ਤਥਾष੍ਟਾਦਸ਼ ਵਿਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਹਰੀ ਰੁਦ੍ਰਂ ਤਤੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਹਰਿਰੁਵਾਚ 2.
ਫਿਰ, ਅਠਾਰਾਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ—ਹਰੀ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ; ਹਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ:
ਅਹਂ ਹਿ ਦੇਵੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰਃ 2.
ਮੈਂ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਹਾਂ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਦਾ ਸਰਵਪ੍ਰਭੂ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਹਿ ਪੂਜਿਤੋ ਰੁਦ੍ਰ ! ਦਦਾਮਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ 2.
ਰੁਦ੍ਰਾ! ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ।
ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਿਤੇਰਹਂ ਬੀਜਂ ਜਗਤ੍ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਤ੍ਵਹਂ ਸ਼ਿਵ ! 2.
ਸ਼ਿਵਾ! ਮੈਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਟਿਕਾਊ ਹੋਣ ਦਾ ਬੀਜ ਹਾਂ; ਤੇ ਮੈਂ ਹੀ ਇਸ ਜਗਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹਾਂ।
ਅਵਤਾਰੈਸ਼੍ਚ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਦ੍ਯੈਃ ਪਾਲਯਾਮ੍ਯਖਿਲਂ ਜਗਤ੍ 2.
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਤਸਯ ਆਦਿ ਅਵਤਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਦੀਨਾਂ ਚ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾਹਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਦੀਨ੍ਯਹਮੇਵ ਚ 2.
ਮੈਂ ਹੀ ਸਵਰਗ ਆਦਿ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਤੇ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਸਵਰਗ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਹਨ।
ਜ੍ਞਾਤਾ ਸ਼੍ਰੋਤਾ ਤਥਾ ਮਨ੍ਤਾ ਵਕ੍ਤਾ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਮੇਵ ਚ 2.
ਮੈਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ, ਸੋਚਣ ਵਾਲਾ, ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਜੋ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਹਾਂ।
ਧ੍ਯਾਨਂ ਪੂਜੋਪਹਾਰੋऽਹਂ ਮਣ੍ਡਲਾਨ੍ਯਹਮੇਵ ਚ 2.
ਮੈਂ ਹੀ ਧਿਆਨ, ਪੂਜਾ ਦੀ ਭੇਟ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਡਲ ਵੀ ਹਾਂ।
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਨਾਨ੍ਯਹਂ ਸ਼ਮ੍ਭੋ ! ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤ੍ਮਾਹਮਹਂ ਸ਼ਿਵ ! 2.
ਸ਼ੰਭੂ! ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਹਾਂ; ਸ਼ਿਵਾ! ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸਦਾਚਾਰੋ ਧਰ੍ਮੋऽਹਂ ਵੈष੍ਣਵੋ ਹ੍ਯਹਮ੍ 2.
ਮੈਂ ਸਿੱਧਾ ਸੱਚਾ ਚਲਣ, ਧਰਮ ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹਾਂ।
ਯਮੋऽਹਂ ਨਿਯਮੋ ਰੁਦ੍ਰ ! ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ 2.
ਰੁਦ੍ਰਾ! ਮੈਂ ਯਮ, ਨਿਯਮ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਤ ਵੀ ਹਾਂ।
ਪੁਰਾ ਮਾਂ ਗਰੁਡਃ ਪਕ੍ਸ਼ੀ ਤਪਸਾਰਾਧਯਦ੍ਭੁਵਿ 2.
ਪਹਿਲਾਂ, ਗਰੁੜ ਪੰਛੀ ਨੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਤਪ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਮਮ ਮਾਤਾ ਚ ਵਿਨਤਾ ਨਾਗੈਰ੍ਦਾਸੀਕृਤਾ ਹਰੇ 2.
ਹਰੇ! ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਵਿਨਤਾ ਨੂੰ ਨਾਗਾਂ ਨੇ ਦਾਸੀ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਦਾਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਿ ਯਥਾਹਂ ਵਾਹਨਸ੍ਤਵ 2.
ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦਾਸੀਪਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਵਾਹਨ ਬਣਿਆ ਹਾਂ।
ਪੁਰਾਣਸਂਹਿਤਾਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਯਥਾऽਹਂ ਸ੍ਯਾਂ ਤਥਾ ਕੁਰੁਂ ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ 2.
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਵੀ ਐਸਾ ਕਰ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ।
ਨਾਗਦਾਸ੍ਯਾਨ੍ਮਾਤਰਂ ਤ੍ਵਂ ਵਿਨਤਾਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਸਿ 2.
ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਵਿਨਤਾ ਨੂੰ ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਦਾਸੀਪਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰੇਗਾ।
ਮਹਾਬਲੋ ਵਾਹਨਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ਵਿषਾਰ੍ਦਨਃ 2.
ਤੂੰ ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਵਾਹਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣੇਗਾ।
ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਮਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਚ ਤਵ ਚਾਵਿਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ 2.
ਮੇਰਾ ਜੋ ਸਰੂਪ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇਗਾ।
ਯਥਾਹਂ ਦੇਵਦੇਵਾਨਾਂ ਸ਼੍ਰੀਃ ਖ੍ਯਾਤੋ ਵਿਨਤਾਸੁਤ 2.
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਲੱਖਮੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਾਂ, ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ!
ਯਥਾਹਂ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨੀਯੋऽਥ ਤਥਾ ਤ੍ਵਂ ਗਰੁਡਾਤ੍ਮਨਾ 2.
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹਾਂ, ਐਸੇ ਹੀ ਤੂੰ ਵੀ ਗਰੁੜ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈਂ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਗਰੁਡੋ ਰੁਦ੍ਰ ! ਕਸ਼੍ਯਪਾਯਾਹ ਪृਚ੍ਛਤੇ 2.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਜਦ ਉਹ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ੍ਵਯਂ ਚਾਨ੍ਯਮਨਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਿਦ੍ਯਯਾਨ੍ਯਾਨ੍ਯ ਜੀਵਯਤ੍ ਗਰੁਡੋਕ੍ਤਂ ਗਾਰੁਡਂ ਹਿ ਸ਼੍ਰृਣੁ ਰੁਦ੍ਰ ! ਮਦਾਤ੍ਮਕਮ੍ ।। 2.
ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਚ ਲਾ ਕੇ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਗਰੁੜ ਦੀ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਹੋਈ ਗਰੁੜ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੁਣ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਹੀ ਸਰੂਪ ਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਰੁਦ੍ਰਾਬ੍ਜਜੌ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮੁਨਿਃ 3.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੁਨੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੀ।
ਮੁਨੀਨਾਂ ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਤਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਸਰ੍ਗਾਦ੍ਯਂ ਦੇਵਪੂਜਨਮ੍ 3.
ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਜਦ ਉਹ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੋਈ।
ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਦਿਧਰ੍ਮਾਸ਼੍ਚ ਦਾਨਰਾਜ੍ਯਾਦਿਧਰ੍ਮਕਾਃ 3.
ਵਰਨ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਧਰਮ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਕਰਤਬ ਵੀ ਸਮਝਾਏ ਗਏ।
ਅਂਗਾਨਿ ਪ੍ਰਲਯੋ ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਜ੍ਞਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ 3.
ਅੰਗ, ਪ੍ਰਲੈ, ਅਤੇ ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਧਨ ਦੇ ਉੱਚੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਵੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੋਈ।
ਪੁਰਾਣੇ ਗਾਰੁਡੇ ਸਰ੍ਵਂ ਗਰੁਡੋ ਭਗਵਾਨਥ 3.
ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ ਇਹ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਭਗਵਾਨ ਗਰੁੜ ਨੇ ਦਿੱਤਾ।
ਭੁਤ੍ਵਾ ਹਰੇਰ੍ਵਾਹਨਂ ਚ ਸਰ੍ਗਾਦੀਨਾਂ ਚ ਕਾਰਣਮ੍ 3.
ਹਰੀ ਦਾ ਵਾਹਨ ਬਣ ਕੇ, ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ।
ਚਕ੍ਰੇ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾ ਹृਤਂ ਯਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਮੁਦਰੇ ਹਰੇਃ 3.
ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਭੁੱਖ ਨੇ ਹਰੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਇਹ ਸਭ ਕਰਤਬ ਕੀਤੇ।
ਕਸ਼੍ਯਪੋ ਗਾਰੁਡਾਦ੍ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਦਗ੍ਧਂ ਚਾਜੀਵਯਦ੍ਯਤਃ 3.
ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਗਰੁੜ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਗਰੁੜ ਵੱਲੋਂ ਸਾੜੀ ਹੋਈ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਜੀਵਨ ਦਿੱਤਾ।