ਹੀਨਜਾਤੌ ਪ੍ਰਜਾਯੇਤ ਰਤ੍ਨਾਨਾਮਪਹਾਰਕਃ । ਪਤ੍ਰਂ ਚ ਸ਼ਾਖਿਨੋ ਹृਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਾਂਸ਼੍ਛੁਚ੍ਛੁਨ੍ਦਰੀ ਪੁਮਾਨ੍ ॥ ੨,੨.
ਗਹਣੇ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨੀਚ ਜਾਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਰੁੱਖ ਦੇ ਪੱਤੇ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਚੁਚੁੰਦਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮੂषਕੋ ਧਾਨ੍ਯਹਾਰੀ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯਾਨਮੁष੍ਟ੍ਰਃ ਫਲਂ ਕਪਿਃ । ਨਿਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਭੋਜਨਾਤ੍ਕਾਕੋ ਗृਧ੍ਰੋ ਹृਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯੁਪਸ੍ਕਰਮ੍ ॥ ੨,੨.
ਅਨਾਜ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਚੂਹਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਵਾਰੀ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉਠ; ਫਲ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਾਂਦਰ; ਮੰਤਰ ਬਿਨਾ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਕਾਂ; ਅਤੇ ਬਰਤਨ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਗਿੱਧ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਧੁਦਂਸ਼ਃ ਫਲਂ ਗृਧ੍ਰੋ ਗਾਂ ਗੋਧਾਗ੍ਨਿਂ ਬਕਸ੍ਤਥਾ । ਸ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਵੇਤਕੁष੍ਠੀ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਸ੍ਤ੍ਰ ਹ੍ਯਰੁਚੀ ਰਸਹਾਰਕਃ ॥ ੨,੨.
ਸ਼ਹਿਦ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮਧੁਮੱਖੀ; ਫਲ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਗਿੱਧ; ਧਰਤੀ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਗਾਂ; ਅੱਗ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਗੋਧ; ਪਾਣੀ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਕ; ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਚਿੱਟਾ ਕੋੜ; ਅਤੇ ਰਸ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੁਆਦ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਂਸ੍ਯਹਾਰੀ ਤੁ ਹਂਸਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਰਸ੍ਵਸ੍ਯ ਚ ਹਾਰਕਃ । ਅਪਸ੍ਮਾਰੀ ਗੁਰੋਰ੍ਹਨ੍ਤਾ ਕ੍ਰੂਰਕृਦ੍ਵਾਮਨੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੨.
ਕਾਂਸੀ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੰਸ; ਦੂਜੇ ਦੀ ਵਸਤੂ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬੌਨਾ; ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਮਿਰਗੀ ਵਾਲਾ; ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਠੋਰ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨੀਂ ਤ੍ਯਜਞ੍ਛਬ੍ਦਵੇਧੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਭਵੇਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ । ਦੇਵਵਿਪ੍ਰਸ੍ਵਾਪਹਾਰੀ ਪਾਣ੍ਡੁਰਃ ਪਰਮਾਂਸਭੁਕ੍ ॥ ੨,੨.
ਧਰਮਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਡਰਣ ਵਾਲਾ ਜੀਵ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਵਸਤੂ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪੀਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਭਕ੍ਸ਼੍ਯੋ ਗਣ੍ਡਮਾਲੀ ਮਹਾਰੋਗੀ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ । ਨ੍ਯਾਸਾਪਹਾਰੀ ਕਾਣਃ ਸ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰੀਜੀਵਃ ਖਞ੍ਜਕੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੨.
ਅਣਵਾਜਬ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਗਲੜੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਮ੍ਹਾਂ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇਕ-ਅੱਖੀ; ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਲੰਗੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੌਮਾਰਦਾਰਤ੍ਯਾਗੀ ਚ ਦੁਰ੍ਭਗੋऽਥੈ ਕਮਿष੍ਟਭੁਕ੍ । ਵਾਤਗੁਲ੍ਮੀ ਵਿਪ੍ਰਯੋषਿਦ੍ਗਾਮੀ ਵਾ ਜਮ੍ਬੁਕੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੨.
ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਅਭਾਗਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਧ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹਵਾ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲਾ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਆਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਯ੍ਯਾਹਰ੍ਤਾ ਕ੍ਸ਼ਪਣਕਃ ਪਤਙ੍ਗੋ ਵਸ੍ਤ੍ਰਹਾਰਕਃ । ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਯਾਦਪਿ ਜਾਤ੍ਯਨ੍ਧੋ ਕਪਾਲੀ ਦੀਪਹਾਰਕਃ ॥ ੨,੨.
ਬਿਸਤਰ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਭਿਖਾਰੀ; ਕੱਪੜੇ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਤੰਗਾ; ਈਰਖਾ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕਪਾਲੀ; ਅਤੇ ਦੀਵਾ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੌਸ਼ਿਕੋ ਮਿਤ੍ਰਹਨ੍ਤਾ ਚ ਕ੍ਸ਼ਯੀ ਪਿਤ੍ਰਾਦਿਨਿਨ੍ਦਕਃ । ਸ੍ਖਲਦ੍ਵਾਗਨृਤਵਾਦੀ ਕੂਟਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਜਲੋਦਰੀ ॥ ੨,੨.
ਜਲ੍ਹਾ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਮਿਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਕਾਤਲ; ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪਿਤਾ ਆਦਿ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਝੂਠ ਅਤੇ ਲੜਖੜਾ ਕੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਝੂਠਾ ਗਵਾਹ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਸ਼ਕਃ ਸੋऽਥ ਚਛਿਨ੍ਨੋष੍ਠੋ ਵਿਵਾਹੇ ਵਿਘ੍ਨਕृਦ੍ਭਵੇਤ੍ । ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਾਥ ਵृषਲਃ ਸੋऽਯਂ ਚਤ੍ਵਰੇ ਵੈ ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਕृਤ੍ ॥ ੨,੨.
ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੱਛਰ; ਫਟੇ ਹੋਠ ਵਾਲਾ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ; ਅਤੇ ਨੀਚ ਜਾਤ ਵਾਲਾ ਚੌਕ 'ਤੇ ਪਖਾਣ ਅਤੇ ਮੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮੂਤ੍ਰਕृਚ੍ਛ੍ਰੀ ਦੂषਕਸ੍ਤੁ ਕਨ੍ਯਾਯਾਃ ਕ੍ਲੀਬਤਾਮਿਯਾਤ੍ । ਦ੍ਵੀਪੀ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵੇਦਵਿਕ੍ਰੇਤਾ ਵਰਾਹੋऽਯਾਜ੍ਯਯਾਜਕਃ ॥ ੨,੨.
ਮੂਤਰ ਨੁੰ ਮਾੜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਨਪੁੰਸਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵੇਦ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਿਆਲ; ਅਤੇ ਅਣਵਾਜਬ ਰਸਮਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੂਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤਸ੍ਤਤੋऽਸ਼੍ਰਨ੍ਮਾਰ੍ਜਾਰੋ ਖਦ੍ਯੋਤੋ ਵਹਦਾਹਕਃ । ਕृਮਿਃ ਪਰ੍ਯੁषਿਤਾਦਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਤ੍ਸਰੀ ਭ੍ਰਮਰੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੨.
ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਬਿੱਲੀ; ਅੱਗ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਜੁਗਨੂ; ਬਾਸੀ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਕੀੜਾ; ਅਤੇ ਈਰਖਾ ਵਾਲਾ ਭੌਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨ੍ਯੁਤ੍ਸਾਦੀ ਤੁ ਕੁष੍ਠੀ ਸ੍ਯਾਦਦਤ੍ਤਾऽਦਾਨਤੋ ਵृषਃ । ਸਰ੍ਪੋ ਗੋਹਾਰਕੋऽਨ੍ਨਸ੍ਯ ਹਾਰਕਃ ਸ੍ਯਾਦਜੀਰ੍ਣਵਾਨ੍ ॥ ੨,੨.
ਅੱਗ ਨੁੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋੜ ਵਾਲਾ; ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਵਸਤੂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਬਲਦ; ਗਾਂ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੱਪ; ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਜੀਰਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਲਹਾਰੀ ਤੁ ਮਤ੍ਸ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ੀਰਹਾਰੀ ਬਲਾਕਿਕਾ । ਅਨ੍ਨਂ ਪਰ੍ਯੁषਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰੇ ਪ੍ਰਦਦਤ੍ਕੁਬ੍ਜਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ॥ ੨,੨.
ਪਾਣੀ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੱਛੀ; ਦੂਧ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਗਲਾ; ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਬਾਸੀ ਖਾਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੁਬੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫਲਾਨਿ ਹਰਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਸਨ੍ਤਤਿਰ੍ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਖਗ । ਅਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਮਸ਼੍ਰਾਤਿ ਹ੍ਯਨਪਤ੍ਯੋ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ ॥ ੨,੨.
ਫਲ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਨਾ ਦੇ ਕੇ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਸੰਤਾਨ ਦੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਵਜ੍ਯਾਗਮਨਾਦ੍ਰਾਜਨ੍ ਭਵੇਨ੍ਮਰੁਪਿਸ਼ਾਚਕਃ । ਚਾਤਕੋ ਜਲਹਰ੍ਤਾ ਸ੍ਯਾਜ੍ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਧਃ ਪੁਂਸ੍ਤਕਂ ਹਰਨ੍ ॥ ੨,੨.
ਰਾਜਾ, ਜੋ ਤਿਆਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭੂਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਾਣੀ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਚਾਤਕਾ; ਅਤੇ ਪੁਸਤਕ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜੇਭ੍ਯੋਰ੍ऽਥਮਦਦਜ੍ਜਮ੍ਬੁਕੋ ਭਵੇਤ੍ । ਪਰਿਵਾਦਾਦਿਜਾਤੀਨਾਂ ਲਭਤੇ ਕਾਚ੍ਛਪੀਂ ਤਨੁਮ੍ ॥ ੨,੨.
ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੌਲਤ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਜੰਬੂਕ (ਗਿੱਟ) ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਨਿੰਦਾ ਆਦਿ ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਕਛੂਆ ਦੀ ਜਾਤੀ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਦੁਰ੍ਭਗਃ ਫਲਵਿਕ੍ਰੇਤਾ ਵृਕਸ਼੍ਚ ਵृषਲੀਪਤਿਃ । ਮਾਰ੍ਜਾਰੋऽਗ੍ਨਿਂ ਪਦਾ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਰੋਗਵਾਨ੍ਪਰਮਾਂਸਭੁਕ੍ ॥ ੨,੨.
ਫਲ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਮਾੜੀ ਹੋਵੇ, ਭੇਡ, ਨੀਚ ਜਾਤੀ ਦੀ ਔਰਤ ਦਾ ਪਤੀ, ਬਿੱਲੀ ਜੋ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਛੂਹੇ, ਅਤੇ ਜੋ ਪਰਾਇਆ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਰੋਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜਲਪ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਵਣਂ ਯਸ੍ਤੁ ਭਿਨ੍ਦ੍ਯਾਨ੍ਮਤ੍ਸ੍ਯੋ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ । ਹਰੇਃ ਕਥਾਂ ਨ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਯੇ ਨ ਸਾਧੁਜਨਸ੍ਤਵਮ੍ ॥ ੨,੨.
ਜੋ ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਲੀ ਤੋੜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੱਛੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਹਰੀ ਦੀ ਕਥਾ ਜਾਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਤਿ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ।
ਤਾਨ੍ਨਰਾਨ੍ਕਰ੍ਣਮੂਲੋऽਯਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਨੁਯਾਨ੍ਨੇਤਰਾਞ੍ਜਨਾਨ੍ । ਪਰਸ੍ਯਾਨਨਸਂਸ੍ਥਂ ਯੋ ਗ੍ਰਾਸਂ ਹਰਿ ਮਨ੍ਦਧੀਃ ॥ ੨,੨.
ਕੰਨ ਦਾ ਇਹ ਮੂਲ ਉਹਨਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੁਣਦੇ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਜੋ ਮੰਦ-ਬੁੱਧੀ ਹੋ ਕੇ ਪਰਾਏ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਖਾਣਾ ਛੀਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਾਂਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵੋਪਕਰਣਾਨ੍ਯੇਨਂ ਗਣ੍ਡਮਾਲਿਨਮੀਹਤੇ । ਦਮ੍ਭੇਨਾਚਰਤੇ ਧਰ੍ਮਂ ਗਜਚਰ੍ਮਾ ਭਵੇਤ੍ਤੁ ਸਃ ॥ ੨,੨.
ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਕੇ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਾਥੀ ਦੀ ਚਮੜੀ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਰੋऽਰ੍ਤਿਪ੍ਰਮੁਖਾ ਰੋਗਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਘਾਤਕਮ੍ । ਲਿਙ੍ਗਪੀਡੀ ਸ਼ਿਵਸ੍ਵਂ ਚ ਸ਼ਿਵਨਿਰ੍ਮਾਲ੍ਯਮੇਵ ਚ ॥ ੨,੨.
ਸਿਰਦਰਦ ਤੇ ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਰੋਗ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਘਾਤੀ ਨੂੰ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਲਿੰਗ ਨੂੰ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਮਾਨਾ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਭਾਗ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪੀੜਾ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋऽਪ੍ਯਨੇਨ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਹृਤ੍ਵਾ ਦੋषਮਵਾਪ੍ਨੁਯੁਃ । ਏਤੇषਾਮੇਵ ਜਨ੍ਤੂਨਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਤ੍ਵਮੁਪਜਾਯਤੇ ॥ ੨,੨.
ਇਸ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲ ਕੇ, ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਕਰਕੇ ਪਾਪ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭੋਗਾਨ੍ਤੇ ਨਰਕਸ੍ਯੈਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਿਤ੍ਯਵਧਾਰਯ । ਖਘ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼੍ਯਮੇਤਤ੍ਤੁ ਮਯੋਕ੍ਤਂ ਤੇ ਸਮਾਸਤਃ । ਦ੍ਰਵ੍ਯਪ੍ਰਕਾਰਾ ਹਿ ਯਥਾ ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਾਣਿਜਾਤਯਃ ॥ ੨,੨.
ਸਾਰੇ ਸੁਖਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਨਰਕ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ। ਹੇ ਪੰਛੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਦਾਰਥ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵ ਹਨ।
ਏਵਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰੈਰ੍ਨਿਜਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਨृਣਾਂ ਸੁਖਸ੍ਯ ਦੁਃ ਖਸ੍ਯ ਚ ਜਨ੍ਮਨਾਮਪਿ । ਵੈਚਿਤ੍ਰ੍ਯਮੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਤਃ ਸ਼ੁਭਂ ਤਥਾਸ਼ੁਭਾਚ੍ਚਾਸ਼ੁਭਮੀਰਯਨ੍ਤਿ ॥ ੨,੨.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁਖ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਭੋਗਦੇ ਹਨ। ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਮਾੜੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਮਾੜਾ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਂਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯਤ੍ਪृष੍ਟੋऽਹਮਿਹ ਤ੍ਵਯਾ ॥ ੨,੨.
ਜੋ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੩ ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਏਵਮੁਤ੍ਸਾਹਿਤਃ ਪਕ੍ਸ਼ੀ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਨਿਰਯਸ੍ਯ ਤੁ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛਨਰਕਾਣ੍ਯੇਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚੋਤ੍ਕੂਲਿਤਾਨ੍ਤਰਃ ॥ ੨,੩.
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੰਛੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸਦਾ ਮਨ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਨਰਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਨਰਕਾਣਾਂ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਮੇ ਵਦ ਯੇषੁ ਵਿਕਰ੍ਮਿਣਃ । ਪਾਤ੍ਯਨ੍ਤੇ ਦੁਃ ਖਭੂਯਿष੍ਠਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਭੇਦਾਂਸ਼੍ਚ ਕੀਰ੍ਤਯ ॥ ੨,੩.
ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਨਰਕਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਦੱਸੋ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਪੀ ਲੋਕ ਸੁਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੇਦ ਵੀ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ । ਨਰਕਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਹ੍ਯਰੁਣਾਨੁਜ । ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਵਿਸ੍ਤਰਤੋ ਨੈਵ ਵਕ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯਤੋ ਬ੍ਰੁਵੇ ॥ ੨,੩.
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਅਰੁਣ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ, ਨਰਕਾਂ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਮੁੱਖ ਨਰਕਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਰੌਰਵਂ ਨਾਮ ਨਰਕਂ ਮੁਖ੍ਯਂ ਤਦ੍ਵੈਨਿਬੋਧ ਮੇ । ਰੌਰਵੇ ਕੂਟਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਤੁ ਯਾਤਿ ਯਸ਼੍ਚਾਨृਤੀ ਨਰਃ ॥ ੨,੩.
ਮੈਨੂੰ ਤੋਂ ਸੁਣ, ਰੌਰਵ ਨਾਮਕ ਨਰਕ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਹੈ। ਰੌਰਵ ਵਿਚ ਝੂਠੀ ਗਵਾਹੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।