ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ਰਣਂ ਰਾਜਾ ਪਿਤਰੋ ਬਾਲਕਸ੍ਯ ਚ । ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਸ਼ਰਣਂ ਹਰਿਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਦੇਸ਼ ਦਾ ਆਸਰਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਬੱਚੇ ਦਾ ਆਸਰਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਮਰਤੀਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹਰੀ ਹੈ।

ਯੇ ਨਮਨ੍ਤਿ ਜਗਦ੍ਯੋਨਿਂ ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ । ਨ ਯੇਭ੍ਯੋ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤੀਰ੍ਥਮਧਿਕਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ੍ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜੋ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜਗਤ ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ।

ਅਨਰ੍ਘਰਤ੍ਨਪੂਜਾਞ੍ਚ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮੇਵ ਚ । ਤਮੇਵੋਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਨਿਤ੍ਯਮਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਅਮੋਲ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਵੀ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਬਿਨਾ ਆਲਸ ਦੇ।

ਸ਼ੂਦ੍ਰਂ ਵਾ ਭਗਵਦ੍ਭਕ੍ਤਂ ਨਿषਾਦਂ ਸ਼੍ਵਪਚਂ ਤਥਾ । ਦ੍ਵਿਜਜਾਤਿ ਸਮਂਮਨ੍ਯੋ ਨ ਯਾਤਿ ਨਰਕਂ ਨਰਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਚਾਹੇ ਸ਼ੂਦਰ, ਭਗਵਤ ਭਕਤ, ਨਿਸ਼ਾਦ ਜਾਂ ਆਉਟਕਾਸਟ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।

ਆਦਰੇਣ ਸਦਾ ਸ੍ਤੌਤਿ ਧਨਵਨ੍ਤਂ ਧਨੇਚ੍ਛਯਾ । ਤਥਾ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤਾਰਂ ਕੋ ਨ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਬਨ੍ਧਨਾਤ੍ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜੋ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਨਵਾਨ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਕੇ ਕੌਣ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਨਾਹ ਛੁਟੇ?

ਯਥਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਨੋ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਦਹਤ੍ਯਾਰ੍ਦ੍ਰਮਪੀਨ੍ਧਨਮ੍ । ਤਥਾਵਿਧਃ ਸ੍ਥਿਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਯੋਗਿਨਾਂ ਸਰ੍ਵਕਿਲ੍ਵਿषਮ੍ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਮਿਲਦੇ ਹੀ ਗੀਲੇ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਆਦੀਪ੍ਤਂ ਪਰ੍ਵਤਂ ਯਦ੍ਵਨ੍ਨਾਸ਼੍ਰਯਨ੍ਤਿ ਮृਗਾਦਯਃ । ਤਦ੍ਵਤ੍ਪਾਪਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਯੋਗਾਭ੍ਯਾਸਰਤਂ ਨਰਮ੍ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜਿਵੇਂ ਜਾਨਵਰ ਸੜਦੇ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਤਿਵੇਂ ਜੋ ਜੋਗ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਛੁਹਦੇ।

ਯਸ੍ਯ ਯਾਵਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਿਸ੍ਤੁ ਤਾਵਤੀ । ਏਤਵਾਨੇਵ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਰਿਮੀਯਤੇ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜਿੰਨੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋਵੇ, ਉਨੀ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਤਨਾ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਦਾ ਵਡਿਆਈ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵਿਦ੍ਵੇषਾਦਪਿ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਦਮਘੋषਾਤ੍ਮਜਃ ਸ੍ਮਰਨ੍ । ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲੋ ਗਤਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਪੁਨਸ੍ਤਤ੍ਪਰਾਯਣਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਗੋਵਿੰਦ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਦਮਘੋਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਅਸਲ ਸੱਚ ਨੂੰ ਪਾ ਲਿਆ। ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਭਗਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਪਾਵੇਗਾ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੨੩੧ ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਨਾਰਸਿਂਹਸ੍ਤੁਤਿਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸ਼ਿਵੋਕ੍ਤਂ ਸ਼ੌਨਕਾਧੁਨਾ । ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਾਤृਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ਙ੍ਕਰਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ ॥ ੧,੨੩੧.

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਨਰਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ੌਨਕ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ ਸੀ।

ਭਗਵਨ੍ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਃ ਸਦੇਵਾਸੁਰਮਾਨੁषਮ੍ । ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਜ੍ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤਦਨੁਜ੍ਞਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ ੧,੨੩੧.

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਲਵਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਵੋ।

ਸ਼ਙ੍ਕਰੌਵਾਚ । ਭਵਤੀਭਿਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਰਕ੍ਸ਼ਣੀਯਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਤਸ੍ਮਾਡ੍ਵੋਰਤਰਪ੍ਰਾਯਂ ਮਨਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ ੧,੨੩੧.

ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਜਿੰਦਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਆਪਣਾ ਮਨ ਇਸ ਵਧੇਰੇ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਹਟਾਓ।

ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰੇਣੋਕ੍ਤਮਨਾਦृਤ੍ਯ ਤੁ ਤਦ੍ਵਚਃ । ਭਕ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸੁਰਵ੍ਯਗ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍ ॥ ੧,੨੩੧.

ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ, ਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣੇ ਤੁ ਤਦਾ ਮਾਤृਗਣੇਨ ਵੈ । ਨृਸਿਂਹਰੂਪਿਣਂ ਦੇਵਂ ਪ੍ਰਦਧ੍ਯੌ ਭਗਵਾਞ੍ਛਿਵਃ ॥ ੧,੨੩੧.

ਜਦ ਮਾਤਾਵਾਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ।

ਅਨਾਦਿਨਿਧਨਂ ਦੇਵਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਭਵੋਦ੍ਭਵਮ੍ । ਵਿਦ੍ਯੁਜ੍ਜਿਹ੍ਵਂ ਮਹਾਦਂष੍ਟ੍ਰਂ ਸ੍ਫੁਰਤ੍ਕੇਸਰਮਾਲਿਨਮ੍ ॥ ੧,੨੩੧.

ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੀਭ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਵੱਡੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕੇਸਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਰਤ੍ਨਾਙ੍ਗਦਂ ਸਮੁਕੁਟਂ ਹੇਮਕੇਸਰਭੂषਿਤਮ੍ । ਖੋਣਿਸੂਤ੍ਰੇਣ ਮਹਤਾ ਕਾਞ੍ਚਨੇਨ ਵਿਰਾਜਿਤਮ੍ ॥ ੧,੨੩੧.

ਉਹ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਸੋਹਣੇ ਮਕੁਟ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਕਮਰ 'ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।

ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਦਲਸ਼੍ਯਾਮਂ ਰਤ੍ਨਨੂਪੁਰਭੂषਿਤਮ੍ । ਤੇਜਸਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਸਕਲਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡੋਦਰਮਣ੍ਡਪਮ੍ ॥ ੧,੨੩੧.

ਉਸ ਦੀ ਰੰਗਤ ਨੀਲ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਗਹਣੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜੋਤਿ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਆਵਰ੍ਤਸਦृਸ਼ਾਕਾਰੈਃ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਦੇਹਰੋਮਭਿਃ । ਸਰ੍ਵਪੁष੍ਪੈਰ੍ਯੋਜਿਤਾਞ੍ਚ ਧਾਰਯਂਸ਼੍ਚ ਮਹਾਸ੍ਤ੍ਰਜਮ੍ ॥ ੧,੨੩੧.

ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵਾਲ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਸ ਧ੍ਯਾਤਮਾਤ੍ਰੋ ਭਗਵਾਨ੍ਪ੍ਰਦਦੌ ਤਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਯਾਦृਸ਼ੇਨ ਰੂਪੇਣ ਧ੍ਯਾਤੋ ਰੁਦ੍ਰੈਸ੍ਤੁ ਭਕ੍ਤਿਤਃ ॥ ੧,੨੩੧.

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਤਾਦृਸ਼ੇਨੈਵ ਰੂਪੇਣ ਦੁਰ੍ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯੇਣ ਦੈਵਤੈਃ । ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਤੁ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਤਦਾ ਤੁष੍ਟਾਵ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ ॥ ੧,੨੩੧.

ਉਹੀ ਰੂਪ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੇਖਣਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ।

ਸ਼ਙ੍ਕਰ ਉਵਾਚ । ਨਮਸ੍ਤੇऽਸ੍ਤ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਨਰਸਿਂਹਵਪੁਰ੍ਧਰ । ਦੈਤ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸਂਹਾਰਿਨਖਸ਼ੁਕ੍ਤਿਵਿਰਾਜਿਤ ॥ ੧,੨੩੧.

ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜੋ ਨਰਸਿੰਘ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਖ ਸਿਪਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।

ਨਖਮਣ੍ਡਲਸਭਿਨ੍ਨਹੇਮਪਿਙ੍ਗਲਵਿਗ੍ਰਹ । ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਪਦ੍ਮਨਾਭਾਯ ਸ਼ੋਭਨਾਯ ਜਗਦ੍ਗੁਰੋ । ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਾਮ੍ਭੋਦਨਿਰ੍ਘੋष ਸੂਰ੍ਯਕੋਟਿਸਮਪ੍ਰਭ ॥ ੧,੨੩੧.

ਨਖਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚੀਰਣ ਵਾਲੇ, ਪਦਮਨਾਭ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਗੁਰੂ ਤੇ ਸੋਭਾ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਹਾੜ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੋਤਿ ਲੱਖਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੀ ਹੈ।

ਸਹਸ੍ਰਯਮਸਂਤ੍ਰਾਸ ਸਹਸ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਪਰਾਕ੍ਰਮ । ਹਸਸ੍ਤ੍ਰਧਨਦਸ੍ਫੀਤ ਸਹਸ੍ਰਚਰਣਾਤ੍ਮਕ ॥ ੧,੨੩੧.

ਤੁਸੀਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯਮਾਂ ਲਈ ਡਰ ਹੋ, ਹਜ਼ਾਰ ਇੰਦਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋ, ਹਜ਼ਾਰ ਕੁਬੇਰਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਹੋ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਹੋ।

ਸਹਸ੍ਰਚਨ੍ਦਪ੍ਰਤਿਮ ! ਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੁਹਰਿਕ੍ਰਮ । ਸਹਸ੍ਰਰੁਦ੍ਰਤੇਜਸ੍ਕ ਸਹਸ੍ਰਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਸ੍ਤੁਤ ॥ ੧,੨੩੧.

ਹੇ ਹਜ਼ਾਰ ਚੰਦਾਂ ਵਰਗੇ! ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੈਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੀ ਜੋਤਿ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਬ੍ਰਹਮਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ।

ਸਹਸ੍ਰਰੁਦ੍ਰਸਂਜਪ੍ਤ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣ । ਸਹਸ੍ਰਜਨ੍ਮਮਥਨ ਸਹਸ੍ਰਬਨ੍ਧਨਮੋਚਨ ॥ ੧,੨੩੧.

ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਪਿਆ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ, ਹਜ਼ਾਰ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।

ਸਹਸ੍ਰਵਾਯੁਵੇਗਾਕ੍ਸ਼ ਸਹਸ੍ਰਾਜ੍ਞਕृਪਾਕਰ । ਸ੍ਤੁਤ੍ਵੈਵਂ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ਂ ਨृਸਿਂਹਵਪੁषਂ ਹਰਿਮ੍ । ਵਿਜ੍ਞਾਪਯਾਮਾਸ ਪੁਨਰ੍ਵਿਨਯਾਵਨਤਃ ਸ਼ਿਵਃ ॥ ੧,੨੩੧.

ਹਜ਼ਾਰ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਦਇਆ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਰਿ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਮੁੜ ਆਪਣੀ ਬੇਨਤੀ ਰੱਖੀ।

ਅਨ੍ਧਕਸ੍ਯ ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਯਾ ਸृष੍ਟਾ ਮਾਤਰੋ ਮਯਾ । ਅਨਾਦृਤ੍ਯ ਤੁ ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਵਦ੍ਭੁਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ॥ ੧,੨੩੧.

ਅੰਧਕ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਮੈਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰਚਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਅਜੋਕੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਸ਼੍ਚ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤੋऽਹਂ ਸਂਹਰ੍ਤੁਮਪਰਾਜਿਤਃ । ਪੂਰ੍ਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਥਂ ਤਾਸਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ਮਭਿਰੋਚਯੇ ॥ ੧,੨੩੧.

ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਚ ਕੇ, ਅਜੇਤ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਹੁਣ, ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?

ਏਵਮੁਕ੍ਤਃ ਸ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਨਰਸਿਹਵਪੁਰ੍ਹਰਿਃ । ਸਹਸ੍ਰਹੇਵੀਰ੍ਜਿਹ੍ਵਾਗ੍ਰਾਤ੍ਤਦਾ ਵਾਗੀਸ਼੍ਵਰੋ ਹਰਿਃ ॥ ੧,੨੩੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁਦਰ ਵਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹਰਿ, ਬੋਲਣ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਆਪਣੀ ਹਜ਼ਾਰ ਜਿਹਵਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਬੋਲਿਆ।