ਉਦਾਨੋ ਨਾਮ ਪਵਨਸ੍ਤਤਸ਼੍ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ । ਭਕ੍ਤਾਨਾਮਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਾਣਾਮਧੋਗਤਿਨਿਰੋਧਕृਤ੍ ॥ ੨,੨.
ਉਦਾਨਾ ਨਾਂਕਾ ਹਵਾ ਉਪਰ ਵੱਲ ਚੱਲਦੀ ਹੈ; ਭਗਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹਵਾ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦਾ ਰਾਹ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।
ਯੈਰ੍ਨਾਨृਤਾਨਿ ਚੋਕ੍ਤਾਨਿ ਪ੍ਰੀਤਿਭੇਦਃ ਕृਤੋ ਨ ਚ । ਆਸ੍ਤਿਕਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਸ਼੍ਚ ਸ ਸੁਖਂ ਮृਤ੍ਯੁਮृਚ੍ਛਤਿ ॥ ੨,੨.
ਜੋ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ, ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਫੁਟ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੌਤ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯੋ ਨ ਕਾਮਾਨ੍ਨ ਸਂਰਂਭਾਨ੍ਨ ਦ੍ਵੇषਾਦ੍ਧਰ੍ਮਮੁਤ੍ਸृਜੇਤ੍ । ਯਥੋਕ੍ਤਕਾਰੀ ਸੌਮ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ ਸੁਖਂ ਮृਤ੍ਯੁਮृਚ੍ਛਤਿ ॥ ੨,੨.
ਜੋ ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸੇ ਜਾਂ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਕੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਛੱਡਦੇ ਨਹੀਂ, ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਨਰਮ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੌਤ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮੋਹਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਦਾਤਾਰਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਮਹਤ੍ਤਮਃ । ਕੂਟਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਮृषਾਵਾਦੀ ਯੇ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਘਾਤਕਾਃ ॥ ੨,੨.
ਜੋ ਭੁਲੇਖੇ ਨਾਲ ਝੂਠੀ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਝੂਠੀ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਤੋੜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇ ਮੋਹਂ ਮृਤ੍ਯੁਮृਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤਥਾ ਯੇ ਵੇਦਨਿਨ੍ਦਕਾਃ । ਵਿਭੀषਕਾਃ ਪੂਤਿਗਨ੍ਧਾ ਯष੍ਟਿਮੁਦ੍ਗਰਪਾਣਯਃ ॥ ੨,੨.
ਉਹ ਮੌਤ ਨੂੰ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਮੰਦ ਗੰਧ ਛੱਡਦੇ ਹਨ ਤੇ ਲਾਠੀ ਜਾਂ ਗੜ੍ਹਾ ਫੜਦੇ ਹਨ।
ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾਨੋ ਯਮਸ੍ਯ ਪੁਰੁषਾਸ੍ਤਦਾ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤ੍ਵੀਦृਕ੍ਪਥੇ ਘੋਰੇ ਜਾਯਤੇ ਤਸ੍ਯ ਵੇਪਥੁਃ ॥ ੨,੨.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੰਦ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਯਮ ਦੇ ਨੌਕਰ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਐਸੇ ਡਰਾਉਣੇ ਰਾਹ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਪਣ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਰਨ੍ਦਤ੍ਯਵਿਰਤਂ ਸੋऽਪਿ ਪਿਤृਮਾਤृਸੁਤਾਨਪਿ । ਸਾਸ੍ਯ ਵਾਗਸ੍ਫੁਟਾ ਯਤ੍ਨੇਨੈਕਵਰ੍ਣਾ ਵਿਭਾਸਤੇ ॥ ੨,੨.
ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਰੋਦਾ ਹੈ, ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵੀ; ਉਸ ਦੀ ਬੋਲ ਚਲ, ਜਤਨ ਨਾਲ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਹੀ ਸਾਫ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਦृष੍ਟਿਰ੍ਵੈ ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਤੇ ਤ੍ਰਾਸਾਚ੍ਛ੍ਵਾਸਾਚ੍ਛੁष੍ਯਤਿ ਚਾਨਨਮ੍ । ਸ ਤਤੋ ਵੇਦਨਾਵਿष੍ਟਸ੍ਤਚ੍ਛਰੀਰਂ ਵਿਮੁਞ੍ਚਤਿ ॥ ੨,੨.
ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਦਰਦ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਉਹ ਉਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਪृਸ਼੍ਯਂ ਕੁਤ੍ਸਨੀਯਂ ਚ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਜਾਯਤੇ । ਉਕ੍ਤਂ ਮृਤ੍ਯੋਃ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਤੁ ਪ੍ਰਸਙ੍ਗਾਦਨ੍ਯਦਪ੍ਯਥ ॥ ੨,੨.
ਉਹ ਸਰੀਰ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਛੂਹਣਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਨਫ਼ਰਤਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੌਤ ਦਾ ਸਵਰੂਪ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੁਝ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਵੈਚਿਤ੍ਰ੍ਯਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯਸ੍ਯ ਵਦਾਮਿ ਤੇ । ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਾਨਾਂ ਤੁ ਤਦਸਤ੍ਤ੍ਵੇਨਂ ਭਦੇਤਃ ॥ ੨,੨.
ਵਿਅੰਗਤਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ।
ਭਵੇਦ੍ਭੋਗਸ੍ਯ ਵੈਚਿਤ੍ਰ੍ਯਂ ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਮਿਹ । ਦੇਵਤ੍ਵਮਸੁਰਤ੍ਵਂ ਚ ਯਕ੍ਸ਼ਤ੍ਵਾਦਿਸੁਖਪ੍ਰਦਮ੍ ॥ ੨,੨.
ਇੱਥੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਭੋਗ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਦੇਵਤਾ, ਅਸੁਰ ਜਾਂ ਯਕਸ਼ ਬਣ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਮਾਨੁषਤ੍ਵਂ ਪਸ਼ੁਤ੍ਵਂ ਚ ਪਕ੍ਸ਼ਿਤ੍ਵਾਦ੍ਯਤਿਦੁਃ ਖਦਮ੍ । ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਤਾਰਤਮ੍ਯੇਨ ਭਵਤੀਹ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੨,੨.
ਮਨੁੱਖ, ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਪੰਛੀ ਬਣ ਕੇ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਧਰ ਨਾਲ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ।
ਅਤ੍ਰ ਤੇ ਕੀਰ੍ਤਯਿष੍ਯਾਮਿ ਵਿਪਾਕਂ ਕਰ੍ਮਣਾਮਹਮ੍ । ਵੈਚਿਤ੍ਰ੍ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਪੁਟਤ੍ਵਾਯਯੈਰ੍ਜੋਵਃ ਸਂਸਰਤ੍ਯਯਮ੍ ॥ ੨,੨.
ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਜੀਵ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਪਾਤਕਜਾਨ੍ਘੋਰਾਨ੍ਨਰਕਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦਾਰੁਣਾਨ੍ । ਕਰ੍ਮਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਜਾਯਨ੍ਤੇ ਮਹਾਪਾਤਕਿਨਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ॥ ੨,੨.
ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਡਰਾਉਣੇ ਨਰਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਜਦ ਕਰਮ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਪਾਪੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਰ੍ਯੈਸ੍ਤੁਤਾਨਿ ਮੇ ਸ਼ृਣੁ ਸਤ੍ਤਮ । ਮृਗਾਸ਼੍ਵਸੂਕਰੋष੍ਟ੍ਰਾਣਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਯੋਨਿਮृਚ੍ਛਤਿ ॥ ੨,੨.
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਮੈਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਸੁਣ ਹੇ ਚੰਗੇ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆਰਾ ਹਿਰਣ, ਘੋੜਾ, ਸੂਰ ਜਾਂ ਉਠ ਦੀ ਕੋਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕृਮਿਕੀਟਪਤਙ੍ਗਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਹਾਰੀ ਸਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਤृਣਗੁਲ੍ਮਤਾਤ੍ਵਂ ਚ ਕ੍ਰਮਸ਼ੋ ਗੁਰੁਤਲ੍ਪਗਃ ॥ ੨,੨.
ਸੋਨਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੀੜਾ, ਕਿਰਮ ਜਾਂ ਉੱਡਣ ਵਾਲਾ ਜੀਵ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਦਮ-ਕਦਮ ਤੇ ਘਾਸ ਜਾਂ ਬੂਟਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਕ੍ਸ਼ਯਰੋਗੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸੁਰਾਪਃ ਸ਼੍ਯਾਵਦਨ੍ਤਕਃ । ਹੇਮਹਾਰੀ ਤੁ ਕੁਨਖੀ ਦੁਸ਼੍ਚਰ੍ਮਾ ਗੁਰੁਤਲ੍ਪਗਃ ॥ ੨,੨.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆਰਾ ਕਸ਼ਾਇ ਰੋਗੀ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਮਦਿਰਾ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਕਾਲੇ ਦੰਦ ਵਾਲਾ; ਸੋਨਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਦ ਨਖ ਤੇ ਚਮੜੀ ਵਾਲਾ; ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ।
ਯੋ ਯੇਨ ਸਂਵਸਤ੍ਯੇषਾਂ ਸ ਤਲ੍ਲਿਙ੍ਗੋऽਭਿਜਾਯਤੇ । ਸਂਵਤ੍ਸਰੇਣ ਪਤਤਿ ਪਤਿਤੇਨ ਸਹਾਚਰਨ੍ ॥ ੨,੨.
ਜੋ ਕੋਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸੇ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਗਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗਿਰੇ ਹੋਏ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ।
ਸਂਲਾਪਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਿਃ ਸ਼੍ਵਾਸਸਹਯਾਨਾਸ਼ਨਾਸਨਾਤ੍ । ਯਾਜਨਾਧ੍ਯਾਪਨਾਦ੍ਯੌਨਾਤ੍ਪਾਪਂ ਸਂਕ੍ਰਮਤੇ ਨृਣਾਮ੍ ॥ ੨,੨.
ਗੱਲਬਾਤ, ਛੂਹ, ਇਕੱਠੇ ਸਾਹ ਲੈਣ, ਇਕੱਠੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਰਸਮਾਂ ਕਰਣ, ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਮਿਲਾਪ ਰਾਹੀਂ ਪਾਪ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਤ੍ਵਾ ਦਾਰਾਨ੍ਪਰੇषਾਞ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਮਪਹृਤ੍ਯ ਚ । ਅਰਣ੍ਯੇ ਨਿਰ੍ਜਨੇ ਦੇਸ਼ੇ ਜਾਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ॥ ੨,੨.
ਜੇ ਕੋਈ ਦੂਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਵਸਤੂ ਚੁਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਸੁੰਨੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ-ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਹੀਨਜਾਤੌ ਪ੍ਰਜਾਯੇਤ ਰਤ੍ਨਾਨਾਮਪਹਾਰਕਃ । ਪਤ੍ਰਂ ਚ ਸ਼ਾਖਿਨੋ ਹृਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਾਂਸ਼੍ਛੁਚ੍ਛੁਨ੍ਦਰੀ ਪੁਮਾਨ੍ ॥ ੨,੨.
ਗਹਣੇ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨੀਚ ਜਾਤ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਰੁੱਖ ਦੇ ਪੱਤੇ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਚੁਚੁੰਦਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮੂषਕੋ ਧਾਨ੍ਯਹਾਰੀ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯਾਨਮੁष੍ਟ੍ਰਃ ਫਲਂ ਕਪਿਃ । ਨਿਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਭੋਜਨਾਤ੍ਕਾਕੋ ਗृਧ੍ਰੋ ਹृਤ੍ਵਾ ਹ੍ਯੁਪਸ੍ਕਰਮ੍ ॥ ੨,੨.
ਅਨਾਜ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਚੂਹਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਵਾਰੀ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉਠ; ਫਲ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਾਂਦਰ; ਮੰਤਰ ਬਿਨਾ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਕਾਂ; ਅਤੇ ਬਰਤਨ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਗਿੱਧ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਧੁਦਂਸ਼ਃ ਫਲਂ ਗृਧ੍ਰੋ ਗਾਂ ਗੋਧਾਗ੍ਨਿਂ ਬਕਸ੍ਤਥਾ । ਸ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਵੇਤਕੁष੍ਠੀ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਸ੍ਤ੍ਰ ਹ੍ਯਰੁਚੀ ਰਸਹਾਰਕਃ ॥ ੨,੨.
ਸ਼ਹਿਦ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮਧੁਮੱਖੀ; ਫਲ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਗਿੱਧ; ਧਰਤੀ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਗਾਂ; ਅੱਗ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਗੋਧ; ਪਾਣੀ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਕ; ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਚਿੱਟਾ ਕੋੜ; ਅਤੇ ਰਸ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੁਆਦ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਂਸ੍ਯਹਾਰੀ ਤੁ ਹਂਸਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਰਸ੍ਵਸ੍ਯ ਚ ਹਾਰਕਃ । ਅਪਸ੍ਮਾਰੀ ਗੁਰੋਰ੍ਹਨ੍ਤਾ ਕ੍ਰੂਰਕृਦ੍ਵਾਮਨੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੨.
ਕਾਂਸੀ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੰਸ; ਦੂਜੇ ਦੀ ਵਸਤੂ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬੌਨਾ; ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਮਿਰਗੀ ਵਾਲਾ; ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਠੋਰ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨੀਂ ਤ੍ਯਜਞ੍ਛਬ੍ਦਵੇਧੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਭਵੇਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ । ਦੇਵਵਿਪ੍ਰਸ੍ਵਾਪਹਾਰੀ ਪਾਣ੍ਡੁਰਃ ਪਰਮਾਂਸਭੁਕ੍ ॥ ੨,੨.
ਧਰਮਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਡਰਣ ਵਾਲਾ ਜੀਵ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਵਸਤੂ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪੀਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਭਕ੍ਸ਼੍ਯੋ ਗਣ੍ਡਮਾਲੀ ਮਹਾਰੋਗੀ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ । ਨ੍ਯਾਸਾਪਹਾਰੀ ਕਾਣਃ ਸ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰੀਜੀਵਃ ਖਞ੍ਜਕੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੨.
ਅਣਵਾਜਬ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਗਲੜੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਮ੍ਹਾਂ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇਕ-ਅੱਖੀ; ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਲੰਗੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੌਮਾਰਦਾਰਤ੍ਯਾਗੀ ਚ ਦੁਰ੍ਭਗੋऽਥੈ ਕਮਿष੍ਟਭੁਕ੍ । ਵਾਤਗੁਲ੍ਮੀ ਵਿਪ੍ਰਯੋषਿਦ੍ਗਾਮੀ ਵਾ ਜਮ੍ਬੁਕੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੨.
ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਅਭਾਗਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਧ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹਵਾ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲਾ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਆਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਯ੍ਯਾਹਰ੍ਤਾ ਕ੍ਸ਼ਪਣਕਃ ਪਤਙ੍ਗੋ ਵਸ੍ਤ੍ਰਹਾਰਕਃ । ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਯਾਦਪਿ ਜਾਤ੍ਯਨ੍ਧੋ ਕਪਾਲੀ ਦੀਪਹਾਰਕਃ ॥ ੨,੨.
ਬਿਸਤਰ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਭਿਖਾਰੀ; ਕੱਪੜੇ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪਤੰਗਾ; ਈਰਖਾ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕਪਾਲੀ; ਅਤੇ ਦੀਵਾ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੌਸ਼ਿਕੋ ਮਿਤ੍ਰਹਨ੍ਤਾ ਚ ਕ੍ਸ਼ਯੀ ਪਿਤ੍ਰਾਦਿਨਿਨ੍ਦਕਃ । ਸ੍ਖਲਦ੍ਵਾਗਨृਤਵਾਦੀ ਕੂਟਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਜਲੋਦਰੀ ॥ ੨,੨.
ਜਲ੍ਹਾ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਮਿਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਕਾਤਲ; ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪਿਤਾ ਆਦਿ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਝੂਠ ਅਤੇ ਲੜਖੜਾ ਕੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਝੂਠਾ ਗਵਾਹ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਸ਼ਕਃ ਸੋऽਥ ਚਛਿਨ੍ਨੋष੍ਠੋ ਵਿਵਾਹੇ ਵਿਘ੍ਨਕृਦ੍ਭਵੇਤ੍ । ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਾਥ ਵृषਲਃ ਸੋऽਯਂ ਚਤ੍ਵਰੇ ਵੈ ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਕृਤ੍ ॥ ੨,੨.
ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੱਛਰ; ਫਟੇ ਹੋਠ ਵਾਲਾ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ; ਅਤੇ ਨੀਚ ਜਾਤ ਵਾਲਾ ਚੌਕ 'ਤੇ ਪਖਾਣ ਅਤੇ ਮੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।