ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਉਦਕੇਨਾਪ੍ਯਭਾਵੇਨ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਮਰ੍ਚਿਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਸ੍ਵਕਂ ਲੋਕਂ ਸ ਤ੍ਵਯਾ ਕਿਂ ਨ ਚਾਰ੍ਚਿਤਃ ॥ ੧,੨੨੯.

ਜੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਭੇਟਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਲੋਕ ਦੇਣ ਵਾਲਾ — ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ?

ਨ ਤਤ੍ਕਰੋਤਿ ਸਾ ਮਾਤਾ ਨ ਪਿਤਾ ਨਾਪਿ ਬਾਨ੍ਧਵਃ । ਯਤ੍ਕਰੋਤਿ ਹृषੀਕੇਸ਼ਃ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਰ੍ਚਿਤਃ ॥ ੧,੨੨੯.

ਜੋ ਕੁਝ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਰਾਜੀ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਮਾਂ, ਨਾ ਪਿਤਾ, ਨਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ।

ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਚਾਰਵਤਾ ਪੁਰੁषੇਣ ਪਰਃ ਪੁਮਾਨ੍ । ਵਿष੍ਣੁਰਾਰਾਧ੍ਯਤੇ ਪਨ੍ਥਾ ਨਾਨ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਤੋषਕਾਰਕਃ ॥ ੧,੨੨੯.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਜਾਤੀ ਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਰਵੋਤਮ ਵਿ਷ਣੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।

ਨ ਦਾਨੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਦਤ੍ਤੈਰ੍ਨ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਨਾਨੁਲੇਪਨੈਃ । ਤੋषਮੇਤਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾਸੌ ਯਥਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ ॥ ੧,੨੨੯.

ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਜਨਾਰਦਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਨ, ਫੁੱਲਾਂ ਜਾਂ ਚੰਦਨ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਇਤਨਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿੰਨਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਮ੍ਪਦੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੈਃ ਸਨ੍ਤਤ੍ਯਾ ਨ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾ । ਵਿਮੁਕ੍ਤੈਸ਼੍ਚੈਕਤਾ ਲਭ੍ਯਾ ਮੂਲਮਾਰਾਧਨਂ ਹਰੇਃ ॥ ੧,੨੨੯.

ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਇਕਤਾ, ਨਾ ਧਨ, ਨਾ ਸ਼ਕਤੀ, ਨਾ ਵੱਡੇਪਣ, ਨਾ ਵੰਸ਼, ਨਾ ਕਰਮਾਂ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੨੩੦ ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਆਲੋਕ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਇਦਮੇਕਂ ਸੁਨਿष੍ਪਨ੍ਨਂ ਧ੍ਯੇਯੋ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸਦਾ ॥ ੧,੨੩੦.

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਚ ਕੇ, ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਦਾ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕਿਂ ਤਸ੍ਯ ਦਾਨੈਃ ਕਿਨ੍ਤੀਰ੍ਥੈਃ ਕਿਂ ਤਪੋਭਿਃ ਕਿਮਧ੍ਵਰੈਃ । ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਧ੍ਯਾਯਤੇ ਦੇਵਂ ਨਾਰਾਯਣਮਨਨ੍ਯਧੀਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਮਨ ਨਾਲ ਸਦਾ ਧਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਦਾਨ, ਨਾ ਤੀਰਥ, ਨਾ ਤਪ, ਨਾ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

षष੍ਟਿਸ੍ਤੀਰ੍ਥਸਹਸ੍ਰਾਣਿ षष੍ਟਿਸ੍ਤੀਰ੍ਥਸ਼ਤਾਨਿ ਚ । ਨਾਰਾਯਣਪ੍ਰਣਾਮਸ੍ਯ ਕਲਾਂ ਨਾਰ੍ਹਨ੍ਤਿ षੋਡਸ਼ੀਮ੍ ॥ ੧,੨੩੦.

ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸਾਠ ਸੌ ਹੋਰ ਵੀ, ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਸੁਨਮਾਨ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਪ੍ਰਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਾਨ੍ਯਸ਼ੇषਾਣਿ ਤਪਃ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਯਾਨਿ ਵੈ । ਵਿਦ੍ਧਿ ਤੇषਾਮਸ਼ੇषਾਣਾਂ ਕृष੍ਣਾਨੁਸ੍ਮਰਣਂ ਪਰਮ੍ ॥ ੧,੨੩੦.

ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ, ਤਪ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ।

ਕृਤਪਾਪੇऽਨੁਰਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਯਸ੍ਯ ਪੁਂਸਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ । ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤੁ ਤਸ੍ਯੈਕਂ ਹਰੇਃ ਸਂਸ੍ਮਰਣਂ ਪਰਮ੍ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਪਾਪ ਵੱਲ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਹੀ ਹੈ।

ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਪਿ ਯੋ ਧ੍ਯਾਯੇਨ੍ਨਾਰਾਯਣਮਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ । ਸੋऽਪਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਤਿਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕਿਂ ਪੁਨਸ੍ਤਤ੍ਪਰਾਯਣਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜੇ ਕੋਈ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ।

ਜਾਗ੍ਰਤ੍ਸ੍ਵਪ੍ਨਸੁषੁਪ੍ਤੇषੁ ਯੋਗਸ੍ਥਸ੍ਯ ਚ ਯੋਗਿਨਃ । ਯਾ ਕਾਚਿਨ੍ਮਨਸੋ ਵृਤ੍ਤਿਃ ਸਾ ਭਵਤ੍ਯਚ੍ਯੁਤਾਸ਼੍ਰਯਾਤ੍ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜੋ ਯੋਗੀ ਯੋਗ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਾਗਣ, ਸੁਪਨੇ ਜਾਂ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿਚ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਹਰ ਚਲ, ਅਚ੍ਯੁਤ ਦੇ ਆਸਰੇ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਉਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਨਿਪਤਨ੍ਵਿष੍ਣੁਂ ਪ੍ਰਲਪਨ੍ਵਿਵਿਸ਼ਂਸ੍ਤਥਾ । ਭੁਞ੍ਜਞ੍ਜਾਗ੍ਰਚ੍ਚ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਮਾਧਵਂ ਯਸ਼੍ਚ ਸਂਸ੍ਮਰੇਤ੍ ॥ ੧,੨੩੦.

ਉਠਦੇ, ਲੈਟਦੇ, ਗੱਲ ਕਰਦੇ, ਘਰ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ, ਖਾਂਦੇ ਜਾਂ ਜਾਗਦੇ ਸਮੇਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੋਵਿੰਦਾ ਜਾਂ ਮਾਧਵ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—

ਸ੍ਵੇਸ੍ਵੇ ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਭਿਰਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨੇ । ਏषਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਨੁਸਾਰੋਕ੍ਤਿਃ ਕਿਮਨ੍ਯੈਰ੍ਬਹੁਭਾषਿਤੈਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਮਨ ਜਨਾਰਦਨ ਵੱਲ ਕਰੇ; ਇਹੀ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ—ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਧ੍ਯਾਨਮੇਵ ਪਰੋ ਧਰ੍ਮੋ ਧ੍ਯਾਨਮੇਵ ਪਰਂ ਤਪਃ । ਧ੍ਯਾਨਮੇਵ ਪਰਂ ਸ਼ੌਚਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧ੍ਯਾਨਪਰੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੧,੨੩੦.

ਧਿਆਨ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਰਮ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਪ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਰਂ ਧ੍ਥੇਯਂ ਤਪੋ ਨਾਨਸ਼ਨਾਤ੍ਪਰਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਧਾਨਮਤ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਨਮ੍ ॥ ੧,੨੩੦.

ਵਿਸ਼ਣੂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਉਪਵਾਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਪ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ।

ਯਦ੍ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਪਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਮਨਸੋ ਯਨ੍ਨ ਗੋਚਰਮ੍ । ਤਦਪ੍ਯਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਂ ਧ੍ਯਾਤੋ ਦਦਾਤਿ ਮਧੁਸੂਦਨਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜੋ ਚੀਜ਼ ਮਿਲਣੀ ਔਖੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਬਿਨਾ ਮੰਗੇ, ਆਪਣੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਮਾਦਾਤ੍ਕੁਰ੍ਵਤਾਂ ਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰਚ੍ਯਵੇਤਾਧ੍ਵਰੇषੁ ਯਤ੍ । ਸ੍ਮਰਣਾਦੇਵ ਤਦ੍ਵਿष੍ਣੋਃ ਸਂਪੂਰ੍ਣਂ ਸ੍ਯਾਦਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜੇ ਕੋਈ ਬੇਧਿਆਨ ਹੋ ਕੇ ਕਰਮ ਜਾਂ ਯਜਨਾ ਵਿਚ ਗਲਤੀ ਕਰ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਧ੍ਯਾਨੇਨ ਸਦृਸ਼ੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸ਼ੋਧਨਂ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ । ਆਗਾਮਿਦੇਹਹੇਤੂਨਾਂ ਦਾਹਕੋ ਯੋਗਪਾਵਕਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਪਾਪੀ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਨ ਲਈ ਧਿਆਨ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ; ਯੋਗ ਦੀ ਅੱਗ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਵਿਨਿष੍ਪਨ੍ਨਸਮਾਧਿਸ੍ਤੁ ਮੁਕ੍ਤਿਮਤ੍ਰੈਵ ਜਨ੍ਮਨਿ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਯੋਗੀ ਯੋਗਾਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਕਰ੍ਮਾ ਚ ਯੋऽਚਿਰਾਤ੍ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜਿਸ ਯੋਗੀ ਨੇ ਪੂਰਨ ਸਮਾਧੀ ਪਾ ਲਈ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਮ ਯੋਗ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਤੇ ਜਲਦੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਯਥਾਗ੍ਨਿਰੁਦ੍ਯਤਸ਼ਿਖਃ ਕਕ੍ਸ਼ਂ ਦਹਤਿ ਵਾਨਿਲਃ । ਤਥਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਥਿਤੇ ਵਿष੍ਣੌ ਯੋਗਿਨਾ ਸਰ੍ਵਕਿਲ੍ਬਿषਮ੍ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜਿਵੇਂ ਉੱਚੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਯੋਗੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵੱਸਣ ਤੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਯਥਾਗ੍ਨਿਯੋਗਾਤ੍ਕਨਕਮਮਲਂ ਸਂਪ੍ਰਜਾਯਤੇ । ਸਂਪ੍ਲੁष੍ਟੋ ਵਾਸੁਦੇਵੇਨ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਸਦਾ ਮਲਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੋਨਾ ਪੂਰਾ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਲ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਗਙ੍ਗਾਸ੍ਨਾਨਸਹਸ੍ਰੇषੁ ਪੁष੍ਕਰਸ੍ਨਾਨਕੋਟਿषੁ । ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਨਿਲਯਯਾਤਿ ਸ੍ਮृਤੇ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਤਦ੍ਧਰੌ ॥ ੧,੨੩੦.

ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਨ੍ਹਾਉਣ ਜਾਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਵਾਰੀ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਹਰਿ ਜੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਸਹਸ੍ਨੈਸ੍ਤੁ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਕ੍ਸ਼ਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਤਤ੍ਪਾਪਂ ਹਰੇਰ੍ਧ੍ਯਾਨਾਤ੍ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ ॥ ੧,੨੩੦.

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਪਾਪ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰਿ ਜੀ ਦੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਲਿਪ੍ਰਭਾਵਾਦ੍ਦੁष੍ਟੋਕ੍ਤਿਃ ਪਾषਣ੍ਡਾਨਾਂ ਤਥੋਕ੍ਤਯਃ । ਨ ਕ੍ਰਾਮੇਨ੍ਮਾਨਸਂ ਤਸ੍ਯ ਯਸ੍ਯ ਚੇਤਸਿ ਕੇਸ਼ਵਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ, ਪਾਥਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲਤ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਉਸ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਜਿਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕੇਸ਼ਵ ਜੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਸਾ ਤਿਥਿਸ੍ਤਦਹੋਰਾਤ੍ਰਂ ਸ ਯੋਗਃ ਸ ਚ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ । ਲਗ੍ਨਂ ਤਦੇਵ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਯਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਮਰ੍ਯਤੇ ਹਰਿਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਉਹੀ ਤਿਥੀ, ਉਹੀ ਦਿਨ-ਰਾਤ, ਉਹੀ ਜੋਗ, ਉਹੀ ਚੰਦ, ਉਹੀ ਲਗਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰਿ ਜੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਾ ਹਾਨਿਸ੍ਤਨ੍ਮਹਚ੍ਛਿਦ੍ਰਂ ਸਾ ਚਾਰ੍ਥਜਡਮੂਕਤਾ । ਚਨ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਣੋ ਵਾਪਿ ਵਾਸੁਦੇਵੋ ਨ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਤੇ ॥ ੧,੨੩੦.

ਉਹੀ ਹਾਨੀ, ਉਹੀ ਵੱਡਾ ਚਿੱਡਾ, ਉਹੀ ਧਨ ਦੀ ਮੂਰਖਤਾ ਤੇ ਗੂੰਗਾਪਣ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਕ ਪਲ ਜਾਂ ਮੁਹੂਰਤ ਲਈ ਵੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ।

ਕਲੌ ਕृਤ ਯੁਗਂ ਤਸ੍ਯ ਕਲਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕृਤੇ ਯੁਗੇ । ਹृਦਿ ਨੋ ਯਸ੍ਯ ਗੋਵਿਨ੍ਦੋ ਯਸ੍ਯ ਚੇਤਸਿ ਨਾਚ੍ਯੁਤਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਜਿਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਗੋਵਿੰਦ ਜੀ ਨਹੀਂ ਤੇ ਜਿਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਚ੍ਯੁਤ ਜੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਲਈ ਕਲਿਯੁਗ ਹੀ ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਕਲਿਯੁਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਸ੍ਯਾਗ੍ਰਤਸ੍ਤਥਾ ਪृष੍ਠੇ ਗਚ੍ਛਤਸ੍ਤਿष੍ਠਤੋऽਪਿ ਵਾ । ਗੋਵਿਨ੍ਦੇ ਨਿਯਤਂ ਚੇਤਃ ਕृਤਕृਤ੍ਯਃ ਸਦੈਵ ਸਃ ॥ ੧,੨੩੦.

ਚਾਹੇ ਅੱਗੇ ਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਤੁਰਦਾ ਜਾਂ ਖੜਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਸਦਾ ਗੋਵਿੰਦ ਜੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।