੁਃ ਸੂਕ੍ਤਜਾਪਕਾਃ । ਤਤੋ ਜਾਲਸਮੀਪੇ ਤੁ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਚਾਂਸ਼ੁਕਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ, ਜੋ ਸੂਕਤ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਕਪੜੇ ਧੋ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪਰਿਧਾਯ ਪੁਨਸ੍ਤਚ੍ਚ ਬ੍ਰृਯੁਸ੍ਤਂ ਪੁਰੁषਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਉਦਕਂ ਤੁ ਕਰਿष੍ਯਾਮਃ ਸਚੈਲਂ ਪੁਰੁषਾਸ੍ਤਤਃ
ਉਹ ਕਪੜੇ ਮੁੜ ਪਾ ਕੇ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: 'ਅਸੀਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਾਂਗੇ, ਕਪੜਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਹੇ ਮਨੁੱਖੋ।'
ਕੁਰੁਧ੍ਵਮਿਤ੍ਯੇਵ ਵਦੇਚ੍ਛਤਵਰ੍षਾਵਰੇ ਮृਤੇ । ਪੁਤ੍ਰਾਦ੍ਯਾ ਵृਦ੍ਧਪੂਰ੍ਵਾਸ੍ਤੇ ਏਕਵਸ੍ਤ੍ਰਾਃ ਸ਼ਿਖਾਂ ਵਿਨਾ
ਜਦੋਂ ਸੌ ਸਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ 'ਕਰੋ' ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ, ਵੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਇਕ ਹੀ ਕਪੜਾ ਪਾ ਕੇ, ਬਿਨਾ ਚੋਟੀ ਦੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨਾਵੀਤਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਸ਼ੇਯੁਰ੍ਮੌਨਿਨੋ ਜਲਮ੍ । ਅਪਨਃ ਸ਼ੋਸ਼ੁਚਦਘਮਨੇਨ ਪਿਤृਦਿਙ੍ਮੁਖਾਃ
ਸਭ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ, ਮੌਨ ਰਹਿ ਕੇ, ਜਨੇਉ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਦਿਸਾ ਵੱਲ, ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜਲਾਵਘਟ੍ਟਨਂ ਚਵ ਨ ਕੁਰ੍ਯੁਃ ਸ੍ਨਾਨਕਾਰਕਾਃ । ਤਤਸ੍ਤਟੇ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਸ਼ਿਖਾਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ऋਜੂਨ੍ ਕੁਸ਼ਾਨ੍
ਜੋ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਝਟਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ, ਚੋਟੀ ਬੰਨ ਕੇ, ਸਿੱਧਾ ਕੁਸ਼ ਘਾਸ ਫੜਦੇ ਹਨ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਗ੍ਰਹਸ੍ਤਯੋਸ੍ਤੁ ਕृਤ੍ਵਾਥ ਸਤਿਲਂ ਜਲਮ੍ । ਆਦਾਯਾਞ੍ਜਲਿਨਾ ਯਾਮ੍ਯਾਂ ਦੁਃ ਖੀ ਪੈਤृਕਤੀਰ੍ਥਤਃ
ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕਰਕੇ, ਤਿਲ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਅੰਜਲੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਏਕਵਾਰਂ ਤ੍ਰਿਵਾਰਂ ਵਾ ਦਸ਼ਵਾਰਮਥਾਪਿ ਵਾ । ਭੂਮਾਵਸ਼੍ਮਨਿ ਵਾ ਸਰ੍ਵੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਯੁਰ੍ਵਾਗ੍ਯਤਾਃ ਖਗ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਜਾਂ ਦਸ ਵਾਰੀ, ਸਭ ਚੁੱਪ ਚਾਪ, ਪਾਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪੰਛੀ।
ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤੁ ਤृਪ੍ਯਤਾਂ ਵਾਪਿ ਤਰ੍ਪਯਾਮ੍ਯੁਪਤਿष੍ਠਤਾਮ੍ । ਪ੍ਰੇਤੈਤਦਮੁਕਗੋਤ੍ਰੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇष੍ਵੇਵਂ ਸਮੁਚ੍ਚਰੇਤ੍
ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਹੋ ਜਾਣ; ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜੋ ਹਾਜ਼ਰ ਹਨ — ‘ਇਹ ਪ੍ਰੇਤ, ਇਸ ਗੋਤ ਦਾ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜਲਾਞ੍ਜਲੌ ਕृਤੇ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਿਧੇਯਂ ਦਨ੍ਤਧਾਵਨਮ੍ । ਤ੍ਯਜਨ੍ਤਿ ਗੋਤ੍ਰਿਣਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦਿਨਾਨਿ ਨਵ ਕਾਸ਼੍ਯਪ
ਪਾਣੀ ਦੀ ਅੰਜਲੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੰਦ ਮੰਜਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕੋ ਗੋਤ ਵਾਲੇ ਸਭ ਨੌ ਦਿਨ ਤੱਕ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਕਾਸ਼ਯਪ।