ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਭृਤ੍ਯਪ੍ਰਸਾਦਸੁਮੁਖਮਾਯਤਾਰੁਣਲੋਚਨਮ੍ । ਕਿਰੀਟਿਨਂ ਕੁਣ੍ਡਲਿਨਂ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਲਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਲੂ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰਾ, ਲੰਬੀਆਂ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਮੋਰ ਤੇ ਕੰਡੇ ਪਹਿਨੇ, ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ।

ਪੀਤਾਂਸ਼ੁਕਂ ਚਤੁਰ੍ਬਾਹੁਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਹਸਿਤਾਨਨਮ੍ । ਅਭ੍ਯਰ੍ਹਣਾਸਨਾਸੀਨਂ ਤਾਭਿਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਰਾਵृਤਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਉਹ ਪੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਖੁਸ਼ ਤੇ ਹੱਸਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਅਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠਾ, ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਪ੍ਰਧਾਨਪੁਰੁषਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਮਹਤਾ ਚਾਹਮਾ ਤਥਾ । ਏਕਾਦਸ਼ੋਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਸ਼੍ਚੈਵ ਪਞ੍ਚਭੂਤੈਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ॥ ੨,੧.

ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਪੁਰੁਸ਼, ਮਹਤ, ਮੈਂ, ਗਿਆਰਾਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਪੰਜ ਤੱਤ ਵੀ ਹਨ।

ਸ੍ਵਰੂਪੇਰਮਮਾਣਂ ਤਮੀਸ਼੍ਵਰਂ ਵਿਨਤਾਸੁਤਃ । ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਹ੍ਲਾਦਯੁਤਸ੍ਵਾਨ੍ਤੋ ਹृष੍ਯਤ੍ਤਨੂਰੁਹਃ ॥ ੨,੧.

ਵੈਨਤੇਯ ਨੇ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਸਰੀਰ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।

ਲੋਚਨਾਭ੍ਯਾਮਸ਼੍ਰੁ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਪ੍ਰੇਮਮਗ੍ਨੋ ਨਨਾਮ ਹ । ਨਮਾਗਤਂ ਨਤਂ ਸ੍ਵੀਯ ਵਾਹਨਂ ਵਿष੍ਣੁਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਭੂਮਿਃ ਕਾ ਲਙ੍ਘਿਤਾ ਪਕ੍ਸ਼ਿਂਸ੍ਤ੍ਵਯੇਯਨ੍ਤਮਨੇਹਸਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗਦੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਉਹ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਆ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪੁੱਛਿਆ: 'ਪੰਛੀ, ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਲੋਕ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈਂ?'

ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਤਵ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਵੈਕੁਣ੍ਠ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਵੈਕੁੰਠ, ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਸਭ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ।'

ਮਯਾ ਵਿਲੋਕਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍ । ਭੂਰ੍ਲੋਕਾਤ੍ਸਤ੍ਯਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਪੁਰਂ ਯਾਮ੍ਯਂ ਵਿਨਾ ਪ੍ਰਭੋ ॥ ੨,੧.

'ਮੈਂ ਭੂਰਲੋਕ ਤੋਂ ਸਤ੍ਯਲੋਕ ਤੱਕ, ਸਾਰੇ ਅਚਲ ਤੇ ਚਲ ਜੀਵਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੇਖ ਲਏ ਹਨ, ਪਰ ਯਮ ਦੀ ਨਗਰੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।'

ਭੂਰ੍ਲੋਕਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਪ੍ਰਚੁਰਃ ਸਰ੍ਵਜਨ੍ਤੁषੁ । ਮਾਨੁष੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤ੍ਯਾਲਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ॥ ੨,੧.

'ਭੂਰਲੋਕ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਹੀ ਸੁਭ ਅਨੰਦ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।'

ਅਤਃ ਸੁਕृਤਿਨਾਂ ਲੋਕੋ ਨ ਭੂਤੋ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ॥ ੨,੧.

'ਇਸ ਲਈ, ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਐਸਾ ਲੋਕ ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।'

ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾਃ ਕਿਲ ਗੀਤਕਾਨਿ ਧਨ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਯੇ ਭਾਰਤਭੂਮਿਭਾਗੇ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਪਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਫਲਾਰ੍ਜਨਾਯ ਭਵਨ੍ਤਿ ਭੂਯਃ ਪੁਰੁषਾਃ ਸੁਰਤ੍ਵਾਤ੍ ॥ ੨,੧.

ਦੇਵਤੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ ਹਨ—ਭਾਰਤ ਦੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਫਲ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਨੇਕੀਆਂ ਕਰਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰੇਤਃ ਕੌਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯਤੇ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਪਞ੍ਚਰਤ੍ਨਂ ਮੁਖੇ ਕਥਮ੍ । ਅਧਸ੍ਤਾਚ੍ਚਾਲਿਤਾ ਦਰ੍ਭਾਃ ਪਾਦੌ ਯਾਮ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤੌ ॥ ੨,੧.

ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲਾ ਸਿੱਕਾ ਕਿਉਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਹੇਠਾਂ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਕਿਉਂ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੈਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹਨ?

ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਯ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਚਾਗ੍ਰਤਃ । ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਦੀਯਤੇ ਦਾਨਂ ਗੋਦਾਨਮਪਿ ਕੇਸ਼ਵ ॥ ੨,੧.

ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤਰੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਉਂ ਖੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ? ਦਾਨ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੋ-ਦਾਨ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ?

ਬਨ੍ਧੁਮਿਤ੍ਰਾਣ੍ਯਮਿਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ਮਾਪਯਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਕਥਮ੍ । ਤਿਲਾਲੋਹਂ ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਚ ਕਰ੍ਪਾਸਂ ਲਵਣਂ ਤਥਾ ॥ ੨,੧.

ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਵੀ ਮਾਫੀ ਕਿਉਂ ਮੰਗਦੇ ਹਨ? ਤਿਲ, ਲੋਹਾ, ਸੋਨਾ, ਕਪਾਹ ਅਤੇ ਲੂਣ ਕਿਉਂ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?

ਸਪ੍ਤਧਾਨ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਰ੍ਗਾਵੋ ਦੀਯਨ੍ਤੇ ਕੇਨਹੇਤੁਨਾ । ਕਥਂ ਹਿ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਮृਤੋ ਵੈ ਕੁਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਤਿ ॥ ੨,੧.

ਸੱਤ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਅਨਾਜ, ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ? ਜੀਵ ਕਿਵੇਂ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਅਤਿਵਾਹਸ਼ਰੀਰਂ ਚ ਕਥਂ ਹਿ ਸ਼੍ਰਯਤੇ ਤਦਾ । ਸ਼ਵਂ ਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਵਹੇਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਅਗ੍ਨਿਦਾਤਾ ਚ ਪੌਤ੍ਰਕਃ ॥ ੨,੧.

ਮ੍ਰਿਤਕ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਸੁਖਮ ਸਰੀਰ ਕਿਵੇਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਪੁੱਤਰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਨੂੰ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੌਤਰਾ ਅੱਗ ਕਿਉਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?

ਆਜ੍ਯੇਨਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਕੁਤ ਏਕਾਹੁਤਿਕ੍ਰਿਯਾ । ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਚ ਕੁਤਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ਼ਬ੍ਦਕੀਰ੍ਤਨਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਘੀ ਨਾਲ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਕ ਹੀ ਹਵਨ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਮਿੱਟੀ ਕਿਉਂ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ 'ਇਸਤਰੀ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਯਮਸੂਕ੍ਤਂ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਚ ਉਦੀਚ੍ਯਾ ਦਿਸ਼ਮਾਹਰੇਤ੍ । ਪਾਨੀਯਮੇਕਵਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸੂਰ੍ਯਬਿਮ੍ਬਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਯਮ ਸੂਕਤ ਕਿਉਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕਿਉਂ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਇਕ ਵਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਤੱਕਦੇ ਹਨ?

ਯਵਸਰ੍षਪਦੂਰ੍ਵਾਸ੍ਤੁ ਪਾषਾਣੇ ਨਿਮ੍ਬਪਤ੍ਰਕਮ੍ । ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨਰਸ਼੍ਚ ਨਾਰੀ ਚ ਵਿਦਧ੍ਯਾਦਧਰੋਤ੍ਤਰਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਜੌ, ਸਰੋਂ ਅਤੇ ਦੂਰਵਾ ਘਾਸ ਨੀਂਮ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪੱਥਰ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ? ਵਸਤ੍ਰ, ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਉਪਰਲੇ ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ?

ਅਨ੍ਨਾਦ੍ਯਂ ਗृਹਮਾਗਤ੍ਯ ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਜਨੈਃ ਸਹ । ਨਵਕਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਪਿਣ੍ਡਾਂਸ਼੍ਚ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਦਦਤੇ ਸੁਤਾਃ ॥ ੨,੧.

ਘਰ ਆ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਣਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ? ਪੁੱਤਰ ਨੌ ਪਿੰਡ ਕਿਉਂ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ?

ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਚਤ੍ਵਰੇ ਦੁਗ੍ਧਂ ਯਾਤ੍ਰੇ ਪਕ੍ਵੇ ਚ ਮृਨ੍ਮਯੇ । ਕਾष੍ਠਤ੍ਰਯਂ ਗਣਾਬਦ੍ਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਚਤੁष੍ਪਥੇ ॥ ੨,੧.

ਯਾਤਰਾ ਸਮੇਂ ਚੌਕ 'ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਕਿਉਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ? ਰਾਤ ਨੂੰ ਚੌਰਾਹੇ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੱਕੜਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਕਿਉਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ?

ਨਿਸ਼ਾਯਾਂ ਦੀਯਤੇ ਦੀਪੋ ਯਾਵਦਬ੍ਦਂ ਦਿਨੇਦਿਨ । ਦਾਹੋਦਕਂ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਚ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਚ ਜਨੈਃ ਸਹ ॥ ੨,੧.

ਰਾਤ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਦੀਵਾ ਕਿਉਂ ਜਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਦਾਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਭਗਵਨ੍ਨਾਤਿ ਵਾਹਸ਼੍ਚ ਨਵ ਪਿਣ੍ਡਾਃ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍ । ਕਥਂ ਦੇਯਂ ਪਿਤृਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵਾਹਸ੍ਯਾਵਾਹਨਂ ਕਥਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਜੇ ਯਾਤਰਾ ਲੰਮੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਨੌ ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ? ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਵਾਹਨ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਇਦਞ੍ਚੇਤ੍ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਦੇਵ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਪਿਣ੍ਡਂ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍ । ਕਿਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਦੀਯਤੇ ਤਸ੍ਯ ਪਿਣ੍ਡਦਾਨਾਦ੍ਯਨਨ੍ਤਰਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਜੇ ਇਹ ਕਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵ, ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਕਿਉਂ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਪਿੰਡ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਅਸ੍ਥਿਸਞ੍ਚਯਨਂ ਚੈਵ ਘਟਸ੍ਫੋਟਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਦ੍ਵਿਤੀਯੇऽਹ੍ਨਿ ਕੁਤਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਸਾਗ੍ਨਿਕੇ ਦ੍ਵਿਜੇ ॥ ੨,੧.

ਅਸਥੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਘੜਾ ਫੋੜਨ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ? ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਕਰਮ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰਾਂ ਲਈ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਦਸ਼ਮੇ ਕਿਂ ਮਲਸ੍ਨਾਨਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਜਨੈਃ ਸਹ । ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਤੈਲੋਦ੍ਵਰ੍ਤਨਂ ਚ ਸ੍ਕਨ੍ਧਵਾਹਗृਹਂ ਨਯੇਤ੍ ॥ ੨,੧.

ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਸਭ ਲੋਕ ਮਲ ਧੋਣ ਲਈ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੋਢਾ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਘਰ ਕਿਉਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?

ਤੈਲੋਦ੍ਵਰ੍ਤਨਕਂ ਚਾਪਿ ਦਧੁਃ ਸ੍ਥੂਲਜਲਾਸ਼ਯੇ । ਦਸ਼ਮੇऽਹਨਿ ਯਤ੍ਪਿਣ੍ਡਂ ਤਦ੍ਦਦ੍ਯਾ ਦਾਮਿषੇਣ ਤੁ ॥ ੨,੧.

ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਵੱਡੇ ਜਲ-ਟੈਂਕ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਪਿੰਡ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਪਿਣਾਞ੍ਚੈਕਾਦਸ਼ੇ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਾਦਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਭਾਜਨੋਪਾਨਹੌ ਚ੍ਛਤ੍ਰਂ ਵਾਸਾਂਸਿ ਤ੍ਵਙ੍ਗੁਲੀਯਕਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਇਕਾਦਸੀ ਨੂੰ ਵੱਛਾ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੰਡ ਕਿਉਂ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਭਾਂਡੇ, ਜੁੱਤੇ, ਛਤਰੀ, ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਉੰਗਲੀ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?

ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੇऽਹ੍ਨਿ ਦੇਯਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਦਦਾਨਂ ਕਿਮਰ੍ਥਕਮ੍ । ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ षੋਡਸ਼ੈਤਾਨਿ ਅਬ੍ਦਂ ਯਾਵਤ੍ਕੁਤੋ ਘਟਃ ॥ ੨,੧.

ਤੇਰ੍ਹੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਰੀਤ ਹੈ; ਇਹਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ? ਇਹ ਸੋਲ੍ਹਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕਰਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਘੜੇ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਉਂ ਹੈ?

ਅਨ੍ਨਾਦ੍ਯੇਨੋਦਕੇਨੈਵ षष੍ਟ੍ਯਾਧਿਕਸ਼ਤਤ੍ਰਯਮ੍ । ਦਿਨੇਦਿਨੇ ਚ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਘਟਾਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰੇਤਤृਪ੍ਤਯੇ ॥ ੨,੧.

ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਘੜਾ, ਕੁੱਲ ਇੱਕ ਸੌ ਤਰੇਂਠ ਘੜੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲੇ।