ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਜ੍ਞਾਨਾਰ੍ਥੋ ਲਭਤੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਰ੍ਵਸਂਸਾਰਮਰ੍ਦਨਮ੍ । ਇਦਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨਂ ਧਨ੍ਯਂ ਗਾਰੁਡਂ ਗਰੁਡੇਰਿਤਮ੍ ॥ ੧,੨੪੦.

ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਗਿਆਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਗਾਰੁੜ ਪੁਰਾਣ, ਜੋ ਗਾਰੁੜ ਨੇ ਉਚਾਰਿਆ, ਸੁਭਾਗਾ ਤੇ ਧਨਵੰਤ ਹੈ।

ਨਾਕਾਲੇ ਮਰਣਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼੍ਲੋਕਮੇਕਂ ਤੁ ਯਃ ਪਠੇਤ੍ । ਸ਼੍ਲੋਕਾਰ੍ਧਪਠਨਾਦਸ੍ਯ ਦੁष੍ਟਸ਼ਤ੍ਰੁਕ੍ਸ਼ਯੋ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ॥ ੧,੨੪੦.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਕ ਸ਼ਲੋਕ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਣ-ਸਮੇਂ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ; ਅੱਧਾ ਸ਼ਲੋਕ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਮਾੜੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸੂਤਾਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੌਨਕਸ੍ਤੁਨੌਮਿषੇ ਮੁਨਿਭਿਃ ਕ੍ਰਤੌ । ਅਹਂ ਬ੍ਰਹੇਤਿ ਸਂਧ੍ਯਾਯਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋਭੂਦ੍ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਾਤ੍ ॥ ੧,੨੪੦.

ਸੂਤ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ ਯਜਨ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ; ਸੰਧਿਆਯਨ ਨੇ 'ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਹਾਂ' ਕਹਿ ਕੇ ਗਾਰੁੜ ਦੇ ਝੰਡੇ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲਈ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ਸ਼੍ਰੀਗਣੇਸ਼ਾਯ ਨਮਃ । ਤਤ੍ਰਾਦਿਮੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਂਸ਼ੇ ਪ੍ਰੇਤਕਾਣ੍ਡੋ ਧਰ੍ਮਕਾਣ੍ਡਨਾਮਾਰਭ੍ਯਤੇ । ਓਂ ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ । ਨਾਰਾਯਣਂ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਨਰਂ ਚੈਵ ਨਰੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਦੇਵੀਂ ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਚੈਵ ਤਤੋ ਜਯਮੁਦੀਰਯੇਤ੍ ॥ ੨,੧.ਮ ॥ ਧਰ੍ਮਨ੍ਦृਢਬਦ੍ਧਮੂਲੋ ਵੇਦਸ੍ਕਨ੍ਧਃ ਪੁਰਾਣਸ਼ਾਖਾਢ੍ਯਃ । ਕ੍ਰਤੁਕੁਸੁਮੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਫਲੋ ਮਧੁਸੂਦਨਪਾਦਪੋ ਜਯਤਿ ॥ ੨,੧.

ਨੈਮਿषੇऽਨਿਮਿषਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਸ਼ੌਨਕਾਦ੍ਯਾ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਾਃ । ਕਰ੍ਮਣਾਮਨ੍ਤਰੇ ਸੂਤਂ ਸ੍ਵਾਸੀਨਮਿਦਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ ॥ ੨,੧.

ਨੈਮੀਸ਼ ਦੇ ਅਨਿਮਿਸ਼ ਖੇਤਰ ਵਿਚ, ਸ਼ੌਨਕ ਆਦਿ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੂਤ ਨੂੰ ਬੈਠਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ।

ਸੂਤ ਜਾਨਾਸਿ ਸਕਲਂ ਵਸ੍ਤੁ ਵ੍ਯਾਸਪ੍ਰਸਾਦਤਃ । ਤੇਨ ਨਃ ਸਨ੍ਦਿਹਾਨਾਨਾਂ ਸਨ੍ਦੇਹਂ ਛੇਤ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ ੨,੧.

ਸੂਤ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਵਿਅਾਸ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਹੋ; ਇਸ ਲਈ, ਸਾਡੀਆਂ ਸ਼ੰਕਾਵਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਯਥਾ ਤृਣਜਲੌਕੇਤਿ ਨ੍ਯਾਯਮਾ ਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਕਞ੍ਚਨ । ਦੇਹਿਨੋऽਨ੍ਯਤਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਂ ਕੇਚਿਤ੍ਤ੍ਵੇਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਹਿ ॥ ੨,੧.

ਕਈ ਲੋਕ ਤ੍ਰਿੰਨ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਨੌਕਾ ਦੀ ਉਪਮਾ ਦੇ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿੰਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੇਚਿਤ੍ਪੁਨਰ੍ਯਾਤਨਾਨਾਂ ਯਾਮੀਨਾਮੁਪਭੋਗਤਃ । ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਦੇਹਾਨ੍ਤਰਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਕਿਮੁ ਤਤ੍ਰਸਤ੍ ॥ ੨,੧.

ਕਈ ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ, ਯਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਜ਼ਾ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿਚ ਸੱਚ ਕੀ ਹੈ?

ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਸਾਧੁ ਪृष੍ਟਂ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਭਵਤਾਂ ਪੁਨਃ । ਸਨ੍ਦੇਹੋ ਨੋਪਪਦ੍ਯੇਤ ਲੋਕਾਰ੍ਥਂ ਕਿਲ ਪृਚ੍ਛਤਾਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਚੰਗਾ ਪੁੱਛਿਆ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ! ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਸੁਣੋ। ਜੋ ਲੋਕ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।

ਤਦਹਂ ਕृष੍ਣਗਰੁਡਸਂਵਾਦਦ੍ਵਾਰਕਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਅਪਾਕਰਿष੍ਯੇ ਸਨ੍ਦੇਹਂ ਭਵਤਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੁਜਾਤੀਓ, ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਗਾਰੁੜ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਰਾਹੀਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਮਨ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੰਕਾ ਦੂਰ ਕਰਾਂਗਾ।

ਨਮਃ ਕृष੍ਣਾਯ ਮੁਨਯੇ ਯ ਏਨਂ ਸਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ । ਅਞ੍ਜਸ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਸਂਸਾਰਸਾਗਰਂ ਕੁਨਦੀਮਿਵ ॥ ੨,੧.

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਲੋਕ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਛੋਟੀ ਨਦੀ ਹੋਵੇ।

ਏਕਦਾ ਵੈਨਤੇਯਸ੍ਯ ਲੋਕਾਨਾਂ ਲੋਕਨਸ੍ਪृਹਾ । ਬਭੂਵ ਸੋऽਥ ਬਭ੍ਰਾਮ ਤੇषੁ ਨਾਮ ਹਰੇਰ੍ਗृਣਨ੍ ॥ ੨,੧.

ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਵੈਨਤੇਯ ਨੂੰ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੇਖਣ ਦੀ ਤਮਨਾ ਹੋਈ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਗਿਆ, ਹਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਜਪਦਾ ਹੋਇਆ।

ਸ ਪਾਤਾਲਂ ਭੁਵਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤ੍ਵਾਲਬ੍ਧਸ਼ਮਾਸ਼ਯਃ । ਲੋਕਦੁਃ ਖੇਨਾਤਿਦੁਃ ਖੀ ਪੁਨਰ੍ਵੈਕੁਣ੍ਠਮਾਗਮਤ੍ ॥ ੨,੧.

ਉਹ ਪਾਤਾਲ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਘੁੰਮਿਆ, ਪਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾ ਮਿਲੀ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਥੱਕ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਵੈਕੁੰਠ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।

ਨ ਰਜੋ ਨ ਤਮਸ਼੍ਚੈਵ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ । ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਨੈਵ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮੇਵ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ॥ ੨,੧.

ਉਥੇ ਨਾ ਰਜੋ ਹੈ, ਨਾ ਤਮੋ, ਨਾ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ। ਸਿਰਫ ਸਤਵ ਹੀ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।

ਨ ਯਤ੍ਰ ਮਾਯਾ ਨਾਸ਼ਸ਼੍ਚ ਨ ਚੈ ਰਾਗਾਦਯੋ ਮਲਾਃ । ਸ਼੍ਯਾਮਾਵਦਾਤਾਃ ਸੁਰੁਚਃ ਸ਼ਤਪਤ੍ਰਵਿਲੋਚਨਾਃ ॥ ੨,੧.

ਉਥੇ ਨਾ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਨਾ ਨਾਸ, ਨਾ ਰਾਗ ਆਦਿ ਮਲ। ਉਥੇ ਜੀਵ ਕਾਲੇ ਤੇ ਚਿੱਟੇ, ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਸੌ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ।

ਸੁਰਾਸੁਰਾਰ੍ਚਿਤਾ ਯਤ੍ਰ ਗਣਾ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸੁਪੇਸ਼ਸਃ । ਪਿਸ਼ਙ੍ਗਵਸ੍ਤ੍ਰਾਭਾਰਣਾ ਮਣਿਯੁਙ੍ਨਿष੍ਕਭੂषਿਤਾਃ ॥ ੨,੧.

ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਸਾਥੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵ ਤੇ ਦੈਤ ਵੰਦਦੇ ਹਨ, ਪੀਲੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਣੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਮਣੀ ਦੇ ਹਾਰ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਾਃ ਕੁਣ੍ਡਲਿਨੋ ਮੌਲਿਨੋ ਮਾਲਿਨਸ੍ਤਥਾ । ਭ੍ਰਾਜਿष੍ਣੁਭਿਰ੍ਵਿਮਾਨਾਨਾਂ ਪਙ੍ਕਿਭਿਰ੍ਯੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਉਹ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਕੰਡੇ, ਮੋਰ ਤੇ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ। ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਰੌਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਵਿਮਾਨਾਂ 'ਚ ਬੈਠੇ ਹਨ।

ਦ੍ਯੋਤਨ੍ਤੇ ਦ੍ਯੋਤਮਾਨਾਨਾਂ ਪ੍ਰਮਦਾਨਾਂ ਚ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਭਿਃ । ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਯਤ੍ਰ ਨਾਨਾਵਿਭਵੈਰ੍ਹਰੇਃ ਪਾਦੌ ਮੁਦਾਰ੍ਚਤਿ ॥ ੨,੧.

ਉਹ ਚਮਕਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਆਪਣੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪੂਜਦੀ ਹੈ।

ਹਰਿਂ ਗਾਯਤਿ ਦੋਲਾਸ੍ਥਂ ਗੀਯਮਾਨਾਲਿਭਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ਼੍ਰੀਹਰਿਂ ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੀਪਤਿਂ ਸਾਤ੍ਵਤਾਂ ਪਤਿਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਉਥੇ ਹਰੀ ਝੂਲੇ 'ਤੇ ਬੈਠਾ, ਆਪ ਗਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀਆਂ ਵਲੋਂ ਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗਰੁੜ ਨੇ ਉਥੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਪਤੀ ਤੇ ਸਾਤਵਤਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

ਜਗਤ੍ਪਤਿਂ ਯਜ੍ਞਪਤਿਂ ਪਾਰ੍षਦੈਃ ਪਰਿषੇਵਿਤਮ੍ । ਸੁਨਨ੍ਦਨਨ੍ਦਪ੍ਰਬਲਾਰ੍ਹਣਮੁਖ੍ਯੈਰ੍ਨਿਰਨ੍ਤਰਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਯਜਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਨੰਦ, ਨੰਦ, ਪ੍ਰਬਲ, ਅਰਹਣ ਤੇ ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਸੇਵਕ ਸਦਾ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਭृਤ੍ਯਪ੍ਰਸਾਦਸੁਮੁਖਮਾਯਤਾਰੁਣਲੋਚਨਮ੍ । ਕਿਰੀਟਿਨਂ ਕੁਣ੍ਡਲਿਨਂ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਲਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਲੂ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰਾ, ਲੰਬੀਆਂ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਮੋਰ ਤੇ ਕੰਡੇ ਪਹਿਨੇ, ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ।

ਪੀਤਾਂਸ਼ੁਕਂ ਚਤੁਰ੍ਬਾਹੁਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਹਸਿਤਾਨਨਮ੍ । ਅਭ੍ਯਰ੍ਹਣਾਸਨਾਸੀਨਂ ਤਾਭਿਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਰਾਵृਤਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਉਹ ਪੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਖੁਸ਼ ਤੇ ਹੱਸਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਅਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠਾ, ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਪ੍ਰਧਾਨਪੁਰੁषਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਮਹਤਾ ਚਾਹਮਾ ਤਥਾ । ਏਕਾਦਸ਼ੋਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਸ਼੍ਚੈਵ ਪਞ੍ਚਭੂਤੈਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ॥ ੨,੧.

ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਪੁਰੁਸ਼, ਮਹਤ, ਮੈਂ, ਗਿਆਰਾਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਪੰਜ ਤੱਤ ਵੀ ਹਨ।

ਸ੍ਵਰੂਪੇਰਮਮਾਣਂ ਤਮੀਸ਼੍ਵਰਂ ਵਿਨਤਾਸੁਤਃ । ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਹ੍ਲਾਦਯੁਤਸ੍ਵਾਨ੍ਤੋ ਹृष੍ਯਤ੍ਤਨੂਰੁਹਃ ॥ ੨,੧.

ਵੈਨਤੇਯ ਨੇ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਸਰੀਰ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।

ਲੋਚਨਾਭ੍ਯਾਮਸ਼੍ਰੁ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਪ੍ਰੇਮਮਗ੍ਨੋ ਨਨਾਮ ਹ । ਨਮਾਗਤਂ ਨਤਂ ਸ੍ਵੀਯ ਵਾਹਨਂ ਵਿष੍ਣੁਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਭੂਮਿਃ ਕਾ ਲਙ੍ਘਿਤਾ ਪਕ੍ਸ਼ਿਂਸ੍ਤ੍ਵਯੇਯਨ੍ਤਮਨੇਹਸਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗਦੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਉਹ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਆ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪੁੱਛਿਆ: 'ਪੰਛੀ, ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਲੋਕ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈਂ?'

ਗਰੁਡ ਉਵਾਚ । ਤਵ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਵੈਕੁਣ੍ਠ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍ ॥ ੨,੧.

ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਵੈਕੁੰਠ, ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਸਭ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ।'

ਮਯਾ ਵਿਲੋਕਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍ । ਭੂਰ੍ਲੋਕਾਤ੍ਸਤ੍ਯਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਪੁਰਂ ਯਾਮ੍ਯਂ ਵਿਨਾ ਪ੍ਰਭੋ ॥ ੨,੧.

'ਮੈਂ ਭੂਰਲੋਕ ਤੋਂ ਸਤ੍ਯਲੋਕ ਤੱਕ, ਸਾਰੇ ਅਚਲ ਤੇ ਚਲ ਜੀਵਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੇਖ ਲਏ ਹਨ, ਪਰ ਯਮ ਦੀ ਨਗਰੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।'

ਭੂਰ੍ਲੋਕਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਪ੍ਰਚੁਰਃ ਸਰ੍ਵਜਨ੍ਤੁषੁ । ਮਾਨੁष੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤ੍ਯਾਲਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ॥ ੨,੧.

'ਭੂਰਲੋਕ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਹੀ ਸੁਭ ਅਨੰਦ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।'

ਅਤਃ ਸੁਕृਤਿਨਾਂ ਲੋਕੋ ਨ ਭੂਤੋ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ॥ ੨,੧.

'ਇਸ ਲਈ, ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਐਸਾ ਲੋਕ ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।'