ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਦ੍ਯੋ ਵਿਲਮ੍ਬਤੋ ਵਾ ਕਿਂ ਦੇਹਮਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤੇ । ਸਂਯਮਨ੍ਯਾਂ ਕ੍ਰਮ੍ਯਮਾਣਮਾਵਰ੍षਂ ਕਾ ਮृਤਿਕ੍ਰਿਯਾ ॥ ੨,੧.

ਕੀ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਜਾਂ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਯਮ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਮ੍ਰਿਤਕ ਕਰਮ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?

ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਦੁਰ੍ਮਤੇਃ ਕਿਂ ਪਞ੍ਚਕਾਦਿਮृਤਸ੍ਯ ਚ । ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਕੁਰੁ ਮੇ ਮੋਹਂ ਛੇਤ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸ੍ਯਸ਼ੇषਤਃ ॥ ੨,੧.

ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਪੰਜ ਅਸ਼ੁਭ ਸਮਿਆਂ 'ਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਹੈ? ਮਿਹਰ ਕਰ, ਮੇਰਾ ਭਰਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਕਰ।

ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਤੇਮਯਾ ਪृष੍ਟਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਲੋਕਹਿਤਾਯ ਵੈ ॥ ੨,੧.

ਮੈਂ ਅੰਤ 'ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਪੁੱਛ ਲਿਆ ਹੈ; ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸੱਚ ਦੱਸ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੨ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਸਾਧੁ ਪृष੍ਟਂ ਤ੍ਵਯਾ ਭਦ੍ਰ ਮਾਨੁषਾਣਾਂ ਹਿਤਾਯ ਵੈ । ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾਵਹਿਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਮੇਵੌਰ੍ਧ੍ਵਦੈਹਿਕਮ੍ ॥ ੨,੨.

ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਪੁੱਛਿਆ, ਭਾਦਰ, ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।

ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿਭੇਦਰਹਿਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤਿਸਮੁਦ੍ਧृਤਮ੍ । ਯਨ੍ਨ ਦृष੍ਟਂ ਸੁਰੈਃ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰੈਰ੍ਯੋਗਿਭਿਰ੍ਯੋਗਚਿਨ੍ਤਕੈਃ ॥ ੨,੨.

ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਦੇ, ਉਹ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਵੇਦ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।

ਗੁਹ੍ਯਦ੍ਗੁਹ੍ਯਤਰਂ ਤਚ੍ਚ ਨਾਖ੍ਯਾਤਂ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਭਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਮਹਾਭਾਗ ਵੈਨਤੇਯਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ ॥ ੨,੨.

ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਤੂੰ ਵਿਨਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲਾ ਤੇ ਭਗਤ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।

ਅਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਗਤਿਰ੍ਨਾਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵਰ੍ਗੋ ਨੈਵ ਚ ਨੈਵ ਚ । ਯੇਨ ਕੇਨਾਪ੍ਯੁਪਾਯੇਨ ਕਾਰ੍ਯਂ ਜਨ੍ਮ ਸੁਤਸ੍ਯ ਹਿ ॥ ੨,੨.

ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਨਮ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤਾਰਯੇਨ੍ਨਰਕਾਤ੍ਪੁਤ੍ਤ੍ਰੋ ਯਦਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਸ੍ਕਨ੍ਧਃ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਦਾਤਾ ਚ ਪੌਤ੍ਰਕਃ ॥ ੨,੨.

ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਰਕ ਤੋਂ ਛੁਡਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜੇ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ; ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਪੌਤ੍ਰ ਨੇ ਅੱਗ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇਣੀ ਹੈ।

ਤਿਲਦਰ੍ਭੈਸ਼੍ਚ ਭੂਮ੍ਯਾਂ ਵੈ ਕੁਟੀ ऋਤੁਮਤੀ ਭਵੇਤ੍ । ਪਞ੍ਚ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਵਕ੍ਤ੍ਰੇ ਤੁ ਯੇਨ ਜੀਵਃ ਪ੍ਰਰੋਹਤਿ ॥ ੨,੨.

ਤਿਲ ਤੇ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰੀਤਵਾਨ ਝੋਪੜੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ। ਪੰਜ ਰਤਨ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।

ਯਦਾ ਪੁष੍ਪਂ ਪ੍ਰਨष੍ਟਂ ਹਿ ਕ੍ਵ ਤਦਾ ਗਰ੍ਭਧਾਰਣਮ੍ । ਆਦਰਾਚ੍ਚ ਤਤੋ ਭੂਮੌ ਯੇਨ ਗਰ੍ਭਂ ਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯਤੇ ॥ ੨,੨.

ਜਦ ਜੀਵਨ ਦਾ ਫੁੱਲ ਝੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਕਿੱਥੇ ਗਰਭ ਧਾਰਣ? ਪਰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਰਭ ਟਿਕਦਾ ਹੈ।

ਲੇਪ੍ਯਾ ਤੁ ਗੋਮਯੈਰ੍ਭੂਮਿਸ੍ਤਿਲਾਨ੍ਦਰ੍ਭਾਨ੍ਵਿਨਿਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ । ਤਸ੍ਯਾਮੇਵਾਤੁਰੋ ਮੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਦਹਤਿ ਕਿਲ੍ਬਿषਮ੍ ॥ ੨,੨.

ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗੋਬਰ ਨਾਲ ਲਪਿਆ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਤਿਲ ਤੇ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਛਿੜਕੀ ਜਾਵੇ। ਉੱਥੇ, ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਛੁਟ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਦਰ੍ਭਤੂਲੀ ਨਯੇਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਤੁਰਸ੍ਯ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਦਰ੍ਭਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਦ੍ਵਾਥ ਤੂਲੀਗੇਨ੍ਦੁਕਮਧ੍ਯਤਃ ॥ ੨,੨.

ਦਰਭਾ ਦੀ ਚਟਾਈ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਵਰਗ 'ਚ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਉੱਥੇ ਦਰਭਾ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਚਟਾਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੂਈ ਦਾ ਤਕੀਆ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ।

ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਸੁਧਾਪੂਤਾ ਯਤ੍ਰ ਲੇਪੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਯਤ੍ਰ ਲੇਪਃ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪੁਨਰ੍ਲੇਪੇਨ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ ॥ ੨,੨.

ਜਿੱਥੇ ਲਪਾਈ ਨਹੀਂ, ਉੱਥੇ ਧਰਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਲਪਾਈ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਫਿਰ ਲਪਾਈ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਯਾਤੁਧਾਨਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾਸ਼੍ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਿਣਃ । ਅਲੇਪਂ ਹ੍ਯਾਤੁਰਂ ਮੁਕ੍ਤਂ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਵਿਯੋਨਯਃ ॥ ੨,੨.

ਯਾਤੁਧਾਨ, ਪਿਸਾਚ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜੋ ਕਠੋਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਿਮਾਰ, ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ ਨੂੰ ਆ ਘੇਰਦੇ ਹਨ।

ਨਿਤ੍ਯਹੋਮਸ੍ਤਥਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪਾਦਸ਼ੌਚਂ ਦ੍ਵਿਜੇ ਤਥਾ । ਮਣ੍ਡਲੇਨ ਵਿਨਾ ਭੂਮ੍ਯਾਮਾਤੁਰੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨ ਹਿ ॥ ੨,੨.

ਜੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਚੱਕਰ ਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹਵਨ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਰਸਮ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ ਧੋਣ ਦੀ ਰਸਮ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਬਿਮਾਰ ਆਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਰੁਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਹੁਤਾਸ਼ਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਮਣ੍ਡਲੇ ਚੋਪਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਮਣ੍ਡਲਮ੍ ॥ ੨,੨.

ਚੱਕਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਰੁਦਰ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਅੱਗ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਚੱਕਰ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅਨ੍ਯਥਾ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਵਾਲੋ ਵृਦ੍ਧਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਯੁਵਾਥਵਾ । ਯੋਨ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਨ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਸ ਕ੍ਰੀਡਤੇ ਵਾਯੁਨਾ ਸਹ ॥ ੨,੨.

ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਬੱਚਾ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਜਾਂ ਜਵਾਨ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਹੋਰ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ, ਸਗੋਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ।

ਮਿਸ਼੍ਰਿਤਂ ਲੋਹਿਤਾਮਿਸ਼੍ਰਂ ਤਦੇਵਂ ਜਨ੍ਮ ਜੀਯਤੇ । ਤਸ੍ਯੈਵ ਵਾਯੁਭੂਤਸ੍ਯ ਨ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਨੋਦਕਕ੍ਰਿਯਾ ॥ ੨,੨.

ਜੋ ਲੋਹ ਤੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਐਸੀ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਹਵਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਨਾ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਰਸਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭੇਟ।

ਮਮ ਸ੍ਵੇਦਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾਸ੍ਤਿਲਾਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਵਿਤ੍ਰਕਾਃ । ਅਸੁਰਾ ਦਾਨਵਾ ਦੈਤ੍ਯਾ ਵਿਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ਤਿਲੈਸ੍ਤਥਾ ॥ ੨,੨.

ਤਾਰਕਸ਼, ਮੇਰੇ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਤਿਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ; ਅਸੁਰ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਦੈਤ ਇਹ ਤਿਲ ਦੇਖ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਤਿਲਾਃ ਸ਼੍ਵੇਤਾਸ੍ਤਿਲਾ ਕृष੍ਣਾਸ੍ਤਿਲਾ ਗੋਮੂਤ੍ਰਸਂਨ੍ਨਿਭਾਃ । ਦਹਨ੍ਤੁ ਤੇ ਮੇ ਪਾਪਾਨਿ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਕृਤਾਨਿ ਵੈ ॥ ੨,੨.

ਸਫੈਦ, ਕਾਲੇ ਤੇ ਗਉਮੂਤ੍ਰ ਵਰਗੇ ਤਿਲ — ਇਹ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਣ।

ਏਕ ਏਵ ਤਿਲੋ ਦਤ੍ਤੋ ਹੇਮਦ੍ਰੋਣਤਿਲੈਃ ਸਮਃ । ਤਰ੍ਪਣੇ ਦਾਨਹੋਮੇषੁ ਦਤ੍ਤੋ ਭਵਤਿ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਃ ॥ ੨,੨.

ਇੱਕ ਤਿਲ ਦੇਣਾ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਡੱਬੇ ਦੇਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਤਿਲ ਤਰਪਣ, ਦਾਨ ਤੇ ਹਵਨ ਵਿਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਦਰ੍ਭਾ ਰੋਮਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾਸ੍ਤਿਲਾਃ ਸ੍ਵੇਦੇषੁ ਨਾਨ੍ਯਥਾ । ਦੇਵਤਾ ਦਾਨਵਾਸ੍ਤृਪ੍ਤਾਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇਨ ਪਿਤਰਸ੍ਤਥਾ ॥ ੨,੨.

ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਵਾਲ ਤੋਂ, ਤਿਲ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਪਿਤਰ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਰਸਮ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਯੋਗਵਿਧਿਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਚਾਪ੍ਯੁਪਜੀਵਨਾਮ੍ । ਅਪਸਵ੍ਯਾਦਿਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪਿਤਰੋ ਦੇਵਦੇਵਤਾਃ ॥ ੨,੨.

ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪਾਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪਿਤਰ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਿਵਤਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਤੇਨ ਤੇ ਪਿਤਰਸ੍ਤृਪ੍ਤਾ ਅਪਸਵ੍ਯੇ ਕृਤੇ ਸਤਿ । ਦਰ੍ਭਮੂਲੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਧ੍ਯੇ ਦੇਵੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ ॥ ੨,੨.

ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਰਸਮ ਹੋਣ ਤੇ ਪਿਤਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਦਰਭਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ 'ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਖੜਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਨਾਰਦਨ ਦੇਵਤਾ ਵੱਜੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਦਰ੍ਭਾਗ੍ਰੇ ਸ਼ਙ੍ਕਰਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਤ੍ਰਯੋ ਦੇਵਾਃ ਕੁਸ਼ੇ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਵਿਪ੍ਰਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਃ ਕੁਸ਼ਾ ਵਹ੍ਨਿਸ੍ਤੁਲਸੀ ਚ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੨,੨.

ਦਰਭਾ ਦੀ ਨੋਕ 'ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਜਾਣੋ; ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤੇ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਖਗੇਸ਼ਵਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੰਤ੍ਰ, ਕੁਸ਼ਾ, ਅੱਗ ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

ਨੈਤੇ ਨਿਰ੍ਮਾਲ੍ਯਤਾਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਾਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਤੁਲਸੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਗਾਵੋ ਵਿष੍ਣੁਰੇਕਾਦਸ਼ੀ ਖਗ ॥ ੨,੨.

ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਰਤਣ 'ਤੇ ਵੀ ਕਦੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ: ਤੁਲਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਖਗ।

ਪਞ੍ਚ ਪ੍ਰਵਹਣਾਨ੍ਯੇ ਭਵਾਬ੍ਧੌ ਮਜ੍ਜਤਾਂ ਨृਣਾਮ੍ । ਵਿष੍ਣੁਰੇਕਾਦਸ਼ੀ ਗੀਤਾ ਤੁਲਸੀ ਵਿਪ੍ਰਧੇਨਵਃ ॥ ੨,੨.

ਪੰਜ ਜਹਾਜ਼ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਂਦੇ ਹਨ: ਵਿਸ਼ਨੁ, ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਗੀਤਾ, ਤੁਲਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਗਾਂ।

ਅਸਾਰੇ ਦੁਰ੍ਗਸਂਸਾਰੇ षਟ੍ਪਦੀ ਮੁਕ੍ਤਿਦਾਯਿਨੀ । ਤਿਲਾਃ ਪਵਿਤ੍ਰਮਤੁਲਂ ਦਰ੍ਭਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤੁਲਸ੍ਯਥ ॥ ੨,੨.

ਇਸ ਕਠਨ ਤੇ ਦੁਖੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਛੇ ਰਸਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਤਿਲ, ਦਰਭਾ ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।

$ ਨਿਵਾਰਯਨ੍ਤਿ ਚੈਤਾਨਿ ਦੁਰ੍ਗਤਿਂ ਯਾਨ੍ਤਮਾਤੁਰਮ੍ । ਹਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਮੁਦ੍ਧਰੇਦ੍ਦਰ੍ਭਾਂਸ੍ਤੋਯੇਨ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਯੇਦ੍ਭੁਵਿ ॥ ੨,੨.

ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬੁਰੇ ਹਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਦਰਭਾ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।