ਉਦਕੇ ਚੋਦਕਸ੍ਥਂ ਤੁ ਸ੍ਥਲੇषੁ ਸ੍ਥਲਜਂ ਸ਼ੁਚਿ । ਪਾਦੌ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯੌ ਚ ਤਤ੍ਰੈਵ ਆਚਾਨ੍ਤਃ ਸ਼ੁਚਿਤਾਮਿਯਾਤ੍ ॥ ੧,੨੨੨.
ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜੇਕਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣ, ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਹੀ ਵਰਤਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਥੇ ਹੀ ਪੈਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ, ਇਨਸਾਨ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਧ੍ਯੇਤ੍ਤਦ੍ਭਸ੍ਮਨਾ ਕਾਂਸ੍ਯਂ ਸੁਰਯਾ ਯਨ੍ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ । ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਸੁਰਯਾ ਮਿਸ਼੍ਰਂ ਤਪਨੈਃ ਖਲੁ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ ॥ ੧,੨੨੨.
ਜਿਹੜੇ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਲਿਪੇ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਉਹ ਰਾਖ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਬਰਤਨ ਪਿਸ਼ਾਬ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਣ, ਉਹਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾਲ ਤਪਾ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਵਾਘ੍ਰਾਤਾਨਿ ਕਾਂਸ੍ਯਾਨਿ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋਚ੍ਛਿष੍ਟਾਨਿ ਯਾਨਿ ਚ । ਕਾਕਸ਼੍ਵਾਪਹਤਾਨ੍ਯੇਵ ਸ਼ੁਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਦਸ਼ ਭਸ੍ਮਨਾ ॥ ੧,੨੨੨.
ਜਿਹੜੇ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਗਾਂ ਵਲੋਂ ਸੂੰਘੇ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਨੀਚ ਜਾਤ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਮੈਲੇ ਹੋਏ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਕਾਂ ਜਾਂ ਕੁੱਤੇ ਵਲੋਂ ਛੂਹੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਦੱਸ ਵਾਰੀ ਰਾਖ ਨਾਲ ਮਲ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਭਾਜਨਭੋਕ੍ਤਾ ਯਃ ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਂ ਤ੍ਰ੍ਯੁਪੋषਿਤਃ । ਉਚ੍ਛਿष੍ਟਂ ਸ੍ਪृਸ਼ਤੇ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸ਼੍ਵਸੂਦ੍ਰਸ਼੍ਚਾਪਰਾਧਿਕਃ ॥ ੧,੨੨੨.
ਜੇ ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਕੇ ਪੰਜ ਗਾਂ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉੱਚਿਠਾ ਛੂਹ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕੁੱਤੇ ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ ਵਰਗਾ ਪਾਪੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਪੋषਿਤਃ ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯਾਚ੍ਛੁਧ੍ਯੇਤ੍ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਜਸ੍ਵਲਾਮ੍ । ਅਨੁਦਕੇषੁ ਦੇਸ਼ੇषੁ ਚੋਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਕੁਲੇ ਪਥਿ ॥ ੧,੨੨੨.
ਜੋ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਪੰਜ ਗਾਂ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਰਜੋ-ਦਰਮਿਆਨ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਜਾਂ ਚੋਰਾਂ ਤੇ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀषਨ੍ਤੁ ਦ੍ਰਵ੍ਯਹਸ੍ਤੋ ਨ ਦੁष੍ਯਤਿ । ਭੂਮੌਨਿਃ ਕ੍ਸ਼ੈਪ੍ਯ ਤਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਸ਼ੌਚਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਃ ॥ ੧,੨੨੨.
ਪਿਸ਼ਾਬ ਜਾਂ ਪਖਾਨਾ ਕਰਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੇਕਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੱਥ ਮੈਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਚੀਜ਼ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਪ ਸ਼ੁਧ ਹੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਚੀਜ਼ ਚੁੱਕ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਰਨਾਲਂ ਦਧਿ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਤਕ੍ਰਨ੍ਤੁ ਕृਸਰਞ੍ਚ ਯਤ੍ । ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਦਪਿ ਚ ਤਦ੍ਗਾਹ੍ਯਂ ਮਾਂਸਂ ਮਧੁ ਤਥਾਨ੍ਤ੍ਯਜਾਤ੍ ॥ ੧,੨੨੨.
ਲੱਸੀ, ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ, ਛਾਂਚ, ਪੱਕਾ ਹੋਇਆ ਚੌਲ ਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼, ਭਾਵੇਂ ਸ਼ੂਦਰ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਾਲ ਮਾਸ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਵੀ ਨੀਚ ਜਾਤ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਤੇ ਵੀ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਗੌਡੀਂ ਪੈष੍ਟੀਞ੍ਚ ਮਾਧ੍ਵੀਕਂ ਵਿਪ੍ਰਾਦਿਰ੍ਯਃ ਸੁਰਾਂ ਪਿਬੇਤ੍ । ਸੁਰਾਂ ਪਿਬਨ੍ਦ੍ਵਿਜਃ ਸ਼ੁਧ੍ਯੇਦਗ੍ਨਿਵਰ੍ਣਾਂ ਸੁਰਾਂ ਪਿਬਨ੍ ॥ ੧,੨੨੨.
ਜੋ ਵੀ ਗੁੜ, ਆਟੇ ਜਾਂ ਸ਼ਹਦ ਦੀ ਬਣੀ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਪ੍ਰਃ ਪਞ੍ਚਸ਼ਤਂ ਜਪ੍ਯਂ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਚ ਸ਼ਤਂ ਵਿਪ੍ਰਸ਼੍ਚ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਨਂ ਪਾਨਪਾਤ੍ਰੇਣ ਸੂਤਕੇ ॥ ੧,੨੨੨.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸੌ ਵਾਰੀ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਖ਼ਤਰੀ ਨੂੰ ਸੌ ਵਾਰੀ। ਜੇਕਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੌਰਾਨ ਖਾਣਾ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਬਰਤਨ ਨਾਲ ਖਾਧਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਜਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਵਿਪ੍ਰੋ ਦਸ਼ਾਹੇਨ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹਤਃ । ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਾਹਨ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਮਾਸੇਨ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ ॥ ੧,੨੨੨.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਖ਼ਤਰੀ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੈਸ਼ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਯੁਦ੍ਧੇषੁ ਯਜ੍ਞਾਦੌ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਤਰਗਤੇषੁ ਚ । ਬਾਲੇ ਪ੍ਰੇਤੇ ਮਾਸਿਕੇ ਚ ਸਦ੍ਯਃ ਸ਼ੌਚਂ ਵਿਧੀਯਤੇ ॥ ੧,੨੨੨.
ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਲੜਾਈ, ਯਜਨ, ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਤੇ, ਬੱਚੇ ਦੀ ਮੌਤ ਜਾਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਤੇ, ਜਾਂ ਲਾਸ਼ ਲਈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਮੌਕਿਆਂ ਉੱਤੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਵਿਵਾਹਾ ਤਥਾ ਕਨ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਜੋ ਮੌਞ੍ਜੀਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਜਤਦਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਬਾਲਸ਼੍ਚ ਕੁਮਾਰੀ ਚ ਤ੍ਰਿਵਰ੍षਿਕਾ ॥ ੧,੨੨੨.
ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨੇਊ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਟਾਂ ਵਾਲਾ, ਬੱਚਾ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਕੁੜੀ—
ਤੇषਾਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰੇਣ ਗਰ੍ਭਸ੍ਤ੍ਰਾਵੇ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਿਭਿਃ । ਸੂਤਾਯਾਂ ਮਾਸਤੁਲ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਥੇऽਹ੍ਨਿ ਰਜਸ੍ਵਲਾ ॥ ੧,੨੨੨.
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਰਭਪਾਤ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੀ ਔਰਤ ਨੇ ਬੱਚਾ ਜੰਮਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਜੋ-ਦਰਮਿਆਨ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ੇ ਰਾष੍ਟ੍ਰਸਂਪਤੇ ਸੂਤਕੇ ਮृਤਕੇਪਿ ਵਾ । ਨਿਯਮਾਸ਼੍ਚ ਨ ਦੁष੍ਯਨ੍ਤਿ ਦਾਨਧਰ੍ਮਪਰਾਸ੍ਤਥਾ ॥ ੧,੨੨੨.
ਕੰਗਾਲੀ, ਦੇਸ਼ੀ ਮੁਸੀਬਤ, ਜਨਮ ਜਾਂ ਮੌਤ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੌਰਾਨ, ਜਾਂ ਜਿਹੜੇ ਦਾਨ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਕਾਲੇ ਵਿਵਾਹਾਦੌ ਦੇਵਦ੍ਵਿਜਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤੇ । ਪੂਰ੍ਵਸਂਕਲ੍ਪਿਤੇ ਵਾਪਿ ਨਾਸ਼ੌਚਂ ਮृਤਸੂਤਕੇ ॥ ੧,੨੨੨.
ਯਜਨ, ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ਤੇ, ਜਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਨਮ ਜਾਂ ਮੌਤ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ।
ਪ੍ਰਸੂਤਪਤ੍ਨੀਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਦਸ਼ੁਚਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਥਾ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਅਗ੍ਨਯੋ ਯਤ੍ਰ ਹੂਯਨ੍ਤੇ ਵੇਦੋ ਵਾ ਯਤ੍ਰ ਪਠ੍ਯਤੇ ॥ ੧,੨੨੨.
ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨਵੀਂ ਜਣੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਵੇ, ਉਹ ਦੁਜਾਤੀ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜਿਥੇ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਸਤਤਂ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਾ ਦਿ ਨ ਤੇषਾਂ ਸੂਤਕਂ ਭਵੇਤ੍ । ਅਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਚ ਗृਹੇ ਭੁਕ੍ਤੇ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਾਚ੍ਛੁਧ੍ਯਤਿ ਦ੍ਵਿਜਃ ॥ ੧,੨੨੨.
ਜੋ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਖਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਚੈਵ ਰਜਸ੍ਵਲਾ । ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਤੁ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਤਃ ॥ ੧,੨੨੨.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਜਾਤ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਜਦੋਂ ਰਜੋ-ਦਰਮਿਆਨ ਹੋਣ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਛੂਹਣ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਔਰਤ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਰਾਤ੍ਰਤਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਚ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾ ਹ੍ਯੁਪੋषਿਤਾ । ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਸ੍ਨਾਨੇਨ ਸ਼ੁਧ੍ਯੇਤ੍ਤੁ ਦ੍ਰੋਣਾਰ੍ਥਂ ਨ ਵਿਸਰ੍ਜਯੇਤ੍ ॥ ੧,੨੨੨.
ਕਸ਼ਤਰੀ ਦੋ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵੈਸ਼ ਦੋ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਲਈ, ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਕਾਕਸ਼੍ਵਾਨੋਪਨੀ ਤਨ੍ਤੁ ਅਨ੍ਨਂ ਬਾਹ੍ਯਨ੍ਤੁ ਤਤ੍ਤ੍ਯਜੇਤ੍ । ਸੁਵਰ੍ਣਾਦ੍ਭੈਃ ਸਮਭ੍ਯੁਕ੍ਸ਼੍ਯ ਹੁਤਾਸ਼ੇ ਚ ਪ੍ਰਤਾਪਯੇਤ੍ ॥ ੧,੨੨੨.
ਜੇ ਕਾਂ, ਕੁੱਤੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ ਬਾਹਰੋਂ ਆ ਕੇ ਖਾਣਾ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਛਿੜਕ ਕੇ ਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਰਤਣਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੂਪੇ ਚ ਪਤਿਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼੍ਵਸ਼ृਗਾਲੌ ਚ ਮਰ੍ਕਟਮ੍ । ਤਤ੍ਕੂਪਸ੍ਯੋਦਕਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਧ੍ਯੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਦਿਨੈਃ । ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋऽਹਰ੍ਦ੍ਵਯੇਨੈਵ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਵੈਕਾਹਤਃ ਪਰਮ੍ ॥ ੧,੨੨੨.
ਜੇ ਕੁੱਤਾ, ਗਿੱਧੜ ਜਾਂ ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ ਕੂਏ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਉਸ ਕੂਏ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਵੈਸ਼ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਸ੍ਥਿ ਚਰ੍ਮ ਮਲਂ ਵਾਪਿ ਮੂषਿਕਾਂ ਯਦਿ ਕੂਪਤਃ । ਉਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਚੋਦਕਂ ਪਞ੍ਚ ਗਵ੍ਯਾਚ੍ਛੁਦ੍ਧ੍ਯੇਤ੍ਤੁ ਸ਼ੋਧਿਤਮ੍ ॥ ੧,੨੨੨.
ਜੇ ਹੱਡੀ, ਚਮੜੀ, ਗੰਦ ਜਾਂ ਚੂਹਾ ਕੂਏ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਕਾਲ ਕੇ ਤੇ ਪੰਜ ਘੜੇ ਪਾਣੀ ਕੱਢ ਕੇ, ਪੰਜ ਗਉ-ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਡਾਗੇ ਪੁष੍ਕਰਿਣ੍ਯਾਦੌ ਭਸ੍ਮਾਦਿਂ ਪਾਤਯੇਤ੍ਤਥਾ । षਟ੍ਕੁਮ੍ਭਾਨਪ ਉਤ੍ਦ੍ਧृਯ ਪਞ੍ਚਗਵ੍ਯੇਨ ਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ ॥ ੧,੨੨੨.
ਜੇ ਤਲਾਬ ਜਾਂ ਕਮਲ-ਤਲਾਬ ਵਿੱਚ ਰਾਖ ਜਾਂ ਹੋਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਛੇ ਘੜੇ ਪਾਣੀ ਕੱਢ ਕੇ, ਪੰਜ ਗਉ-ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਰਜਃ ਪਤਿਤਂ ਮਧ੍ਯੇ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਕੁਮ੍ਭਾਨ੍ਸਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍ । ਅਗਮ੍ਯਾਗਮਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਦ੍ਯਗੋਮਾਂਸਭਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ॥ ੧,੨੨੨.
ਜੇ ਔਰਤ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਵਾਲਾ ਰਕਤ ਤਲਾਬ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਤੀਹ ਘੜੇ ਪਾਣੀ ਕੱਢਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਅਗਰ ਅਵੈਧ ਸੰਬੰਧ, ਮਦਰਾ ਜਾਂ ਗੋ-ਮਾਸ ਖਾਧਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਵਿਧੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਧ੍ਯੇ ਚ੍ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਾਯਣਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਃ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯੇਨ ਭੂਮਿਪਃ । ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਸਾਨ੍ਤਪਨਾਚ੍ਛੂਦ੍ਰਃ ਪਞ੍ਚਾਹੋਭਿਰ੍ਵਿਸ਼ੁਧ੍ਯਤਿ ॥ ੧,੨੨੨.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤਯ, ਵੈਸ਼ ਸਾਂਤਪਨ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤੇ ਕृਤੇ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਗਵਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਭੋਜਨਮ੍ । ਕ੍ਰੀਡਾਯਾਂ ਸ਼ਯਨੀਯਾਦੌ ਨੀਲੀਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨ ਦੁष੍ਯਤਿ ॥ ੧,੨੨੨.
ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਸੌਣ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨੀਲਾ ਕਪੜਾ ਅਸ਼ੁੱਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਨੀਲੀਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਚ੍ਚ ਨੀਲੀ ਚ ਨਿਰਯਂ ਬ੍ਰਜੇਤ੍ । ਵ੍ਰਹ੍ਮਘ੍ਨਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾਪਸ਼੍ਚ ਸ੍ਤੇਯੀ ਚ ਗੁਰੁਤਲ੍ਪਗਃ ॥ ੧,੨੨੨.
ਨੀਲਾ ਕਪੜਾ ਛੂਹਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਨੀਲੀ ਬੂਟੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਹੱਤਿਆਰੇ, ਮਦਰਾ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਚੋਰ, ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿੰਦਤ ਹੈ।
ऋਕ੍ਸ਼ਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ਼ੁਧ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ਸਂਯੋਗੀ ਚ ਪਞ੍ਚਮਃ । ਤਤੋ ਧੇਨੁਸ਼ਤਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਨ੍ਤੁ ਭੋਜਨਮ੍ ॥ ੧,੨੨੨.
ਭਾਲੂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਪੰਜਵਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੌ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦਾਨਿ ਕੁਟੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਨੇ ਵਸੇਤ੍ । ਨ੍ਯਸ੍ਯੇਦਾਤ੍ਮਾਨਮਗ੍ਨੌ ਵਾ ਸੁਸਮਿਦ੍ਧੇ ਸੁਰਾਪਕਃ ॥ ੧,੨੨੨.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆਰਾ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਝੁੱਗੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰਹੇ; ਮਦਰਾ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲ ਰਹੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੇ।
ਸ੍ਤੇਯੀ ਸਰ੍ਵਂ ਵੇਦਵਿਦੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯੋਪਪਾਦਯੇਤ੍ । ਵृषਮੇਕਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਗਾਂ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਗੁਰੁਤਲ੍ਪਗਃ ॥ ੧,੨੨੨.
ਚੋਰ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੈਦ-ਜਾਣੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰੇ; ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਜ਼ਾਰ ਬਲਦ ਤੇ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰੇ।