ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਨਿਸ਼ਾਯਾਂ ਦੀਯਤੇ ਦੀਪੋ ਯਾਵਦਬ੍ਦਂ ਦਿਨੇਦਿਨ । ਦਾਹੋਦਕਂ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਚ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਚ ਜਨੈਃ ਸਹ ॥ ੨,੧.

ਰਾਤ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਦੀਵਾ ਕਿਉਂ ਜਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਦਾਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਭਗਵਨ੍ਨਾਤਿ ਵਾਹਸ਼੍ਚ ਨਵ ਪਿਣ੍ਡਾਃ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍ । ਕਥਂ ਦੇਯਂ ਪਿਤृਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵਾਹਸ੍ਯਾਵਾਹਨਂ ਕਥਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਜੇ ਯਾਤਰਾ ਲੰਮੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨੌ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ? ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਵਾਹਨ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਇਦਞ੍ਚੇਤ੍ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਦੇਵ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਪਿਣ੍ਡਂ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍ । ਕਿਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਦੀਯਤੇ ਤਸ੍ਯ ਪਿਣ੍ਡਦਾਨਾਦ੍ਯਨਨ੍ਤਰਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਜੇ ਇਹ ਕਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵ, ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਕਿਉਂ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਅਸ੍ਥਿਸਞ੍ਚਯਨਂ ਚੈਵ ਘਟਸ੍ਫੋਟਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਦ੍ਵਿਤੀਯੇऽਹ੍ਨਿ ਕੁਤਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਸਾਗ੍ਨਿਕੇ ਦ੍ਵਿਜੇ ॥ ੨,੧.

ਅਸਥੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਘੜਾ ਫੋੜਨ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ? ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਕਰਮ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰਾਂ ਲਈ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਦਸ਼ਮੇ ਕਿਂ ਮਲਸ੍ਨਾਨਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਜਨੈਃ ਸਹ । ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਤੈਲੋਦ੍ਵਰ੍ਤਨਂ ਚ ਸ੍ਕਨ੍ਧਵਾਹਗृਹਂ ਨਯੇਤ੍ ॥ ੨,੧.

ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਸਭ ਲੋਕ ਮਲ ਧੋਣ ਲਈ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੋਢਾ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਘਰ ਕਿਉਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?

ਤੈਲੋਦ੍ਵਰ੍ਤਨਕਂ ਚਾਪਿ ਦਧੁਃ ਸ੍ਥੂਲਜਲਾਸ਼ਯੇ । ਦਸ਼ਮੇऽਹਨਿ ਯਤ੍ਪਿਣ੍ਡਂ ਤਦ੍ਦਦ੍ਯਾ ਦਾਮਿषੇਣ ਤੁ ॥ ੨,੧.

ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਵੱਡੇ ਜਲ-ਟੈਂਕ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਪਿੰਡ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਪਿਣਾਞ੍ਚੈਕਾਦਸ਼ੇ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਾਦਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਭਾਜਨੋਪਾਨਹੌ ਚ੍ਛਤ੍ਰਂ ਵਾਸਾਂਸਿ ਤ੍ਵਙ੍ਗੁਲੀਯਕਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਇਕਾਦਸੀ ਨੂੰ ਵੱਛਾ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੰਡ ਕਿਉਂ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਭਾਂਡੇ, ਜੁੱਤੇ, ਛਤਰੀ, ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਉੰਗਲੀ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?

ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੇऽਹ੍ਨਿ ਦੇਯਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਦਦਾਨਂ ਕਿਮਰ੍ਥਕਮ੍ । ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ षੋਡਸ਼ੈਤਾਨਿ ਅਬ੍ਦਂ ਯਾਵਤ੍ਕੁਤੋ ਘਟਃ ॥ ੨,੧.

ਤੇਰ੍ਹੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਰੀਤ ਹੈ; ਇਹਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ? ਇਹ ਸੋਲ੍ਹਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕਰਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਘੜੇ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਉਂ ਹੈ?

ਅਨ੍ਨਾਦ੍ਯੇਨੋਦਕੇਨੈਵ षष੍ਟ੍ਯਾਧਿਕਸ਼ਤਤ੍ਰਯਮ੍ । ਦਿਨੇਦਿਨੇ ਚ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਘਟਾਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰੇਤਤृਪ੍ਤਯੇ ॥ ੨,੧.

ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਘੜਾ, ਕੁੱਲ ਇੱਕ ਸੌ ਤਰੇਂਠ ਘੜੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲੇ।

ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਵੈ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਅਨਿਤ੍ਯਾ ਮਾਨਵਾਃ ਪ੍ਰਭੋ ॥ ੨,੧.

ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਅਸਥਾਈ ਹੈ।

ਛਿਦ੍ਰਂ ਤੁ ਨੈਵ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕੁਤੋ ਜੀਵਃ ਸ ਨਿਰ੍ਗਤਃ । ਕੁਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਭੂਤਾਨਿ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਪੋ ਮਨਸ੍ਤਥਾ । ਤੇਜੋ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ ਨਾਥ ਵਾਯੁਰਾਕਾਸ਼ਮੇਵ ਚ ॥ ੨,੧.

ਮੈਂ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ—ਜੀਵ ਕਿਵੇਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਮਨ, ਅੱਗ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼—ਇਹ ਸਭ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਦੱਸੋ ਜੀ, ਹੇ ਨਾਥ।

ਕੁਤਃ ਕਰ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣੀਹ ਪਞ੍ਚਬੁਦ੍ਧੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ । ਵਾਯਵਸ਼੍ਚੈਵ ਪਞ੍ਚੈਤੇ ਕਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਯਯਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਇੱਥੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅੰਗ ਅਤੇ ਪੰਜ ਗਿਆਨ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ? ਅਤੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਾਣ ਵਾਯੂ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਕਿਵੇਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?

ਲੋਭਮੋਹਾਦਯਃ ਪਞ੍ਚ ਸ਼ਰੀਰੇ ਚੈਵ ਤਸ੍ਕਰਾਃ । ਤृष੍ਣਾ ਕਾਮੋ ਹ੍ਯਹਙ੍ਕਾਰਃ ਕੁਤੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਜਨਾਰ੍ਦਨਾ ॥ ੨,੧.

ਲਾਲਚ, ਮੋਹ ਆਦਿ ਪੰਜ ਚੋਰ ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹਨ—ਪਿਆਸ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ—ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਇਹ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?

ਪੁਣ੍ਯਂ ਵਾਪ੍ਯਥਵਾਪੁਣ੍ਯਂ ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਸੁਕृਤਂ ਤਥਾ । ਨष੍ਟੇ ਦੇਹੇ ਕੁਤੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਦਾਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ॥ ੨,੧.

ਪੁੰਨ, ਪਾਪ, ਜੋ ਵੀ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਨ—ਸਰੀਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਤੇ ਇਹ ਸਭ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?

ਸਪਿਣ੍ਡਨਂ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਚ ਪੂਰ੍ਣੇ ਸਂਵਤ੍ਸਰੇऽਪਿ ਵਾ । ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਯ ਮੇਲਨਂ ਕੇषਾਂ ਕਿਂਵਿਧਂ ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਯੇਤ੍ ॥ ੨,੧.

ਸਪੀੰਡਾ ਰੀਤ ਦੀ ਲੋੜ ਕੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ? ਇਹ ਮਿਲਾਪ ਕਿਸ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਮੂਰ੍ਛਨਾਤ੍ਪਨਨਾਦ੍ਵਾਪਿ ਵਿਪਤ੍ਤਿਰ੍ਯਦਿ ਜਾਯਤੇ । ਯੇ ਦਗ੍ਧਾ ਯੇ ਤ੍ਵਦਗ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਪਤਿਤਾ ਯੇ ਨਰਾ ਭੁਵਿ ॥ ੨,੧.

ਜੇ ਮੌਤ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਣ ਜਾਂ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਜਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਨਹੀਂ ਜਲਾਏ ਜਾਂਦੇ, ਜਾਂ ਜੋ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਯਾਨਿ ਚਾਨ੍ਯਾਨਿ ਭੂਤਾਨਿ ਤੇषਾਮਨ੍ਤੇ ਭਵੇਚ੍ਚ ਕਿਮ੍ । ਪਾਪਿਨੋ ਯੇ ਦੁਰਾਚਾਰਾ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਗਤਬੁਦ੍ਧਯਃ ॥ ੨,੧.

ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤ 'ਤੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਪਾਪੀ ਹਨ, ਜੋ ਮਾੜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਭਟਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਆਤ੍ਮਘਾਤੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਚ ਸ੍ਤੇਯੀ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਘਾਤਕਃ । ਕਪਿਲਾਯਾਃ ਪਿਬੇਚ੍ਛੂਦ੍ਰੋ ਯਃ ਪਠੇਦਿਦਮਕ੍ਸ਼ਰਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਆਤਮ-ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਚੋਰ, ਭਰੋਸਾ ਤੋੜਣ ਵਾਲਾ, ਕਪਿਲ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ੂਦਰ, ਜਾਂ ਜੋ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਲਿਖਤ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੀ ਹਾਲਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

ਧਾਰਯੇਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੂਤ੍ਰਂ ਵਾ ਕਾ ਗਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਾਧਵ । ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸਂਗृਹੀਤਾ ਯਦਾ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੨,੧.

ਜੇ ਸ਼ੂਦਰ ਬ੍ਰਹਮ-ਸੂਤਰ ਪਹਿਨ ਲਵੇ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਹੇ ਮਾਧਵ, ਉਸ ਦੀ ਕੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

ਭੀਤੋऽਹਂ ਪਾਪਿਨਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਨ੍ਮੇ ਵਦ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੋ । ਅਨ੍ਯਚ੍ਚ ਸ਼ृਣੁ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍ਮਯਾ ਕੌਤੁਕਿਨਾ ਰਯਾਤ੍ ॥ ੨,੧.

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ। ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਆਤਮਾ, ਜੋ ਮੈਂ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ।

ਲੋਕਾਂਲ੍ਲੋਕਯਤਾ ਲੋਕੇ ਜਗਾਹੇ ਵਿਸ਼੍ਵਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਤਤ੍ਰਾਜਨਿ ਜਨਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੁਃ ਖੇष੍ਵੇਵ ਨਿਮਜ੍ਜਤਃ ॥ ੨,੧.

ਜਗਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਵ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ; ਉੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।

ਸ੍ਵਾਨ੍ਤੇ ਮੇ ਦੁਰ੍ਧਰਾ ਪੀਡਾ ਤਤ੍ਪੀਡਾਤੋ ਗਰੀਯਸੀ । ਤ੍ਰਿਦਿਵੇ ਦਿਤਿਜਾਤੇਭ੍ਯੋ ਭੂਮੌ ਮृਤ੍ਯੁਰੁਗਾਦਿਭਿਃ ॥ ੨,੧.

ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਪੀੜ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਪੀੜ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ—ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੌਤ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ।

ਇष੍ਟਵਸ੍ਤੁਵਿਯੋ ਗੈਸ਼੍ਚ ਪਾਤਾਲੇ ਮਾਮਕਂ ਭਯਮ੍ । ਏਵਂ ਨ ਨਿਰ੍ਭਯਂ ਸ੍ਥਾਨਮਨ੍ਯਦੀਸ਼ ਭਵਤ੍ਪਦਾਤ੍ ॥ ੨,੧.

ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ, ਮਨ-ਚਾਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ ਮੇਰਾ ਡਰ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਿਰਭੈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ।

ਅਸਤ੍ਯਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਮਾਯਾਵਤ੍ਕਾਲੇਨ ਕਵਲੀਕृਤਮ੍ । ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਭਾਰਤੇ ਵਰ੍षੇ ਬਹੁਦੁਃ ਖਸ੍ਯ ਭਾਗਿਨਃ ॥ ੨,੧.

ਝੂਠ, ਸੁਪਨਾ ਅਤੇ ਮਾਇਆ—ਇਹ ਸਭ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਬਹੁਤ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦੁੱਖ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਜਨਾ ਦृष੍ਟਾ ਮਯਾ ਰਾਗਦ੍ਵੇषਮੋਹਾਦਿਵਿਪ੍ਲੁਤਾਃ । ਕੇਚਿਦਨ੍ਧਾਃ ਕੇਕਰਾਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਖਲਦ੍ਵਾਚਸ੍ਤੁ ਪਙ੍ਗਵਃ ॥ ੨,੧.

ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਗ, ਵੈਰ ਅਤੇ ਮੋਹ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ; ਕੁਝ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਟੇਢੀਆਂ ਹਨ, ਕੁਝ ਹਕਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਲੰਗੜੇ ਹਨ।

ਖਞ੍ਜਾਃ ਕਾਣਾਸ਼੍ਚ ਬਧਿਰਾ ਮੂਕਾਃ ਕੁष੍ਠਾਸ਼੍ਚ ਲੋਮਸ਼ਾਃ । ਨਾਨਾਰੋਗਪਰੀਤਾਸ਼੍ਚ ਖਪੁष੍ਪਾਚ੍ਚਾਭਿਮਾਨਿਨਃ ॥ ੨,੧.

ਲੰਗੜੇ, ਇਕ ਅੱਖ ਵਾਲੇ, ਬੇਹਰੇ, ਗੂੰਗੇ, ਕੋੜ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਰੋਮ ਵਾਲੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਤੇ ਨਪੁੰਸਕ—ਇਹ ਸਭ ਫਿਰ ਵੀ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤੇषਾਂ ਦੋषਸ੍ਯ ਵੈਚਿਤ੍ਰ੍ਯਂ ਮृਤ੍ਯੋਰ੍ਗੋਚਰਤਾਮਪਿ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਸੁਮਨਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕੋ ਮृਤ੍ਯੁਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਤਾ ਕਥਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਮੌਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ, ਵੇਖ ਕੇ—ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗਾ ਮਨ ਪਾ ਲੈਂਦਾ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ 'ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਮृਤਿਰ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਧਾਨੇਨ ਮਰਣਾਦਪ੍ਯਨਨ੍ਤਰਮ੍ । ਵਿਧਿਨਾਬ੍ਦਕ੍ਰਿਯਾ ਯਸ੍ਯ ਨ ਸ ਦੁਰ੍ਗਤਿਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ॥ ੨,੧.

ਜਿਸ ਦੀ ਮੌਤ ਸਹੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਜਿਸ ਲਈ ਸਾਲਾਨਾ ਕਰਮ ਵੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਉਹ ਮਾਨਵ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।

ऋषਿਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਮਿਤਿ ਸਾਮਾਨ੍ਯਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਜ੍ਞਾਨਾਯ ਤਦ੍ਦ੍ਵਿਸ਼ੇषਸ੍ਯ ਪृਚ੍ਛਾਮੀਦਮਿਤਿ ਪ੍ਰਭੋ ॥ ੨,੧.

ਮੈਂ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ; ਹੁਣ, ਗਿਆਨ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।