ਗਰੁਡਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਤ੍ਰੇषੁ ਪੁष੍ਪੇषੁ ਫਲੇषੁ ਤੋਯੇष੍ਵਕष੍ਟਲਭ੍ਯੇषੁ ਸਦੈਵ ਸਤ੍ਸੁ । ਭਕ੍ਤ੍ਯੈਕਲਭ੍ਯੇ ਪੁਰੁषੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮੁਕ੍ਤ੍ਯੈਕਲਾਭੇ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਃ ॥ ੧,੨੨੭.

ਪੱਤਿਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ, ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ—ਜੋ ਸਦਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਪੁਰਾਣਾ ਪੁਰਖ ਸਿਰਫ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵੀ ਉਸੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਉੱਦਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਸ੍ਫੋਟਯਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰਃ ਪ੍ਰਨृਤ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਿਤਾਮਾਹਃ । ਵੈष੍ਣਵੋਸ੍ਮਤ੍ਕੁਲੇ ਜਾਤਃ ਸ ਨਃ ਸਨ੍ਤਾਰਯਿष੍ਯਤਿ ॥ ੧,੨੨੭.

ਪਿਤਰ ਤਾਲੀਆਂ ਵਜਾ ਕੇ ਨੱਚਦੇ ਹਨ, ਪੂਰਵਜ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ: ਜੇ ਸਾਡੇ ਕੁਲ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੈਸ਼ਨਵ ਜਨਮ ਲੈ ਲਵੇ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦੇਵੇਗਾ।

ਅਜ੍ਞਾਨਿਨਃ ਸੁਖਰੇ ਸਮਧਿਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਤੋ ਯਤ੍ਪਾਪਿਨੋऽਪਿ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲਸੁਯੋਧਨਾਦ੍ਯਾਃ । ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਗਤਾਃ ਸ੍ਮਰਣਮਾਤ੍ਰਵਿਧੂਤਪਾਪਾਃ ਕਃ ਸਂਸ਼ਯਃ ਪਰਮਭਕ੍ਤਿਮਤਾਂ ਜਨਾਨਾਮ੍ ॥ ੧,੨੨੭.

ਅਜਾਣ ਪਾਪੀ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿੰਦਿਆ—ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਅਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ—ਉਹ ਵੀ ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਗਏ; ਤਾਂ ਫਿਰ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੀ ਸੰਦੇਹ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਸ਼ਰਮਂ ਤਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾ ਯੇ ਧ੍ਯਾਨਯੋਗਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ । ਤੇऽਪਿ ਮृਤ੍ਯੁਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਯਾਨ੍ਤਿ ਤਦ੍ਵੈष੍ਣਵਂ ਪਦਮ੍ ॥ ੧,੨੨੭.

ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਧਿਆਨ ਜਾਂ ਜੋਗ ਨਾ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਪਦ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਭਵੋਦ੍ਭਵਕ੍ਲੇਸ਼ਸ਼ਤੈਰ੍ਹਤਸ੍ਤਥਾ ਪਰਿਭ੍ਰਮਨ੍ਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਰਨ੍ਧ੍ਰਕੈਰ੍ਹਯੈਃ । ਨਿਯਮ੍ਯਤਾਂ ਮਾਧਵ ! ਮੇ ਮਨੋਹਯਸ੍ਤ੍ਵਦਙ੍ਘ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੌ ਦृਢਭਕ੍ਤਿਬਨ੍ਧਨੇ ॥ ੧,੨੨੭.

ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਉਪਜੀਆਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਪੀੜਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਮੇਰਾ ਮਨ, ਮਾਧਵ! ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਵਿਚ ਭਗਤੀ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੰਧਨ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਰਹੇ।

ਵਿष੍ਣੁਰੇਵ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤ੍ਰਿਭੇਦਮਿਹ ਪਠ੍ਯਤੇ । ਵੇਦਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਤਮਾਰ੍ਗੇषੁ ਤਨ੍ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਮੋਹਿਤਾਃ ॥ ੧,੨੨੭.

ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਮੋਹ ਵਿਚ ਹਨ, ਉਹ ਵੈਦਕ ਮਾਰਗਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੨੨੮ ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਮੁਕ੍ਤਿਹੇਤੁਮਨਾਦ੍ਯਨ੍ਤਮਜਮਵ੍ਯਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਯੋ ਨਮੇਤ੍ਸਰ੍ਵਲੋਕਸ੍ਯ ਨਮਸ੍ਯੋ ਜਾਯਤੇ ਨਰਃ

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ, ਜੋ ਅਜਨਮਾ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿष੍ਣੁਮਾਨਨ੍ਦਮਦ੍ਵੈਤਂ ਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਸਰ੍ਵਗਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ । ਪ੍ਰਣਮਾਮਿ ਸਦਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚੇਤਸਾ ਹृਦਯਾਲਯਮ੍

ਮੈਂ ਸਦਾ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਆਨੰਦਮਈ, ਅਦਵੈਤ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਾਸਾ ਦਿਲ ਵਿਚ ਹੈ।

ਯੋऽਨ੍ਤਸ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਨਸ਼ੇषਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਤੀਸ਼ਃ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍ । ਤਂ ਸਰ੍ਵਸਾਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਨਮਸ੍ਯੇ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍

ਜੋ ਸਭ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਚੰਗਾ ਮੰਦਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹੈ—ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ—ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਸ਼ਕ੍ਤੇਨਾਪਿ ਨਮਸ੍ਕਾਰਃ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚਕ੍ਰਪਾਣਯੇ । ਸਂਸਾਰਤृਣਵਰ੍ਗਾਣਾਮੁਦ੍ਵੇਜਨਕਰੋ ਹਿ ਸਃ

ਚਕਰਧਾਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ—even ਜੇ ਕਿਸੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ—ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਘਾਹ ਪੀੜਿਆਂ ਵਿਚ ਹਲਚਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਕृष੍ਣੇ ਸ੍ਫੁਰਜ੍ਜਲਧਰੋਦਰਚਾਰੁਕृष੍ਣੇ ਲੋਕਾਧਿਕਾਰਪੁਰੁषੇ ਪਰਮਪ੍ਰਮੇਯੇ । ਏਕੋ ਹਿ ਭਾਵਗੁਣਮਾਤ੍ਰਦृਢਪ੍ਰਣਾਮਃ ਸਦ੍ਯਃ ਸ਼੍ਵਪਾਕਮਪਿ ਸਾਧਯਿਤੁਂ ਸਸ਼ਕ੍ਤਃ

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਮਕਦਾ ਰੂਪ ਬਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੇ ਅਦਵੈਤ, ਅਪਾਰ ਹੈ—ਸਿਰਫ ਭਾਵ ਤੇ ਗੁਣ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਮਸਕਾਰ, ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਇੱਕ ਚੰਡਾਲ ਨੂੰ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਦਣ੍ਡਬਦ੍ਭੂਮੌ ਨਮਸ੍ਕਾਰੇਣ ਯੋਰ੍ऽਚਯੇਤ੍ । ਸ ਯਾਂ ਗਤਿਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨ ਤਾਂ ਕ੍ਰਤੁਸ਼ਤੈਰਪਿ

ਜੋ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਦੰਡਵਤ ਹੋ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਹੀ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੈਂਕੜੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।

ਦੁਰ੍ਗਸਂਸਾਰਕਾਨ੍ਤਾਰਾਕੂਪਾਰੇऽਪਿ ਪ੍ਰਧਾਵਤਾਮ੍ । ਏਕਃ ਕृष੍ਣੇ ਨਮਸ੍ਕਾਰੋ ਮੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਾਂਸ੍ਤਾਰਯਿष੍ਯਤਿ

ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਔਖੀ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਵੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਮਸਕਾਰ ਮੁਕਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਆਸੀਨੋ ਵਾ ਸ਼ਯਾਨੋ ਵਾਤਿष੍ਠਨ੍ ਵਾ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਵਾ । ਨਮੋ ਨਾਰਾਯਣਾਯੇਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਕਸ਼ਰਣੋ ਭਵੇਤ੍

ਚਾਹੇ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ, ਲੇਟਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਖੜਾ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਹੋਵੇ, 'ਨਮੋ ਨਾਰਾਇਣਾਏ' ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਹੀ ਆਸਰਾ ਬਣਾਉਣਾ ਕਾਫੀ ਹੈ।

ਨਾਰਾਯਣੇਤਿ ਸ਼ਬ੍ਦੋऽਸ੍ਤਿ ਵਾਗਸ੍ਤਿ ਵਸ਼ਵਰ੍ਤਿਨੀ । ਤਥਾਪਿ ਨਰਕੇ ਮੂਢਾਃ ਪਤਨ੍ਤੀਤਿ ਕਿਮਦ੍ਭੁਤਮ੍

'ਨਾਰਾਇਣ' ਸ਼ਬਦ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਬੋਲਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪਏ ਨਰਕ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੀ ਅਜੀਬ ਹੈ?

