ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਛਿਦ੍ਰਂ ਤੁ ਨੈਵ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕੁਤੋ ਜੀਵਃ ਸ ਨਿਰ੍ਗਤਃ । ਕੁਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਭੂਤਾਨਿ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਪੋ ਮਨਸ੍ਤਥਾ । ਤੇਜੋ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ ਨਾਥ ਵਾਯੁਰਾਕਾਸ਼ਮੇਵ ਚ ॥ ੨,੧.

ਮੈਂ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ—ਜੀਵ ਕਿਵੇਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਮਨ, ਅੱਗ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼—ਇਹ ਸਭ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਦੱਸੋ ਜੀ, ਹੇ ਨਾਥ।

ਕੁਤਃ ਕਰ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣੀਹ ਪਞ੍ਚਬੁਦ੍ਧੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ । ਵਾਯਵਸ਼੍ਚੈਵ ਪਞ੍ਚੈਤੇ ਕਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਯਯਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਇੱਥੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅੰਗ ਅਤੇ ਪੰਜ ਗਿਆਨ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ? ਅਤੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਾਣ ਵਾਯੂ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਕਿਵੇਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?

ਲੋਭਮੋਹਾਦਯਃ ਪਞ੍ਚ ਸ਼ਰੀਰੇ ਚੈਵ ਤਸ੍ਕਰਾਃ । ਤृष੍ਣਾ ਕਾਮੋ ਹ੍ਯਹਙ੍ਕਾਰਃ ਕੁਤੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਜਨਾਰ੍ਦਨਾ ॥ ੨,੧.

ਲਾਲਚ, ਮੋਹ ਆਦਿ ਪੰਜ ਚੋਰ ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹਨ—ਪਿਆਸ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ—ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਇਹ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?

ਪੁਣ੍ਯਂ ਵਾਪ੍ਯਥਵਾਪੁਣ੍ਯਂ ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਸੁਕृਤਂ ਤਥਾ । ਨष੍ਟੇ ਦੇਹੇ ਕੁਤੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਦਾਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ॥ ੨,੧.

ਪੁੰਨ, ਪਾਪ, ਜੋ ਵੀ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਨ—ਸਰੀਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਤੇ ਇਹ ਸਭ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?

ਸਪਿਣ੍ਡਨਂ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਚ ਪੂਰ੍ਣੇ ਸਂਵਤ੍ਸਰੇऽਪਿ ਵਾ । ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਯ ਮੇਲਨਂ ਕੇषਾਂ ਕਿਂਵਿਧਂ ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਯੇਤ੍ ॥ ੨,੧.

ਸਪੀੰਡਾ ਰੀਤ ਦੀ ਲੋੜ ਕੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ? ਇਹ ਮਿਲਾਪ ਕਿਸ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਮੂਰ੍ਛਨਾਤ੍ਪਨਨਾਦ੍ਵਾਪਿ ਵਿਪਤ੍ਤਿਰ੍ਯਦਿ ਜਾਯਤੇ । ਯੇ ਦਗ੍ਧਾ ਯੇ ਤ੍ਵਦਗ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਪਤਿਤਾ ਯੇ ਨਰਾ ਭੁਵਿ ॥ ੨,੧.

ਜੇ ਮੌਤ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਣ ਜਾਂ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਜਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਨਹੀਂ ਜਲਾਏ ਜਾਂਦੇ, ਜਾਂ ਜੋ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਯਾਨਿ ਚਾਨ੍ਯਾਨਿ ਭੂਤਾਨਿ ਤੇषਾਮਨ੍ਤੇ ਭਵੇਚ੍ਚ ਕਿਮ੍ । ਪਾਪਿਨੋ ਯੇ ਦੁਰਾਚਾਰਾ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਗਤਬੁਦ੍ਧਯਃ ॥ ੨,੧.

ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤ 'ਤੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਪਾਪੀ ਹਨ, ਜੋ ਮਾੜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਭਟਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਆਤ੍ਮਘਾਤੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਚ ਸ੍ਤੇਯੀ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਘਾਤਕਃ । ਕਪਿਲਾਯਾਃ ਪਿਬੇਚ੍ਛੂਦ੍ਰੋ ਯਃ ਪਠੇਦਿਦਮਕ੍ਸ਼ਰਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਚੋਰ, ਭਰੋਸਾ ਤੋੜਣ ਵਾਲਾ, ਕਪਿਲ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ੂਦਰ, ਜਾਂ ਜੋ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਲਿਖਤ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੀ ਹਾਲਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

ਧਾਰਯੇਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੂਤ੍ਰਂ ਵਾ ਕਾ ਗਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਾਧਵ । ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸਂਗृਹੀਤਾ ਯਦਾ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੧.

ਜੇ ਸ਼ੂਦਰ ਬ੍ਰਹਮ-ਸੂਤਰ ਪਹਿਨ ਲਵੇ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਹੇ ਮਾਧਵ, ਉਸ ਦੀ ਕੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

ਭੀਤੋऽਹਂ ਪਾਪਿਨਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਨ੍ਮੇ ਵਦ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੋ । ਅਨ੍ਯਚ੍ਚ ਸ਼ृਣੁ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍ਮਯਾ ਕੌਤੁਕਿਨਾ ਰਯਾਤ੍ ॥ ੨,੧.

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ। ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਆਤਮਾ, ਜੋ ਮੈਂ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ।

ਲੋਕਾਂਲ੍ਲੋਕਯਤਾ ਲੋਕੇ ਜਗਾਹੇ ਵਿਸ਼੍ਵਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਤਤ੍ਰਾਜਨਿ ਜਨਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੁਃ ਖੇष੍ਵੇਵ ਨਿਮਜ੍ਜਤਃ ॥ ੨,੧.

ਜਗਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਵ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ; ਉੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।

ਸ੍ਵਾਨ੍ਤੇ ਮੇ ਦੁਰ੍ਧਰਾ ਪੀਡਾ ਤਤ੍ਪੀਡਾਤੋ ਗਰੀਯਸੀ । ਤ੍ਰਿਦਿਵੇ ਦਿਤਿਜਾਤੇਭ੍ਯੋ ਭੂਮੌ ਮृਤ੍ਯੁਰੁਗਾਦਿਭਿਃ ॥ ੨,੧.

ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਪੀੜ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਪੀੜ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ—ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੌਤ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ।

ਇष੍ਟਵਸ੍ਤੁਵਿਯੋ ਗੈਸ਼੍ਚ ਪਾਤਾਲੇ ਮਾਮਕਂ ਭਯਮ੍ । ਏਵਂ ਨ ਨਿਰ੍ਭਯਂ ਸ੍ਥਾਨਮਨ੍ਯਦੀਸ਼ ਭਵਤ੍ਪਦਾਤ੍ ॥ ੨,੧.

ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ, ਮਨ-ਚਾਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ ਮੇਰਾ ਡਰ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਿਰਭੈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ।

ਅਸਤ੍ਯਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਮਾਯਾਵਤ੍ਕਾਲੇਨ ਕਵਲੀਕृਤਮ੍ । ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਭਾਰਤੇ ਵਰ੍षੇ ਬਹੁਦੁਃ ਖਸ੍ਯ ਭਾਗਿਨਃ ॥ ੨,੧.

ਝੂਠ, ਸੁਪਨਾ ਅਤੇ ਮਾਇਆ—ਇਹ ਸਭ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਬਹੁਤ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦੁੱਖ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਜਨਾ ਦृष੍ਟਾ ਮਯਾ ਰਾਗਦ੍ਵੇषਮੋਹਾਦਿਵਿਪ੍ਲੁਤਾਃ । ਕੇਚਿਦਨ੍ਧਾਃ ਕੇਕਰਾਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਖਲਦ੍ਵਾਚਸ੍ਤੁ ਪਙ੍ਗਵਃ ॥ ੨,੧.

ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਗ, ਵੈਰ ਅਤੇ ਮੋਹ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ; ਕੁਝ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਟੇਢੀਆਂ ਹਨ, ਕੁਝ ਹਕਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਲੰਗੜੇ ਹਨ।

ਖਞ੍ਜਾਃ ਕਾਣਾਸ਼੍ਚ ਬਧਿਰਾ ਮੂਕਾਃ ਕੁष੍ਠਾਸ਼੍ਚ ਲੋਮਸ਼ਾਃ । ਨਾਨਾਰੋਗਪਰੀਤਾਸ਼੍ਚ ਖਪੁष੍ਪਾਚ੍ਚਾਭਿਮਾਨਿਨਃ ॥ ੨,੧.

ਲੰਗੜੇ, ਇਕ ਅੱਖ ਵਾਲੇ, ਬੇਹਰੇ, ਗੂੰਗੇ, ਕੋੜ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਰੋਮ ਵਾਲੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਤੇ ਨਪੁੰਸਕ—ਇਹ ਸਭ ਫਿਰ ਵੀ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤੇषਾਂ ਦੋषਸ੍ਯ ਵੈਚਿਤ੍ਰ੍ਯਂ ਮृਤ੍ਯੋਰ੍ਗੋਚਰਤਾਮਪਿ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਸੁਮਨਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕੋ ਮृਤ੍ਯੁਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਤਾ ਕਥਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਮੌਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ, ਵੇਖ ਕੇ—ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗਾ ਮਨ ਪਾ ਲੈਂਦਾ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ 'ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਮृਤਿਰ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਧਾਨੇਨ ਮਰਣਾਦਪ੍ਯਨਨ੍ਤਰਮ੍ । ਵਿਧਿਨਾਬ੍ਦਕ੍ਰਿਯਾ ਯਸ੍ਯ ਨ ਸ ਦੁਰ੍ਗਤਿਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ॥ ੨,੧.

ਜਿਸ ਦੀ ਮੌਤ ਸਹੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਜਿਸ ਲਈ ਸਾਲਾਨਾ ਕਰਮ ਵੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਉਹ ਮਾਨਵ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।

ऋषਿਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਮਿਤਿ ਸਾਮਾਨ੍ਯਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਜ੍ਞਾਨਾਯ ਤਦ੍ਦ੍ਵਿਸ਼ੇषਸ੍ਯ ਪृਚ੍ਛਾਮੀਦਮਿਤਿ ਪ੍ਰਭੋ ॥ ੨,੧.

ਮੈਂ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ; ਹੁਣ, ਗਿਆਨ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

ਮ੍ਰਿਯਮਾਣਸ੍ਯ ਕਿਂ ਕृਤ੍ਯਂ ਕਿਂ ਦਾਨਂ ਵਾਸਵਾਨੁਜ । ਵਾਹਮृਤ੍ਯੋਰਨ੍ਤਰਾਲੇ ਕੋ ਵਿਧਿਰ੍ਦਹਨਸ੍ਯ ਚ ॥ ੨,੧.

ਵਾਸਵ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ, ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਕਿਹੜਾ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਮੌਤ ਤੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਹੜੀ ਰੀਤ ਹੈ?

ਸਦ੍ਯੋ ਵਿਲਮ੍ਬਤੋ ਵਾ ਕਿਂ ਦੇਹਮਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤੇ । ਸਂਯਮਨ੍ਯਾਂ ਕ੍ਰਮ੍ਯਮਾਣਮਾਵਰ੍षਂ ਕਾ ਮृਤਿਕ੍ਰਿਯਾ ॥ ੨,੧.

ਕੀ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਜਾਂ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਯਮ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਮ੍ਰਿਤਕ ਕਰਮ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?

ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਦੁਰ੍ਮਤੇਃ ਕਿਂ ਪਞ੍ਚਕਾਦਿਮृਤਸ੍ਯ ਚ । ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਕੁਰੁ ਮੇ ਮੋਹਂ ਛੇਤ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸ੍ਯਸ਼ੇषਤਃ ॥ ੨,੧.

ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਪੰਜ ਅਸ਼ੁਭ ਸਮਿਆਂ 'ਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਹੈ? ਮਿਹਰ ਕਰ, ਮੇਰਾ ਭਰਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਕਰ।

ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਤੇਮਯਾ ਪृष੍ਟਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਲੋਕਹਿਤਾਯ ਵੈ ॥ ੨,੧.

ਮੈਂ ਅੰਤ 'ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਪੁੱਛ ਲਿਆ ਹੈ; ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸੱਚ ਦੱਸ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੨ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ । ਸਾਧੁ ਪृष੍ਟਂ ਤ੍ਵਯਾ ਭਦ੍ਰ ਮਾਨੁषਾਣਾਂ ਹਿਤਾਯ ਵੈ । ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾਵਹਿਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਮੇਵੌਰ੍ਧ੍ਵਦੈਹਿਕਮ੍ ॥ ੨,੨.

ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਪੁੱਛਿਆ, ਭਾਦਰ, ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।

ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿਭੇਦਰਹਿਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤਿਸਮੁਦ੍ਧृਤਮ੍ । ਯਨ੍ਨ ਦृष੍ਟਂ ਸੁਰੈਃ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰੈਰ੍ਯੋਗਿਭਿਰ੍ਯੋਗਚਿਨ੍ਤਕੈਃ ॥ ੨,੨.

ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਦੇ, ਉਹ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਵੇਦ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।

ਗੁਹ੍ਯਦ੍ਗੁਹ੍ਯਤਰਂ ਤਚ੍ਚ ਨਾਖ੍ਯਾਤਂ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਭਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਮਹਾਭਾਗ ਵੈਨਤੇਯਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ ॥ ੨,੨.

ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਤੂੰ ਵਿਨਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲਾ ਤੇ ਭਗਤ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।

ਅਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਗਤਿਰ੍ਨਾਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵਰ੍ਗੋ ਨੈਵ ਚ ਨੈਵ ਚ । ਯੇਨ ਕੇਨਾਪ੍ਯੁਪਾਯੇਨ ਕਾਰ੍ਯਂ ਜਨ੍ਮ ਸੁਤਸ੍ਯ ਹਿ ॥ ੨,੨.

ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਨਮ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤਾਰਯੇਨ੍ਨਰਕਾਤ੍ਪੁਤ੍ਤ੍ਰੋ ਯਦਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਸ੍ਕਨ੍ਧਃ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਦਾਤਾ ਚ ਪੌਤ੍ਰਕਃ ॥ ੨,੨.

ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਰਕ ਤੋਂ ਛੁਡਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜੇ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ; ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਪੌਤ੍ਰ ਨੇ ਅੱਗ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇਣੀ ਹੈ।

ਤਿਲਦਰ੍ਭੈਸ਼੍ਚ ਭੂਮ੍ਯਾਂ ਵੈ ਕੁਟੀ ऋਤੁਮਤੀ ਭਵੇਤ੍ । ਪਞ੍ਚ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਵਕ੍ਤ੍ਰੇ ਤੁ ਯੇਨ ਜੀਵਃ ਪ੍ਰਰੋਹਤਿ ॥ ੨,੨.

ਤਿਲ ਤੇ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰੀਤਵਾਨ ਝੋਪੜੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ। ਪੰਜ ਰਤਨ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।