ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਸਂਤ੍ਯਜ੍ਯ ਚ ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥਯਂ ਸ ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਮਹਤ੍ਤਪਃ । ਛਿਨਤ੍ਤਿ ਪੌਰੁषੀਂ ਮਾਯਾਂ ਕੇਸ਼ਵਾਰ੍ਪਿਤਮਾਨਸਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਛੱਡਣ ਬਿਨਾ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਕੇਸ਼ਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕ੍ਸ਼ਮਾਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੇषੁ ਦਯਾਂ ਮੂਰ੍ਖੇषੁ ਮਾਨਵਾਃ । ਮੁਦਞ੍ਚ ਧਰ੍ਮਸ਼ੀਲੇषੁ ਗੋਵਿਨ੍ਦੇ ਹृਦਯਸ੍ਥਿਤੇ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜਦੋਂ ਗੋਵਿੰਦ ਜੀ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਲੋਕ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੂਰਖਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਧ੍ਯਾਯੇਨ੍ਨਾਰਾਯਣਂ ਦੇਵਂ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਦਿਕਰ੍ਮਸੁ । ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤੇਤੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਦੁष੍ਕृਤੇषੁ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨ੍ਹਾਉਣ, ਦਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਤੇ ਬੁਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ।

ਲਾਭਸ੍ਤੇषਾਂ ਜਯਸ੍ਤੇषਾਂ ਕੁਤਸ੍ਤੇषਾਂ ਪਰਾਭਵਃ । ਯੇषਾਮਿਨ੍ਦੀਵਰਸ਼੍ਯਾਮੋ ਹृਦਯਸ੍ਥੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਜਨਾਰਦਨ ਜੀ, ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਤੇ ਜਿੱਤ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਕੀਟਪਕ੍ਸ਼ਿਗਣਾਨਾਞ੍ਚ ਹਰੌ ਸਂਨ੍ਯਸ੍ਤਚੇਤਸਾਮ੍ । ਊਰ੍ਧ੍ਵਾ ਹ੍ਯੇਵ ਗਤਿਸ਼੍ਚਾਸ੍ਤਿ ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਂ ਨृਣਾਮ੍ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੀੜਿਆਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਮਨ ਹਰਿ ਜੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਉੱਚੀ ਗਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵਧ ਕੇ।

ਵਾਸੁਦੇਵਤਰੁਚ੍ਛਾਯਾ ਨਾਤਿਸ਼ੀਤਾਤਿਤਾਪਦਾ । ਨਰਕਦ੍ਵਾਰਸ਼ਮਨੀ ਸਾ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਨ ਸੇਵ੍ਯਤੇ ॥ ੧,੨੩੦.

ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਛਾਂ ਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੰਡੀ ਹੈ ਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ; ਇਹ ਨਰਕ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੇਵਿਆ ਜਾਂਦਾ?

ਨ ਚ ਦੁਰ੍ਵਾਸਸਃ ਸ਼ਾਪੋ ਰਾਜ੍ਯਞ੍ਚਾਪਿ ਸ਼ਚੀਪਤੇਃ । ਹਨ੍ਤੁਂ ਸਮਰ੍ਥਂ ਹਿ ਸਖੇ ਹृਤ੍ਕृਤੇ ਮਧੁਸੂਦਨੇ ॥ ੧,੨੩੦.

ਨਾ ਦੁਰਵਾਸਾ ਦਾ ਸ਼ਾਪ ਤੇ ਨਾ ਸ਼ਚੀਪਤੀ ਦਾ ਰਾਜ, ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਸਦਾ ਦਿਲ ਮਧੁਸੂਦਨ ਜੀ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।

ਵਦਤਸ੍ਤਿष੍ਠਤੋऽਨ੍ਯਦ੍ਵਾ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਵਤਃ । ਨਾਪਯਾਤਿ ਯਦਾ ਚਿਨ੍ਤਾ ਸਿਦ੍ਧਾਂ ਮਨ੍ਯੇਤ ਧਾਰਣਾਮ੍ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜਦੋਂ ਬੋਲਦੇ, ਖੜੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਹੋਰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਧ੍ਯੇਯਃ ਸਦਾ ਸਵਿਤृਮਣ੍ਡਲਮਧ੍ਯਵਰ੍ਤੋ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸਰਸਿਜਾਸਨਸਨ੍ਨਿਵਿष੍ਟਃ । ਕੇਯੂਰਵਾਨ੍ਮਕਰਕੁਣ੍ਡਲਵਾਨ੍ਕਿਰੀਟੀ ਹਾਰੀ ਹਿਰਣ੍ਮਯਵਪੁਰ੍ਧृਤਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਸਦਾ ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਿਚ, ਕਮਲ ਦੇ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਕੇਯੂਰ, ਮਕਰ-ਕੁੰਡਲ, ਮੋਹਰ, ਹਾਰ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਰੂਪ, ਤੇ ਸ਼ੰਖ-ਚੱਕਰ ਹਨ।

ਨ ਹਿ ਧ੍ਯਾਨੇਨ ਸਦृਸ਼ਂ ਪਵਿਤ੍ਰਮਿਹ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਸ਼੍ਵਪਚਾਨ੍ਨਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਾਨੋ ਪਾਪੀ ਨੈਵਾਤ੍ਰ ਲਿਪ੍ਯਤੇ ॥ ੧,੨੩੦.