ਚਤੁਰ੍ਮੁਖੋ ਵਾ ਯਦਿ ਕੋਟਿਵਕ੍ਤ੍ਰੋ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ ਕੋਪਿ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਚੇਤਾਃ । ਸ ਵੈ ਗੁਣਾਨਾਮਯੁਤੈਕਦੇਸ਼ਂ ਵਦੇਨ੍ਨ ਵਾ ਦੇਵਵਰਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਃ

ਜੇ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਕੋਲ ਚਾਰ ਚਿਹਰੇ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਦਸ ਲੱਖ ਮੂੰਹ ਹੋਣ, ਤੇ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਵਿ਷ਣੂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਇਕ ਛੋਟਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।

ਵ੍ਯਾਸਾਦ੍ਯਾ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਤੋ ਮਧੁਸੂਦਨਮ੍ । ਮਤਿਕ੍ਸ਼ਯਾਨ੍ਨਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਨ ਗੋਵਿਨ੍ਦਗੁਣਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍

ਵਿਆਸ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਹੱਦ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ।

ਅਵਸ਼ੇਨਾਪਿ ਯਨ੍ਨਾਮ੍ਨਿ ਕੀਰ੍ਤਿਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕੈਃ । ਪੁਮਾਨ੍ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਦ੍ਯਃ ਸਿਂਹਤ੍ਰਸ੍ਤੋ ਮृਗਾ ਯਥਾ । ਬਦ੍ਧਃ ਪਰਿਕਰਸ੍ਤੇਨ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਯ ਗਮਨਂ ਪ੍ਰਤਿ

ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਜੀਭ ਅਣਜਾਣੇ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈ ਲਵੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਨਾਮ ਲੈਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਬੰਨ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਵਪ੍ਨੇऽਪਿ ਨਾਮ ਸ੍ਪृਸ਼ਤੋऽਪਿ ਪੁਂਸਃ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਕਰੋਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਯਪਾਪਰਾਸ਼ਿਮ੍ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਤਃ ਕਿਂ ਪੁਨਰਤ੍ਰ ਪੁਂਸਾ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤੇ ਨਾਮ੍ਨਿ ਜਨਾਰ੍ਦਨਸ੍ਯ

ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਨਾਮ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਏ, ਉਹ ਅੰਤਹੀਨ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਤਾਂ ਫਿਰ ਜਨਾਰਦਨ ਦਾ ਨਾਮ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਲੈਣ ਦਾ ਕੀ ਅਸਰ ਹੋਵੇਗਾ!

ਨਮਃ ਕृष੍ਣਾਚ੍ਯੁਤਾਨਨ੍ਤਵਾਸੁਦੇਵੇਤ੍ਯੁਦੀਰਿਤਮ੍ । ਯੈਰ੍ਭਾਵਭਾਵਿਤੈਰ੍ਵਿਪ੍ਰਨ ਤੇ ਯਮਪੁਰਂ ਯਯੁਃ

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਵ ਭਰ ਕੇ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਅਚ੍ਯੁਤ, ਅਨੰਤ, ਵਾਸੁਦੇਵ' ਉਚਾਰਿਆ, ਉਹ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਯਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ।

ਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਦ੍ਯਥਾ ਵਹ੍ਨੇਸ੍ਤਮਸੋ ਭਾਸ੍ਕਰੋਦਯੇ । ਤਥੈਵ ਕਲੁषੌਘਸ੍ਯ ਨਾਮਸਂਕੀਰ੍ਤਨਾਦ੍ਧਰੇਃ

ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਜਾਪ impurity ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕ੍ਵ ਨਾਕਪृष੍ਠਗਮਨਂ ਪੁਨਰਾਯਾਤਿ ਨ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਗਚ੍ਛਤਾਂ ਦੂਰਮਧ੍ਵਾਨਂ ਕृष੍ਣਮੂਰ੍ਛਿਤਚੇਤਸਾਮ੍

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾ ਮੁੜ ਆਉਣ ਜਾਂ ਘਟਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਲੰਬਾ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ।

ਪਾਥੇਯਂ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਨਾਮਸਂਕੀਰ੍ਤਨਂ ਹਰੇਃ । ਸਂਸਾਰਸਰ੍ਪਸਂਦष੍ਟਵਿषਚੇष੍ਟੈਕਭੇषਜਮ੍ । ਕृष੍ਣੇਤਿ ਵੈष੍ਣਵਂ ਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਮੁਕ੍ਤੋ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ

ਹਰੀ, ਕੰਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਜਾਪ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਰਸਦ ਹੈ; ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੱਪ ਦੇ ਵਿਸ਼ ਦਾ ਇਕੋ ਇਕ ਇਲਾਜ ਹੈ। 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ' ਨਾਮ ਜਪ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਧ੍ਯਾਯਨ੍ ਕृਤੇ ਜਪੇਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ੍ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਦ੍ਵਾਪਰੇਰ੍ऽਚਯਨ੍ । ਯਦਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਦਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਦਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕਲੌ ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯਕੇਸ਼ਵਮ੍

ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰ, ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਜੋ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਕੇਸ਼ਵ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਕੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜਿਹ੍ਵਾਗ੍ਰੇ ਵਰ੍ਤਤੇ ਯਸ੍ਯ ਹਰਿਰਿਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਦ੍ਵਯਮ੍ । ਸਂਸਾਰਸਾਗਰਂ ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ਵੈष੍ਣਵਂ ਪਦਮ੍

ਜਿਸ ਦੀ ਜੀਭ 'ਹਰੀ' ਦੇ ਦੋ ਅੱਖਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਜ੍ਞਾਤਦੁष੍ਕृਤਿਸਹਸ੍ਰਸਮਾਵृਤੋऽਪਿਸ਼੍ਰੇਯਃ ਪਰਨ੍ਤੁ ਪਰਿਸ਼ੁਦ੍ਧਿਮ ਭੀਪ੍ਸਮਾਨਃ । ਸ੍ਪਪ੍ਨਾਨ੍ਤਰੇ ਨ ਹਿ ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਭਵਂ ਸ ਪਸ਼੍ਯੇਨ੍ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਤੁਤਿਕਥਾਪਰਮੋ ਮਨੁष੍ਯਃ

ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਸਤਿ-ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਰੱਖੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ।

ਸ਼੍ਰੀਗਰੁਡਮਹਾਪੁਰਾਣਮ੍ ੨੨੯ ਸੂਤ ਉਵਾਚ । ਅਸ਼ੇषਲੋਕਨਾਥਸ੍ਯ ਸਾਰਮਾਰਾਧਨਂ ਹਰੇਃ । ਦਦ੍ਯਾਤੁ ਪੁਰੁषਸੂਕ੍ਤੇਣ ਯਃ ਪੁष੍ਪਾਣ੍ਯਪ ਏਵ ਚ ॥ ੧,੨੨੯.

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪੁਰੁਸ਼ ਸੂਕਤ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਾਰ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਅਰ੍ਚਿਤਂ ਸ੍ਯਾਜ੍ਜਗਦਿਦਂ ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਂ ਚਰਾਚਰਮ੍ । ਯੋ ਨ ਪੂਜਯਤੇ ਵਿष੍ਣੁਂ ਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਘਾਤਕਮ੍ ॥ ੧,੨੨੯.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ, ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਵਿ਷ਣੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਘਾਤੀ ਜਾਣੋ।

ਯਤਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਭੂਤਾਨਾਂ ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਤਤਮ੍ । ਤਂ ਯੋ ਨ ਧ੍ਯਾਯਤੇ ਵਿष੍ਣੁਂ ਸ ਵਿष੍ਠਾਯਾਂ ਕ੍ਰਿਮਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ ॥ ੧,੨੨੯.

ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ — ਜੋ ਵਿ਷ਣੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਗੰਦ ਵਿੱਚ ਕੀੜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।