ਇੱਥੇ ਧਿਆਨ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਪਾਪੀ ਆਉਟਕਾਸਟਾਂ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਇਸ ਨਾਲ ਮੈਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਸਦਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਸਕ੍ਤਂ ਜਨ੍ਤੋਰ੍ਵਿषਯਗੋਚਰੇ । ਯਦਿ ਨਾਰਾਯਣੇऽਪ੍ਯੇਵਂ ਕੋ ਨ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਬਨ੍ਧਨਾਤ੍ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜੀਵ ਦਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਮਨ ਨਾਰਾਇਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕੌਣ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਨਾਹ ਛੁਟੇ?

ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਿਰ੍ਯਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤੇ ਕਂ ਵਾ ਜੀਵੋ ਨਮੇਤ੍ਸਦਾ । ਸ ਤਾਰਯਤਿ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤਦੈਵ ਦੁਰਿਤਾਰ੍ਣਵਾਤ੍ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜਿਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਚਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਤਞ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਯਤ੍ਰ ਗੋਵਿਨ੍ਦਃ ਸਾ ਕਥਾ ਯਤ੍ਰ ਕਾਸ਼ਵਃ । ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਯਤ੍ਤਦਰ੍ਥਾਯ ਕਿਮਨ੍ਯੈਰ੍ਬਹੁਭਾषਿਤੈਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜਿੱਥੇ ਗਿਆਨ ਗੋਵਿੰਦ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਗੱਲ ਕਾਸ਼ਵ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਕਰਮ ਉਸ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਬਹੁਤੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ?

ਸਾ ਜਿਹ੍ਵਾ ਯਾ ਹਰਿਂ ਸ੍ਤੌਤਿ ਤਚ੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਯਤ੍ਤਦਰ੍ਪਿਤਮ੍ । ਤਾਵੇਵ ਕੇਵਲੌ ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯੌ ਯੌ ਤਤ੍ਪੂਜਾਕਰੌ ਕਰੌ ॥ ੧,੨੩੦.

ਉਹ ਜੀਭ ਵਧੀਆ ਹੈ ਜੋ ਹਰੀ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਮਨ ਵਧੀਆ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਵੇ; ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥ ਹੀ ਵਧੀਆ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਣਾਮਮੀਸ਼ਸ੍ਯ ਸ਼ਿਰਃ ਫਲਂ ਵਿਦੁਸ੍ਤਦਰ੍ਚਨਂ ਪਾਣਿਫਲਂ ਦਿਵੌਕਸਃ । ਮਨਃ ਫਲਂ ਤਦ੍ਗੁਣਕਰ੍ਮਚਿਨ੍ਤਨਂ ਵਚਸ੍ਤੁ ਗੋਵਿਨ੍ਦਗੁਣਸ੍ਤੁਤਿਃ ਫਲਮ੍ ॥ ੧,੨੩੦.

ਸਿਰ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ; ਹੱਥਾਂ ਦਾ ਫਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਇਹ ਦੇਵਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਮਨ ਦਾ ਫਲ ਉਸ ਦੇ ਗੁਣ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਣਾ ਹੈ; ਬੋਲ ਦਾ ਫਲ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਮੇਰੁਮਨ੍ਦਰਮਾਤ੍ਰੋऽਪਿ ਰਾਸ਼ਿਃ ਪਾਪਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਃ । ਕੇਸ਼ਵਸ੍ਮਰਣਾਦੇਵ ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਮੇਰੂ ਜਾਂ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਜਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕੁਰੁਤੇ ਕਰ੍ਮ ਪੁਰੁषਃ ਸਾਧ੍ਵਸਾਧੁ ਵਾ । ਸਰ੍ਵਂ ਨਾਰਾਯਣੇ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਪਿ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤਿ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜੋ ਵੀ ਕਰਮ ਮਨੁੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਜੇ ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ।

ਤृਣਾਦਿਚਤੁਰਾਸ੍ਯਾਨ੍ਤਂ ਭੂਤਗ੍ਰਾਮਂ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਮ੍ । ਚਰਾਚਰਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਂ ਮਾਯਯਾ ਤਵ ॥ ੧,੨੩੦.

ਘਾਹ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚਤੁਰਮੁਖੀ ਤੱਕ, ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵ, ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜਗਤ, ਤੇਰੇ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤਮਤਿਰ੍ਨ ਯਾਤਿ ਨਰਕਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗੋऽਪਿ ਯਚ੍ਚਿਨ੍ਤਨੇ ਵਿਘ੍ਨੋ ਯਤ੍ਰ ਨਵਾ ਵਿਸ਼ੇਤ੍ਕਥਮਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੋऽਪਿਲੋਕੋऽਲ੍ਪਕਃ । ਮੁਕ੍ਤਿਞ੍ਚੇਤਸਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ਜਡਧਿਯਾਂ ਪੁਂਸਾਂ ਦਦਾਤ੍ਯਵ੍ਯਯਃ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਰਂ ਯਦਯਂ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਵਿਲਯਂ ਤਤ੍ਰਾਚ੍ਯੁਤੇ ਕੀਰ੍ਤਿਤੇ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਨਰਕ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਉਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਵੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਲੋਕ ਵੀ ਛੋਟਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮੁਕਤੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਵੇ, ਅਟੱਲ ਉਹ ਮੂਰਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਚੁਤ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਜੀਬ ਨਹੀਂ।

ਅਗ੍ਨਿਕਾਰ੍ਯਂ ਜਪਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਧ੍ਯਾਨਞ੍ਚ ਪੂਜਨਮ੍ । ਗਨ੍ਤੁਂ ਦੁਃ ਖੋਦਧੇਃ ਕੁਰ੍ਯੁਰ੍ਯੇ ਚ ਤਤ੍ਰ ਨਰਨ੍ਤਿ ਤੇ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਰਸਮ, ਜਪ, ਇਸ਼ਨਾਨ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਉਸ ਮੰਜਿਲ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ਰਣਂ ਰਾਜਾ ਪਿਤਰੋ ਬਾਲਕਸ੍ਯ ਚ । ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਸ਼ਰਣਂ ਹਰਿਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਦੇਸ਼ ਦਾ ਆਸਰਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਬੱਚੇ ਦਾ ਆਸਰਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਮਰਤੀਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹਰੀ ਹੈ।

ਯੇ ਨਮਨ੍ਤਿ ਜਗਦ੍ਯੋਨਿਂ ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ । ਨ ਯੇਭ੍ਯੋ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤੀਰ੍ਥਮਧਿਕਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ੍ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜੋ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜਗਤ ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ।

ਅਨਰ੍ਘਰਤ੍ਨਪੂਜਾਞ੍ਚ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮੇਵ ਚ । ਤਮੇਵੋਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਨਿਤ੍ਯਮਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਅਮੋਲ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਵੀ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਬਿਨਾ ਆਲਸ ਦੇ।

ਸ਼ੂਦ੍ਰਂ ਵਾ ਭਗਵਦ੍ਭਕ੍ਤਂ ਨਿषਾਦਂ ਸ਼੍ਵਪਚਂ ਤਥਾ । ਦ੍ਵਿਜਜਾਤਿ ਸਮਂਮਨ੍ਯੋ ਨ ਯਾਤਿ ਨਰਕਂ ਨਰਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਚਾਹੇ ਸ਼ੂਦਰ, ਭਗਵਤ ਭਕਤ, ਨਿਸ਼ਾਦ ਜਾਂ ਆਉਟਕਾਸਟ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।

ਆਦਰੇਣ ਸਦਾ ਸ੍ਤੌਤਿ ਧਨਵਨ੍ਤਂ ਧਨੇਚ੍ਛਯਾ । ਤਥਾ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤਾਰਂ ਕੋ ਨ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਬਨ੍ਧਨਾਤ੍ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜੋ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਨਵਾਨ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਕੇ ਕੌਣ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਨਾਹ ਛੁਟੇ?

ਯਥਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਨੋ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਦਹਤ੍ਯਾਰ੍ਦ੍ਰਮਪੀਨ੍ਧਨਮ੍ । ਤਥਾਵਿਧਃ ਸ੍ਥਿਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਯੋਗਿਨਾਂ ਸਰ੍ਵਕਿਲ੍ਵਿषਮ੍ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਮਿਲਦੇ ਹੀ ਗੀਲੇ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਆਦੀਪ੍ਤਂ ਪਰ੍ਵਤਂ ਯਦ੍ਵਨ੍ਨਾਸ਼੍ਰਯਨ੍ਤਿ ਮृਗਾਦਯਃ । ਤਦ੍ਵਤ੍ਪਾਪਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਯੋਗਾਭ੍ਯਾਸਰਤਂ ਨਰਮ੍ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜਿਵੇਂ ਜਾਨਵਰ ਸੜਦੇ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਤਿਵੇਂ ਜੋ ਜੋਗ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਛੁਹਦੇ।

ਯਸ੍ਯ ਯਾਵਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਿਸ੍ਤੁ ਤਾਵਤੀ । ਏਤਵਾਨੇਵ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਰਿਮੀਯਤੇ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜਿੰਨੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋਵੇ, ਉਨੀ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਤਨਾ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੀ ਦਾ ਵਡਿਆਈ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵਿਦ੍ਵੇषਾਦਪਿ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਦਮਘੋषਾਤ੍ਮਜਃ ਸ੍ਮਰਨ੍ । ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲੋ ਗਤਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਪੁਨਸ੍ਤਤ੍ਪਰਾਯਣਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਗੋਵਿੰਦ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਦਮਘੋਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਅਸਲ ਸੱਚ ਨੂੰ ਪਾ ਲਿਆ। ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਭਗਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਪਾਵੇਗਾ।